2

Ağustos
2012

İSLAMIN ESASLARI BEŞTİR

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  387 Kez Okundu

1-Kelime-i Şehadet Getirmek:

Kelime-i Şehadet, “Eşhedü enlâ ilâhe illellâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh.” cümlesini söylemektir.

Anlamı: “Ben şahitlik ederim ki, Allah’tan başka Tanrı yoktur, ve yine şahitlik ederim ki, Hz. Muhammed (s.a.s.) Allah’ın kulu ve peygamberidir.”

İslâm dini beş şart üzerine bina edilmîştir  Bunlar oruç tutmak, namaz kılmak, hacca gitmek, zekat vermek ve kelime-i şahadet getirmektir 

Peygamber Efendimiz (a.s.m.) bir hadislerinde şöyle buyurmuşlardır:

“İslâm beş şey üzerine binâ edildi: Allah’tan başka ilâh bulunmadığına ve Muhammed’in Resûlullah olduğuna şehâdet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, haccetmek, Ramazan orucunu tutmak.” (1)(1-Buharî, 1:11; Müslim, 1:45; Tirmizî, 5:5)

Bir insanın Müslüman olabilmesi için kelime-i şehadet getirmesi gerekir  Bu şahadetin manası şöyledir: “Allah’tan başka hak mabut olmadığına, Hazret-i Muhammed’in de onun kulu ve elçisi olduğuna şahadet ederim ”

Bu şahadetin birinci kısmı, “Allah’ın varlığını ve birliğini, ortağı ve benzeri olmadığını”, ikinci rüknü ise “Hazret-i Muhammed’in (a s m ) Allah’ın kulu olup insanlara hem imanın esaslarını ve İslâmın şartlarını tebliğle vazifeli olduğunu” ifade eder

2-Günde beş vakit namaz kılmaktır.-Namazın farzları 12’dir. Bunların altısı içinde, altısı dışındadır. Dışındaki farzlara şart denir.Namazın içindeki farzlara rükün denir. Namaz, hicretten bir buçuk yıl kadar önce Miraç (İsrâ) gecesinde farz kılınmıştır. İslâmda namazın meşrûluğu Kitap, Sünnet ve İcmâ’ya dayanır. Belirli şartları taşıyan Müslümanlara günde beş vakit namazın farziyeti Kitap, sünnet ve icma ile sabittir. Beş vakit namazın eda edileceği vakitlere ve ne şekilde eda edileceğineKur’an-ı Kerim’in bir kısım ayetlerinde mücmel olarak işaret olunmuş, bu işaretler Rasulüllah (s.a.)’in kavli ve fiili sünnetiyle açıklık kazanmıştır. Bilindiği üzere Kur ‘ an-ı Kerim ‘ deki mücmel emir ve hükümleri açıklama yetkisi, Onu insanlara tebliğle görevli olan Peygamber (s.a.) Efendimize aittir. O namazı bizzat kılarak ve Müslümanlara imam olup kıldırarak nasıl kılınacağını öğrettiği gibi bunların vakitlerini de göstermiştir. Gerek kılınış şekli, gerek vakitleri ile ilgili bu uygulama ameli tevatür olarak, günümüze kadar devam etmiştir.

Kur’an-ı Kerim’ de beş vakit namaza mücmel olarak işaret eden ayetlerden Taha Süresinin 130 uncu ayetinde:

“…Güneşin doğmasından önce de, batmasın dan önce de Rabbını övgü ile tesbih et. Gecenin bazı saatlerinde ve gündüzün etrafında (iki ucunda) da tesbih et ki, rızaya ulaşasın.” buyurulmuş; güneşin doğmasından ve batmasından önce , gece saatlerinde ve gündüzün iki ucunda olmak üzere beş ayrı vakitte Cenab-ı hakk’ ı tesbih yani namaz kılmak emredilmiştir.

Bakara Süresinin 238 inci “namazlara ve ayrıca orta namaza devam edin” mealindeki Ayet-i kerimede “namazlar” anlamındaki “salâvat” kelimesi çoğuldur. Arapça da çoğul üçten başlar. “İki” ye tesniye denir ve ”iki namaz” sözü “salateyn” şeklinde söylenir. Demek oluyor ki, ayetteki ”salavat” sözünden en az üç namaz anlaşılır. Ayrıca bir de “orta namaz” var. Çünkü matuf, matuf aleyhten (üzerine atıf yapılandan) ayrıdır. Bu sebeple “orta namaz”, “namazlar” ifadesine dahil olmadığı gibi, her iki yanında eşit sayı bulunmadığı için, üç namazın arasında yer alacak bir namaza ”orta namaz” denilmesi de mümkün değildir. O halde, ayetteki “salavat” kelimesi, en az dört namazı ifade eder. Orta namaz buna eklendiğinde beş vakit namaz ortaya çıkar. Orta namazın ikindi namazı olduğu bazı hadislerde açıklanmıştır.

Hud süresinin 114′üncü ayetinde ise, “Gündüzün iki ucunda ve gecenin (gündüze) yakın saatlerinde namaz kıl…” buyurulmaktadır.

Ayet-i celilede ”gündüze yakın saatler” anlamındaki “zülef” kelimesi, “zülfe” nin çoğuludur. Yukarıda belirtildiği üzere en az üç adedi ifade eder. demek oluyor ki, bu ayete göre gecenin gündüze yakın saatlerinde, (akşam, yatsı ve sabah namazı olmak üzere) en az üç namaz var. Ayrıca gündüzün iki ucunda da iki vakit var. Böylece bu ayet-i kerimeden de namazın beş vakit olduğu anlaşılmaktadır.

Bunlardan başka Nisa, 4/103. Hud, 11/114; İsra, 17/78; Rum, 30/17-18; Nur, 24/36; Kaf, 50/39-40; Dehr (İns8n) , 76/25-26 ayet.-i kerimelerinde de beş vakit namaza veya vakitlerine mücmel o1arak işaret eden ifadeler bulunmaktadır. Bu mücmel ifade ve işaretler, Rasulüllah ( s.8. ) , in söz ve uygulamalar ile açıklanmış, onun açıkladığı ve uyguladığı şekilde bütün Müslümanlar tarafından ameli uygulama olarak günümüze kadar devam ettirilmiştir. Asr-ı Saadetten beri her asırda Müslümanlar beş vakit namaz kılmış hiç kimse bunun aksini söylememiştir. Bu itibarla “Kur’an’ da beş vakit namazın bulunmadığı iddiasının ilmi hiç bir değeri yoktur. (2) ( 2-Diyanet Kurul Kararı,Karar Tarihi: 22/01/1998 ,Karar No: 4)

İslâm’ın ilk yıllarında namaz, Beyt-i Makdis’e (Kudüs’e) doğru kılınıyordu. Ancak, Hicret’ten önce Rasûlullah (s.a.s.) Mekke’de namaz kılarken, mümkün mertebe Kâbe’yi arkasına almaz; Kâbe, kendisiyle Beyt-i Makdis arasında kalacak şekilde, Rükn-i Yemânî ile Rükn-i Hacer-i esved arasında namaza dururdu. Böylece hem Kâbe’ye hem de Kudüsteki Mescid-i Aksa’ya yönelmiş oluyordu. Hicretten sonra Medine’de Mescid-i Aksa’ya yöneldiğinde Kâbe’nin arka tarafta kalmasından Rasûlullah (s.a.s.) üzüntü duyuyor, kıblenin Kâbe’ye çevrilmesini içten arzu ediyordu.Çünkü Kâbe, atası Hz. İbrahim’in kıblesiydi.

Hicretten 16-17 ay kadar sonra, Şaban ayının 15′inci günü Hz. Peygamber (sa.s.) Medine’de Selemeoğulları Yurdu’nda öğle namazı kıldırırken, ikinci rek’atın sonunda;“Yüzünü gök yüzüne çevirip durduğunu görüyoruz. Seni elbette hoşnut olduğun kıbleye çevireceğiz. Hemen yüzünü Mescid-i Harâm’a doğru çevir. (Ey mü’minler) siz de nerede olursanız, (namazda) yüzlerinizi, onun tarafına çeviriniz…” (el-Bakara Sûresi, 144) anlamındaki âyet nâzil oldu. Hz. Peygamber yönünü hemen Kudüs’ten Mescid-i Harâm’a çevirdi. Cemâat da saflarıyla birlikte döndüler. Kudüs’e doğru başlanılan namazın, son iki rek’atı, Kâbe’ye yönelinerek tamamlandı. Bu yüzden Selemeoğulları Mescidine “Mescid-i Kıbleteyn” (iki kıbleli mescid) denilmiştir

İslâm’ın bir diğer şartı namaz kılmaktır  Her gün beş vakitte Allah’ın huzuruna durup rüku ve secde ile acz ve kusurunu idrak ile ubudiyetini göstermektir  Namaz külli bir ibadet ve külli bir şükürdür  Her Müslümanın üzerine farzdır  Peygamberimiz, “Namaz dinin direğidir,   (3) (3-Tirmizi, İman-8) buyurmuştur

3-Oruç Tutmak.Orucun farzı üçtür.

1- Niyet etmek.

2- Niyeti, ilk ve son vakitleri arasında yapmak.

3- İmsak vaktinden güneşin batmasına kadar olan zaman içinde, orucu bozan her şeyden sakınmaktır.

Oruç,hicretten bir buçuk sene sonra şa’ban ayının onuncu günü farz kılınmıştır. Ramazan orucun tutmak farzdır. Farziyeti Kitap, Sünnet ve İcma ile sabittir. Her yıl Ramazan ayının tamamında oruç tutmaktır.

“Ey ,man edenler ! Sizden öncekilere oruç farz kılındığı gibi,size de farz kılındı.Umulur ki (günahlardan) korunursunuz.” (4) (4-Bakara Suresi,183)

İslam’ın bir rüknü Ramazan ayında oruç tutmaktır  Müslüman oruç tutmakla nefsini terbiye ve tezkiye ederek, onun tahakkümünden ve azgınlığından kendisini korur  Ayrıca çektiği açlık elemi ile kalbinde fakirlere karşı bir merhamet hissi inkişaf eder 

4-Zekat vermek.Zekâtın farzı birdir. Bu da, niyettir. Niyet kalb ile olur.Zekât vermek, hicretin ikinci senesinde Ramazan ayında farz oldu. Dinimizce zengin olanların mal ve paralarının belirli bir miktarını her yıl fakirlere vermesidir.

Zekât, Hicretin ikinci yılında Ramazan orucunun farz kılınmasından ve fıtır sadakasının vâcip kılınışından sonra farz kılındı

Zekât, zengin Müslümanların yıldan yıla belli ölçüsüne göre mallarının bir kısmını zekât niyetiyle ayırıp lâyık olanlara vermelerinden ibaret mâli bir ibâdettir

Zekât, İslâm dininin beş temel esasından biridir  Kur’ân-ı Kerim’le (5) 5-(Nur, 56; Müzemmil, 20; Hac, 78; Bakara, 110) emredilmiştir  Kur’ân-ı Kerim’de 32 yerde namazla birlikte zikredilmiştir

Bir hâdis-i şerifte Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuşlardır:

“Her gün, her sabah iki melek inip birisi: ‘Yâ Rab! Zekât ve sadakasını vererek, malını Allah rızası için harcayana, harcadığının yerine yenisini ver’ der  Diğeri de: ‘Yâ Rab! Zekât ve sadaka hakkını ödemeyerek malını sıkana da malını telef et’ der!” (6)  6-  Buharî, 2/120

İslâm’ın bir şartı da zekat vermektir  Cenab-ı Hakk, zenginlere mallarından dinin tayin ettiği belirli bir miktarını Müslüman olan fakirlere, Allah rızası için, vermelerini farz kılmıştır  Zenginlerin fakirlere verdikleri bu mallara zekat denir  Bu şer’an fakirin hakkıdır İslâmiyet, Müslümanları zekat dışında da fakirlere yardım etmeye teşvik etmiştir  Bunlara da sadaka denir

4-Hacca Gitmek:Haccın farzları üçtür.

 1- Haccı ihramlı yapmaktır.

2- Vakfeye durmak:Arefe günü, Arafat’ın, Vadi-yi Urene denilen yerinden başka herhangi bir yerinde, öğle ve ikindi namazlarından sonra vakfeye durulur.

3- Kâbe-i Muazzamayı Tavaf-ı Ziyaret etmektir.

İslâmın beş şartından biri olan hac, Hicretin dokuzuncu senesinde farz kılındı. (7) 7-(Tecrid Tercemesi, 6:11-12.)

Ey insanlar, hac üzerinize farz kılındı. O halde haccediniz.”(Müsned, 1:255; Müslim, 2:975.

Hacc farz kılınınca Peygamber Efendimiz hac yapmak istedi. Fakat sonra, “Beytullahta müşrikler de bulunacaklar ve onu çıplak tavaf edecekler. Bu hal ortadan kalkmadıkça, ben haccetmek istemem”7 buyurarak şimdilik bu isteğini tehir etti.

Gerçekten müşrikler, geceleyin Kâbe’yi kadın erkek karışık ve çıplak olarak tavaf ederlerdi. Üstelik bunu, Kâbe’ye hürmet sayarlardı. (8) 8-(İnsanü’l-Uyûn, 3:233.)

 Oraya ulaşmaya gücü yeten herkesin bu evi (Kâbe’yi) ziyaret etmesi insanlar üzerinde Allah’ın bir hakkıdır.(9) 9- (A’l-i İmran, 97

İslam’ın rükünlerinden birisi de haccdır  Mali durumu ve sıhhati yerinde olan müminlere ömürlerinde bir defa, şer’an tayin edilen belli bir zamanda Kabe’yi ziyaret etmesi farz kılınmıştır  Farz olan bu ibadetin en büyük hikmetlerinden birisi Müslümanlara dünya çapında bir görüşme ve tanışma zemini hazırlamasıdır

Hac bulûğ çağına ermiş, şuur sahibi ve hür olan, kadın-erkek bütün Müslümanlara farzdır. Hayat boyunca bir defâ yapılması yeterlidir. Sadece malî ve de sıhhî açıdan güç yetirenler üzerine farzdır,

Hac kendine farz olan kimse için beden sağlığı, yol güvenliği, ulaşım için gerekli olan binitin mevcut olması gibi üç şeyin tamam olması gerekir. Bunlarla beraber hacca gidip dönünceye kadar ailesinin temel ihtiyaçlarının temin edilmiş olması gerekir. Kadınlar için olmak üzere bir diğer şart ta yanında mahreminin bulunmasıdır.

Kaynak:

1-Buharî, 1:11; Müslim, 1:45; Tirmizî, 5:5)

2-Diyanet Kurul Kararı,Karar Tarihi: 22/01/1998 ,Karar No: 4

3-Tirmizi, İman-8

4-Bakara Suresi,183)

5-(Nur, 56; Müzemmil, 20; Hac, 78; Bakara, 110

6- Buharî, 2/120

7-Tecrid Tercemesi, 6:11-12.

8-İnsanü’l-Uyûn, 3:233.

9- A’l-i İmran, 97

2

Ağustos
2012

Orucun farzı üçtür

Yazar: arafat  |  Kategori: iBADET  |  Yorum: Yok   |  287 Kez Okundu

1- Niyet etmek,

2- Niyeti, ilk ve son vakitleri arasında yapmak,

3- İmsak vaktinden güneş batana kadar orucu bozan her şeyden sakınmak.

1

Ağustos
2012

DİYANET MBST ONLİNE

Yazar: arafat  |  Kategori: SiYER  |  Yorum: Yok   |  386 Kez Okundu

1-Peygamberimizin büyük dedesi olan Haşimin asıl adı Amr idi.
2-Haşim Yesrib(Medine ) de Neccaroğullarından Selma binti Amr ile evlendi.
3-Abdulmattalib,Haşimoğullarının başkanı idi.
4-Peygamber Efendimiz 20 Nisan 571 tarihinde doğdu.
5-Muta nikahı:Süreli nikah
7-Hılful-Fudul:Erdemliler Birliği
8-Peygamberimizin süt annesi, Taif yakınlarında yaşayan Hevazin kabilesinin Sad b. Bekr koluna mensup bir kadın olan Halime.
8-Ebva Köyü Medineye 190 km. uzaklıkta bulunan Amine hatun un vefat ettiği yer.
9-Peygamber Efendimizin ilk yaptığı seyahat , 6 yaş civarında annensiyle birlikte Mekkeden Medineye gidişi.
10-Peygamber Efendimizin diğer bir seyahatı amcası Ebu Talib ile birlikte katıldığı Şam seferidir.Dokuz veya on iki yaşında iken Suriye topraklarındaki Busraya gitmişti.
11-Hz.Hatice,Kureyş kabilesinin Esedoğulları koluna mensup Huveylid b. Esedin kızıdır.
12-Hz.peygamber Haşimoğulları kabilesine mensuptu.
13-Muallakat-ı Seba((7 meşhur kaside):Cahiliye devrinde meşhur Arap şairlerinin beğenilen şiirlerinden Kabe duvarına asılan 7 meşhur kaside.
14-Hz.Ömer b. Hattab,Kureyşin Adiy kabilesindendir.
15-Hz.Ömerin kızı kardeşi Fatıma ile eşine Habbab b.Eret Kuran öğretiyordu.
16-Habeşistana Hicret edenlerden son kafile ,Hicretin 7./628 yılında Medineye ulaştı.
17-Haram aylar:Zilkade,Zilhicce, Recep ve Muharrem aylarıdır.
18-1.Akabe Biatına gelen heyetle birlikte Kuran-ı iyi bilen ve güvenilir sahabi Musab b. Umeyri Peygamber Efendimiz Medineye muallim olarak gönderdi.
19-Ezanı rüyasında Abdullah b. Zeyd gördü.
20-Darul Erkam:Erkamın evi
21-ilk göç Habeşistan(Etiyopya) a olmuştur.
22-Peygamberimizi himaye eden amcasının adı Ebu Talib.
23-Hüzünb yılı:Hz.hatic ile Ebu Talibin vefat ettiği yıl.
24-Peygamberimiz Medineye Hicret ederken yanında Ebubekir bulunmaktaydı.
25-Peygamberimize ilk vahiy,Hira mağarasında geldi.
26-Fetret-i Vahiy:Vahyin kesintiye uğraması.
27-İsra(gece yolculuğu) Mescid-i Aksaya oldu.
28-Hz.Ebubekirin çobaını Amir b. Füheyre idi.
29-Ranuna vadisinde ilk Cuma namazı kılındı ve ilk hutbe okundu.
30-Hz.Peygamberin tebliğ görevini başlatan Alak suresinin ilk 5 ayetleridir.
31-Medine , Hz.Peygamberin hicret etmesinden önce Yesrib adıyla anılmaktaydı. Daha sonra Medinetun-Nebi(Peygamber Şehri) adını alarak kısaca Medine diye anılmaya başlandı.
32-Yesribin yerleşik halkı,Güney Arabistan kökenli Arap Evs ve Hazrec kabileleriyle Kurayza,Kaynuka ve Nadir kabilelerinden oluşan Yahudilerdir.
33-Peygamber Efendimiz hicret esnasında Kuba köyünde 4 gün Külsüm b.Hidm evinde misafir kaldı.
34-Müslümanlar ile Mekkeli müşrikler arasında ilk savaş Bedir de meydana gelmiştir.Bedir, Medinenin 160 km. kadar güney batısında ,Kızıldeniz sahiline 30 km. uzaklıktadır.
35-Bedir savaşı,Müslümanların Mekkelilere karşı ilk ve en muhteşem zaferidir.Müslümanlar 14 ehit, müşrikler 70 ölü verdiler. 70 esir alındı.
36-Peygamberimiz Uhut savaşında sancağı Musab b.Umeyre vermişti.Zırhlı kuvvetleri başına Zübeyr b.Avvam,diğer askere komutan Hz.Hamza,Ayneyn geçidi komutanı olarak da Abdullah b.Cübeyri vermişti.
37-Abdullah b. Kamie, uhutta Musab b. Umeyri şehit etti.
38-Hendek savaşını diğer adı Ahzap savaşıdır.Çeşitli grupların bir araya gelerek Müslümanlara saldırması sebebiyle Ahzap savaşı adı das verilmektedir. Yahudiler,Kureyşliler ve diğer müşrik Arap kabilelerinin bir kısmı Müslümanlar aleyhinde bir cephe oluşturdular.

1

Ağustos
2012

Merak Edilen Dini Konular/Kabe ilk örtü ne zaman örtüldü?

