27

Mart
2012

TECVİD BİLGİLERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  1.657 Kez Okundu

BİRİNCİ BÖLÜM
HARFLERİN SIFATLARI(SIFATÜ-L HURUF):Harflerin okunuş şekillerini birbirinden ayıran ve ses dalgalarının kulağa hoş gelecek şekilde okunmasını sağlayan esaslardır.Harflerin sıfatları iki kısma ayrılır:
1-A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.Harften ayrılması halinde harf denilen şey ortada kalmaz .Bu sıfatlara sıfat-ı vacibe denir.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
2- Hems: sesi gizlemek.
3- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
4- Rehavet: Sesin akması.
5- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
6- İnhifat: İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
7- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
8- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
9- Izlak: Kolaylık ve sürat.
10- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan
ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler
1-Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2-Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3-Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4-İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5-Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6-Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7-İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2-Sıfatı Arızalar: Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar: İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.
İKİNCİ BÖLÜM
Soru 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir :?:
Cevap 1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir :?:
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu :?:
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır :?:
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir :?:
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir :?:
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir :?:
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir :?:
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir :?:
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir :?:
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir :?:
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir :?:
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?:
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir :?:
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir :?:
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir :?:
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır :?:
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir :?:
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır :?:
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır :?:
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
- İDĞAMI BİLA ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonraلر harflerinden biri gelirse idğamı bila ğunne olur.
Örnek: اخذة رابية غفور رحيم من ربهم
Örnek açıklama: غفور رحيم derken tenvinden sonra idğamı bila ğunne harflerinden ر geldiği için idğamı bilağunne olmuştur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TECVİD KAİDELERİ:
Lügat manası; güzel yapmaktır.
Terim manası ise; harflerin sıfat yönüyle hakkını ve müstehakkını vermektir.
Hakkını derken; Sıfat-ı lazime yani harfte olması gereken, harften ayrılmayan sıfatlardır. Belirtilmediğinde genellikle namazın bozulduğu sıfatlardır.
Müstehakkını derken; Sıfatı arızalarıdır. Yani harften kalktığında harfin zatını değiştirmeyen, namazın bozulmasına neden olmayan sıfatlardır.
Tecvidin gayesi; Kur’an’da emrolunduğu şekilde Kur’an’ın kelimelerini ve harflerini kurallar bütünlüğü içerisinde okunmasını sağlamaktır.
Tecvidin hükmü; Kur’an’ı Kerim’in tecvitli okunması farzdır. Namazı kabul olacak kadar Kur’an’ın tecvitli okunması farz-ı ayn, Kur’an’ın tamamının tecvitli okunması farzı kifayedir.
Tertil üzere okumak; acele etmeksizin dura dura,anlaya anlaya okumaktır. Kur’an tertil üzere İnmiştir.
Peygamberimiz (sav): “Allah Kur’an’ı indirildiği gibi okuyanı sever.” buyurarak bu tarz okuyuşu teşvik etmiştir.
Kur’an-ı Kerim’de Allah; “Kur’an’ı açık açık, tane tane tertil ile oku” buyurmuştur.
Kur’an okumanın faziletiyle ilgili hadisler;
“Ümmetimin ibadetinin en faziletlisi, Kur’an okumaktır.”
“Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir.”
Mahrec; harfin çıktığı ve başka harflerden ayrıldığı yere denir.
Mahreç mahalleri;
1-Boğaz ile Ağız boşluğu; Boğazın göğüse bitişik olan yerinden, dudaklara kadar, boğaz ile ağız içinde olan boşluğa denir. Buradanا ى و çıkar.
2-Boğaz; Boğazın göğse bitişik olan yerinden, dil dibine kadar olan yere denir. Üç mahreçtir:
1-Boğaz aşağısı :ه ء
2-Boğaz ortası : ح ع
3-Boğaz üstü :خ غ
4-Dil; Boğazın ağza yakın olan yerinden, ön dişlere kadar ağız içinde olan dile denir. On mahreçtir.
ث ذ ظ ص س ز ت د ط ر ن ل ض ى ش ج ك ق
5-Dudaklar; Ön dişlerden dışarı olan dudaklara denir. Buradanو م ب ف çıkar.
6-Geniz; Geniz boşluğuna denir. Ğunne çıkar.
HARFLERİN SIFATLARI
1-Sıfat-ı Lazimeler:
A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
1- Hems: sesi gizlemek.
2- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
2- Rehavet: Sesin akması.
3- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
3- İnhifat:= İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
4- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
4- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
5- Izlak: Kolaylık ve sürat.
5- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan
ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler
1- Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2- Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3- Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4- İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5- Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6- Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7- İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2- Sıfatı Arızalar: Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar. İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.
LAHN: Kur’an okurken harflerin sıfatlarında, harekelerinde, tecvid kaidelerinin uygulanmasında yapılan hatadır.
1- Lahn-ı Celi (Açık hata): Harflerin asli sıfat ve mahreçlerinde, hareke ve sükunlarda yapılan hatadır. Manayı bozduğu gibi çoğu zaman namazı da bozar.
2- Lahn-ı Hafi (Gizli hata): Sıfatı arızalarda meydana gelen hatadır. Harfin aslını değiştirmez. Mana bozulmadığı gibi namazı da bozmaz. Ancak hata olduğu için vebali vardır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
MEDLER
Med: Uzatmak demektir.
Med harfleri: Harekesiz olan 1- Elif (ا ) 2-Vav (و ) 3-Ya( ى ) dır.
Sebeb-i Med : Bir eliften fazla uzatmaya sebep olan.