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  384 Kez Okundu

-Ehl-i Sünnet ne demektir?
-Ameli mezhepler hangileridir?
-Kadınlar adet görürken oruç tutabilir mi
-Kabeye ilk örtü ne zaman örtüldü?
-Mescid-i Nebinin minberine ilk örtü kim tarafından asıldı?
-İlk minare ne zaman yapıldı?
-Mukabele ne demektir?
-Arza-i Ahire ne demektir?
-Mizan-i Kabe ne demektir?
-Hidane ne demektir?
-Lukata ne demktir?
-Fil olayı hangi sure de anlatılmaktadır?
-Peygamberimizin katıldığı en son Gazve hangisidir?
-Seriyye ne demektir?
-Eda- Kaza ne demektir?
-Sahib-i Tertip kime denir?
-Nisan ne demektir?
-Havaic-i Asliye ne demektir?

1

Ağustos
2012

İSLAMİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  383 Kez Okundu

-Abdullah b.Amr b.Haram:Uhut savaşında ilk şehit düşen sahabi.
-Akabe biatlari:Resulullah(sas)`in Mekke döneminde iken Medineli yeni müslümanlarla yapmış oldukları iki anlaşma ve sözleşmelere”Akabe Biatları” adı verilmiştir.
1.Akabe biatı(M.621):12 kişi.
2.Akabe biati(M.622):Bir yıl sonra 72 kişi.
-Asim b. Adi:hz.Peygamberin Mescid-i Dirar`ı ortadan kaldırmak için görevlendirdiği sahabe.
-Bedir-Uhud-Hendek savaşları:Bedir Medine`ye 60 km. Mesafededir.İslam`da ilk savaş burada yapılmıştır..Bedir savaşında(624) 14 şehit,70 düşman kayıp 70 de esir alınmıştır.Uhut savaşında 70 şehit, 22 düşman ölmüştür. Hendek savaşında 6 şehit, 8 düşman ölmüştür.Uhut şehitlerinin cenaze namazları kılınamamıştı.Veda haccından döndükten sonra Uhud şehitlerini Peygamberimiz ziyaret etti.Namazlarını kıldı.(Tecrid Tercemesi, C.11,sh.4)
-Cihar-i Yar-i Güzin:Farsca 4 anlamina gelen cihar,dost dost anlamina gelen güzin kelimelerinin birlesmesinden meydana gelmistir.4 seckin dost, 4 halife, Hülefa-i Rasidin:Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali (radiyallahu anhum).
-Ebu Eyub el-Ensari:Peygamberimiz, Medine de Neccar ogullarindan Ebu Eyub el- Ensari`ye Hz.Ebubekir`le misafir oldugu sahabe.
-Ebü`l-Kasim:Hz.Peygamberin künyesi. Araplar arasinda, ilk dogan cocuga nisbetle künye alma ve bu künye ile anilma adeti eskiden beri mevcuttur.Peygambaerimiz de Hz.Hatice`den olan oglu Kasim`a nisbetle Ebü`l-Kasim künyesini almistir.(Islam Ansk. Cilt.10,sh.332, TDV)
-Ebu Leheb:Peygamberimizin amcasi olmasina ragmen ona düsmanlik edenlerin en basinda geliyordu.Karisi Ümmü Cemil de bu düsmanliginda kocasina katilir, hatta zaman zaman dikenli calilar tasiyip H.Peygamberin gelecegi yollara dökerdi.“Tebbet süresinde“ , bunlarin hem bu düsmanliklari, hem de bu yüzden ugrayacaklari azap dile getirilmektedir.(Diyanet Meali, Sh.602)
-Ebu Mahzure(ö.59/678-79):Mescid-i Haram`in müezzini.
-Ebü`l-Esved el-Düeli(ö.69/688):Kur`an-i Kerim`e hareke sistemini getiren ve Arap nahvinin ilk esaslarini tesbit eden alim, sair.
-Ecnadeyn Savasi:Müslümanlarin Suriye ve Filistin`i fethi sirasinda Bizanslilar`la yaptiklari ilk savas(13/634)
-Ecel-i Müsemma:Allah tarafindan tayin edilmis ömrün sonunda gelen ecel.
-Ecel-i Kaza:Tehlikeye ugramak suretiyle gelen ecel.
-Eda:Bir namazi vaktinde kilmaya eda denir.
-Ehl-i Beyt:Hz.Peygamber aile fertleri icin kullanilan bir tabir.
-Ehl-i Kitap:Kur`an-i Kerim`de genellikle yahudiler ve hiristiyanlar icin kullanilan tabir.
-Ehl-i Sünnet:Hz.peygamber ile ashabin dinin temel konularinda takip ettikleri yolu benimseyenler anlaminda bir tabir.
-Ehl-i kible:Kabe`ye dogru yönelerek namaz kilmanin farz olusunu kabul eden kimseler icin kullanilan bir kavramdir.
-Eimme-i sitte:Eimme-i sitte, hadiste kütüb- ü sitte denen, 6 meshur hadsi mecbuasinin yazarlarina verilen isimdir.
-Emirü`l-Müminin:Islam tarihinde Hz.Ömer`den itibaren devlet baskanlarina verilen unvan..
-Emsalü`l-hadis:Icerisinde darbi mesel yada mesel bulunan hadisleri derleyen kitaplara”emsalü´l-hadis” denir.
-Emsalu`l-Kur`an:Kur`an-i Kerim`deki meseleler.
-Ensab:Hadis ravilerinin ve muhaddislerin kimliklerini aciklayan ilim dalina ensab” denir.
-Erbain:Kirk sayisi esas alinarak Islami konularda yazilan eserlerin ortak adi.
-Erbaun:Hadis literatüründe kirk hadis toplayan eserlere denir.
-Eshab-i Hicr:Salih peygamberin gönderildigi kavim.
-Esmaü-Hüsna:Allah`in güzel isimleri ve sifatlari.
-Eshuru`l_hurum:Haram aylar;Zilkade, Zilhicce,Muharremve recep aylari.Araplar bu aylarda savas yapmayi haram sayarlardi.
-Esbab-i Nüzul:Tefsir ilminin ayet veya surelerin inis sebeplerini arastiran dali.
-Eyke halki:Hz.Suayb`in kavmi idi.Eyke, birbirine girmis sik agaclar demktir.Suayb kavmi agaclik bir bölgede yasadigi icin onlara eyke halki denilmistir.
-Ezvac-i Tahirat:Peygamberimizin ismetli ve iffetli, temiz zevceleri; peygamberimize hanim olma serefine ermis olan kadinlar.Hz.Hatice,Hz.Aise, Hz.Sevde,Hz.Hafsa,Hz.Ümmü Habibe, Hz.Safiye, Hz.Meymune,Hz.Ümmü seleme, Hz.Zeynep binti Cahs, Hz.Zeynep, Hz.Zeynep, Hz.Reyhane ve Hz.Cüveyriye.
-Faite(Fevait):Vaktinde kilinmamis bir namaza da faite.
-Faratlit:Incil`de Hz.Isa`nin kendisinden sonra gelecegini müjdeledi kimseye verilen ad.
-Fatima(ö.11/632):Hz.Peygamber`in soyunu devam ettiren kizi.
-Fedek:hayber`in fethinden sonra baris yoluyla alinan ve yarisi Hz.Peygamber`e tahsis edilen köy.
-Fetret:Peygamberimize gelen vahyin bir süre kesilmesi ile ilgili olarak fetret denilmistir.
-Fey:Islam devletinin gayri müslim tebaadan aldigi cizye, harac, ve ticaret mallari vergilerinin ortak adi.
-Ficar savaslari:Islam`dan önce cahiliye devrinde bazi arap kabileleri arasinda haram aylarda meydana gelen ic savas, 4 defa yapilmistir.Peygamberimiz, amcasi Zübeyr ile katildi.Utbe b. Rebia`nin girisimi ile taraflar arasinda baris gerceklestirildi.Bu savas Fil olayindan 25 yil sonra(591) meydana geldi.
-Fitre:Ramazan ayinin sonunda gücü yeten müslümanin ödemekle yükümlü oldugu sadaka.
-Fikhu`l Ekber:Ebu Hanife`ye nisbet edilen risalesi.
-Fikhu`l-hadis:Hadislerin anlasilmasini ve onlardan hüküm cikartilmasina konu edinen ilim dali.
-Fizilali`l-Kur`an:Seyyid Kutub`un(ö.1966):Kur`an-i Kerim tefsiri.
-Fukaha-i Seb`a:Ashab-i Kiram`dan sonra Medine-i Münevvere`de de fetva vermeye baslayan yedi meshur fakihe verilen isimdir.
-Füru:Islam hukukunun ameli-tatbiki bölümünü ve miras hakkinda alt soy hisimlari ifade eden fikih terimi.
-Ganimet:Gayri müslimlerden savas yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.
110-Garanik olayi:Garanik, arapca da kugu anlamina gelir.Hz.Peygamberin, Mekke döneminin sikintili günlerinden birinde Kabe`de Kur`an okurken , lat, uzza, menat isimli putlardan “Onlar yüce kugulardir, sefaatlari umulur “ diye övgü ile secdeye kapandigi yönündeki carpitilmis bir rivayet oryantalistler tarafindan üzerinde önemle durularak meshur edildiginden , bu olay Garanik olayi diye anilmaktadir.
111-Garibü`l-Kur`an:Kur`an-i Kerim`deki garip lafizlarin tefsirini konu alan ilim dali ve dalda yazilan eserlerin ortak adi.
111-Gazve ve seriyye:Peygamber Efendimizin bizzat sevk ve idare ettigi savaslara„gazve“ denir.Peygamberimizin gazvelerinin sayisi 27`dir.Seriyye;Ashab-i Kiram `dan bir zatin kumandasi altinda savasa giden az bir kuvvete“seriyye“ denir. Seryyelerin sayisi 44 veya 104`dir.
-Gazvetü`l-Usre(Tebük Gazvesi):Hazirlik safhasinda büyük güclüklerle(usre) karsilasildigi icin Tebük Gazvesi`ne verilen ad.
-Gazve:Peygamberimizin bizzat kumandan olarak bulundugu, askeri harekata ve savaslara gazve denilmistir.Bedir ve Uhud gazvekeri gibi.Bilginlerin cogunlugu gazvelerin sayisini 27 seklinde tesbit etmislerdir.Bunlardan 9 tanesinde bilfiil savasilmis, digerlerinde ise carpisma olmustur. Savas vuku bulan gazveler sunlardir:Bedir, Uhut,Müreysi, Huneyn, Hendek, Kureyza, Hayber, Mekke, Taif, ilk gazvesi(623) Ebva veya Veddan, en son ve en fazla askerle(30 bin) ciktigi Tebük gazvesidir.
-Hilye:Bilhassa Hz.Peygamber`in fiziki özellikleri, bunlari anlatan edebi eserler ve ayni konuda hüs-i hatla yazilmis levhalar icin kullanilan terim.
-Hinduizm:Hindistan`in geleneksel dini.
-Hulasatü`l-Beyan:mehmet Vehbi Efendinin(ö.1949)Türkce Kur`an tefsiri.
124-Hulefa-i Rasidin(632-661):Hz.Peygamber`den sonra ilk dört halife.
-Haber-i Vahid:Mütevatir derecesine ulasmayan haber.
-Habib en-Neccar:Islami kaynaklara göreYasin suresinde anlatilan kisi.-Haham.Yahudilerin , musevilerin din adami.
-Hahambasi:Yahudi cemaatinin dini lideri.
-Habesistan:Müslümanlarin ilk kez hicret ettikleri ve iyi karsinlandiklari, halki Hristiyan olan ülke(Etopya).Habesistan`a 1.ci hicret de 11 erkek, 4 kadin toplam 15 , 2.hicrette 77 erkek , 13 kadin toplam 117 kisi. Peygamberligin 5.yilinda ilk kafile yla ciktilar.
-Hafsa(ö.45/665):hz.Ömer`in kizi ve Hz.Peygamber`in hanimi.
-Hafsa hatun(ö.940/1534):Kanuni Sultan Süleymanin annesi.
-Haham:Yahudi dini teskilatinda unvan.
-Hak Dini Kur`an Dini:Elmalili Muhammed Hamd`nin(ö.1942)Türkce Kur`an tefsiri.
-Hanefi Mezhebi:Hanefi mezhebi su yedi esas üzere kurulmustur:Kitap, sünnet, sahabenin sözleri, kiyas, istihsan, icma ve örf.
Hanefi Mezhebine dair imam Muhammed`in yazdigi meshur 6 kitabi sunlardir:Mebsut, ziyadat, cami-us Sagir, cami-ul kebir, siyer-i sagir, siye-i kebir.
-Haram:Din tarafindan yasaklanan fiil.
-Haram aylar:Islami literatürde savasin haram kabul edildigi 4 kutsal ay.Zilkade,zilhicce,muharrem, recep.
-Harbi:Gayri müslim devletin vatandasi anlaminda fikhi terimi.
-Harem:Mekke ve Medine sehirleriyle cevrelerindeki belirli bölgeler icin kullanilan terim.
-Haremeyn:Mekke ve Medine sehirleri birlikte ifade eden tabir.
-Havaic-i Asliye:Asil ihtiyaclar, temel ihtiyaclar.Zekat matrahi disinda tutulan temel ihtiyac mallari disinda tutulan temel ihtiyac mallari anlaminda fikih terim.
-Hariciler:Hz.ali ile Hz.Muaviye arasinda meydana gelenen Siffin savasindaki hakem olayindan sonra meydana cikmistir.”Hüküm Allah`indir diyerek hakem olayina karsi ciktilar.Hakem olayini küfür, taraflarini da kafir ilan ettiler.
-Havariler:Hz.Isa`ya herkesten önce inanan ve yardimci olan , onun Allah`in kulu ve peygamberi oldugunu tasdik edenlerdir.
-Havelan-i havl:Senenin devretmesi, gecmesi demektir.
-Havkale:La havle ve la kuvvete illa bi`llahil-aliyyi`l –azim cümlesini söylemeye denir.
-Hayber:Hicaz`da Medine-Suriye yolu üzerinde bulunan eski bir ticaret ve ziraat merkezi.
-Haremeyn:Iki mukadde sey demektir. Mekke medine sehirleri icin kullanilir.
-Hasan(r.a):H.3(624) Ramazan ayinda Medine` de dogdu.H.50(670) tarihinde vefat etti. Baki mezarligina defnedildi.
-Hatemü´l-Enbiya:Peygamberlerin sonuncusu;Hz.Muhammed(sas).
-Hatem-i Nübüvvet:Hz.Muhammed(sas)` in Peygamberligine denir.
-Hedy:Hac ve umre yapan kimselerin harem sinirlari icinde kestikleri kurban.
-Hicret:Peygamberimizin Mekke`den Medine`ye göcü. Hicret, 12 Rebiulevvel/23 Eylül 622`de olmustur.Bu tarih Peygamberimizin 53`üncü dogum yil dönümüdür.
-Hicr:Kayalik böge demek olup Medine`in Kuzeyeinde bir yerin adidir.Salih peygamberin kavmi semud burada yasardi.
-Hitabet Türleri:Asker, siyasi, dini hitabet, panel.
-Hiristiyan mezhepler arasinda catisma:Katolik ve protestanlar arasinda din ve mezhep kavgalarinda hesapsiz kanlar akti.Engizisyon mahkemeler masum canlara kiydi.Iskence altinda ölenlerin deftere kaydolanlarin 390 bin kisidir.Bunlarin: 200 bini ateste yakilmistir. Islamiyette böyle bir vahset görülmüs müdür?
-Hiristiyanlik:Hz.Isa`nin peygamberi oldugu Ilahi 136-Hiritiyan mezhepler:Katolik mezhebi(Roma kilisesi),Ortodoks mezhebi,Protestan mezhebi.Temelde ayni inanclari paylasmakla beraber, ayrintilara ait konularda katolik mezhebinden ayrilarak ortaya cikan bazi kücük mezhepler vardir.Bunlar;Keldani mezhebi, ermeni mezhebi, süryani mezhebi, maruni mezhebi ve kipti mezhebi.Kurulus döneminde bütün dogu Ortodoks kiliseleri Istanbul Ortodoks Kilise`sinin idare ve kontrolu altinda iken, daha sonralari parcalanmalar olmus su kiliselere ayrilmis; Süryani ortodoks kilisesi,, rum ortodoks kilisesi, ermeni ortodoks kilisesi, rus ortodoks kilisesi.Protestan mezhebi öncelikle kendi bünyesinde su 3 ana kola ayrildi:Lutheryanizm, kalvanizm, anlikanizm.
-Hidane:Kücük cocuklarin bakimi, gözetimi ve terbiyesi anlaminda bir fikih terimi.
-Hirka-i Saadet:Peygamberimizin Topkapi Sarayinda mukaddes emanetler dairesinde korunan hirka.
-Hitan:Sünnet, sünnet ameliyesi.Sünnet olmak , erkekler icin sünnettir.Ilk sünnet olan Ibrahim Aleyhisselam`dir,Sünnet olmak hem dinin ve hem dindarligin siaridir.Usaym b. Kelb`in babasindan naklettigine göre, dedesi demiski;“Peygamberimize geldim ve Islamiyeti kabul ettim Bunun üzerine Efendimiz(sas) söyle buyurdular:“Kendinden küfrün killari temizle, tiras et ve sünnet ol.“(Ahmet b. Hanbel,3,41;Ebu davud, Taharet,129)
-Hülafa-i rasidin:Dört halife.Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali.
-Hüsuf Namazi:Ay tutuldugu zaman iki rekat kendi basina kilinan namaza da Hüsuf namazi denir.
-Hüzün yili:Hz.Peygamberimizin amcasi ile zevcesi Hz.Hatice`nin (Bisetin 10.yili) vefat ettigi yila denir.(Bi`setin 10.yili)
-Hudeybiye:Mekke`nin kuzey batisinda bir yer adi.-Hud(as):Ad kavmine gönderilen peygamberin adidir.Ad kavmi Ahkaf denilen yerde yasarlardi.Ad kavmi irem adinda meshur bir sehir insa etmislerdi.Ad kavmi putlara tapardi.Inanmayanlari Allah(c.c), Hud Aleyhisselam ile beraber iman edenleri kurtulusa erdirip kafirleri helak etti.
-Huneyn:Taif yakinlarinda Mekke`ye 10 mil bir yer.
-Hutbe:Cuma ve bayram namazlari basta olmak üzere bazi ibadet ve merasimlerin icrasi esnasinda topluluga hitaben yapilan konusma.Hutbenin vacipleri:Hatibin taharet üzere bulunmasi, avret sayilan yerlerini örtülü olmasi ve hutbeyi ayakta okumasi.
-Huzeyfe:sahabeyi kiramdan olup cumadan önce vaz ve nasihat eder. Ya Huzeyfe ! Fitneden nasil kurtulalim?Dua eden kurtulur der. Ne zaman dua edelim? Namazdan sonra cevabini verir. 656 senesinde sirlari ile beraber Hz.Peygambere kavustu.Huzeyfe bin Yeman (r.a), babasi ile Medine`ye gelip müslüman oldu.Huzeyfe , peygamberimizin sirdasi.Peygamberimi ona, ashab-i kiram arasina karisarak kendilerini gizleyen münafiklarin kim oldugunu tek tek bildirmisti.Hz.Huzeyfe, Hz.Ömer döneminde Nusaybin halkina vali gönderilir.Hz.Ömer mektubu yazar. Valiye itaat edilmesini ister.Huzeyfe varir , halk karsilar. Hayvan üstünde bir kuru etle ekmek yiyordu.Halk bizden istediklerin ne diye sorar. Yeni vali, tebessüm ederek sizlerden; sadece, kendimin ve hayvanlarimin yiyecegini istiyorum dedi.
-Ibadet:Ibadet, Allah`a kulluk etmek, saygi göstermek ve O `nun bize verdigi nimetlere sükretmektir.Dini mana da ise, namaz, oruc, zekat ve hac gibi dini görevlerimizi kapsamakla beraber Allah`in bizden yapmamaizi istedigi her türlü güzel is ve davranis, bütün dini ve ahlaki görevleri yerine getirmektir.
-Ibn Mülcem(Abdurrahman b. Amr b.Mülcem ö.40/661):Hz.Ali`nin katili.
158-Ibn Rüst(ö.595/1198):Messai okulunun son temsilcisi, filozof, fakih, hekim.
-Ibranice:Yahudilerin ve yahudi kutsal kitabinin dili.
-Icma:Ashab-i Kiram`in ittifaklari üzere akaid hükmüne gecmis dini emirlerin tamami.?
-Icma-i ümmet:Ayni asirda yasamis olan Islam alimlerinden müctehid olanlarin , Islam`in bir konusu hakkinda verilen hüküm üzerinde birlesmesidir.
-Iddet:Islam hukukunda kocasindan bosanan bir kadinin 100 gün,kocasi ölen kadinin 130 gün bekleme müddeti.Henüz adet görmeyenlerin iddet müddeti ise 3 aydir.Hamile kadinlarin bekleme sureleri, dogum yapincaya kadar, yaslilik sebebiyle hayizdan kesilen kadinlarin bekleme suresi 3 ay iddet beklemek.(Islami Bilgiler Ansiklopedisi,c.2,sh.22)
-Ihtikar:Ihtiyac maddelerini toplayarak, darlik aninda pahali satma, vurgunculuk.
-Ifk hadisesi:Hz.Aise´ye zina isnadi atilmasi olayi.
-Ihdad:Kocasi ölen veya kesin bosanmasiyla evliligi sona eren kadinin belli bir süre bazi davranislardan kacinmasi anlaminda fikhi terimi.
-Ihvan-i Safa:Ansiklopedik risalesiyle taninan felsefe toplulugu.
-Iktida:Namazda imama uyma anlaminda fihih terim.
-Ila:Islam hukukunda bir erkegin bir müddet hanimina yaklasmayacagina dair yemin etmesi demektir. Ila süresi 4 aydir.Bu süreden önce karisi ile birlesen erkek yemini bozmus olur ve bunun keffaretini ödemek durumdadir. 4 ay gecerde karisina yaklasmazsa, karisi bain talak ile bosanmis olur.Bu durumda ancak kadinin rizasi ile yeniden nikahlanarak kendisiyle evlenebilir.
-Ilham:feyiz yoluyla insanin kalbine ulasan bildi.
-Ilk Cuma namazi:Hicret esnasinda Salim ogullari yurdunda Ranuna mevkiine geldiginde Cuma vakti olmustu.Bura da ilk Cuma namazi kilindi.Peygamberimiz(sas9:“Günesin dogdugu günlerin en hayirlisi Cuma günüdür.“(Sünen-i Tirmizi Terc.c.1,sh.487)
-Ilk sehitler:Kuresy kafirleri, Ammar ile babasi Yasir ve anasi Sümeyye`yi , zorla dinlerinden döndürmeye kalkistilar.Onlar bunu kabullenmeyince, Sümeyye`nin iki ayagini iki deveye baglayip ters istikamette cekerek parcaladilar.Yasir`i de sehit ettiler.
-Ilk Türkce Ezan:Ilk Türkce ezan 29 Ocak 1932 yilinda Istanbul`da okundu.
-Ilk Türkce Hutbe:Ilk Türkce hutbe,06.Ocak.1932 de Süleymaniye camiinde okundu.
-Imameyn:Imam-i Ebu Yusuf ile imam-i Muhammed` e birden verilen bir isimdir.Bazende imam-i azam ile imami safi icin kullanilir.
-Incil:Hz.Isa`ya verilen ilahi kitabin Kur`an`daki adi.
-Ism-i A` zam:Allah`in en büyük ismi anlaminda bir tabir.
-Islam`in ilk emri ve son emri:Islam`in ilk emri oku, ikinci emri temizliktir.
159-Islam`da ilk cemaat:Islam`da ilk cemaat, peygamberimizinCebrail(as) `e iktidaen kildigi namazdir.Daha sonra Peygamberimizin Hz.Hatice ile kildigi namazdir.
-Istidrac:Bir kul günahini yeniledikce Allah`´n , onun sagligini, mevkiini, sanini, söhretini, nimetini artirmasi, ona sükrünü, tevbesini, istigfarini unutturmasi, böylece onu asama asama azabina yaklastirmasi ve sonunda kendisini ansizin yakalamasi anlamina gelir.(Hasan Basri Cantay Meali, 3,1078)
-Istibra:Kücük abdesten sonra temizlenme.
-Istihlaf:Namazda abdesti bozulan insanin, yerine cemaattan birini gecirmesine istihlaf denir.
-Istinaf:Namazda abdesti kasten kendi istegi ile bozulmussa namazi yenidn baslar. Buna istinaf denir.
-Istinca:Büyük abdesten sonra temizlenmek.
-Kabe:Allah`a kulluk amaciyla yeryüzünde ilk defa bina edilen ma`beddir.Mü`minlerin kiblesidir.Arap yarim adasinin merkezi ve en büyük sehri olan Mekke`de insa edilmistir.Kabe ve civarina Kur`an.i Kerim dilinde “Mescid-i Haram” denilmistir.Islam inanisina göre yeryüzünde yapilan ilk mabed, müslümanlarin ilk kiblesi.
-Kabire gömme gelenegi:Hz.Adem`in oglu Kabil`in, öldürdügü kardesi habil`in yerieseliyerek kargadan ilham alarak gömmesiyle baslayan bir gelenek(Maide:20/55) ve bütün Peygamberlerin ümmetlerine emrettigi bir görevdir.
-Kaderiyye:Sorumlluluk doguran fiillerin sadece insan iradesiyle gerceklestirdigini ileri süren itikadi mezhep.
-Kadil-Kudat:islam devletlerinde yargi sisteminin basinda bulunan görevliye verilen unvan.Sözlükte „Kadilar kadisi“ anlamina gelen bir terkiptir.;baskadi olarak gecer.(Islam Ansk.c:24,Sh.77 Diyanet )
-Kadiyanlik:Mirza Gulam Ahmet Kadiyani(ö.1908) tarafindan kurulan dini hareket.
-Kanun-i Esasi:1876 yilinda kabul edilen Osmanli Devleti Anayasasi.
-Kasidiye Savasi:Müslümanlara Kuzey Irak ve Iran`in kapilarini acan meydan savasi(15/636)
-Kasidetü`l-Bürde:Ka`b b.Züheyr`in(ö.24/645):Hz.Peygamber`e sundugu ünlü kasidesi
-Kasva:Hz.Peygamberin devesi.
-Kasr-i Salat(Namazi kisaltmak):Misafir olanin , 4 rekatli farz namazlarini iki rekat olarak kilar.Buna kasr-i salat denir.
-Katolikler :Basindaki kisiye Papa denir.Dinsel merkezi Roma`dir.Inanc ve ahlak alaninda papanin otorite kabul edildigi, Hiristiyanligin en kalabalik cemaatini teskil eden hiristiyan kilisesi/merkezi.
-Kavame:Rüku halinden dogrulup da bir defa“sübhane rabbiyel´azim“ diyecek kadar ayakta durmaktir.

-Kavim:Topluluk, halk ve irk.
-Kavmiyet:ayni soy, dil, ülke, kültür ve tarihe mensup olmaktan, ayni ülküleri paylasmaktan dogan birlik ve dayanisma duygusu icin kullanilan terim.
-Kaynuka(beni Kaynuka):Hz.Peygamberin Medine`den sürdügü yahudi kabilesi.
-Kazf:Iffetli bir kimseye zina iftirasinda bulunma anlaminda fikih terimi.
-Kelam ekolleri:Mu`tezile, Esaeiyye, Maturidiyye ve Sia.
-Kebire:Büyük günahlar.
-Keffaret ve cesitleri: Dinin belirli yasaklarinin ihlali durumunda yapilmasi istenen mali veya bedeni ibadet.Keffaret cesitleri;Oruc,zihar,tiras olma,adam öldürme ve yemin keffareti.
-Keramet:Velilerden zuhur eden olaganüstü hal.
-Kessaf:el-Kessaf, Mutezile alimlerinde Zemahserinin (ö.538/1144) agirlikli olarak dirayet metoduyla yazdigi tefsiri.
-Kiblenin degismesi:Hz.Peygamber,Hicri ikinci yilin ortalarina kadar namazlarda Kudüs cihetine yöneliyor, fakat hep Kabe`ye emrinin gelmesini beliyordu.Bir ikindi namazi sirsinda Allah Teala Kabe`ye dogru yünelmesini emretti.Kudüs`e dogru yönelerek baslanan bu namaz Kabe`ye yönelerek tamamlandi.Bu olayin gectigi yerde yapilan mescid, bu gün „Mescid-i Kibleteyn“ , yani iki kibleli mescid diye anilmaktadir.(Diyanet Meali, Sh.21)
-Kiramen Katibin:Insanlarin söz ve davranislarini kaydeden melekler.
-Kitab-i Mukaddes:Ahd-i Atik ile Ahd-i Cedid`den olusan hiristiyan kutsal kitabi.
-Kitab-i Mukaddes:Ahd-i atik ile ahd-i cedid`den olusan hiristiyan kutsal kitabi.
-Kitabü`l-harac:Ebu Yusuf`un(ö.182/798):Mali konular yaninda, muamelat, ceza, idare ve devletler hukuku kapsamina giren cesitli meseleleri ele alan eseri.
-Kiptilar:Misir`in yerli ve hiristiyan halki icin kullanilan isim.
-Kisas-i Enbiya:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan eselerin genel adi.
-Kisas-i Enbiya:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan kitaplara verilen ad.
-Külli irade:Kul da bi`l-kuvve mevcut olan iradegücüne „külli irade“ denir.Bu irade kullanilmaya hazir olan, ancak henüz kullanilmayan 2potansiyel irade“ demektir.
-Küsuf namazi:Günes tutuldugunda iki rekat cemala kilinan, cemaat yoksa kendi basina kilinan namaza küsuf namazi denir.
-Kütüb-ü Ehadis.Ilahi kitaplar:Tevrat, zebur, inci,Kur`an-i Kerim.
-Kütüb-ü Münzele:Allah tarafindan indirilmis olan kutsal kitaplar.
-Kütüb-ü sitte:Peygamber(sas) Efendimizin hadis-i seriflerini ihtiva eden 6 hadis kitaba verilen isimdir.Buhari, müslim, Ibn Mace,Ebu Davud,Tirmizi,Nesai.
-Kuba Mescidi:Islam tarihindeki ilk mescid.Peygamberimiz hicret esnasinda konakladigi, Medine`ye alti mil uzakliktaki Kuba köyünde yapilmistir.
-Kutbetü`s-Sahre:Kudüs haremindeki kutsal kaya üzerinde yer alan, Emevi halifesi Abdulmelik b.Merva`nin yaptirdigi ortasi kubbeli sekizgen yapi.
-Kudsi Hadis:Hz.Peygamberin Kur`an disinda Allah`a dayandirarak söyledigi hadisler.
-Kufe:Güney Irak`ta Hz.Ömer emriyle Sa`d Ebu vakkas tarafindan kurulan sehir.Hz.Ali(ra) döneminin bassehri.
-Kurayza(Beni Kureyza).Hz.Peygamber ile savasan Medineli yahudi kabilesi.
-Kurban:Ibadet maksadiyla hayvan kesimi ve bu maksatla kesilen hayvan.Kurban kesmek:Ebu Hanife disindaki alimler;Safii, maliki, hanbeli ile Hanefilerden Imam Ebu Yusuf ve imam Muhammed`e göre kurban vacip degil, sünneti müekkededir.
-Kurtubi:Ebu Abdullah Muhammed Ibn Ahmet Ibn Ebi bekr ibn Farh el- Kurtubi.Endülüsün yetistirdigi büyük alimlardendir.Kutrubi bir cok Endülüs alim gibi fikihta malikidir.(Samil Islam Ansk.)
-Kureys(Beni Kureys):Hz.Peygamberin mensup oldugu Arap kabilesi.
199-Kurtuba:Endülüs Emevi devletinin bassehri.
-Kutsal kitaplarin kronolojik siralanisi:Tevrat, zebur, incil, Kur`an.
-Kutsal mescidler:Islam`da kutsal sayilan 3 mescid;Mescid-i Haram,Mescid-i Nebi,Mescid-i Aksa.
-Lahik:Namaza imam ile basladigi halde belirli mazeretler sebebiyle ara vermek zorunda kalarak namazin bir kismini imamla birlikte kilamayan kimse.
-Lakit:Fikihta”terkedilmis ya da kaybolmus olup baskasi tarafindan bulunan ve anne babasi da bilinmeyen cocuk demektir.Sahipsiz, buluntu cocuk anlaminda fikih terimi.
200-Lian :Karsilikli lanetlesme demektir.Fikih terimi olarak lian, karisinin zina ettigine veya dogan/ dogacak cocugun zina ürünü oldugunu iddia eden kocasinin hakim huzurunda bunu yeminle teyid etmesi, kadininda kocasinin yalan söyledigine ve kendisinin masum olduguna ayni tarz da yemin etmesi.Bir kimseyi zina sucuyla itham eden kisi iddiasini 4 sahitle tesbit etmek mecburiyetindedir.Bunu yapmadigi takdirde zina iftirasi(Kazf) sucunu islemis olur.Kadinin kendisini zina itham eden kocasiyla yeminlesmesini ifade eden bir dihik terimi.
-Lihye-i serif :Hz.Peygamber(sas)`e ait sakal , sakali serif.
-Lukata:Bir yerde bulunan ve sahibi bilimeyen yitik bir mala lukata denir.Buluntu esya
-Lut(as):Ibrahim Aleyhisselamin yegeni, Harran oglu, Kur`an`da ismi gecen peygamberlerden biri.
-Mahfil:islam mimarisinin dini yapilarinda özel kullanimlari olan mekan birimlerine verilen ad.
-Mahya:Özellikle ramazan aylarinda birden fazla minareli camilerin iki minaresi arasina kurulan isikli yazi veya resim panosu.
-Mahya:Hz.Peygambere salatü selam getirilen meclis;zikir meclisi.
-Makamat-i Erbaa:Mescid-i Haram`da dört büyük sünni mezhebin mensuplarina ayri cemaatlar halinde namaz kildiran imamlara ait yerleri ifade eden tabirdir.
-Makam-i Ibrahim:Kabe`de bulunan ve Hz.Ibrahim`in ayak izi oldugu söylenen tas.Ibrahim Aleyhisselamin Kabe`yi yaparken veya insanlari hacca cagirirken üzerine ciktigi tasin bulundugu yerdir.
-Makam-i Mahmud:Peygamberimizin cennetteki makami., sefaat makami
-Makam-i Mahmud:Hz.Peygamberin kiyamet gününde sahip olacagi manevi konumu ifade eden bir terim.
-Malik b.Enes (ö.179/795):Maliki mezhebinin imami, büyük üctehid ve muhaddis.
-Manastir:Hiristiyanlikta yaygin olarak bulunan rahip ve rahibelerin dünyadan el etek cekerek yasayip dini egitimlerini yaptiklari yer.
-Maniheizm:3.yüzyilda Mani tarafindan eski Iran`da kurulan ve günümüzde müntesibi bulunmayan gnostik bir din.
-Mecelle-i Ahkam-i Adliyye:Osmanli devletinde 1868-1876 yillari arasinda hazirlanan ve daha cok borclar, esya ve yargilama hukuku esaslarini iceren kanun.
-Mecelle:Islam hukukunun muamelet kisminin tedvininden meydana gelen kanun kitabi.Tanzimat döneminde hazirlanan medeni kanunun adi.
-Mecusilik:Atese tapanlara verilen ad.Islami kayanaklarda zerdüstlige verilen ad.Zerdüstiligin eski Iran inanc ve gelenekleriyle karismasindan olusan din.
-Mes`ar-i-Haram:Müzdelide de simdi üzerinde mescid bulunan yer.
-Mezahib-i Erbaa(Dört mezhep):Hanefi, safii, maliki, hanbeli.
-Medine:Hz.Peygamberin Mescidiyle kabrinin bulundugu hicret yurdu, Islam`da iki harem bölgesinden biri,Resul-i Ekrem ve Hulefa-i Rasidin döneminin bassehri.Eski adi Yesrib .
-Medyen:Hz.Suayb(as) Peygamberin yasayip halkini tevhid inancina davet ettigi sehrin adi.Inanmayanlar korkunc bir sesle birlikte gelen zelzele ile evleri yurtlari yerle bir oldu.
-Mehmet Vehbi Efendi(1862-1949):Hulasatü`l-Beyan adli tefsiriyle taninan son devir din alimi ve siyaset adami.
-Mehir: Nikah akdinin sonucu olarak kocanin karisina ödemek zorunlu oldugu para veya mal.Islam hukukuna göre evlenme sirasinda erkek tarafindan kadina duyulan sayginin ifadesi olarak verilen bir hediyedir.Islam alimlerine göre mehir vaciptir.Imami azama göre mehrin en az miktari 10 dirhem gümüs veya bunun karsiligi olan miktardir.Alimler 10 dirhem gümüsün yaklasik bir dinar altin paraya , bunundaPeygamberimiz devrinde yaklasik iki kurbanlik koyuna karsilik geldigini bildirmislerdir.
-Mekke:Kabe`nin bulundugu ve hac ile umre ibadetinin ifa edildigi kutsal sehir.
-Menzile Beyne`l-Menzileteyn:Mu`tezilenin 5 inanc esasindan biri.
-Mesacid-i Seb`a:Medine`nin kuzeyindeki 7 mescide verilen isim.
-Mescid-i Aksa:Müslümanlarin ilk kiblesi, en kutsak sayilan üc mescid`den biri.
-Mescid-i Cin:Cinlerin Hz.Peygamber`den Kur`an dinledikleri yere 18.ci yüzyilin baslarinda yapilan cami.
-Mescid-i Haram:Kabe`yi kusatan mescid.
-Mescid-i Hayf:Mina`da Hz.Peygamberin Veda haccinda cadir kurdugu ve cemaatle namaz kildigi yere yapilan mescid.
-Mescid-i Nebevi:Medine`de icerisinde Hz.Peygamberin kabrininde bulundugu mescid.
-Mes`ar-i Haram:Hac menasikinin ifa edildigi yerlerden biri.
-Mevali:Arap olmayan müslüman halklar icin kullanilan bir terim.
-Bi`ri Maune:Islam`i kabul ettiklerini söyleyen bir kabileye Allah(c.c)`in dinini ve kitabini ögretmek icin gönderilen 70 tane hafiz sahabinin sehit edildigi yer.
-Islam`in en önemli savaslarindan biri olan Uhud savasinin tam olarak kazanilmamasinin sebebi;Hz.Peygamber Efendimiz(sas) `in emrinin ihlali.
-Ridde hareketleri Hz.Ebubekir`in halife oldugu dönemde meydana geldi.
-Seriyye:Peygamber Efendimi(sas)`in emriyle savasa gidilen ama kendinin istirak etmedigi seferlere8savaslara) denir.
-Sev Magarasi:Peygamber(sas)`in hicret esnasinda Mekke`nin güney kisminda üc gün icerisinde gizlenip sonra yoluna devam ettigi magaradir.
-Isra ve Mirac:Resulüllah Efendimiz(sav) `in bir gece de Mekke`den Kudüs`e oradan daSiretü`l-Münteha`ya kadar gitmesine Isra ve Mirac denir.
-Hicret:Islam tarihinde, icinde yasadigi memlekette maruz kaldigi zulüm ve haksizliktan kurtulmak ve dini daha güzel yasamak icin huzur ve baris ortamlarina yapilan göce hicret denir.
-Fitir Sadakasi verebilmenin sartlari:Müslüman olmak, nisap miktarina ulasmak, vakit.
-Niyet, tavafin sahih olmasinin sartlarindandir.
-Adak orucu, vacip oruclardandir.
-Cuma namazinin farz olmasinin sartlari:Erkek olmak, hür olmak, mukim olmak, saglikli olmak, kör olmamak, ayaklari saglam olmak.
-Muktedi:Namazda imama uyan kimseye muktedi denir.
-Istiva vakti:Günesin tam tepe noktasinda oldugu va namaz kilmanin mekruh oldugu vakte istiva vakti denir.
-Imamda Aranan Sartlar:Müslüman olmak, erginlik cagina girmis olmak,akilli olmak, erkek olmak, Namaz sahih olacak kadar Kur`an ezberlemis olmak, kendisinde bir özür olmamak,namazin sartlarindan birinin ortadan kalkmamasi.
-Namazda esnemek, gerinmek; namazin mekruhlarindan biridir.
-Allah`in zati sifatlari;Vücud, kidem,beka ,vahdaniyet, muhalefetü`n li`l-havadis,kiyam binefsihi.
-Ahirette hesaptan sonra herkesin amellerinin tartildigi ilahi adalet ölcüsüne Mizan denir.
-Yüce Allah`in insanlari hesaba cekmek üzere tekrar dirilisten sonra bir araya toplamasina Hasir denir.
-Keramet:Peygamberine gönülden bagli olan ve ona titizlikle uyan veli kullarin gösterdikleri olaganüstü olaylara keramet denir.
-Istidrac:Kafir ve günahkar kisilerin arzu ve isteklerine uygun olarak meydana gelen olaganüstü olaylara istidrac denir.
-Peygamberlerin sifatlari;Sidk , emanet ,fetanet, ismet , teblig.
-Suhuf verilen peygamberler;Hz.Adem(10 suhuf),Hz.Ibrahim(10 suhuf),Hz.Idris(30 suhuf) ve Hz.Sit(50 suhuf`)`e verilmistir.
-Vahdaniyyet:Allah Teala`nin zatinda, siftlarinda ve fiillerinde bir ve tek olmasi, esi, benzeri ve ortaginin bulunmamasidir.
-Kidem:Allah Teala`nin ezeli oldugu, baslangicinin olmadigi anlamina gelmektedir.
-Savas ganimetleri anlamina gelen sur; Enfal suresidir.
-En son nazil olan sure ;Nasr suresidir.
-Sirk :Tövbe etmelmedikce Allah`in asla bagislamayacagini bildirdigi günahtir.
-Orucun farz oldugunu beyan eden Bakara suresi , 183. ayeti.
-Kur`an-i Kerim`in noktalanmasini,Nasr b. Asim ve Yahya b. Yamer icra etmistir.
-Kur`an`in tamamini yazan sahabiler;Übeyy b. Ka`b, Abdulla b. Mes´du, Muaz b.Cebel.
-Mufassal sureler:Kur`an`in sonunda yer alan surelere mufassal sureler denir.
-Tenasüb:Sureler ve ayetler arasindaki uyum ve ahenge Tenasüb denir.
-Meymune(r.a) (ö.51/671):Hz.Peygamberin son olarak evlendigi hanimi.Hz.Meymune, Hz.Abbas`in esi Ümmü`l Fadl`in kiz kardesidir.Peygamberimizle evlendiginde 26 yasinda idi.Kabri, Hudeybiye`de.Mekke`den Medine`ye dönerken Hudeybiye(Mekke`ye 16 km. mesafede de) nikahlari kiyildi. Resulullah vefat edince Meymune vasiyet etti.Ölürsem nikahiminin bulundugu Hudeybiye`ye beni defnedin. Vasiyeti yerine getirildi.(Kabe-i Muazzama,Gaffar Tetik, Sh.130)
-Mezhep:Mezhep; Gidilecek yol demektir.Terim olarak ; bir dinin, bilginleri arasindaki yorum farklarindan meydana gelen görüsleri demektir.Dinin inanc veya ameli hükümlerini anlama ve yorumlama konusunda kendine özgü yaklasimlara sahip düsünce sistemi, bu yaklasimlar etrafinda meydana gelen ekollesmenin ürünü olan ilmi ve fikri birikim.Iki kisimda incelenir:
a-Itikadi mezhepler:Dini inanisla ilgili farkli yorumlar,
b-Ameli mezhepler:Dini uygulam ve davranislrla ilgili farkli yorumlar.Ameli mezhepler; Hanefi mezhebi,maliki mezhebi,safii mezhebi, hanbeli mezhebi.
Mezhepler arasinda farkliligin amaci;hz.Peygamberin sünnetinin farkli sekillerde uygulanmasidir.Uygulamalar arasinda farklilik durumlarinda, bazi Müslümnlarin Peygamberimizin bir sünnetini diger bazilarinin ise bask bir sünneti devam ettirme ihtiyacindan baska bir sey degildir.O halde mezhepler arasinda karsilikli saygi ve hosgörü sahibi olmak gerekir.Amac,Islam`da ayrilik degil zenginlik ve kolayligin olamasidir.
-Mizrakli Ilmihal:Osmanli ilmihal geleneginin ilk örnekleri arasinda yer alan anomin eser.
-Mihrab:Islam sanatinda cami, mescid ve namazgahlarda kibleyi ve imamin namaz kildirirken duracagi yeri gösteren mimari eleman.
-Mikail:Kur`an`da adi gecen 4 büyük melekten biri.
-Milel ve Nihal:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.)
-Mina:Mekke yakininda bazi hac menasikinin icra edildigi yer.
-Minare:Ilk defa Emeviler zamaninda yapilan minare, ilk defa bir sahabe olan Surahbil b.Amr ezan okumustur.
-Minber:Camilerde hatiplerin Cuma ve bayram hutbesi okuduklari yüksekce merdiven kürsü.