1-Hemze: Harekeli olan elife denir. (Uzun veya kısa elif şekliyle yazılabilir.) أ ء
2- Sükun (cezim): Harfin harekesizlik haline denir. İkiye ayrılır:
a) Sükunu lazım: Durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükuna denir. Örnek:آلئن
b) Sükunu arız: Durulduğunda okunan geçildiğinde okunmayan sükuna denir. Örnek:رب العالمين
1-MEDD-İ TABİİ: Harfi med olup sebebi med olmazsa meddi tabii olur. Bir elif miktarı uzatılır.
Örnek:قيل قول قال
Örnek açıklama:قال derken harfi med’den elif olup sebebi med’den bir şey olmadığı için meddi tabi olmuştur.
2-MEDDİ MUTTASIL: Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi aynı kelimede bulunursa meddi muttasıl olur. En az 2, en çok 5 elif miktarı uzatılır.
Örnek:جىء جوء جاء
Örnek açıklama:جاء derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden hemze geldiği ve ikisi aynı kelime içerisinde bulunduğu için meddi muttasıl olmuştur.
3- MEDDDİ MUNFASIL: Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi ayrı ayrı kelimelerde bulunursa meddi munfasıl olur. En az 1, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Örnek:على امة قالوا امنا وما انزل
Örnek açıklama:ياايها derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden hemze geldiği ve ikisi ayrı ayrı kelimelerde bulunduğu için meddi munfasıl olmuştur.
4- MEDDİ LAZIM: Harfi medden sonra sebebi medden sükunu lazım gelirse meddi lazım olur.
En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Örnek:حاد يوادون لاتضار
Örnek açıklama:الحاق derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden sukunu lazım geldiği için meddi lazım olmuştur.
5- MEDDİ ARIZ: Harfi medden sonra sebebi medden sükunu arız gelirse meddi arız olur. En az 1, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Örnek:يوم الدين خالدون رب العالمين
Örnek açıklama: يعلمون kelimesinde durduğumuz zaman harfi med olan vavdan sonra sebebi medden sukunu arız ortaya çıktığı için meddi arız olmuştur.
6- MEDDİ LİN: Harfi lin’den sonra sebebi medden sükun bulunursa meddi lin olur. En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Harfi Lin: iki tanedir.
1- Vav sakin olup bir öncesi üstün olursa. (لو ) gibi Örnek:اليوم
2- Ya sakin olup bir öncesi üstün olursa. (لى ) gibi. Örnek:عليك
Örnek açıklama:اليوم kelimesinde durduğumuz zaman harfi lin olanيو den sonra sebebi medden sukunu arız (bazen sukunu lazımda olabilir) ortaya çıktığı için meddi lin olmuştur.
TENVİN VE NUN-U SAKİN
TENVİN: Bazı kelimelerin sonunda görülen iki üstün, iki esre ve iki ötre’ye tenvin denir. Tenvin sakin nun demektir.
SAKİN NUN: Cezimli nun demektir. Kelimenin sonunda veya ortasında bulunabilir. Örnek:انتم
1-İHFA: Tenvin veya sakin nundan sonra ihfa harflerinden biri gelirse ihfa olur.
İhfa:Ğunnesini belirtmek suretiyle şeddeden arınmış olarak idğam ile izhar arası uygulanan bir haldir
İhfanın yapılışı: Dil ucu serbest bırakılarak nun sesinin genizden gelmesiyle yani ğunne ile okumaktır.
İhfa harfleri:صف- ذا- ثنا- جود- شخص- قد- سما- كرما- ضع- ظالما- زد- تقا- دم- طالبا- فترى
Örnek:جنات تجرى انتم لن تنالوا
Örnek açıklama:انتم derken sakin nundan sonra ihfa harflerindenت geldiği için ihfa olmuştur.
2- İZHAR: Tenvin veya sakin nundan sonra izhar harflerinden biri gelirse izhar olur.
İzharın yapılışı: Tenvin veya sakin nunu açıkça okumaktır. Yani tenvin veya sakin nunu izhar harfine katmadan ayrı ayrı okumaktır.
İzhar harfleri: boğaz harfleri olanه غ ع خ ح ا dir.
Örnek:وانحر رسول امين ينأون من امن
Örnek açıklama:ان هى derken sakin nundan sonra izhar harflerinden ه geldiği için izhar olmuştur.
3-İKLAB: Tenvin veya sakin nundan sonraب harfi gelirse iklab olur.
İklabın yapılışı: tenvin veya sakin nun, sakin mim harfine çevrilerek okunur.
Örnek:سميع بصير انبأهم من بعد
Örnek açıklama:صم بكم derken tenvinden sonra iklab harfi olanب geldiği için iklab olmuştur.
4-İDĞAMI MEAL ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonra يمنو harflerinden biri gelirse idğamı meal ğunne olur.
İDĞAM: iki harfi, şeddeli bir harf halinde okumaya denir. Yahut bir harfi kendisinden sonra gelen diğer bir harfte gizlemeye denir.
ĞUNNE: genizden (burundan) gelen nun sesidir.
Örnek:من مال ومن يعمل خيرا يره
Örnek açıklama:ومن يعمل derken sakin nundan sonra idğamı meal ğunne harflerinden ى geldiği için idğamı meal ğunne olmuştur.
NOT: Sakin nun, و veya ى harfi ile aynı kelime içersinde bulunursa idğam değil izhar olur.
Örnek:الدنيا صنوان قنوان بنيان
5-İDĞAMI BİLA ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonraلر harflerinden biri gelirse idğamı bila ğunne olur.
Örnek:اخذة رابية غفور رحيم من ربهم
Örnek açıklama:غفور رحيم derken tenvinden sonra idğamı bila ğunne harflerindenر geldiği için idğamı bilağunne olmuştur.
6-İDĞAMI MİSLEYN: Mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki harf yan yana gelir ve birincisi sakin ikincisi harekeli olursa, birincisi ikincisine idğam edilir (katılır) ve bu idğama, idğamı misleyn denir. Bu durumda iki harf şeddeli bir harf gibi okunur.