-Miri Arazi:Osmanli devletinde mülkiyeti devlete ait olup tasarruf hakki kullananlara devredilmis arazi.
-Mişna:Tevrat`in dini ve ahlaki kurallarinin aciklanmasindan ibarettir.
-Müslümanlarin Mezheplere göre dagilimi:Dünyadaki müslümanlarin %53`i hanefi mezhebi,%33`i safi mezhebi,% 13 `i maliki,% 1`i hanbeli mezhebi.Türkiye de % 90`ni hanefi mezhebi,% 10`nu safi mezhebine mensuptur.(Genclik ve Namaz, Yusuf Özcan ,Sh.96,Türdav yayinlari)
-Müsned:Hadislerin onlari rivayet eden sahabe adlari altinda gruplandigi kitaplar.
-Müteşabih:Kur`an-i Kerim de mana ve lafiz bakimindan tevile elvirisli olan ayetler.Birbirine benzeyen cesitli manalara alinabileck, yoruma acik benzesik ayetlerdir.
-Muallakat-i Seb`a: 7 aski..Islam`dan önce Kabe duvarina asilmis olan yedi kaside.Cahiliye döneminde yedi ( veya on) saire ait seckin kaside kolleksiyonuna verilen ad.
-Mu`cemler:Aler-Rical üzerine tasnif edilen kitaplardir.Ravilerin adlarina göre alfebetik olarak düzenlenen eserlerin genel adi.
-Mudara:Kar paylasimi esasina dayanan emek-sermaye ortakligi anlaminda Islam hukuku terimi.
-Muhaddis:Hadis alimi, hadis nakil ve rivayet eden.Hadisleri ögrenip rivayet etmekle mesgul olan kimse.
-Muavvizat:Allah`a sigindiranlar anlaminda ihlas, felak ve nas surelerinin ücüne birlikte verilen isim.
-Muavvizateyn:Felak , nas sureklerinin ikisine birden verilen isim.
-Mukem ayet:Tevil ve tefsir gerektirmeyen manasi ve lafzi acik ayet.Analamlari acik, yoruma ihtiyac birakmayan , baska anlamlara cekilmeleri mümkün olmayan ayetler.
-Muhazati Nisa:Erginlik caginda olan bir kiz veya kadinin, cemaatle kilinannamazda ekegin yaninda veya önünde durmasi.Buna”Muhazati nisa” denir.
-Muharremat:evlenmesi haram olan kadinlar anlaminda fikih terimi.
-Müktedi: 3 cesittir,Müdrik, lahik, mesbuk.
-Muhtasar:Bir eserin özet halinde kaleme alinmasindan meydana gelen telif türü.
-Musa Carullah(1875-19499): Tatar alimi ve düsünürü.
-Mus`ab b.Umeyr(ö.3/625):Peygamberimiz tarafindan Birinci Akabe biatindan sonra Islam`i teblig etmek icin Medine`ye gönderilen sahabi.
-Musevilik:Allahu teala`nin MusaAleyhisselam vasitasiyla Israilogullarina gönderildigi din.Mukaddes kizabi Tevrat`tir.Isa Aleyhisselamin gelmesiyle Musevilik dininin hükmü devam etti.Davud Aleyhisselama gönderilen Zebur kitabi Musevilik dininin hükmünü kaldirmadi, onu kuvvetlendirdi.Isa Aleyhisselamin dini, Museviligi neshetti yani hükmünü kaldirdi.Musa ve Harun Aleyhisselamdan sonra gelen Davud, Süleyman, zekeriya ve yahya Aleyhisselamda Israilogullarina peygamber gönderildiler.
-Musevi:Musa Aleyhisselamin bildirdigi hak dine inanan ve bu dine tabi olan kimse.Musevilik dini, israilogullarina ve Misir`in yerli halki olan kiptilara gönderildi.Kiptilar, Musevilik dinini kabul etmediler.
-Mushaf:Kur`an- i Kerim ayetlerinin iki kapak arasinda toplanmasindan olusan kitap.
-Mut`e Savasi: Müslümanlarin Suriyeli hiristiyan Araplar ve Bizans ordusuyla yaptigi ilk savas(8/629)Peygamberin sagiliginda, Islam elcilerinin dokunulmazligi oldugu halde öldüren ve Medine`ye saldirmayi tasarlayan hiristiyanlara karsi da Mute ve tebük (630) seferleri düzenlendi.
-Mu`tezile:Akli ön plana alan ve “kul kendi fiilerinin yaraticisidir diyerek, ehl-i sünnetten ayrilan firka.Bunlara Kaderiyeciler de denir.Önderleri Vasil b. Ata`dir.
-Musevi:hz.Musa`nin mensub olan , Yahudi.
-Muvatta:Imam Malik`in(ö.179/795) sahih rivayetleri derledigi eseri.
-Mülukü`t-Tavaif: Endülüs`te 1031-1090 yillari arasinda hüküm süren emirlikler.
-Nahr:Bogazlama, kesme , keserek öldürme, Allah adiyla kurban kesme.
-Narh:Her türlü esya ve hizmette fiyatlarin basibos yükselmesini önlemek icin yetkililer tarafindan konulan sinirlama.
-Namahrem:Aralarinda evlenme yasagi bulunmayan kisiler icin ise farsca bir terkip olan namahrem terimi kullanilir.
-NÂME-İ SEÂDET|:Peygamber efendimizin mektubu şerîfi.
Peygamber efendimizin Mısır (Kıpt) hükümdârı Mukavkıs’ı İslâmiyet’e dâvet için yazdığı Nâme-i seâdet, deriden olup on iki satır yazısı ve altında mühr-i şerîfi vardır.
-Nakibül-Esraf:Osmanlida Seyyid ve Serif`in dogum ve ölüm kayitlarini tutan kisilere“Nakibül-Esraf“, bu isi yapan müesseselere de „Nakibül-Esraflik deniliyordu.Bu amacla osmanli devletinde ilk tayin edilen Emir Buharinin talabelerinden olan Seyyid Ali bin Muhammed`dir.Yildirim Beyazit zamaninda tayin edilmistir.(Islami Bilgiler Ansk.C.1,Sh.317)
-Nass:Dini bir terim olarak – genis anlamiyla- Kur`an ve Sünnet metinlerini ifade eder.
-Nebi:Kendine kitap indirilmeyen ve kendilerinden önce gönderilen peygamberlerin yolundan giden peygamberlere nebi denir.
-Nesturilik:Hz.Isa`nin insan ve ilah olarak iki ayri unsurdan meydana geldigini iddia eden bir Hiristiyan mezhebi.
-Nihal:Islami kaynaklarda vahye dayanmayan dinler icin genel olarak Nihal terimi kullalir.
-Nikahin rüknu:Nikahin rüknu icab ve kabuldur.
-Nüzul-i Kur`an:Peygamber Efendimize Allah tarafindan Kur`an ayetlerinin gelmesine denir.Bu ayetleri Cibri-i Emin`in getirmesine de, inzal, tenzil denir.
-Nusayrilik:Hz.Ali`nin ilah oldugunu ileri süren asiri Sii bir mezhep.
-Ortodokslar :Basindaki kisiye Patrik enir.Merkezi Istanbul`dur.
-Patrik:Ortadokslarin ruhani lideri.
-Peygamberimiz(sas):Peygamberimiz
-Peygamberlerin sifatlari:Sidk, emanet, fetanet, ismet, teblig.
-Peygamberlerin teblig ettigi dinlerin ruhu:Dini,nefsi,akli, nesli ve mali korumaktir.
-Ravza-i mudahhara:Hz.Peygamberin kabri ile minberi arasindaki bosluga verilen isimdir.
-Resül:Kendisine kitap verilen peygamberlere rasül denir.
-Ridvan biati:Hudeybiye` de 1400 civarinda müslümanin Hz.Peygambere verdigi and(8/628)
-Sahabe:Hz.peygamber görüp sohbetinde bulunan kimseye sahabe denir.
-Sahib-i Tertib:Bir kimsenin tertip sahibi olabilmsi icin, en az 6 vakit namazi kazaya kalmamis olmalidir.
-Sala :Ezandan önce Hz.Peygambere dua olarak minarede okunan na`ta denir.
-Salvele:Hz.peygamber(sas)`e, O`nun ev halkina, ashabina salat ve selam cümlelerini ifade etmek üzere kullanilan bir tabirdir.
-Sebt:Sebt`in asil anlami kesmektir.Cenab-i Hak, gökleri ve yeri yaratmaya pazar günü baslamis, bunu alti günde yani Cuma günü tamamlamis, ertesi gün ise bu isini kesmis oldugu icin cumartesiye de „sebt günü“ denilmistir.(Hasan Basri Cantay Meali,2.cilt,506)
-Secavend:Mushaflarda görülen gecici durak isaretleri.Bu isaretleri ortaya koyan ise Muhammed b.Tayfür es-Secavendi(560/1165) isimli ünlü bir kiraat bilginidir.
-Sedd-i Zerayi:Vesileleri kaldirmak, sebebi tikamaktir.Bu durum da harama vesile olan sey haram,vacibe vesile olan sey vaciptir.Cuma namazi farz, Cuma namazina gitmek icin alis-verisi birakmak farzdir.Fuhus, haramdir.Fuhusa yol actigi icin yabanci kadinin avret yerine bakmak da ayni haramliktadir.
-Selef-i Salihin:Ashab-i güzin tabiine denir.
-Sidre-i Münteha:Peygamberin ulastigi en son makam.
-Sika:Hadis rivayetine göre tam ehil kisi.
-Sifatu`s-salat:Namazin farz ve vaciplerine, sünnet ve adabina uygun sekilde kilinisina ilmihal dilinde “sifatu`s-salar” denir.(Diyanet ilmühali sh.262)
-Siyer:Peygamberimizin hayatini, yasayis tarzini, niteliklerini anlatan eserler.
-Sünen:Yalniz namaz , oruc, taharet v.b ahkam hadislerini havi kitaplar.
-Şabat:yahudilerde haftalik ibadet gününe sabat denir.
-Ser`i Men Kablena:Hz.Muhammed(sas)` den önceki ilahi dinlerin hükümlerini ifade eder.
-Suayb Aleyhisselam:Suayb Aleyhisselamin peygamber gönderildigi kavmi 7 gün siddetli bir sicaga maruz kalmis, evlerinde nefes alamaz hale gelmislerdi.Iste böyle bir durumda gökte siyah bir bulut belirmis, onlarda biraz rahatlamak icin bu bulutun gölgesinde toplanmislardi.Sonra bu bulut ates olup üzerlerine inmis ve onlari yok etmisti.(Diyanet Meali, sh.374)
-Tabiun:Peygamberimizi görmüs olanlara yetismis olanlar, sahabeden sonraki nesil.En faziletli tabiiler Üveysü´l-Karani, Sa`d b. Müseyyeb, Hasan Basr-i, Ata b. Ebu Cerrah. Ayrica Imam-i Azam Ebu hanife de tabiundandir.

-Tahallül:Ihramdan cikmak demektir.
1.Tahallül:Kücük tahallül de denir.Cinsi iliski haric ihram yasaklarinin kalkmasi.
2.Tahallül:Bütün ihram yasaklarinin kalkmasi.
-Talak-i Bayin:Zevecenin iddt müddeti(üc temizlenme vakti) bitmeden tekrar kocasina dönme hakki bulunmayan talak.
-Talak-i Rici:Erkegin karisini bosadiktan sonra tekrar karisina dönmesini mümkün kilan bosanma sekli.
-Talmud:yahudi inancina göre Tevratin biri yazili digeri sözlü olmak üzere iki sekli vardir. Iste bu sözlü Tevrat`in yaziya gecirilmis sekli daha sonra Misna olarak ifade edilmis, onun üzerine yapilan tefsir ve yorumlara da Talmud denilmistir.
-Tebük Seferi:Tebük seferine istirak etmedikleri icin pismanlik duyan ve dünya kendilerine zindan olan Kab b. Malik, Mürare b. Rabi,ve Halid b.Ümeyye`dir.Bunlar Tebük seferine katilmayip geride kalmislardi.Hz.Peygambder Tebük`en dönünce bunlarla konusmamis, ashab da onlardan yüz cevirmisti.Bunlarin tövbelerinin kabul edildigi hükmü 50 gün sonra gerceklesmisti.(Diyanet Meali, sh.203.)
-Tefsir:Kur`an-i Kerim`in anlamini aciklayan bilim.Dirayet tefsirlerinin meshurlar;Beyzavi, razi, zemahserinin tefsiri, son cagda dafizilalil-i Kur`an ile tefhimü`l-Kur`an.
-Tekvin:Kaza, Allah`in tekvin sifatiyla ilgili bir kavramdir.
-Telfiku`l-Mezahib:Islam hukukunda, bir mesele veya amel üzerinde iki veya daha fazla mezhebin farkli görüslerini birlestirerek ayni anda tatbik etmek anlamindadir ki b, Islam kukukculari tarafindan kabul edilmistir.
-Te`vil:Bir lavzin anlami gayesine uygun sekilde yorumlamak, muhtemel manalarindan en uygun olani görmektir.
-Tevrat:Allah tarafindanHz.Musa`ya indirilen ilahi kitap.Yahudilerin kutsal kitabi.Bes bölümden olusur.Bunlar;Tekvin,cikis,levililer,sayilar ve tesniye`dir.Tevrat ismi Kur`an`da pek cok yerde gecmektedir(Maide:44).Fakat Yahudiler,Tevrat`in emirlerini yerine getirmekten kacinmis;üstelik bir kismi,Tevrat`taki kelimelerin yerini ve anlamini degistirmistir.Dolayisiyla Tevrat bozukmus,tahrif edilmistir.Kuràn-i Kerim(Nisa süresi, ayet:46) bizzat bu konuya isaret eder.Bu sebeeple Tevrat`in hükmü kalkmistir.
-Teyemmüm:Hicretin 5.ci senesi Beni Mutalik savasinda sabah namazi teyemmum ile ilk defa namaz kilindi.(Nisa 43,Maide 6)
-Bed-i Besmele cemiyeti(Amin alayi):Osmanli toplumunda egitim- ögretimin ilk kademesini olusturan (sibyan) bu kurumlarin cok önemli yerleri vardi.Bu okullara Yüksek tabaka“Bed-i Besmele cemiyeti“ halk arasinda amin denilen, dikkat cekici bir törenle baslanirdi.Amin alayinda, ilahiye baslayana Amincibasi, bu merasimlerde Yunus Emre , Niyazi Misri´nin ilahileri okunurdu. Amin alayinda en son okunan „Mektepliler“ Gülbank`i“ söylenirdi.
-Vakif: Bir mali veya mülkü satilmamak kaydiyla, Allah rizasi icin bir hayir isine bagislamaya vakif denir.Vakif yapan , vakif kuran kisiye Vakif denir. Vakif tabirinin cogulu evkaf, ve vukuf olarak gelir.
-Sebil:Sehir ve kasabalarda, bilhassa sicak mevsimlerde, insanlarin su ihtiyacini karsilamak icin kurulmus olan tesislere Sebil denir.
-Mescid:Anadolu`da mescid kelimesi minberi olmayan icinde Cuma ve bayram namazlari kilinmayan mahalle camileri icin kullanilmistir.
-Kervansaray:Sehirler arasindaki mesafeler ve issiz yerlerde bulunan konaklama yerlerine Kervansaray ayni görevi yerine getiren ama meskun yerlere veya sehirlere yapilan binalara da han denilmektedir.
-Mimar Sinan:Mimar Sinan`in ilk ve önemli eseri 1548`de tamamladigi Sehzade camii, 1557 de Süleymaniye, 1575 `de Selimiye camileri yapildi.
-Ümmet-i Kaime:Kiyam duran bir topluluk yani hakblir, dogru, dogrulan , Allah icin kalkan, müstakim, istikamet üzere bulunan , adil ümmet anlamina gelir.(Hak Dini Kur`an Dili,2,1159)
-Veda hacci:Hz.Peygamberin hicretin 10.yilinda veda haccinda yaptigi meshur konusma.
-Veda yokusu:Medine`y einen dik bir yolun tepesidir.Eskiden itibarli kimseler bu tepeye kadar ugurlanirdi.
-Yemin-i Gamus:yalan yere bile bile yapilan yemin.
-Yemin-i Münakide:Akit yemini, and icme.
-Zaviye:Tekkenin kücügüdür.Daha cok sehir ve kasabalarin ücra köselerinde bulunur.Taviye;hücre,kücük oda manalarina da gelir.
-Zebur:Sözlükte, kitap manasina gelir.zebur , Davud Aleyhisselama gönderilmistir.zebura, Mizmarlar da denir.Zebur, Ibranucedir.Tamami 150 suredir. Bu surelerin ellisi kral Bühtü Nasr`dan bahseder.Geri kalan ellisi de va`z,nasihat ve hikmetlerden ibarettir.
-Zelletü`l-Kari:Manasi degisecek sekilde Kur`an- yanlis okumak.Buna zelletu`l-kari denir.Anlami“Okuyanin sürcmesi,“ yani yanlis okumasi demektir.