Örnek:اذ ذهب قل لن يرتد الحاق ان
Örnek açıklama:فما ربحت تجارتهم derken mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki ta harfi yan yana gelmiş ve birincisi sakin ikincisi harekeli olduğu için birincisi ikincisine idğam edilmiştir.
İdğamı Misleyn iki kısımdır:
1-İdğamı Misleyn Meal Ğunne: Sakin nun, nuna veya sakin mim, mime idğam edilirse idğamı misleyn meal ğunne olur.
Örnek:وندخلكم مدخلا ان نحن
2-İdğamı Misleyn Bila Ğunne: Nun ve mimin dışındaki harfler, kendi cinsinden bir harfe idğam edilirse idğamı misleyn bila ğunne olur.
Örnek:اذ ذهب قل لن
7- SAKİN MİMİN HALLERİ: Üç hali vardır.
1- Sakin mimden sonraم harfi gelirse idğamı misleyn meal ğunne olur.
Örnek: وندخلكم مدخلا
2- Sakin mimden sonraب harfi gelirse dudak ihfası olur.
Örnek:ترميهم بحجارة
3- Sakin mimden sonraم veب harflerinin dışında kalan harflerden biri gelirse izhar olur.
Örnek:لكم دينكم
Örnek açıklama:لكم دينكم derken sakin mimden sonra,م ve ب harflerinin dışında bir harf geldiği için izhar olmuştur.
8- İDĞAMI MÜTECANİSEYN: Mahreçleri bir, sıfatları farklı olan iki harf yan yana gelir, birincisi sakin ikincisi harekeli olursa idğam-ı mütecaniseyn olur. Birinci harf ikinci harfe idğam edilir.
Üç grup arasında meydana gelir:
1-ط د ت
Örnek:وقالت طائفة احطت ماعبدتم اثقلت دعوالله
2-ظ ذ ث
Örnek:اذ ظلموا ( Kur’an’da bir örneği vardır)
3-م ب Bu ise şartlı idğamdır. Yani önceب sonra م gelmesi şarttır. Kur’an-ı Kerim’de bir tane örneği vardır. (Tam tersi gelirse dudak ihfası olur.)
Örnek:يابنى اركب معنا (Hud-42)
9-İDĞAM-I MÜTEKARİBEYN: Mahreçlerinde veya sıfatlarında birbirine yakın olan iki harf yan yana gelip birincisi sakin ikincisi harekeli olursa birincisinin ikincisine idğam edilmesidir.
İki gurupta meydana gelir:
1-ق ك Kur’an-ı Kerim’de tek örneği vardır. (Mürselat suresi 20. ayet)
Örnek:الم نخلقكم
2-ل ر Bu grupta şartlı idğam vardır. Yani önceل sonra ر gelmesi şarttır.
Örnek:بل رفعه الله قل رب
10- KALKALE: Kalkale harfleri 5 tanedir. Bu harflerقطب جد cümlesindekiق ط ب ج د Harfleridir. Bu 5 harften biri kelimenin ortasında veya sonunda sakin olarak bulunursa kalkale olur.
Kalkale: kuvvetli bir ses çıkartılacak şekilde harfin çıkış yerini titretmeye, çatlatmaya denir.
NOT: Kalkale harfi şeddeli olduğunda kalkale yapılmaz. Ancak şeddeli kalkale harfinde durulursa kalkale yapılır.
Örnek:حق وتب تخرى يدخلون
11-LAFZATULLAH:الله Kelimesinin lafzı demektir.الله Kelimesi başındaki vasıl hemzesi ile okunursaل kalın okunur. Örnek:الله
Vasıl hemzesi ile değil de ondan önceki harfle okunursa:
1- Bu harfin harekesi kesra iseل ince okunur.
Örnek:بالله لله
2- Bu harfin harekesi zamme veya fetha iseل kalın okunur.
Örnek:نصرالله تالله والله
12- HÜKMÜR-RA ( RA’nın HÜKÜMLERİ ): Ra’nın 12 hali vardır. Bu 12 halin 5’i kalın, 4’ü ince, 3’ü ise hem ince hem kalın okunur.
KALIN OKUNAN YERLER:
1-ر harekeli olup harekesi fetha veya zamme olursa;
Örnek:رخوما ارايت
ر-2 sakin (cezimli) olup ondan bir önceki harfde fethalı veya zammeli olursa;
Örnek:وامر وانحر
ر-3 sakin, bir önceki harf de sakin, onun öncesindeki harf de fethalı veya zammeli olursa;
Örnek:فى الصدور والعصر
ر-4 sakin, bir önceki harf de kesreli olur veر dan sonraki harf de huruf-u istila denilen
خص ضغط قظ Harflerinden birisi olursa; Örnek:مرصاد فرقة
NOT: Bu durumdaki harf-i isti’lanın meksur olmaması da şarttır. Şayet meksur olursa o zaman hem kalın, hem ince okumak caiz olur. Örnek:كل فرق ( Kur’an’da bir örneği vardır.)
5- ر sakin ر dan önceki harf de kesre-i arizi ile harekeli olursa; veya bir önceki harf kesreli vasıl hemzesi olursa;
Kesre-i Arizi: Asıl hakkı sükun iken bir nedenle kesrelenen harfin harekesi kesre-i arizi dir. (Hemze-i vasılların kesresi Kesre-i Arizidir.) Örnek:ارجعى لمن ارتضى
İNCE OKUNAN YERLER:
1-ر harekeli olup harekesi kesre olursa;
Örnek:رجال يريد
ر-2 sakin,ر dan bir önceki harf ise kesreli olup, bir sonrasında da huruf-u istila harflerinden biri olmazsa;
Örnek:فى مرية مرفقا
ر-3 sakin,ر dan önceki harf de sakin, ondan bir önceki harf de kesreli olursa;
Örnek:بصير حجر
ر-4 sakin, ر dan önceki harf de lin harflerinden biri olursa;
Örnek:خير سير
HEM İNCE HEM KALIN OKUNAN YERLER:
1-ر sakin,ر dan bir önceki harf ise kesreli olup, bir sonraki harf de huruf-u istiladan ve kesreli olursa;
Örnek:كل فرق ( Kur’an’da bir örneği vardır.)