-Yahudi:Yahudi kelimesi buzagiya tapmaktan tevbe ettikleri vakit israilogullarina takilmis bir addir.Bir rivayete göre d Hz.yakub`un en büyük oglu Yahuza`ya nisbet edilmistir.
-Vahiy-i Gayri Metlüv:Okunmayan vahiy demektir.Peygamberin Kur`am disi aldigi vahiydir.Cibril,Kur`an icin indigi gibi sünnet icinde iniyordu.
-Vahy-i Metlüv:Okunan vahiy demektir.Bundan maksat Kur`an`dir.
-Velime:Her türlü mutluluk veren hadise sebebiyle verilen ziyafet anlamina gelen velime, terim olarak, dügün yemeginin özel ismi haline gelmistir.
-Zimmi:Islam Devletinde yasayan gayr-i müslim(Hak Dini Kur`an Dili, cilt:10)

BAZI TERİMLER
AKABE BİATI: Nübüvvetin 11. senesinde Mekke’nin haricindeki Akabe denilen yerde Medine ahalisinden bir cemaatın, Hz. Peygamber’le (A.S.M.) gürüşüp konuşarak İslâm’ı kabul ve tasdik ettikleri biat hâdisesi.
ÂL-İ ABBAS : Emevilerden sonra 749 senesinden 1258 senesine kadar süren Abbasi hükümdar ailesi.
ANGLİKAN:İngiliz kilisesine bağlı kimse.
BAHÎRA:Süryâni rahiblerindendir. Zamanın ilim ve fenlerine vâkıf ve bilhassa hey’et ve nücumda ihtisas sahibiydi. Bu sebepten rahiblerin câhilleri kendisinden hoşlanmazlardı. Hazret-i İsâ’nın ulûhiyetini ve Hz. Meryem’in ümmullah olduğunu inkâr ve ilân ettiğinden, bulunduğu manastırın reisi tarafından kovulmuş ve Şam yolu üzerinde Busra civârında bir manastır edinmişti.İbn-i Hişam’ın siretinde İbn-i İshak’tan rivâyet olunarak: “Bahîra, kilise âleminde büyükten büyüğe intikal edip gelen bir kitaba malik bulunuyordu. Resül-i Ekremin bütün ahvâl ve evsafı bu kitabda yazılıydı.” deniliyor ki, bu kitab “El-Enbâ” ünvânıyla bıraktığı rivâyet olunan bir kitab olacaktır. Kitabın başlıca bahisleri, yakında Arabistanda bir Nebi-i Zişân çıkacağı, tevhid itikadına dâvet edeceği ve putlara ibâdetten nehyedeceği mevzuu etrafında toplanıyordu.(Meşhur Bahîra-yı Rahib’in meşhur kıssasıdır ki: Nübüvvetten evvel, Resül-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, amcası Ebu Tâlib ve bir kısım Kureyşî ile beraber, Şam tarafına ticarete gidiyorlar. Bahira-yı Râhib’in Kilisesi civarına geldikleri vakit oturdular. İnsanlar ile ihtilât etmiyen münzevi Ba-NÂME-İ SEÂDET|:Peygamber efendimizin mektubu şerîfi.
Peygamber efendimizin Mısır (Kıpt) hükümdârı Mukavkıs’ı İslâmiyet’e dâvet için yazdığı Nâme-i seâdet, deriden olup on iki satır yazısı ve altında mühr-i şerîfi vardır.

hira-yı Râhib birden çıka geldi. Kafile içinde Muhammed-ül Emin’i (A.S.M.) gördü. Kafileye dedi: “Şu Seyyid-ül-Alemîndir ve Peygamber olacaktır.” Kureyşîler dediler: “Neden biliyorsun?” Mübarek Râhib dedi ki: Siz gelirken baktım ki, havada üstünüzde bir parça bulut vardı. Siz otururken, şu Muhammed-ül-Emin (A.S.M.) tarafına bulut meyletti, gölge yaptı. Hem görüyordum ki: Taş, ağaç ona secde eder gibi bir vaziyet gördüm. Bu ise, nebilere yapılır.
Câferîler: Hz. Ali’nin Hz. Hüseyn neslinden gelen torunu İmam Ca’fer-i Sâdık’ımezheb İmamı tanıyan şiîler; bunlara «isnâ-aşeriyye» ve «imâmiyye» de denilir.
CEBRİYE:Cüz’i irâdeyi inkâr edenlerin bâtıl mezhebi.
CELALEDDİN-İ SÜYÛTÎ: (Hi: 849 – 911) Abdurrahman bin Ebu Bekir Muhammed adı ile de anılır. Hadis imamı ve müctehid bir zattır. Mısırlıdır. Süyût şehrinde doğdu. Mısır’da vefat etti. Zamanının büyük İslâm allâmelerindendir. Asıl adı: Ebû Bekir oğlu Abdurrahman’dır. Tefsir, fıkıh, hadis ilmine dair eserleri vardır. Celaleddin Muhammed bin Ahmed Mısrî’nin, İsrâ Sûresine kadar yaptığı (Hi: 864′de vefat edince yarıda bıraktığı) tefsiri tamamlamıştır ve Celaleyn Tefsiri denmiştir.
Cumhûr-ı fukahâ : Fakîhlerin büyük çoğunluğu.
DÂR-ÜN NEDVE: Müslümanlıktan evvel, Kureyş kabilesinin münakaşalar için toplandığı bir yerin adı olup, Kusey ibn-i Kilâb tarafından kurulmuştur. (Sonradan Hz. Muhammed’e (A.S.M.) karşı bulunanların toplanmalarından dolayı fesat ve münafıkların toplandıkları yer mânâsına kullanılmaya başlanmıştır.)
Dehriler: Dünyada olup biten her şeyi tabiata maleden ve zamanının ka¬dim (ezelî) olduğuna inanan ve âhireti tanımayan kimselerdir.
EBU BEKİR-İ SIDDIK (R.A.):Asıl adı Abdullah, künyesi Ebu Bekir, lâkabı Sıddık ve Atik. Erkekler içerisinde Resul-i Ekreme (A.S.M.) ilk iman eden; bütün muharebelerde ona refakat eden; seferde, hazarda, bütün tehlikeli anlarda Peygamber Efendimizle (A.S.M.) beraber çalışmış ve onun en yakın Sahâbesi. Onun sohbetinden feyz almış, nübüvvet sırlarının en samimi mahremi. Her şeyini, bütün malını İslâmiyet uğruna, Peygamberimize (A.S.M.) sadakati ile feda etmiş, sırf lillâh için çalışmış, hiç bir maaş kabul etmeden hilâfet makamında bulunmuş, İslâmın ilk Reis-i Cumhuru olmuştu. Seçimle başa geçmiş, zekât vermeği kabul etmemek ve irtidad etmek gibi hareketlere karşı mücadele etmişti. Kur’ân-ı Kerimin Sure ve Ayetlerini ilk def’a cem’ edip bir cilt halinde toplamıştı. Hilâfeti zamanında Hz. Halid kumandasında İslâm Ordusu Suriye ve Şamı fethetmişti.
EBU-D DERDA: Uveymir adı ile de meşhurdur. Ashab-ı kirâmın âlim ve hakîmlerindendi. Peygamberimiz: “Uveymir, Ümmetimin hakimlerindendir” buyurmuştur. Uhud’dan itibaren bütün muharebelerde bulunmuştur. 179 hadis rivâyet etmiştir. Hikmetli sözlerinden birisi şudur: “Âlim olmayınca insan müttaki olamaz, bir âlim âmil olmadığı halde ilim sâhibi sayılamaz.”
EBU HÜREYRE (R.A.): Peygamberimize (A.S.M.) bütün gücüyle hizmette bulunmuş ve İ’lâ-yı kelimetullâh yolunda Peygamber (A.S.M.) ile bütün muharebelere iştirak etmiş, 5374 aded Hadis-i Şerif nakletmiştir. Hicri 75 yılında, Medine-i Münevvere’de, 78 yaşında iken dâr-ı bekaya irtihâl etmiştir. (R.A.)
Ehl-i hadîs: Hadîs bilgini. Fıkıhta hadîs taraftarları, fıkhî meseleleri daha çok hadislere dayanarak inceleyen ve çözümleyen fakîhler.
Ehl-i re’y: Fıkıhta re’y taraftarları, fıkhî meseleleri daha çok ictihad ve kıyasa dayanarak açıklayanlar.
EİMME-İ SELÂSE Üç imâm. Fıkıh kitablarında ekseriyetle İmâm-ı A’zam, İmâm-ı Şâfi’i, İmâm-ı Malik için söylenir. Hanefi Mezhebine dâir mes’elelerin bahsolduğu kitablarda “Eimme-i Selâse”den maksad; İmâm-ı A’zam ile iki talebesi olan İmâm-ı Muhammed ve İmâm-ı Ebu Yusuf’dur.
EYVAN-I KİSRA:Dicle Nehri kenarında sol tarafta Medâyin şehrinde yıkıntıları bulunan eski İran (Acem) Padişahına mahsus bir saray. Bu saray, Peygamberimizin (A.S.M.) doğduğu gece çatlamıştır.
EZVAC-I TÂHİRAT : Hz. Peygamber Efendimizin (A.S.M.) ismetli ve iffetli, pâk zevce-i muhteremeleri (R.A.) “Mü’minlerin anneleri” diye bilinen ve Peygamberimize (A.S.M.) âilelik etmek şerefine ermiş mübârek hanımlar.(Zât-ı Risaletin akvâli gibi, ef’al ve ahvâli ve etvâr ve harekâtı dahi menabi-i din ve şeriattır ve ahkâmın mehazleridir. Şıkk-ı zâhirîsine Sahabeler hamele oldukları gibi, hususi dairesindeki mahfî ahvalâtından tezâhür eden esrar-ı din ve ahkâm-ı şeriatın hameleleri ve râvileri de Ezvac-ı Tâhirat’tır ve bilfiil o vazifeyi ifa etmişlerdir. Esrar ve ahkâm-ı dinin hemen yarısı, belki onlardan geliyor. Demek bu azîm vazifeye, bir çok ve meşrebce muhtelif Ezvac-ı Tâhirat lâzımdır.
FECR-İ SÂDIK:Sabaha karşı şark ufkunda yayılmaya başlayan beyaz bir aydınlık. Bunun mukabili birinci fecirdir ki, bir aydınlıktan sonra tekrar aydınlık gider. Bu birinci aydınlığa fecr-i kâzib denir. Sabah namazının vakti, fecr-i sâdıkta başlar.
Fer’î fıkıh: Usûl-i fıkıh karşılığı olup fıkhın ana hükümlerinin tatbik edil¬diği meselelerle uğraşan fıkıh dalı.
FIKH-I EKBER:Yüksek fıkıh. Dinî bilgilerin en mühim olanı. İmana dair ilim. * İmam-ı Azam hazretlerinin meşhur eserinin ismi.
Fıkıh (Fıkh) : Bilme, anlama söz veya işin gayesini iyice kavrayacak şekil¬de derin ve ince anlayış. Terim olarak: Tafsîlî (ayrı ayrı) delille¬rine dayanarak amelî olan şer’î hükümleri çıkarma, diye tarif edi¬lebilir. Dar manâsıyla; İslâm hukuku.
Fidye: Esir veya bir kimsenin kendisini kurtarması için verdiği mal.
Firâset: Derhal anlama, ileriyi kavrama; bir nevi sezgi.
Gulât-ı şîa: Şiîlerden son derecede sapıtmış olanlar, sapık şiîler.
HALİD BİN VELİD: Câhiliye devrinde Kureyş eşrafındandı. Hudeybiye muahedesinden sonra Müslüman oldu. Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, kendisine Seyfullah namını vermiştir. Çok kahraman bir gazi idi. Suriye, Filistin, Şam gibi yerler onun himmeti ile feth olunmuştur. 18 Hadis-i şerif nakletmiştir.Hicri 21 senesinde Suriye’de dar-ı bekaya göçerken: “Bunca muharebelerde bulunup bu kadar yaralar almış olduğum halde, hiç birinde vefat etmeyip akıbet yatakta öldüğüme kederleniyorum.” meâlinde konuşmuş, atını ve silâhlarını fisebilillah vakfetmiştir. (R.A.)
HENDEK GAZVESİ Peygamberimizin (A.S.M.) büyük muharebelerinden birisi olup, hicretin beşinci senesinde Şevval ayında vuku bulmuştur. Asıl muharebeyi uyandıranlar Beni Nadir kabilesi olup bunlar Kureyş ve Gatfan kabilelerini de davet etmekle hepsi birden Medine-i Münevvere’ye hücuma geçtikleri vakit, Hz. Resullulah Efendimiz Selman-ı Fârisî’nin (R.A.) reyiyle Medine’nin etrafına hendek kazılmasını emretti. Bu münasebetle Gazve-i Handek denmekle meşhur oldu. Muharebe bir ay kadar devam edip, nihayet Yahudilerle Kureyş arasına nifak düşmüş ve kâfirler şiddetli bir fırtınaya tutulup perişan bir halde dönmüşlerdir.
HAREM-İ ŞERİF: Kâfir ve müşriklerin girmesi yasak olan ve canlı mahlukun öldürülmesi men’edilen Mukaddes Kâbe ve civârı.
HAREMEYN:İki mukaddes harem. Müşrik ve kâfirlere yasak olan mukaddes Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere.
HAREMEYN-İ ŞERİFEYN:Mekke’deki Kâbe ile Medine’deki Ravza-i Mutahhara.
HASAN-I BASRİ:(Hi: 21-110) En ileri Tâbiînden olup hadis ve fıkıhta büyük âlimlerdendir. Basra’da medfundur. Mezheb sahibi bir müçtehiddir. Sahabe-i Kiram’dan 130 zat ile görüşmüş, Buharî, Müslim, Ebu Davud, Tirmizî, Neseî, İbn-i Mace kendisinden hadis nakletmişlerdir.
HÂTEM-ÜL ENBİYA:Peygamberlerin en sonuncusu Hz. Muhammed (A.S.M.)
HÂTEM-ÜL HÂTEM: Hz. Muhammed’in (A.S.M.) Tevrat’taki ismi.
-HÜCRE-İ SAÂDET Saâdetli oda. Fahr-i Kâinat Hazret-i Peygamber’in (A.S.M.) odası.
-BEYTUL-İZZE:İzzet evi anlamına gelen beytü’l-izze, Kur’ân’ın bir bütün halinde indirildiği dünya semasında (yere en yakın gökte) bulunan yerin adıdır.
-BEYTUL-MAMUR: Sözlükte “îmâr edilmiş ev” anlamına gelen el-beytü’l-ma’mûr; yedinci semada melekler için inşa edilmiş, bir geleni bir daha gelmemek üzere her gün yetmiş bin meleğin ziyaret edip ibâdet ettiği bir mabeddir (Buhârî, Bed’ül-Hak, 6; Müslim, Îmân, 259; Nesâî, Salat, 1; Ahmed, III,149).
-CEBEL-İ NUR: Nûr dağı demektir. Mekke yakınında yüksek bir dağın adıdır. Hz. Muhammed (a.s.), Peygamberlikle görevlendirilmeden önce dağın adı Hira idi.
-EHL-İ KIBLE:Kabe’ye doğru yönelerek namaz kılmanın farz oluşunu kabul eden kimseler için kullanılan bir kavramdır.
-İNZAL VE TENZİL:Kur’ân’ın M. 610 yılında Ramazan ayında Kadir gecesinde toptan dünya semasına, Beytü’l-İzze’ye indirilmesine inzâl, parça parça âyetler hâlinde vahiy yolu ile Hz. Muhammed (a.s.)’e indirilmesine ise tenzîl denir.
-KÜTÜB-Ü TİSA:Kütüb-i Sitte’ye üç eser ilavesiyle anılan meşhur dokuz hadis mecmuasına verilen isimdir. İlave edilen eserler; Dârimî (ö. 255/868)’nin es-Sünen’i, İmam Mâlik (ö. 179/795)’in Muvatta’ı, Ahmed ibn Hanbel (ö. 241/855)’in el-Müsnedi’dir.
-ULÜ`L AZM (Ulu Peygamberler):Hz.Nuh.Hz.İbrahim, Hz.Musa, Hz.İsa, Hz.Muhammed Mustafa (sas).
-ULUMU’L-KUR’AN :Cem’ul-Kur’ân, Esbabu’n-Nüzûl, Mekki ve’1-Medenî, el-Muhkem ve’l-müteşâbih, en-Nâsih ve’1-mensuh vb. gibi Kur’ân-ı Kerîm’le doğrudan irtibatı olan konuları inceleyen ilim. Başka bir ifadeyle; Kur’ân’a hizmet eden veya Kur’an’a dayanan ilimlere ulûmu’1-Kur’ân denir
-ÜMMEHÂTU’L-MÜ’MİNÎN :Müminlerin anneleri, Hz. Peygamber’in hanımları.
-ÜMMÜ EYMEN:Ümmü Eymen Üsame`nin annesidir.
-ÜSTÜVANETÜ`L-VUFUD:Hz.PeygamberinMescid-i Nebi`de elcileri kabul ettigi yer(Heyetler sutunu).
-VEDA HACCI: :P eygamberimizin ilk ve tek haccidir.
-VEDA HUTBESİ :Hz. Peygamber’in, hicri 10. yılda yaptığı Veda Haccı’nda sayıları yüz on dört bini bulan hacıya hitaben irad ettiği hutbe.
-VEDA YOKUŞU:Medine`ye inen dik bir yolun tepesidir.Eskiden itibarli kimseler bu tepeye kadar uğurlanırdı.
-ZARURAT-I HAMSE( BEŞ ZARURİ ŞEY):Bütün dinlerin, korunması üzerine ittifak ettikleri şu beş hususun, aynı zamanda İslâm dininde de, korunması amaçlanmıştır. Bunlar: 1- Canın korunması,2. Malın korunması,3.Aklın korunması,4. Dinin Korunması,5. Neslin korunması.
-ZELLE:”Peygamberlerin hata ile veya unutarak yaptıklara kusurları, ifade eden bir terim (Aliyyü’l-Karî, Şerhu Fıkhı’l-Ekber, Mısır 1323, 51, 53).Peygamberler aslında günah işlemezler. Onlar “İsmet” sıfatına sahiptirler.
-Arafat:Mekke Şehri’nin 25 km. güney doğusunda bir bölge. Bölgedeki Arafat dağı (Rahmet dağı) yaklaşık 450 metre yüksekliğinde bir tepedir. Rivayete göre Hz. Adem ile eşi Hz. Havva cennetten indiridikten sonra ilk burada buluşmuşlar. Buraya Arafat adının veriliş sebebi ise: Cebrail (a.s.)’in, Hz. İbrahim (a.s.)’e haccın nasıl ve nerelerde yapılacağını öğretirken Arafat’a geldiklerinde ona, “Arefte?” (anladın mı, tanıdın mı?) diye sorması, onun da “Areftü” (anladım, tanıdım) demesinden dolayıdır. Hacılar Arafat’ta vakfeye dururlar. Vakfe için 10 numaralı terime bakınız.
-Makamı İbrahim:Hz.İbrahim’in Kâbe’yi inşa ederken ve insanları hacca davet ederken üstüne çıktığı taşın bulunduğu yer. Kabe kapısının karşısında 10 metre kadar mesafede Makam-ı İbrahim olarak bilinen cam fanusun içinde İbrahim Aleyhisselam’ın Kabe’yi inşa ederken iskele olarak kullandığı rivayet edilen taş üzerinde bulunan İbrahim Aleyhisselam’ın ayak izleri beş ila altı bin yıldan fazla bir zamandan beri muhafaza edilmektedir.
– Merve ile Safa :Safa, Mekke’nin doğusundaki Ebu kubeys dağının eteğinde Mescid-i Haram’ın kuzeydoğusunda, Merve’den biraz daha daha yüksek ve Kabe’ye daha yakın bir tepedir. Safa’nın tam karşısındaki Merve ise Mekke’nin batısındaki Kuaykıan dağının eteğinde, Harem-i Şerif’in kuzeybatısında ve Kabe’nin Rüknü ırak) köşesinin karşısında yer alır.Kur’an-ı Kerim’de Safa ve Merve’nin Allah’ın koyduğu sembollerden olduğu belirtilmekte, bu iki tepe arasında sa’y etmenin hac ve umre ibadetinin parçası olduğu vurgulanmaktadır (el-Bakara 2/158).
-Mescid-i Haram: Beytullahın (yani Kübik şeklindeki Kabe yapısının) etrafındaki bögleye denir.Kabede namaz kılınan her yer Mescid-i Haram’a dahildir ve buraya giren emindir.
-Mihca:Bedir savasindaki ilk sehittir.
-Muhammed-ül Emin:Dogru sözlü v güvenilir manasina peygamberimizin lakabi.
-Muksirun:En cok hadis rivayet eden sahabe vardir.Bunlara muksirun denir.1000 den fazla hadis rivayet eden 7 sahabeye verilen isimdir. Bunlar;Ebu Hureyre :5374,Abdullah bin Ömer ; 2630, Enes bin Malik;2286, Hz.Aise, 2210, Abdullah bin Abbas; 1660, Cabir b.Abdullah;1540, Ebu Said el-Hudri; 1170.
-Muhadramun:Cahiliye ve Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi mümin olarak göremeyen kimse.
-Makam-i Ibrahim:Kabe`de bulunan ve Hz.Ibrahim`in ayak izi oldugu söylenen tas.Ibrahim Aleyhisselamin Kabe`yi yaparken veya insanlari hacca cagirirken üzerine ciktigi tasin bulundugu yerdir.
-Medine:Hz.Peygamberin Mescidiyle kabrinin bulundugu hicret yurdu, Islam`da iki harem bölgesinden biri,Resul-i Ekrem ve Hulefa-i Rasidin döneminin bassehri.Eski adi Yesrib .
-Meryem:Büyük peygamberlerden Hz.Isa`nin annesi.Davud(as) peygamberin soyundan gelen Imran`in kizidir.Islamiyet onu, Hz.Asiye, Hz.Hatice ve Hz.fatma ile birlikte 4 büyük kadindan biri olarak tanir.
-Mescid-i Dirar:Münafiklarin müminlere komplolar kurmak, hazirlamak ve bozgunculuk cikarmak amaciyla yaptiklari mescid.
-Mesacid-i Seb`a:Medine`nin kuzeyindeki 7 mescide verilen isim.
-Mescid-i Aksa:Müslümanlarin ilk kiblesi, en kutsak sayilan üc mescid`den biri.Mesci-i Aksa,Hz.süleyman tarafindaan Allah`a kulluk vazifesini yerine getirmek amaciyla Kudüs`te insa edilmis mabedin adidir.Beyti Makdis , yani günahlardan temizlenme yer adi da verilen bu yere Mescid-i Aksa ismi Isra Suresi ile verilmistir:”Kendisine ayetlerimizden bir kismini gösterelim diye kulunu (Muhammed`i) bir gece Mescid-i Haram`dan, cevresini bereketlendirdigimiz Mescid-i Aksa`ya götüren Allah`in sani yücedir.Hic süphesizO, hakkiyla isitendir, hakkiyla görendir.”(Isra, 17/1).Aksa kelimesi “ en uzak” anlamindadir
-BETÛL,Peygamber efendimizin mübârek kızı hazret-i Fâtımâ’nın lakabı.
-BEYT-İ MA’MÛR:Meleklerin kıblesi. Göklerde meleklerin devâmlı tavâf ettikleri yer, makam.
-BEYTÜ’L-MUKADDES (Beyt-ül-Makdis):Kudüs’deki Mescid-i Aksâ.
-BEYTULLAH: Mekke-i mükerremede Mescid-i harâmın ortasında bulunan mukaddes binâ. Kâbe-i muazzama; müslümanların kıblesi; BEYTÜLMÂL:İslâm devleti hazînesi, mâliye teşkîlâtı.
-Bİ’SET:Gönderme, gönderilme. Bir peygambere peygamber olduğunun bildirilmesi.
Burhân-ı İnnî:İnneli (elbetteli) delîl. Eserden müessire (o eseri yapana), san’attan san’atkâra ve netîceden sebebe götüren delîl. Kelâm (akâid) ilminde daha çok bu delîl kullanılır.
-CEBEL-İ RAHMET:”Rahmet dağı” mânâsına, Arafat ovasındaki tepe.
-CEBRÂİL ALEYHİSSELÂM:Dört büyük melekten biri.
-DENDÂN-I SEÂDET:Peygamber efendimizin Uhud muhârebesinde şehîd olan, kırılan mübârek dişinin bir parçası.
-EHL-İ BİD’AT:Bid’at sâhipleri. Peygamber efendimizin ve eshâbının bildirdiği doğru îtikâddan (inanıştan) ayrılanlar.
-EHL-İ KIBLE:Kâbeyi kıble edinenler, müslümanım diyenler.
-EHL-İ SUFFA:Medîne-i münevverede, akrabâları ve evleri bulunmayan, Peygamber efendimizin mescidinin suffa denilen ve üzeri hurma dallarıyla örtülü bölümünde kalan eshâb-ı kirâm
-EHL-İ SÜNNET:Îtikâdda (inanılacak şeylerde) ve yapılacak işlerde Peygamber efendimizin ve O’nun Eshâbının (arkadaşlarının) ve sonra gelen müctehid İslâm âlimlerinin yolunda bulunan müslümanlar, sünnîler.
-EMÂNÂT-I MUKADDESE:İslâm dîni ve târihi bakımından büyük önem taşıyan, Peygamber efendimize ve diğer din büyüklerine âit bâzı mübârek şahsî eşyâ ve hâtıralar. Mukaddes emânetler. Bunlar: Hırka-i Saâdet, Seyf-i Nebevî, Nâme-i Saâdet, Mühr-i Seâdet, Dendân-ı Seâdet, Lıhy e-i Seâdet, Nakş-ı Kadem-i şerîf, Sancak-ı şerîf, Teyemmüm taşı.
-FÂRÛK:”Doğru ile yanlışı birbirinden ayıran” mânâsına hazret-i Ömer’in lakabı.
-GASÎL-ÜL MELÂİKE:Melekler tarafından yıkanan; Eshâb-ı kirâmdan Uhud harbinde şehîd olan ve cenâzesini meleklerin yıkadığı Peygamber efendimiz tarafından müjdelenen Eshâb-ı kirâmdan Hanzala hazretleri.
-KÂBE KAVSEYN,Peygamber efendimizin Mîrac gecesinde bilmediğimiz bir şekilde Allahü teâlâya yakınlığından kinâye olan bir tâbir.
-Kabr-i Seâdet,Peygamber efendimizin mübârek kabr-i şerîfleri. Hücre-i seâdet de denir.
-KASÎDE-İ BÜRDE:İslâm âlimlerinin meşhûrlarından ve evliyânın büyüklerinden Muhammed bin Saîd Busayrî hazretlerinin, sevgili Peygamberimizi öven meşhûr kasîdesi.
-NA’T-I ŞERÎF,Peygamberleri ve din büyüklerini öven şiirler. Daha çok Peygamber efendimiz
-SAHÎHAYN:Kur’ân-ı kerîmden sonra, doğru oldukları, bütün İslâm âlimleri tarafından tasdîk edilmiş olan altı hadîs kitâbından Sahîh-i Buhârî ile Sahîh-i Müslim’in ikisine birden verilen isim.
-SALVELE:Allahümme salli alâ Muhammed ve benzeri salât u selâm denilen ve Peygamber efendimize okunan hayır duâ.
-VAHY (Vahiy):Allahü teâlânın emirlerini ve yasaklarını, peygamberlerine melek vâsıtasıyla veya vâsıtasız olarak bildirmesi.
-Vahy-i Gayri Metlûv:Allahü teâlâ tarafından peygamberlerin kalblerine bildirilen vahyi, peygamberlerin kendilerine âit kelimelerle yanındakilere bildirmesi. Hadîs-i kudsî.
-Vahy-i Metlûv:Cebrâil aleyhisselâmın, Allahü teâlâdan aldığı haberleri getirerek peygamberlere okuması.
-Vahy-i metlûvun kelimeleri de, mânâları da Allahü teâlâdan gelmiştir. Kur’ân-ı kerîm vahy-i metlûvdur.
-VEDÂ HUTBESİ ,Peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem hicretin onuncu senesinde yaptığı Vedâ haccı sırasında îrâd buyurduğu (okuduğu) hutbe.