2- ر sakin,ر dan bir önceki harf huruf-u istiladan ص veya ط harflerinden biri olur, ondan bir önceki harf de kesreli olursa;
Örnek:عين القطر من مصر
3-فاسر اذا يسر ان اسر kelimelerinde durulduğunda umumi kural geleneği kalın; aslında bulunup sonradan hazfedilen (kaldırılan)ى lara işaret için ince okunur.
ZAMİR: Bir ismi gösteren, kelimenin aslından olmayan ve kelimenin sonunda bulunanه ye zamir denir.
1- Üzerinde durulmayarak geçildiğinde zamirden önceki harf harekeli ise bir elif miktarı uzatılır.
Örnek:انه به وله عنده
-وله lafzındaki zamirde mukadder (gizli) و
-به lafzındaki zamirde ise mukadder (gizli)ى harfi vardır.
NOT: لم ينته مانفقه kelimelerindeki ه harfleri kelimenin aslındandır. Yani zamir değildirler, uzatılmazlar.
2- Zamirden sonra sebeb-i med’den hemze bulunursa, meddi munfasıl olur ve bir elif miktarından fazla uzatılır.
Örnek:من علمه الا
3- Zamirden sonra sakin bir harf gelirse zamir uzatılmadan direk sakin harfe tutturulur.
Örnek: كرسيه السموات
4-Zamirden öneki harf sakin olursa zamir uzatılmayarak okunur.
Örnek:منه فيه عليه
NOT: Kur’an’da bu kaideye uymayan tek bir kelime vardır. Buda Furkan suresinin 69. ayetindekiفيه مهانا lafzındaki zamirdir. Kaideye göre uzatılmaması gerekirken kaideye uymaksızın bir elif miktarı uzatılarak okunur. ( Kesreden= (esreden) zammeye= (ötreye) geçmek zor olduğundan)
ALTINCI BÖLÜM
- Soru 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir :?:
Cevap 1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir :?:
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu :?:
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır :?:
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir :?:
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir :?:
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir :?:
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir :?:
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir :?:
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir :?:
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir :?:
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir :?:
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?:
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir :?:
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir :?:
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir :?:
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır :?:
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir :?:
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır :?:
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır :?:
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
Mahrec: Harfin çıktığı yere denir.
Harflerin çıkış yerleri:
1-Ağız boşluğu; Boğaz’ın bitiminden dudaklara kadar ağzın içinde kalan bölüme denir. Buradan uzatma harfleri olan ا ى و çıkar.
2-Boğaz; Boğazın göğse bitişik olan yerinden, dil dibine kadar olan yere denir. Üç mahreçtir:
1-Boğaz aşağısı : ه ء
2-Boğaz ortası : ح ع
3-Boğaz üstü : خ غ
3-Dil: Boğazın ağza yakın olan yerinden, ön dişlere kadar ağız içinde olan dile denir. On mahreçtir.
ث ذ ظ ص س ز ت د ط ر ن ل ض ى ش ج ك ق
4-Dudaklar: Ön dişlerden dışarı olan dudaklara denir. Buradan و م ب ف çıkar.
5-Geniz: Geniz boşluğuna denir. Ğunne çıkar. (Ğunne genizimizden çıkardığımız sese denir.)
YEDİNCİ BÖLÜM
HARFLERİN SIFATLARI
1-A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
1- Hems: sesi gizlemek.
2- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
2- Rehavet: Sesin akması.
3- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
3- İnhifat: İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
4- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
4- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
5- Izlak: Kolaylık ve sürat.
5- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan
ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler
1-Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2-Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3-Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4-İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5-Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6-Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7-İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2-Sıfatı Arızalar:
Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar: İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.
Tertil: Bir şeyi güzel, düzgün ve tertip ile kusursuz bir şekilde açık açık, hakkını vererek açıklamaktır.
Kur’ân’ın tertili de böyle her harfinin, edasının, tertibinin, mânâsının hakkını doyura doyura vererek okunmasıdır.
Burada رَتِّلِ emrinden sonra تَرْتِيلاً mastarıyla vurgu yapılması da bu tertîlin en güzel şekilde olmasının arandığını gösterir.
Bir söz aslında ne kadar güzel olursa olsun gereği gibi güzel okunmayınca güzelliği kalmaz. Güzel okumasını bilmeyenler güzel sözleri berbat ederler. Sözün tertîl ile güzel söylenmesi ve okunması ise sade ses güzelliği ile gelişi güzel eze büze şarkı gibi okumak, saz teli gibi sade ses üzerinde yürümek kabilinden bir musikî işi değildir.
Kelimelerin dizilişinin mânâ ile uyum sağlaması ve dilin fesahat ve belagatı hakkıyla gözetilerek ruhî ve manevî bir uygunlukla, yerine göre şiddetli, yerine göre yumuşak, yerine göre uzun, yerine göre kısa okuma, yerine göre Ğunne, yerine göre izhar, yerine göre ihfa, yerine göre iklâb, yerine göre vasıl, yerine göre sekit veya vakıf; kısacası bütün maksat, mânâyı duymak ve mümkün olduğu kadar duyurmak olmak üzere Tecvid ile okuma işidir.