31

Temmuz
2012

Merak Edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  407 Kez Okundu

-Hangi surenin başında besmele yoktur?
-Peygamberimize ve getirdiği yüce hakikatlere ilk inanan hanım kimdir?
-Peygamber Efendimiz 8 yaşindan 25 yaşina kadar ki̇mi̇nle beraber kaldı?
-Peygamber Efendimizin baba annesi-anneannesi kimlerdir?
-Hazreti Ömer ne zaman Müslüman oldu?
-İlk ezanı kim okudu?
-Peygamber Efendimiz ne zaman doğdu ne zaman vefat etti?
-Tashih-i Huruf ne demektir?
-Nuh Aleyhisselamın hangi oğlu iman etmedi?
-Hangi durumda orucu bozarsan kefaret gerekir?
-Akabe biatları nerede ne zaman yapıldı?
– Ci`rane neresidir?
– Eimme-i sitte ne demektir?
– Emsalu`l-Kur`an ne demektir?
– Emsalu`l-Hadis ne demektir?
– Hadis ravilerinin ve muhaddislerin kimliklerini açıklayan ilim dalına ne denir?
-Etiyopya ülkesi nerededir?

31

Temmuz
2012

Merak edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  462 Kez Okundu

-Kerahet orucu diye bir oruç var mı ?
-Peygamber Efendimizin islami iki kisiyle guclendir dediği kimlerdir?
-Hicret nedir? Ne zaman oldu?
-Osmanlıda karınca fetvası diye bilinen fetvayı kim han padişah padişah döneminde verildi?
-Kadınların iki temizlik arası kaç gün en az olmalıdır?
-Üç kutsal mescidlerin isimleri nelerdir?
-İftar duası nasıl yapılır?
-Revm ne demektir?
-Eyüp Aleyhisselam hangi duayı yapardı?
-Kuran-ı Kerim de kaç Peygamber ismi bulunmaktadır?
-Kütüb-i Münzele ne demektir?
-Mute savaşında şehit olan üç komutan kimlerdir?
-Ezan okuyan kimseye ne denir?
-Ezan okunan yere ne denir?
-İmamın namaz kıldırdığı yere ne denir?
-Hatibin hutbe okuduğu yere ne denir?
-Şerefe ne demektir?
-Her ayın 13,14 ve 15.ci günleri tutulan oruca ne denir?

30

Temmuz
2012

Seçme Genel Kültür Soru ve Cevapları

Yazar: arafat  |  Kategori: GENEL KÜLTÜR  |  Yorum: Yok   |  929 Kez Okundu

. Amerika, Avrupa ve Afrika arasında hangi okyanus vardır? Atlas okyanusu
. Cebeli Rahme sözü size neyi hatırlatıyor? Arafat dağını
. Mekke fethedilince Rasulüllah Kabe’nin anahtarını kime verdi? Osman Bin Talha
. Şehit olduktan sonra meleklerin yıkadığı sahabe kimdir? Hanzala (r.a.)
. Peygamberimiz (s.a.v.) hicretinde hangi mağaraya sığındı? Sevr
. Avrupa güvenlik ve işbirliği konferansının kısa adı nedir?
. Nemrut dağı hangi ilimiz topraklarındadır? Adıyaman
. Fi zilali Kur’an tefsirinin Müellifi kimdir? Seyyit Kutup
. Pakistan’ın milli şairi kimdir? Muhammed İkbal
. Son Osmanlı halifesi kimdir? Abdül Mecit
. Mekke kaç yılında fethedildi? 630
. Mehmet Akif Ersoy’un meşhur eserinin adı nedir? Safahat
. Peygamberlerde nübüvvetten önceki harikulade hallere ne denir? İrhasat
. Ezanı rüyasında ilk gören sahabe kimdir? Abdullah Bin Zeyd
. Abbasi devletini kim yıktı? Moğollar
. İspanya’ya ilk çıkan ve gemileri yakan komutan kimdir? Tarık Bin Ziyad
. Kur’an’ın en son inen ayeti hangisidir? Maide suresi 3.ayeti
. Peygamberlerin günahsız oldukları hangi sıfatlarıdır? İsmet
. Cennet ile müjdelenen on sahabeye ne ad verilir? Aşerei Mübeşşere
. Müslümanlara Anadolu’nun kapısını açan savaş hangisidir? Malazgirt
. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in ilk diplomatı kimdir? Musab Bin Umeyr
. İstiklal marşımızın yazarı kimdir? Mehmet Akif Ersoy
. Türkiye’nin Yunanistan ile sınır kapısının adı nedir? İpsala
. İmamı Azamın iki meşhur talebesi kimlerdir? Muhammed, Yusuf
. İlk Cuma namazı nerede kılınmıştır? Ranuna vadisinde
. Türkiye’nin en uzun nehri hangisidir? Kızılırmak
. Dünyanın en yüksek tepesi neresidir? Everest
. Hz. Aişe validemiz kimin kızıdır? Hz. Ebu Bekir
. Allah yolunda ilk kılıcı kim çekti? Zübeyr Bin Avvam
. Amerika’nın kanalından dolayı işgal ettiği ülke neresidir? Panama
. İspanya’da kurulan müslüman devlet hangisidir? Endülüs Emevi
. İlk Osmanlı halifesi kimdir? Yavuz Sultan Selim
. Avrupa ortak para birimi nedir? ECU
. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in ilk inşa ettiği mescit hangisidir? Kuba mescidi
. Günümüzde nüfusu en fazla İslam ülkesi hangisidir? Endonezya
. Kızıl denizi Akdeniz’e bağlayan kanal hangisidir? Süveyş kanalı
. Kim İnandığınız gibi yaşamazsanız, yaşadığınız gibi inanırsınız dedi?Hz. Ömer
. 12 adaları ne zaman Yunanlılara verdik? 1947
. Endonezya’nın başkenti nedir? Jakarta
. Sevr mağarasına müşrikler hakkında bilgiyi kim getiriyordu? Abdullah b. EbuBekir
. Türkiye’de doğduğu halde kendi karasularımıza dökülmeyen nehir? Fırat – Dicle
. Dünyanın en büyük havaalanı nerededir? Cidde’de
. Uhutta peygambere atılan oka elini siper edip çolak kalan kim? Talha Bin Ubeydullah
. Aşk korkuya pençe, korku da aşka perde, Allah’tan nasıl korkmaz,
insan onu sever de” beyti kime aittir? Necip Fazıl Kısakürek

.İmam-ı Azamın iki talebesine ne ad verilir? İmameyn
. Tefhimül Kur’an tefsirinin yazarı kimdir? Mevdudi
. Hilafet hangi yılda kaldırıldı? 1924
. Kırgızistan’ın başkentinin adı nedir? Bişkek
. Miraç kandili hangi aydadır? Recep
. Hz. Musa (a.s.)’ın kayınpederi kimdir? Hz. Şuayb (a.s.)
. İlk vahiy nerede geldi? Hira Mağarasında
Moğolistan’ın başkentinin ismi nedir? Ulan Batur
. Hadimül Haremeyn lakabını kullanan halife kimdir? Yavuz Sultan Selim
. Sudan’ın başkentinin adı nedir? Hartum
. Pakistan’ın milli şairinin adı nedir? Muhammed İkbal
. Ağaç kovuğunda şehit edilen peygamber kimdir? Hz. Zekeriyya (a.s.)
. Fas’tan İspanya’ya geçerek gemileri yakan kimdir? Tarık Bin Ziyad
. Afrika ile Asya kıtasını birbirine bağlayan kanal nedir? Süveyş kanalı
. Kıbrıs hangi halife zamanında fethedildi? Hz. Osman
. Yemen’in başkentinin adı nedir? Sana
. Küçük abdest ile abdest arasındaki beklemeye ne denir? İstibra
. Şit (a.s.)’ın babası kimdir? Hz. Adem (a.s.)
. Mısır’a hükümdar olan peygamberin adı nedir? Yusuf (a.s.)
. Mısır’ı fetheden komutan sahabe kimdir? Amr Bin As
. Haiti’nin başkenti nedir? Porto Prens
Peygamberimiz (s.a.v.)’in İstanbul’da yatan sahabesi kimdir? Ebu Eyyub El Ensari
İran’ı fetheden komutan sahabe kimdir? Sad Bin Ebi Vakkas
Hz. Yakup (a.s.)’ın lakabı nedir? İsrail
Lübnan’ın başkenti nedir? Beyrut
Rumeli hisarını hangi padişah yaptırmıştır? Fatih Sultan Mehmet
. İspanya’nın başkenti nedir? Madrid
Anadolu Hisarı’nı hangi padişah yaptırmıştır? Yıldırım Beyazıt
. Portekiz’in başkenti nedir? Lizbon
. Makedonya’nın başkenti nedir? Üsküp
Türkiye’nin kuzeyden en uç noktadaki şehri hangisidir? Sinop
Romanya’nın başkenti neresidir? Bükreş
. Bosna’da müslümanlara karşı çarpışmış olan lider kimdir? Fikret Abdiç
. Macaristan’ın başkenti neresidir? Budapeşte
Bosna-Hersek’in başkenti nedir? Saray Bosna
Polonya’nın başkenti neresidir? Varşova
Çeçenistan’ın başkenti neresidir? Grozny
. Finlandiya’nın başkenti neresidir? Helsinki
Güneşe en yakın gezegen hangisidir? Merkür
Amerika ile Asya arasındaki okyanus hangisidir? Büyük okyanus
. Medyen kavmine kim peygamber olarak gönderildi? Hz. Şuayb (a.s.)
. Güneşe en uzak gezegen hangisidir? Plüton
Afrika, Asya ve Avustralya arasındaki okyanus hangisidir? Hint okyanusu
. Avrupa ile Kuzey kutbu arasındaki deniz hangisidir? Kuzey Buz Denizi
Ad kavmine hangi peygamber gönderilmiştir? Hud (a.s.)
Hz. Salih (a.s.) Hangi kavme peygamber olarak gönderildi? Semut

30

Temmuz
2012

Merak Edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  607 Kez Okundu

-Şuanda mevcut kuranlar hangi kıraat üzere yazılmış kac cesit kiraat vardır?
-Hafız osman hattı hangi kıraat üzere yazılmıştır?
-Kabeye saldıran Ebrehenin sonu ne oldu?
-Mehir değiştirilebilir mi?
– Kuran-ı Kerim kaç sahifedir?
-Burun kremi orucu bozar mı?
-İslam devletinin başkenti hangi halife döneminde Medineden Kufeye taşınmıştır ?
-Ameli mezheplerin ismleri nelerdir?
-On emir olarak bilinen buyruklar dinlerden hangisinin temel esaslarını oluşturur?
-Teyemmüm abdesti ne zaman alınır?
-Teyümmüm abdesti ne zaman meşru kılındı?

30

Temmuz
2012

Merak Edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  590 Kez Okundu

-İlk diyanet işleri başkanımız kimdi?
-Diyanet İşleri Başkanlığı kaç yılında kuruldu?
-T.Diyanet Vakfı ne zaman kuruldu?
-1984 yılında diyanet işleri başkanı kimdi?
-Medine de yedi mescidlerin bulunduğu yer bize neyi hatırlatıyor?
-Peygamber Efendimiz vefat edince kim yıkadı?
-Peygamber Efendimizin kabrini hangi sahabe kazdı?
-Peygamberimizi kabri saadetlerine kimler koydu?
-Oruç ibadeti ne zaman farz kılındı?
-Adadile diye anılan sahabeler kimlerdir?
-Peygamber Efendimizin vahiy baş katibi kimdir?
-Zeyd bin Harise hagi savaşta şehit oldu?
-Bedir savaşında ilk şehit olan sahabe kimdi?

30

Temmuz
2012

DİYANET MBST HAZIRLIK DERS NOTLARI KILAVUZU(1-20)

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  1.255 Kez Okundu

DİYANET  MESLEKİ BİLGİLER  SEVİYE  TESBİT  SINAVI   İLE İL-İL DIŞI  NAKİL  TALEBİNDE BULUNABİLMEK HACCA  VE  YURTDIŞINA DİN GÖREVLİSİ OLARAK  GÖREVLİ GİDEBİLMEK İÇİN  MBSTS  ÖNEMLİDİR.MBSTS   YÖNELİK  NOTLAR,GEREKEN TERİMLER VE  GENEL KÜLTÜR BİLGİLERİ SINAVA KATILACAK DİN GÖREVLİLERİMİZE FAYDALI OLACAĞI ÜMİDİ İLE  20 BÖLÜM HALİNDE  HAZIRLANARAK SİTEDE DE YAYINLANMIŞTIR.  SELAM VE DUA İLE 

NAKİL  SINAVLARINA – HACCA GÖREVLİ -  YURTDIŞINA DİN GÖREVLİSİ 

30

Temmuz
2012

DİB mbsts Hazırlık Teknik Terimler Bilgisi-1

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  442 Kez Okundu


-Miun: ayet sayısı 100 den fazla olan sureler.
-Mudal hadis: senedinde birbiri ardınca iki ravi düşen hadise denir.
-Mutezilenin 5 temel prensibi: 1) Tevhid 2) adalet 3) Vad vaid 4) elmenzile beynelmenzileteyn 5) emri bil maruf ve nehyi anil münker
-Muavvizateyn:felak-nas sureleri; muavvizat ise:ihlas,felak ve nas sureleri.
-Muhadram: hem cahiliye hem de peygamber zamanında yaşamış ancak peygamberi göremeyip sahabe ile görüşen müslümanlara verilen isimdir.

-hucurat suresinden buruç suresine kadar olan surelere tıvalı mufassal, buruçtan leyl suresine kadar evsatı mufassal, leyl den nas suresine kadar kısarı mufassal denir.
-Müşkilul hadis.hadislerde anlaşılması zor olan ya da birbirine çelişkili gibi görünen ifadeleri konu edinen hadis dalıdır.
-Mutunu erbaa:hanefi fıkhında 4 ana kaynak eser.1) nesefinin kenzüd dekaiki, 2) Mevsılinin muhtar, 39 tacuşşeria mahmudun vikayesi ve 4 ) Saatinin Mecma adlı eserleridir.
-İmam muhammedin tevatür veya şöhret derecesinde nakledilen eserlerine zahirur rivaye denir.bunlar kadar sağlam olmayan bir rivayet yoluyla nakledilen eserlerine ise nadirur rivaye denir.
-Zahirur rivaye:1) el asl(mebsut) 2) camiussağir 3) camiulkebir 4) siyerus sağir 5) siyerül kebir 6) ziyadat ve ziyadatüz ziyadat,
-Nadirur rivaye: 1)rakiyyat 2) keysaniyyat 3) cürcaniyyat 4) haruniyyat 5) el hiyel vel mearic .
-Panteizm: allah ile alemi bir ve aynı gören düşünce akımı.
-rivayet tefsirleri:1) taberi: camiul beyan an tevili ayıl kuran 2) ibn kesir: tefsirul kuranil azim.
-sahihan: buhari ve üslimin iki hadis kitabına birden bu ad verilir.
-selbi sıfat: Allahın ne olmadığını ve neler yapmadığını ifade eden sıfatlar.
-selefiyenin temel prensipleri: 1) takdis: Allahı şanına layık olmayan şeylerden tenzih etmek 2) tasdik: kitab ve sünnetin verdiği şekilde Allahı vasıflandırmak 3) aczi itiraf: Müteşabih ayetler bilinemez. 4)sukut: müteşabih ayette susmak 5) keff:müteşabih ile kalben dahi meşgul olmamak 6) marifet ehline teslim: müteşabibi bazıları bilebilir. 7) imsak: müteşabihi tevil ve tefsir etmekten kaçınmak.
-Talmud: sözlü tevratın yazıya geçirilmiş şekli olan mişna üzerine yapılmış tefsir ve yorumlardır.
-işari tefsir:tasavvufi tefsir.
-Telfik, değişik mezheplerin görüşlerinden faydalanmak.
-tevratın bölümleri. tekvin,huruç,tevrat,sayılar ve tesniyedir.

-ulul azm peygamberler: Hz. nuh,ibrahim,musa,isa ve muhammed.
-ilk vahiy katipliğini mekkede abdullah b. sad, medine de zeyd b. sabit yaptı. başlıca vahiy katipleri: 4 halife, muaviye, amr b. el As, muaz b. cebel, übey b. kab, muğire b. şube, şurahbil b. hasene,halid b. velid….
-yemini lağv: bir şeyin öyle olduğu zannedilerek ya da ağız alışkanlığıyla yapılan yeminlerdir. keffaret gerekmez.
-yemini ğamus: yalan yere, bile bile yapılan yemin.
-yemini münakid. mümkün olan ve geleceğe yönelik bir şeyi yapmak veya yapmamak üzere yapılan yemindir. bu yeminin keffareti 10 fakiri doyurmak veya giydirmek veya köle azat etmektir. buna gücü yetmeyen kimse 3 gün peşpeşe oruç tutar.
-zelle.peygamber hataları.
-Zıhar: erkeğin eşine onu kendine haram kılmak için sen bana anamın sırtı gibisin demesidir.keffareti: köle azat etmesi, buna gücü yetmezse 60 gün peşpeşe oruç tutması, buna da gücü yetmezse 60 fakiri doyurmaktır.
-Zati sıfatlar: 1) Vücud:Var olmak 2) Kıdem:Başlangıcı olmamak 3) beka:Sonu olmamak 4) Muhalefetün lil havadis: Sonradan olanlara benzememek 5) vahdaniyyet: Bir olması, eşi ve benzeri olmaması 6) Kıyam bi nefsihi: Varlığı kendinden olmak
-Subuti sıfatlar: 1) Hayat 2)semi 3)Basar 4)İrade 5)ilim 6)kudret, 7)kelam 8)tekvin:yaratmak.
-Zebur: yazılı şey ve kitap manasına gelir.
-İrhas:peygamber olacak şahsın peygamber olmadan önce gösterdiği olağanüstü şeyler.
-meunet: yüce allahın veli olmayan bir kulunu içinde bulunduğu sıkıntıdan olağanüstü bir şekilde kurtarmasıdır.
-istidrac:kafir ve günahkarların isteklerine uygun olarak meydana gelen olağanüstü şeyler.
-İhanet: kafir ve günahkar kişiden isteğine aykırı bir şekilde meydana gelen olağanüstü hadiseler.
-Hissi mucize: duyu organıyla algılanabilen olağanüstü hadiseler.ayın yarılması gibi.
-mizan:ilahi terazi.
-araf: cennetle cehennem arasında bulunan yüksek kısımdır.
-Kader:Allahın ezelden ebede kadar olacak şeyleri bilip takdir etmesi, kaza ise bunların yeri ve zamanı gelince yaratılmasıdır.
-İcma: Hz.peygamberin vefatından sonraki herhangi bir devirde şeri bir meselenin hükmü konusunda müctehidlerin fikir birliği etmesidir. her müctehid aynı yönde kararlarını tek tek açıklarsa sarih icma olur; bazıları görüşlerini açıklar diğerleri sessiz kalır aksi bir görüş belirtmezse bu sukuti icma olur.
-Kıyas: Kitap ve sünnette hükmü bulunmayan fıkhi meseleye, aralarındaki illet birliği sebebiyle naslarda düzenlenmiş meselenin hükmünü vermek.
-Kıyasın rukunleri: 1)Asl:hükmü nas tarafından belirlenmiş fıkhi olay, 2) Fer: hükmü belirlenmemiş olay, 3) Aslın hükmü; asl hakkında sabit olan ve kıyas yoluyla fer e uygulanacak hüküm. 4) İllet: Asla ait olan hükmün konmasına esas teşkil eden özellik
-istihsan: müctehidin bir meselede özel bir delil sebebiyle o meselenin benzerlerinde verdiği hükümden vazgeçip başka bir çözümü benimsemesi. genelde hanefi ve malikiler kullanır.
-İstislah(Mesalihi mürsele) : daha çok malikiler kullanır.
-istishab: daha önce varlığı bilinen durumun aksine delil bulunmadıkça varlığını koruduğuna hükmetmedir.
-seddi zerai: kötülüğe giden yolların kapatılması. maliki ve hanbeliler sık kullanır.
-rey: sözlükte şahsi görüş, kanaat. ıstılahta ise, hakkında açık bir nas bulunmayan fıkhi bir meselede müctehidin belli metodlar uygulayarak ulaştığı şahsi görüştür.
-İctihad sözlükte,zor ve meşakkatli bir işi gerçekleştirme uğrunda kişinin olanca gayreti göstermesi, ıstılahta fakihin şeri ameli bir meselenin hükmünü ilgili delillerden çıkarmak için olanca gayreti sarfetmesidir.
-Vazi hüküm:İki durum arasında Şariin kurduğu bağ. sebeb, şart ve mani şeklinde üçe ayrılır. 1) Sebeb:Şariin varlığını hükmün varlığı yokluğunu da hükmün yokluğu için alamet kıldığı durumdur. (Rukun: birşeyin varlığı kendi varlığına bağlı olan ve onun yapısından bir parça teşkil eden şey.) 2) –
-Şart: Bir hukuki sonucun varlığı kendi varlığına bağlı olan ancak kendisinin varlığı onun varlığını zaruri kılmayan ve onun yapısından bir parça teşkil etmeyen fiil veya vasıftır. 3) Mani: Varlığı sebebe hüküm bağlanamaması veya sebebin gerçekleşememesi sonucunu doğuran durumdur.
-Müfsid: Başlanmış bir ibadeti bozan veya bir hukuki işlemi sakatlayan eksikliktir.
-Teklifi Hüküm: Şariin mükelleften bir fiili yapmasını veya yapmamasını istemesi veya onu yapıp yapmamada serbest bırakmasıdır. Farz,vacip,mendup,mubah,tenzihen mekruh,tahrimen mekruh,haram şeklinde yediye ayrılır.
-Farz:Allahın mükelleften yapılmasını kesin ve bağlayıcı bir tarzda istediği fiil; vacip ise kati değil zanni bir delille yapılmasınıkesin olarak istediği fiildir. Mendup, Yapılması teşvik edilen yapılması kesin olmayan bir tarzda istenen fiildir. Mendubun içine sünnet ve müstehab girer. ( Sünneti müeeked: peygamberin devamlı yaptığı nadiren terkettiğ;Sünneti ğayrı müekked: bazen yapıp bazen terkettiği sünnettir. Zevaid: İnsan olması sebebiyle yaptığı, dini anlamı olmayan sünnetlerdir.) ( Müstehab: Peygamberin bazen yapıp bazen terkettiği, alimlerin ve salih kulların öteden beri yaptıkları ve tavsiye ettikleri fiil ve davranışlara denir.)
-Mübah: Yapıp yapmamakta serbest bırakılan fiiller./ Mekruh: Şariin yapılmamasını kesin ve bağlayıcı olmayan bir tarzda istediği fiildir.
-Tahrimen Mekruh: Bir şeyin yapılmamasını kesin ve bağlayıcı bir tarzda istemekle beraber bu talep haberi vahid gibi zanni bir delille gerçekleşmişse buna tahrimen mekruh denir.Yukarıdaki mekru tanımı aslında tenzihen mekruh için kullanılır. Haram ise Şariin bir fiilin yapılmasını kesin ve bağlayıcı bir ifade ile yasakladığı fiildir.
-Haram iki türlüdür.1) Haram liaynihi: Bizzat kendisindeki kötülük sebebiyle baştan haram olan fiildir. 2) Haram liğayrihi: Aslında meşru ve serbest olduğu halde haram kılınmasını gerekli kılan geçici durumla ilgili fiildir.

-Azimet: herhangi bir zarurete bağlı polmaksızın ilkten konmuş olan ve her mükellefe normal durumlarda ayrı ayrı hitab eden asli hükümdür. Ruhsat ise, herhangi bir zaruret sebebiyle azimetin hükmünün terkedilebilmesi durumudur.
-Mai müstamel: abdest,gusul gibi hükmi temizlikte kullanılmış sudur.
Diğer üç mezhepte abdeste başlarken niyet farzdır.hanbelide besmele farzdır.tertib yani farzın ayette sayılan sıraya uygun yapılması şafi ve hanbelide farzdır. muvalat yani abdest işlemlerinin ara verilmeden yapılması maliki ve hanbelide farzdır. Caferiler ayağın yıkanması değil meshedilmesi farzdır der.
Mestle 6 km yürünebilmeli ve topuktan aşağı kısmında üç ayak parmağı girecek delik yırtık bulunmamalıdır.
Şafiler cünüpluk için şehvetle gelmeyi şart koşmaz.
Gusulde delk yani ovalama ve muvalat yani ara vermeden yapma maikilere göre farzdır.
-teyemmümde niyet farzdır.
Farzlara bağlı olmaksızın Allah rasulunun değişik zamanlarda nafile olarak kıldığı regaib namazlar gönüllü olarak kılındığı için tatavvu namazlar olarak da adlandırılır. Farzlara bağlı kıldıkları ise revatib adını alır.
-Hanefide isfar yani sabah namazını oralık aydınlandıktan sonra kılmak müstehaptır. sadece kurban bayramının ilk günü müzdelifede bulunan hacıların o günün sabah namazını tağliste yani fecri sadık doğar doğmaz karanlıkta kımak faziletlidir. diğerlerine göre her zaman tağliste kılmak daha iyidir.
-namazda tadili erkan vaciptir.ebu hanifeye göre huruç bi sunih yani namazdan kendi fiili ile çıkmak rukundür.
-ezan okunurken her cümle arasında biraz beklenir ve ikinci cümlede ses biraz yükseltilir. buna teressül veya irtisal denir.kamet ise duraklama yapılmaksızın seri okunur. buna hedir denir.
-Muhazatün nisa: kadınların erkeklerle aynı safta veya hizada bulunmasıdır.
-Tek başına namaz kılana münferid, imama uyarak kılana muktedi denir.
-Müdrik: Namazın tamamını imamla kılan kişi./ lahik: namaza imamla başlamış ama namaza ara vermek zorunda kalmış kişi./ Mesbuk ise imama namazın 1. rekatinin rukusundan sonra yetişen kişidir.
-Kefeni sünnet: Erkek için Kamis,izar ve lifafe;kadınlar için bunlarla birlikte baş ve göğüs
-kefeni kifayet:erkek için izar ve lifafe ve kadın için bir de başörtüsüdür.
kefeni zaruret ise tek parça beze sarılmak.
-ramazan bayramı 1. gün ve kurban bayramı günleri oruç tutmak haramdır.
-Nema: Zekatın şarlarından olan nema malın artıcı nitelikte olmasıdır. havelanül havl ise malın üzerinden bir kameri yıl geçmesidir.
-Nisab:Altında 20 miskal:85 gram; Gümüşte 200 dirhem:595 gram; hayvanlarda 5 deve;30 sığır ve 40 koyundur.
-Rikaz:yer altındai maden, define hazine gibi şeyler için kullanılır.
-zekat için hayvan saime olmalı yani senenin çoğunu meralarda otlayarak geçirmelidir.yemle beslenen hayvana ise malufe, ziraat nakliyat gibi işlerde kullanılan hayvana ise amile denir.
-Fıtr sadakası ramazan bayramına kavuşan ve temel ihtiyaçları dışında belli bir miktar mala sahip müslümanın kendisi ve velayeti altındaki kişiler için verdiği bir sadakadır.
-haccın geçerlik şartları: 1) Hac niyetiyle ihrama girmek 2)özel mekan 3) özel zaman
-İhramın rukunleri: Niyet ve telbiyedir.
-Mikat yerleri: 1) Zulhuleyfe: Medine tarafından gelenlerin ihram yeri.mekkeye en uzak burasıdır.hz. peygamber veda haccında halen Ahbarı Ali denen bu yerde ihrama girmiştir.
2) Cuhfe: Mısır ve Suriyeden
3) zatuırk. ırak , 4) Karnulmenazil. necid ve kuveyt
5) yelemlem: yemen ve hindistan yönünden gelenlerin mikat yeridir.mekkeye en yakın mikat da budur.
-Haccın farzları ihram,arafat vakfesi ve ziyaret(ifaza) tavafıdır.
-haccın asli vacipleri. say, müzdelife vakfesi,şeytan taşlama, halk veya taksir(saçları kısaltma) ve veda (sader) tavafı olmak üzere 5tir.
-Remyi cimar:Şeytan taşlama işlemi.
-ilk tehallül: Cinsel ilişki dışında yasaklar kalkar. saçların traş edilmesiyle başlar. ikinci tehallülde ise cinsel ilişki dahil tüm yasaklar kalkar. ziyaret tavafının yapılmasıyla olur.
-Hedy:hac ve umre menasikiyle ilgili kesilen kurbana denir.Kurban bayramı dolayısıyla kesilene ise udhiyye denir.
-Rici talak: kocaya yeni bir nikaha ihtiyaç olmadan boşadığı karısına dönme imkanı veren boşama türüdür.
-Bain talak: kocaya boşadığı eşine ancak yeni bir nikahla dönme imkanı veren boşama şeklidir.
-Karşılıklı rıza ile boşanmaya muhalea veya hul denir.
-mahkemeye boşnma için başvurmaya tefrik denir.
-Lian: karısına zina etti deyip bunu ispat edemeyen karı kocanın karşılıklı lanetleşmesididr.
-İla: Kocanın 4 ay veya daha fazla karısına yaklaşmayacağına yemin etmesi, adamasıdır.
-diyanet dergisi 1962 de çıkmaya başladı.
–Mişna: Tevratın hükümlerini açıklayan şifahi beyanların yazıya geçirilmiş şeklidir.istilam:haceri esvedi selamlamak.

 

30

Temmuz
2012

DİB mbst Hazırlık Kırk Hadis-2

Yazar: arafat  |  Kategori: HADİS  |  Yorum: Yok   |  446 Kez Okundu


1-Insanda bir organ vardir.Eger ve saglikli ise bütün vücut saglikli olur; eger o bozulursa bütün vücut bozulur.(Buhari)
2-Ben , güzel huylari tamamlamak icin gönderildim(el-muvatta)
3-Allah`im ! Yaradilisimi güzel yaptigin gibi, ahlakimida güzellestir.(Ahmet b.hanbel, 1,403)
4-Ey Muaz b.Cebel! Insanlara karsi ahlakini güzellestir.(Malik, Hüsnü`l-Huluk,2,902)
5-En hayirlilariniz, ahlakca en güzel olanlarinizdir.(Müslim,Fedail, 68,2/1820)
6-Hayirliniz, ailesine hayirli olanlarinizdir.(Ibn Mace,Nikah, 50,1,636)
7-Hayirliniz, kadinlari icin hayirli olaninizdir.(a.g.e)
8-Müslüman , güzel ahlaki sayesinde Allah`in emirlerini yerine getirip devamli oruc tutanlar derecesine yükselir.(Taberani)
9-Bedene kolay ve hafif gelen ibadeti size bildireyim mi?Susmak ve güzel ahlak sahibi olmaktir.(Secme hadisler DiB Sh.21)
 

10-Tehlikeyi dogrulukta görseniz de dogrulugu arastiriniz, zira kurtulus ancak ondadir.a,g.Sh.31)
11-Bir kimse bir cocuga , gel sana sunu verecegim der ve sonra fa vermezse bu ( sözü) bir yalandir.(Ahmet b. Hanbel, 2, 452)
12-Her iyi olan sey sadakadir. Kardesini güzel yüzle karsilaman ve kendi kovandan kardesiniin kabina bosaltman iyi olan seylerdir.(Tirmizi)
13-Dört sey sende olduktan sonra dünyadaki kaybindan sana bir zarar gelmez:Emaneti korumak, dogru söylemek, güzel ahlak ve helal lokma.(Ibn hanbel, 2,177)
14-Haya imandandir.(Buhari)
15-her dinin bir ahlaki vardir.Islam`in ahlaki da hayadir.(Malik, Hüsnü`l-Huluk, 2, 905)
16-Allah`in rizasi , (anne) ve babanin rizasindadir.Allah`in gazabi da (anne ve ) babanin gazabindadir.(Tirmizi)
17-Rizkininin cogalmasini ve ömrünün uzamasini isteyen, anne ve babasina ihsan ve ikramda bulunsun ve akrabalarini ziyaret etsin.(ahmed b. Hanbel, 3,156)
18-Üc sey vardirk ki, bunlar ile yapilan amelin faydasi yoktur:Allah`a sirk kosmak, anne ve babaya asi olmak, Muharebe meydanindan kacmak.(Taberani)
19-Iyi huyluluk ve yumusakliktan mahrum olanlar, hayirdan da mahrum olurlar.(Müslim)
20-Bir ev halkina rifk nasip olursa,mutlaka onlara fayda saglar.(Taberani)
21-Insanlari dine(tatli sözle) davet edin.Müjdeleyin, nefret ettirmeyin.Kolaylastirin , zorlastirmayin.Uyumlu olun, gecimsiz olmayin.(Buhari)
 

22-Kibir ve gururdan sakininiz.Zira kibir, süslü elbise giyen adamda bulunur.(Taberani)
23-Biriniz malda, yaratilista ve evlatta kendisinden üstün olana (degil), kendisinden asagi olana baksin.(Buhari,Rikak, 30,7,187)
24-Bir koyun agilina giren iki ac kurdun onlara zarari, hased ve mala düskünlügün Müslümanin dinine verdigi zarardan daha cok degildir.(Tirmizi,Zühdm43,4,588)
25-(Enes`e hitaben)Evladim, gücün yettigi kadar kalbinde kimseye karsi kötü bir sey olmaksizin sabahlamaya, aksamlamaya calis.(Tirmizi, Ilim, 16,5,46)
26-Zenginlik , mal coklugu degildir. asil zenginlik, gönül zenginligidir.(Tirmizi)
27-Allah katinda een sevimli ev, icinde yetime ikram olunan evdir.(Taberani)Bir kimse kardesini bir kusur ile ayiplarsa, o kusuru islemseden , o kimse ölmez.(Tirmizi)
28-Kul, kardesinin ihtiyacini gidermeye devam ettikce, Allahu Teala da onu ihtiyacini giderir.(Taberani)
29-Sünnetimi ihya eden beni sevmis demektir.Beni seven ise Cennette benimle beraberdir.”(Tirmizi,ilm,16)
30-Allah`im ! iki zayif kimsenin, yetimle kadinin hakkini yemekten herkesi siddetle sakindiriyorum.(secme Hadisler , Sh.188, Diyanet yayinlari)
31-Beni gören veya beni göreni gören kimseye ates dokunmaz.(Tirmizi)
32-Dilini muhafaza et, lüzumsuz sözleri söyleme.
33-Zekat vermek , günahlardan temizlenmeye bir vesiledir.
34-bir kimsenin sac ve sakalinin agarmis olmasi, kendisi icin vaiz, olmaya kafidir.
 