Bunun için Kur’ân okurken Tertil ve Tecvid gerekir. Tecvid de, kaf çatlatmak derdiyle, çatlatmaktaki mânâyı kaybetmek değildir.
Nun’u Sakin ve Tenvin:
Nun’u Sakin ve Tenvin’in Hükümleri
İzhar: Cezimli nundan (نْ) sonra aşağıda görülen 6 boğaz harflerinden birisi gelirse, o zaman cezimli Nunu Gizleme olmadan normal ve açık bir halde okuruz.
İdğam: (şeddeli okuma): Cezimli nun (نْ) veya Tenvinden sonra aşağıda görülen 6 harften birisi gelirse, o zaman cezimli Nunu kendinden sonra gelen harfin içine tamamen koyarak o harfi de genizimizden çıkardığımız ğunne sesi ile veya ğunnesız şeddeleyerek okuruz.
İklab (م’e dönüştürüp okuma): İklab, bir şeyi dönüştürme veya çevirme manalarına gelir. Burada ise, Cezimli nun (ن) veya Tenvinden sonra sadece ب harfi gelirse, o zaman cezimli Nunu, م olarak genizimizden çıkardığımız ğunne sesi ile beraber okuruz.
İhfa (Gizleme): Cezimli nun (نْ) veya Tenvinden sonra aşağıda görülen 15 harften birisi gelirse, o zaman cezimli Nunu kendinden sonra gelen harfi gizleyerek genizimizden çıkardığımız ğunne sesi ile beraber okuruz.
Cezimli Mim’in Hükümleri
Cezimli Mimden sonra gelen harfe göre aşağıdaki üç kısım oluşur.
1. Dudak İhfası
2. Dudak İzharı
3. Küçük idğam-ı misleyn
Dudak İhfası: Cezimli Mimden sonra ب harfi gelirse agzımızı tam kapatmadan gizleme yaparak okunmasıdır.
Küçük idğam-ı misleyn: Biri cezimli biri harekeli iki mim yanyana geldiginde seddeli ve gunneli Mimin olusmasıdır.
Dudak İzharı: Cezimli Mim’den sonra Be ve Mim’den sonra geri kalan harflerden birisi gelirse açık bir şekilde okunur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
- TECVİT BİLGİLERİ
MEDLER
Harf-i Med: ي ا و Sebebi Med: ء ْ (Hemze harekesi olan elifdir.)
MEDDİ TABİ: ي ا و harekesiz geldiğinde kendisinden önceki harfi bir elif miktarı uzatılır.
MEDDİ MUTTASILve MUNFASIL: Harfi medden sonra sebebi med olarak hemze aynı kelimede gelirse, meddi muttasıl olur ve dört elif miktarı çekilir(müttefekun aleyh/vacip), ayrı kelimede olursa meddi munfasıl olur ve yine dört elif miktarı çekilir.
جاَءَ (bitişik/muttasıl) ياَ اَيُّها اللذِنَ (ayrık/munfasıl)
MEDDİ LAZIM: Harfi medden sonra sebebi med olarak sükunu lazım gelirse, meddi lazım olur ve dört elif miktarı çekilir (Sükunu lazım cezim ve şeddedir) (müttefekun aleyh/vacip)
Kelime-i Musakkale: لاَالضّالٍّن وَKelime-i Muhafefe: آلاَْ َنَ
Harf-i Musakkale: آلم mimi Harf-i Muhaffefe: يس
MEDDİ ARIZ: Harfi medden sonra, sukunu arız gelirse meddi arız olur. (caiz)
تَعْلَمُونَ Tul, tevassut, kasr
لطُّورَاِو Tul, tavassut, kasr, revm (harekeyi az belirtmek)
لقبورُ ا Tul, tavassut, kasr, revm, tul ile işmam, tevassut ile işmam, kasr ile işmam (dudakla)
MEDDİ LÎN: Harfi linden sonra (وْ يْ ) sebebi med sukun olursa meddi lin olur. (caiz) 4 veya iki elif miktarı çekilir. قُرَيْشٍ
TENVİN VE NUNU SAKİNİN HALLERİ
İHFA: Tenvin veya nunu sakinden sonra ihfa harflerinden biri gelirse( ذ ض ص ث ق ف ج ط ك د ت س ش ظ ز ) ihfa olur ve nun gizlenerek okunur.
IZHAR: Tenvin veya nunu sakinden sonra ızhar harflerinden biri gelirse( ا ع غ ه ح خ ) ızhar olur ve nun açıktan okunur.
İKLAP: Tenvin veya nunu sakinden sonra (ب ) harfi gelirse iklap olur ve “n” sesi “m” ile okunur.
İDĞAM MEĞA’L-GUNNE: Tenvin veya nunu sakinden sonra ( ي م ن و ) harflerinden biri gelirse idğam meğal gunne olur ve “n” sesi gunneli bir sesle gelen harfe dönüştürülür.
İDĞAM BİLA GUNNE: Tenvin veya nunu sakinden sonra (لر) harflerinden biri gelirse idğam bilâ gunne olur ve “n” sesi doğrudan gelen harfe dönüştürülür.
İDĞAM MİSLEYN: Aynı harfler birbirlerine uğrarsa idğam misleyn olur. Bunlardan nun“ن” nuna“ن” uğrarsa, hem meğal gunne hem misleyn olur. “م” Mim “ب”ba’ya uğrarsa dudak ihfası olur. Mim”م” mime “م” uğrarsa idğam misleyn meğalğunne olur.
İDĞAM MÜTECANİSEYN: Mahreçleri bir, sıfatları farklı olan harfler birbirine uğrarsa idğam mütecaniseyn olur.
“ط” ve ‘د’ve “تَ” birbirlerine denk gelirlerse بَسَطْتَ”” “besatte” diyerek “ta” “te”ye yaklaştırılarak okunur, kalkale yapılmaz.
“ظ” ve“ذ” ve“ث” birbirlerine denk gelirlerse “اٍذْ ظَلَمُوا“izzalemu” diyerek okunur “ze”nin okunuşu za”ya yaklaştırılır.
“ب’ ve ‘م’ birbirlerine denk gelirlerse “ارْكَمْ مَعَنا” “irkem meğanâ” diye okunur ve “be”, “me” ye dönüştürülür.
İDĞAM MÜTEKARİBEYN: Mahreçleri veya sıfatları birbirinden farklı olan harfler birbirlerine uğrarlarsa mütekaribeyn olurlar.
“ل” ve “ر” birbirlerine geldiğinde “وَ قُلْ رَبِّ” “ve gurrabbi” diye dönüştürülerek okunur.
“ق” ve “ك” birbirlerine gelirse “نَخْلُقْكُمْ” “nahlükküm” diye dönüştürülerek okunur.
KALKALE
“.قطبجد” Harflerinden biri cezimli gelir ise harf sarsarak okunur. اَقْرَبُ”
HÜKMÜ’R – RA
Kalın okunur: رَ وانْحَرْ مِرْصاَد طَور
İnce okunur: رِ قَدِيرْ
LAFZATULLAH
Allah lafzının ‘lam’ı kendisinden önceki harfin harekesi esre ise ince diğer durumlarda kalın okunur.
Kalın: الله İnce: بِالله
ZAMİRLER:
“ ه ” Zamiri kendisinden önceki harfin harekesi var ise çeker. Eğer harekesi yok veya cezim ise “ه” zamiri çekmez. Çeker: لَهٌ انَّهُ بِهِ Çekmez: فِيهِ عَلَيْهِ
SEKTE: Kur’an’da dört yerde olup, eğer durulmadan geçerse anlam bozulacağı için sesi kesip nefes almadan bir miktar durulması gereken yerdir. Durulması istenen kelimenin altında “sekte” diye yazar. Örnek: من مرقدنا هاذا من راق
DURUŞLAR / VAKIF
لا Durulmaz.
م Durmak gerekir.
ط Durulur.
قف ج Durmak daha iyidir, geçilebilir.
ص ز ق Geçmek daha iyidir, durulabilir.
ع Konu bütünlüğü bitmiştir. Durulur.
.;. Secavent, ikisinden birinde yalnızca durulur.
DOKUZUNCU BÖLÜM
SORU VE CEVAPLARI TECVİD BİLDİLERİ-2
Soru- 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir ?
Cevap -1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru- 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir ?
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu ?
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır ?
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir ?
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir ?
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir ?
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir ?
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir ?
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir ?
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir ?
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir ?
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir ?
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır ?
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir ?
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır ?
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır ?
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
ONUNCU BÖLÜM
TECVİD BİLGİSİ
S-1) Tecvid hüküm itibariyle nadir?C-1) Farzı ayn dır.
S-2) Bir şeyi güzel yapmak,süslemek anlamındaki kelime hangisidir?C-2) Tecvid.
S-3) Arap alfabesi kaç harften oluşmaktadır?C-3) 28
S-4) Elif ve hemze neye denir?
C-4) EliF harekesiz elife, Hemze harekeli elife denir.
S-5) Mahreç harfleri kaç yerden çıkar?C-5) 17
S-6) Boğaz harfleri kaç tanedir?C-6) 6
S-7) Dil kısmından kaç harf çıkar?C-7) 18
S-8) Dudak kısmından kaç harf çıkar?
C-8) 4
S-9) Kendisinden önceki harfin sesini uzatan harfe ne denir?
C-9) Med harfi.
S-10) Med harfleri kaç tanedir?
C-10) Üç. و,ى,ا
S-11) Asli medden fazla uzatmayı gerekli kılan sebeplere ne denir?
C-11) Sebebi med.
S-12) Hem vasıl hemde vakıf halinde sabit olan hemzeye ne denir?
C-12) Hemzei katı.
S-13) Vakıf halinde sabit olup vasıl halinde düşen hemzeye ne denir?
C-13) Hemzei vasıl.
S-14) Hem vasıl hemde vakıf halinde sabit olan sukun’a ne denir?
C-14) Sukunu lazım. نون صاد قاف
S-15) Vakıf halinde sabit olup vasıl halinde düşen sukun’a ne denir?
C-15) Sukunu arız. نستعين
S-16) Harfin sesini uzatmak için hemze veya sukune ihtiyaç duyulmayan medde ne denir?
C-16) Asli med.
S-17) Zamirin med ile uzatılması,ve med yapmaksızın okunmasına ne denir?
C-17) Sıla,Ademi sıla.
S-18) Zamirin sıla olabilmesi ne gereklidir?
C-18) Önceki harfin harekeli olması.
S-19) Zamirin Ademi sıla olabilmesi için ne gereklidir?
C-19) Zamirden önceki harfin sakin olması.
S-20) İttifak mahalli ne demektir?
C-20) Kıraat imamlarının hepsi meddi muttasılı en az iki elif çekmekte ittifak etmişlerdir.
S-21) İhtilaf mahalli ne demektir?
C-21) Meddi munfasıl üzere yapılan med miktarında görüş ayrılığıdır.
S-22) Med harflerinden biri ve sebebi medden sukunu lazım aynı kelimede bulunursa ne olur?
C-22) Meddi lazım.
S-23) Harfi medden sonra sebebi medden sukunu lazım şeddeli olark bulunursa buna ne denr?
C-23) Kelimei musakkale.
S-24) ) Harfi medden sonra sebebi medden sukunu lazım şeddesiz olarak bulunursa ne olur?
S-24) Kelimei muhaffefe.
S-25) Harfi medden sonra sebebi med olan sukunu lazım idğamlı olarak bulunursa ne olur?
C-) Meddi lazım harfi musakkale.
S-26) Harfi medden sonra sebebi med olan sukunu lazım idğamsız olarak bulunursa ne olur?
C-26) Meddi lazım harfi muhaffefe.
S-27) Med harflerinin birinden sonra sebebi med olan arız sukun gelirse ne olur?
C-27) Meddi arız.
S-28) Harekeyi sesin üçte biriyle telaffuz etmeye ne denir?
C-28) Revm.
S-29) Sukunfan sonra ötreye işaret etmek üzere dudakları öne yummaya ne denir?
C-29) İşmam.
S-30) Sakin nun veya tenvinden sonra boğaz harflerinden biri gelirse ne olur?
C-30) İzhar.
S-31) Sakin mim’den sonra ‘’mim’’ve ‘’ba’’nın dışındaki harflerden biri gelirse ne olur?
C-31) İzharı şefevi.
S-32) Lamı tariften sonra ondört kameri harflerden birinin bulunmasına ne denir?
C-32) İzharı kameriye.
S-33) Sakin bir harfin harekeli bir harfle karşılaşması halinde şeddeli tek harfe dönüşmesine ne denir?
C-33) İdğam.
S-34) Kendinden sonraki harfin cinsine çevrilecek olan cezimli harfe ne denir?
C-34) Müdğam.
S-35) Bir önceki soruda cezimli harfin katıldığı harekeli ikinci harfe ne denir?
C-35) Müdğamun Fih.
S-36) Birinci harfin zat ve sıfat olrak tamamen ikinci harfe dönüşmesine ne denir?
C-36) Tam idğam.
S-37) Birinci harfin ikinci harfe zat olarak dönüşüp,sıfat olarak dönüşmemesine ne denir?
C-37) Nakıs idğam.
S-38) Sakin nun veya tenvinden sonra‘’yemnu’’harflerinden biri gelirse ne olur?
C-38) İdğamı Mealğunne.
S-39) Sakin nun veya tenvinden sonra ‘’Lam’’veya’’ra’’ harflerinden biri gelirse ne olur?
C-39) İdğamı bilağunne.
S-40) Mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
C-40) idğamı Misleyn.
S-41) Sakin nunun harekeli nuna,Sakin mim’in harekeli mim’e uğraması halinde yapılan idğama ne denir?
C-41) idğamı Misleyn Mealğunne.
S-42) Nun ve mim dışındaki harflerin birbirine idgam edilmesine ne denir?
C-42) İdğamı Misleyn Bilağunne.
S-43) Mahreçleri aynı sıfatları farklı olan iki harften ,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
S-43) İdğamı Mütecaniseyn.
S-44) Mahreçleri veya sıfatları birbirine yakın olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine katılarak okunmasına ne denir?
C-44) İdğamı Mütekaribeyn.
S-45) ‘’Lamı tarif’in kendisinden sonra gelen ondört şemsi harften birine idğam edilerek okunmasıne ne denir?
C-45) İdğamı Şemsiye.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
- 1: Cezm’li ب (be) harfinden sonra harekeli م (mim) harfi gelirse ne olur?
a:)İdğamı Meal gunne
b:)İzhar
c:)İdğamı Mütecaniseyn
d:)İdğamı Mütegaribeyn
2: هـ‎‎ (He) Harfinin harekesi esre, he den önceki harfin harekeside üstün veya ötre olursa هـ‎‎ (he) harfi nasıl okunur?
a:)Uzatılmadan okunur
b:)Uzatılarak okunur
c:)Her iki şekilde okunur
d:)Hiç biri
3:)Aşağıdaki secenekelerden hangisi İşmam’ın tarifi arasına girer?
a:)İki kelime arasında az bir süre nefes almadan durarak okumak
b:)Son harfin harekesini belli edecek şekilde okumak
c:) Harekesi ötre olan harfin ötresini belli etmek için dudağı öne doğrıu büzerek okumak
d:) Harekesi esre olan harfin ötresini belli etmek için dudağı öne doğru büzerek okumak
4: Ârizi sükun nedir?
a:)Durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükundur
b:)Durulduğunda ortaya çıkan geçildiğinde kaybolan sükundur
c:)Durulduğunda ve geçildiğinde okunmayan sükundur
d:)Hiçbiri
5:)Cezmli ل (lam)dan sonra harekeli ر (ra) harfi gelirse ne olur?
a:)İdğamı Meal gunne
b:)İdğamı Bila gunne
c:)İdğamı Şemsiyye
d:)İdğamı Mütegaribeyn
6:) Kur’an-ı Kerimde İmâle okunuşu Hangi sürede geçmektedir?
a:)Hûd
b:)Nuh
c:)Lut
d:)Ankebut
7:)Muâneka Vakfı ne demektir?
a:)Nefes yetmezse durulabilir
b:)Mutlak durulması gereken yerdir
c:)Durulabilir veya geçilebilir
d:)Birinde durulursa diğerinde geçilmesi gereken vakıftır
8:)Meddi Lin’in sükunu aşağıdakilerden hangisidir?
a:)Sükunu Caiz
b:)Sükunu Lâzım
c:)Sükunu Ârız
d:)Sükunu Vacip
9:) Kat’ı hemze ile Vasıl hemzesi arasındaki fark nedir?
a:)Her ikiside mutlaka okunması gerekir
b:)Vasıl hemzesi mutlaka okunur Kat’ı hemzesi ise okunmaz
c:)Her ikiside okunmaz
d:)Kat’ı hemzesi mutlaka okunur, Vasıl hemzesi ise okunmaz
10:)Kendisinden önceki durak işaretine uyan vakıf işareti hangisidir?
a:) Cim ج b:) Sâd ص c:) Kef ك d:) Ze ز
11:) Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sekte olan süreler doğru olarak verilmiştir?
a:) Yasin, Mutaffifin, Secde, Fussilet
b:) Fussilet, kıyame,Yasin, Mücadele
c:) Ankebut, Fussilet, Kehf, Ahzap
d:)Yasin, Kıyame, Mutaffifin, Kehf
12: Harekeler kaç tanedir ve nelerdir?
a:)5, Üstün, Esre, Ötre, Cezim, Şedde
b:)4, Üstün, Esre, Ötre, Cezim
c:)3, Üstün, Esre, Ötre
d:)6, Üstün, Esre, Ötre, Cezim, Şedde,Tenvin
13:)Kur’an-ı Kerimde Teshil ile okuyuş Hangi sürede geçmektedir?
a:)Nûh
b:)Lût
c:)Yusuf
d:)Fussilet
14:)Lâzımî sükun hükmü nedir?
a:)Farz
b:)Sünnet
c:)Vacip
d:)Caiz
15:هـ ‎‎ (He) Harfinin harekesi ötre, هـ‎‎ (he)’den önceki harfin harekeside üstün veya ötre olursa هـ‎‎ (he) harfi nasıl okunur?
a:)Uzaltılmadan okunur
b:)Uzatılarak okunur
c:)Her iki şekilde okunur
d:)Hiç biri
CEVAPLAR:
1:)Cevap:C
2:)Cevap:A
3:)Cevap:C
4:)Cevap:B
5:)Cevap:D
6:)Cevap:A
7:)Cevap:D
8:)Cevap:C
9:)Cevap:D
10:)Cevap:C
11:)Cevap:D
12:)Cevap:C
13:)Cevap:D
14:)Cevap:C
15:)Cevap:B
ONİKİNCİ BÖLÜM
TECVİD TESTLERİ YETERLİLİK
1:)Mahreçleri aynı sıfatları farklı olan iki harften ,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
a:) İdğamı Mütecaniseyn
b:)İdğamı Misleyn
c:)İdğam
d:)İdğamı Mütekaribeyn
2:)Nun ve Mim dışındaki harflerin birbirine idgam edilmesine ne denir?
a:)İdğam Mealğunne
b:)İdğamı Şemsiyye
c:)İdğamı Misleyn Mealğunne
d:)İdğamı Misleyn Bilağunne
3:)Sakin nun veya tenvinden sonra”ن‎‎‎‎”harfi gelirse ne olur?
a:)Dudak İhvası
b:)İzhar
c:)İhfa
d:)İdğamı Mealğunne
4:)Sakin nun veya tenvinden sonra “ر‎”harfi gelirse ne olur?
a:)İdğamı bilağunne
b:)İdğamı Mealğunne
c:)İdğamı Misleyn Mealğunne
d:)İdğamı Misleyn Bilağunne
5: Harflerin kendisinden ayrılması mümkün olmayan lazımî sıfatlarında ve zatlarında yapılan hatalara ne denir?
a:Lahn’i Hafî
b:)Lahn’i Celî
c:)Lahn’i Şart
d:)Lahn’i Mucip
6:Tenvinin mânası ne demektir?
a:)Gizlemek
b:)Açığa çıkarmak
c:)Durmak
d:)Nunlamak
7:)İhfâ ne demektir?
a:)Gizlemek
b:)Açığa çıkarmak
c:)Durmak
d:)Nunlamak
8:) Allah diridir, yaratıcıdır, âdildir, zengindir ve hidayet vericidir. Bu beyt hangi tecvid harfinin kaidesine aittir?
a:)Meddi tabiî
b:)Meddi Munfasıl
c:)İzhar
d:)Lahn’i Mucip
9:)Birinci harfin zat ve sıfat olarak tamamen ikinci harfe dönüşmesine ne denir?
a:)Lahn
b:)Gunne
c:)Tam idğam
d:)Yarım idğam
10:)Kasr ne demektir?
a:)Uzatmak
b:)Kısaltmak
c:)Gunnelemek
d:)Okumadan geçmek
11:)Hemze Kaç gruba ayrılır?
a:)Üç
b:)Bir
c:)Dört
d:)İki
12:)Med harfleri kaç tanedir?
a:)Üç
b:)İki
c:)Altı
d:)Bir
13:Aşağıdaki beyt hangi tecvid kelimelerinin kaidesini ifade eder?
Medh ve senaya muktedir olan kimse, sen kiram ve ihsanı yüksek olanların sehâvetini, muktedir olduğun derece vasfeyle. Ve zalîm olan kimseye itibar etme. Takvayı ziyade et. Ölünceye kadar ilmi ve ilâhî rızatı istemeye devam eyle….
a:)Kalkale
b:)İdğamı Mütecaniseyn
c:)İdğamı Mütekaribeyn
d:)İhfâ
14:)Harflerin arızî sıfatlarında yapılan hatalara nedenir?
a:Lahn’i Hafî
b:)Lahn’i Celî
c:)Lahn’i Şart
d:)Lahn’i Mucip
15:)Mahreçleri veya sıfatları birbirine yakın olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine katılarak okunmasına ne denir?
a:)İdğamı Mütekaribeyn
b:)İdğamı Mütecaniseyn
c:)İdğam
d:)Hiçbiri
CEVAPLAR:
1:)Cevap A
2:)Cevap D
3:)Cevap D
4:)Cevap A
5:)Cevap B
6:)Cevap D
7:)Cevap A
8:)Cevap C
9:)Cevap C
10:)Cevap B
11:)Cevap D
12:)Cevap A
13:)Cevap D
14:)CevapA
15:)Cevap A

yorumlar:

Hiç Yorum Yapılmamış!

yorum yapmak ister misin?




© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.