35-Her marazin (hastaligin) bir ilaci vardir.Günahlarin ilacida istigfardir.(500Hadis, Ö.Nasuhi Bilmen)
36.Ümmetimin ibadetinin en faziletlisi, Kur`an okumaktir.
37-Kabir, ahiret yolunun ilk konak yeridir. Insan orada kurtulursa ondan sonrasi kolaydir…
38-Kuvvetli kimse demek, güreste baskalarini yenen degil, ancak hiddet aninda kendine hakim olandir.(Buhari)
39-Biriniz malda , yaratilista ve evlatta kendisinden üstün olana(degil9 , kendisinden asagi olana baksin.(Buhari)
40-Ademoglu ihtiyarladikca onda iki sey genclesir:Mala karsi hirs ve hayata karsi hirs.(Tirmizi)

30

Temmuz
2012

DİB YETERLİLİK –MBST SINAVLARINA HAZIRLIK PRATİK ÇALIŞMA KILAVUZ NOTLARI-3

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  632 Kez Okundu

S1: Yüce Allah emir ve yasaklarını insanlara tebliğ etmek için gönderdiği
peygamberlerin ilki kimdir?
C1: Hz. Âdem (Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Đslam Đlmihali, Sayfa 507)
S2: Peygamber efendimizin annesinin, babasının adını ve soyunun kime dayandığını
sırasıyla yazınız?
C2: Âmine, Abdullah, Hz. Đbrahim. (a.g.e.S:507)
S3: Peygamber efendimiz kaç yılında ve hangi ayda dünyaya gelmiştir?
C3: 571 yılında Rebi-ül evvel ayının 12. gecesi(a.g.e.S:507)
S4: Peygamber efendimizin dedesinin adı nedir?
C4: Abdulmuttalip. (a.g.e.S:507)
S5: Muhammed adının anlamı nedir?
C5: Yerde ve gökte övülen. (a.g.e.S:508)
S6: Hazreti Muhammedin süt annesinin adını ve hangi kabileye bağlı olduğunu yazınız?
C6: Halime,Sad Oğulları Kabilesi (a.g.e.S:508)
S7: Peygamber efendimizin süt bacısının adı nedir?
C7: Şeyma. (a.g.e.S:508)
S8: Hz. Halime peygamber efendimize kaç yasına kadar süt anneliği yapmıstır?
C8: 5 yaşına kadar (a.g.e.S:508)
S9: Hz. Abdullahın kabri nerededir?
C9: Medinededir. (a.g.e.S:508)
S10: Hz. Amine eşini ve akrabalarını ziyaret ettikten sonra Medineye giderken
hastalandığı yer neresidir?
C10: Ebva Köyü. (a.g.e.S:509)
S11: Ümmü Eymen kimdir?
C11: Hz.Aminenin hizmetçisidir(a.g.e.S:509)
S12: Hz. Muhammedin annesi vefat ettiğinde kendisi kaç yasında idi?
C12: 6 Yasında (a.g.e.S:509)
S13: Dedesi Abdulmuttalibin vefatı ile Hz. Muhammede hangi amcası bakmıştır?
C13: Ebu Talip (a.g.e.S:509) S14: Peygamber efendimize güvenirliliğinden dolayı halk arasında ona ne ad verilirdi?
C14: Muhammed-ül emin (a.g.e.S:509)
S15: Peygamber efendimizin hakemliğini yaptığı taşın adı nedir?
C15: Hacer-ül Esved(a.g.e.S:509)
S16: Peygamber efendimizin ilk eşi kimdir?
C16: Hz.Hatice(a.g.e.S:510)
S17: Peygamber efendimize peygamberlik kaç yılında ve nerede gelmiştir?
C17: 610 Yılında Hira Dağında. (a.g.e.S:510)
S18: Đlk vahiy hangi ayetlerdir?
C18: Alak Süresinin ilk 5 ayeti. (a.g.e.S:510)

S19: Peygamberimize ilk inanan ve onunla ilk namazı kılan kişi kimdir?
C19: Hz. Hatice. (a.g.e.S:511)
S20: Đlk Müslümanlar kimlerdir?
C20: Hz. Hatice, Hz. Ali, Zeyd b. Harise ve Hz. Ebubekir. (a.g.e.S:511)
S21: Hz. Peygamber’in insanları ilk defa Đslam’a davet etmek için konuşma yaptığı yer
neresidir?
C21: Mekke’de bulunan Safa tepesidir. (a.g.e.S:511)
S22: Vahyin gelişinin 6. yılı idi. Peygamber Efendimiz safa tepesinde Ebu Cehil
tarafından hakarete uğradı bunun ardından olay Peygamberimizin amcasına anlatıldı.
Olaya çok kızan amcası da henüz Müslüman değildi ve Ebu Cehil’in bu sözlerine
karşılık Ebu Cehil’e bir tokat atarak aynen şu cevabı verdi ;”Ben de yeğenimin inancını
paylaşıyorum” diyen Efendimizin amcası kimdir?
C22: Hz. Hamza (a.g.e.S:513)
S23: Peygamber efendimizi öldürmekle görevlendirilen ve yolda giderken bazı olaylarla
karşılaşınca Müslüman olan sahabi kimdir?
C23: Hz. Ömer.(a.g.e.S:514)
S24: Bilal-i habeşi”yi hürriyetine kavuşturan sahabi kimdir?
C24: Hz. Ebubekir(a.g.e.S:515) S25: Müslümanlara karşı yapılan boykot ile hangi kararlar alınmıştır?
C25: Müslümanlar ile alış veriş edilmeyecek ve kız alıp verilmeyecektir.(a.g.e.S:515)
S26: Boykot karalarını yazan ve Kabe’nin duvarına bu kararları asan müşrik kimdir?
C26: Mansur b. Đkrime.(a.g.e.S:515)
S27: Boykot kararını müşrikler kaç yıl sürdürdüler?
C27: 3 Yıl sürdürdüler.(a.g.e.S:515)
S28: Boykot yıllarında ve daha öncesinde Besmele yerine ne kullanılırdı?
C28: Bismikellahümme.(a.g.e.S:515)
S29: Đslam tarihinde Peygamberimizin Mekke’den Medine’ye göçüne ne ad verilir?
C29: Hicret.(a.g.e.S:515)
S30: Müşriklerin Đslam’ı yok etmek için toplandıkları yerin adı nedir?
C30: Darunnedve(a.g.e.S:516)
S31: Peygamberimizi öldürme kararı alan müşrikler Peygamberimizin evini
kuşattıklarında yatağında kimi buldular?
C31: Hz. Aliyi.(a.g.e.S:516)
S32: Peygamber Efendimizin müşriklerden saklandığı mağaranın adı nedir?
C32: Sevr Mağrası.(a.g.e.S:516)
S33: Peygamber Efendimizin hicrette yol arkadaşı kimdir?
C33: Hz. Ebubekir.(a.g.e.S:510)

S34: Đslam tarihinde ilk yapılan ve Peygamber Efendimizin de işçilik yaptığı mescidin
adı nedir?
C34: Kuba Mescidi(a.g.e.S:517)
S35: Đlk cuma namazının kılındığı yer neresidir?
C35: Salimoğulları Yurdu.(a.g.e.S:517)
S36: Peygamber Efendimizi Medine’de evinde misafir eden sahabi kimdir?
C36: Ebu Eyyüb el- Ensari(a.g.e.S:517)
S37: Peygamber Efendimizi, Ebu Eyyub el-Ensari’nin evinde ziyaret edip orada
Müslüman olan kişi kimdir?
C37: Abdullah b. Selam.(a.g.e.S:518) S38: Peygamber Efendimizin yaptırdığı ve bugün kabrinin bulunduğu mescidin adı
nedir?
C38: Mescid-i Nebi (Nebevi). (a.g.e.S:518)
S.49: Mekke’den göç ederek Medine’ye gelen Müslümanlara ne ad verilir?
C.39: Muhacir. (a.g.e.Sa:519)
S.40: Mekke’den gelen yerli halka ev sahipliği yapan Müslümanlara ne ad verilir?
C40: Ensar. (a.g.e.S:519)
S41: Mekke kaç yılında fethedildi?
C41: 630 yılında fethedildi. (a.g.e.S:521)
S42: Kâbe’ye verilen diğer ad nedir?
C42: Harem-i Şerif. (a.g.e.S:522)
S43: Peygamber Efendimiz hastalandığında Mescid-i Nebi”ye imamlık için kimi
görevlendirmiştir?
C43: Hz. Ebubekir. (a.g.e.S:524)
S44: Peygamber Efendimiz kaç yılında vefat etmiştir?
C44: 632 (8 Haziran). (a.g.e.S:525)
S45: Peygamber Efendimizin kabrinin bulunduğu yere ne ad verilir?
C45: Ravza-i Mutahhara. (a.g.e.Sayfa:525)
S46: Peygamber Efendimizin kaç çocuğu vardır ve isimleri nelerdir?
C46: 7 çocuğu vardır, isimleri ise; Kasım, Abdullah, Đbrahim, Zeynep, Ümmügülsüm, Rukiye
ve Fatma”dır. (a.g.e.S:525)
 

S47: Peygamber Efendimizin hangi çocuğu kendisinden sonra vefat etmiştir?
C47: Hz. Fakıma. (a.g.e.Sayfa:526)
S48: Sahabeler Hz. Aişe annemize gelerek “Alah Resulünün ahlakı nasıldı?” diye
sordular. Hz. Aişe annemiz cevaben ne demiştir?
C48: “O’nun ahlakı Kur’an idi…(a.g.e.S:527)
S49:”Ey Muhammed! Vallahi sen bize hiç yalan söylemedin, fakat biz sana uyarsak
yerimizden olacağız, bundan dolayı iman etmiyoruz.”diye itirafta bulunan kişinin adı nedir?
C49: Haris b. Amir (a.g.e.S:528)
S50:Hudeybiye barış antlaşmasının şartlarından biri de; Mekkelilerden biri Müslüman
olsa bile eğer müslümanlara sığınırsa geri verilecek, Mekkelilere sığınan olursa geri
verilmeyecekti. Bu antlaşma maddesi henüz imza altına dahi alınmamış fakat söz olarak
geçilmişti. Ebu Cendel ise Mekkelilerden kaçmış Müslümanlardandı. Antlaşma
imzalanmamasına rağmen Peygamber Efendimizin Ebu Cendel’e ;”Sen sabırlı ol. Allah
sana kurtuluş yolu açacaktır” demiş, ve onu iade etmenin işaretini vermiştir. Burada
Peygamber efendimizin hangi özelliği öne çıkmaktadır?
C50: Efendimizin doğruluğu. (a.g.e.S:530)
S51: Peygamber Efendimiz Đslam’ın yayılması için büyük çabalar sarf etmiştir. Hz.
Hatice anamız ve amcası Ebu Talip de ölünce müşriklerin eziyetleri daha da
artmıştı.Efendimiz yanına Zeyd b. Harise’yi de alarak bir yere gitmiş ve orada
taşlanmış ve Allah, Cebrail a.s.’ı emrine vermiş; “sen iste dağları üstüne yıkayım” diyen
Cebrail a.s.’a Efendimiz ;”Ben onu istemem, isterim ki onların soylarından da Allah’a
iman eden nesiller gelsin” demiş.Buna göre ;
a)Burada meydana gelen olayın gerçekleştiği yerin adı nedir?
b)Bu olay Efendimizin hangi Ahlakını yansıtmaktadır?
C51:
a)Taif
b)Efendimizin merhametini. (a.g.e.S:530/531)
S52: Peygamber Efendimiz hayatı boyunca insanlığa ışık tutacak rehberliği bize
yaşayarak göstermiştir. Çalışmayı övmüş rızık için helal yollardan nasip aramayı ibadet
olarak bize söylemiş, tembellik ve miskinlikten dualarda Allah’a sığınmamızı bize
öğretmiştir. Çalışmamanın sonucu olarak insan muhakkak muhtaç hale gelecek ve
istemeye başlayacaktır. Böyle durumlardan Efendimiz hiç hoşnut olmamıştır. Bu durum
aşağıdakilerden hangisidir?
a)Zekat talep etme
b)Sadaka talep etme
c)Yardım talep etme
d)Dilenme
C52: “d” (a.g.e.S:533)
S53: Bir gün Hz. Hasan Efendimiz mübarek ağzına zekat hurmalarından bir hurma
atarak tam yerken Efendimiz; “ Tükür,tükür” diyerek Hz. Hasan Efendimizin bu
hurmayı yemesine engel olmuştur.Bu hurmanın yenmesine engel olan durum nedir?
C53: Sadakayı kabul etmedikleri içindir. (a.g.e.S:534)
S54: Bir gün Peygamberimizin huzuruna biri gelir ve Allah’ın Peygamberinin
karşısında olduğu hissi ile titremeye başlayınca, Peygamberimiz; “Sakin ol! Ben bir
hükümdar değilim. Ben Kureyş Kabilesinden kuru ekmek yiyen bir kadının oğluyum” der. Bu hadis Peygamberimizin Güzel ahlakının hangi boyutunu dile getirmekedir?
C54: Peygamberimizin alçak gönüllü oluşunu ifade eder. (a.g.e.S:536)

S55: Peygamberimizin 10 yıl hizmetinde bulunan ve bu süre içerisinde “Bana bir gün
bile “öf” demedi. Yapmadığımı neden yapmadın, yaptıklarıma da neden yaptın” demedi
diyen sahabe kimdir?
C55: Hz. Enes (a.g.e.S:536)
S56: Müslüman olmamış Arap toplumu birkaç günü birbirine ekleyerek oruç
tutalardı.Onların bu tuttukları orucun adı nedir? Peygamber efendimiz böyle tutulan
orucu tasvip etmiş midir? Müslümanların Ramazan ayı dışında tuttukları oruçları nasıl
tutmalarını istemiştir?
C56: Arapların tuttukları bu oruca “savm-ı visal” denilirdi. Peygamber efendimiz peş peşe
oruç tutmak değil, Hz. Davut Peygamber gibi oruç tutmayı tavsiye etmiştir. (a.g.e.S:543)
S57: Hz. Ebu Bekir Peygamberimize; “Ey Allah’ın Resulü görüyorum ki saçlarınız
ağarmış” dedi ve Allah Resulü de dört süre sayarak bu sürelerin saçlarını ağarttığını
söylemiştir.Bu saydığı dört süre hangileridir?
C57: Hud, Vâkıa, Mürselât, Amme.(a.g.e.S:544)
S58: Allah Resulünü yaşlandıran, saçını ağartan bu sürelerdeki en hassas nokta ve en
zor olan yaşam tarzı hangisidir?
C58: “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol” (Diyanet Đlmihali cilt:2 S:555)
S59: Peygamberimiz hayatı örnektir tüm insanlık için. Bunu da kendisi; insanlarda
eksik olan bir yönü bir güzelliği tamamlamak için gönderildiğini söylemiştir.
Peygamberimiz kendisinin neyi tamamlamak üzere gönderildiğini yazınız.
C59: Güzel Ahlakı. (a.g.e. c:2 ,S:555)
S60: Üsve-i Hasene ne demektir?
C60: Güzel örnek (a.g.e. c:2 ,S:555)
S61: Hz. Peygamber Efendimizin söylediklerinin tersi bir hareketi yaşam boyunca asla
görülmüş değildir. Yapmadığı bir şeyi asla söylemez,O tam bir canlı Kur’an idi.Bu
bağlamda kişi doğruluğu ile cenneti yakalama fırsatı olur.Zıt olarak ise münafıkların
Cehennemin en dibinde olmalarının (Nisa:145) sebebi nedir? Kur’undan ayet ile örnek
veriniz.
C61: Saf süresi 3. ayet “Yapmayacağınız şeyi söylemeniz Allah katında büyük bir öfkeye
sebep olur”. (a.g.e. c:2 ,S:556)
S62: Kur’an-ı Kerim’de bir kaç ayette Peygamberimiz ikaz edilmiş, Allah Resulü bu
ayetleri en ufak bir komplekse kapılmadan halka bildirmiş ve namazlarda dahi okunmasına müsaade etmiştir.Tarihte kendine ikaz olan sözlerin okunmasını ibadet
sayan başka bir örnek yoktur. Bu ikaz ayetlerinin olmasının en büyük hikmeti nedir?
C62: Allah Resulünün de kul olduğu, hata edebileceği ve en önemlisi onun ilah olmadığını
gösterir. (Diyanet Đlmihali cilt:2 S:556)
S63: “Biz vaktiyle Câhiliye halkı olarak putlara tapar, ölü hayvan eti yerdik. Bir sürü
edepsizlikler yapardık; yakınlarımıza ilgisiz kalır, komşularımıza kötülük ederdik.
Güçlü olanlarımız zayıfları ezerdi. Đşte Allah bize Peygamberimizi göndermezden önceki
halimiz bu idi… O Peygamber bize doğruluğu öğretti; emanete sadık kalmayı,
akrabamıza ilgi göstermeyi, komşularımıza iyi davranmayı, insanların haklarına ve
hayatlarına saygılı olmayı emretti. Çirkin davranışları, yalancı şahitliği, yetim malı
yemeyi, namuslu kadınlara iftira atmayı yasakladı.” (Ahmet b. Hanbel, Müsned, II,
202) Mekke’de müşriklerin dayanılmaz boyutlara ulaşan baskısı karşısında
Habeşistan’a sığınan Müslümanların sözcüsü olarak konuşan sahabe kimdir?
C63: Ca’fer b. Ebu Talip (a.g.e. c:2 ,S:556)

S64: Peygamber kelime olarak ne anlama gelir?
C64: Haber götüren manasındadır. (Ömer Nasuhi Bilmen B.Đ. Đlmihali Sayfa 46)
S65: Resul kelimesinin manasını açıklayın.
C65: Kendilerine kitap indirilen Peygamberlere denir. (a.g.e.S:46)
S66: Nebi kelimesinin manasını açıklayın.
C66: Kendisine kitap indirilmeyen kendinden önceki peygamberin şeriatına uyan
peygamberdir. (a.g.e.Sayfa:46)
S67: Peygamberlerde olması gereken vacip sıfatlar hangileridir?
C67: Sıdk, Emanet, Tebliğ, Fetanet, Đsmet. (a.g.e.S:47)
S68: Đsmet sıfatı ne manaya gelir?
C68: Günahlardan korunmuş demektir. (a.g.e.S:47)
S69: Fetanet sıfatı ne manaya gelir?
C69: (Çok)Akıllı ve zeki demektir. (a.g.e.S:47)
S70: Peygamberlerde caiz sıfatlar nelerdir?
C70: Peygamberlerde caiz sıfatlar; onlar da diğer insanlar gibi yer, içer, uyur v.s . (a.g.e.S:47)
S71: Kur’an-ı Kerim’de kaç tane peygamber adı geçmektedir?
C71: 25 Peygamber. ( 3’ ü ihtilaflıdır)(a.g.e.S:47)S72: Kur’an’da adı geçipte Peygamber oldukları ihtilaflı olan kaç isim vardır, adları
nelerdir?
C72: 3 kişi vardır. Adları; Zu’l Karneyn, Lokman, Uzeyr. (a.g.e.S:48)
S73: Hz Adem’den Hz Muhammed’e kadar tüm Peygamberler Tevhit dinini
getirmişlerdir. Tevhit dininin kaç esası vardır ve nelerdir?
C73: Tevhidin 6 esası vardır. Bunlar; Allah’a, Kitaplarına, Peygamberlerine, Meleklerine,
Ahiret gününe iman etmek, Kaza ve Kadere iman etmektir. (a.g.e.S:48)
S74: Allah Peygamberlerine mucize göstermelerine izin vermiştir. Mucize’nin gerçek
olup olmadığı neyle anlaşılır?
C74: Peygamberden toplum bir mucize istediğinde o Peygamberin istenileni göstermesidir.
(a.g.e.S:48)
S75: Đstidrac ne demektir?
C75: Đnanmayan şahısların olağanüstü olaylar göstermesidir. (a.g.e.S:48)
S76: Peygamber Efendimizin en büyük mucizesini söyleyiniz.
C76: Kur’an-ı Kerim. (a.g.e.S:48)

S77: Peygamber Efendimize bir fetih sonrası kızarmış et ikram edilmiş fakat ikram
eden kadın eti zehirlemiş, Efendimiz mucize olarak olayı öğrenmiş, Kadın’a neden
zehirlediğini sormuş, o da; eğer Peygamberse zarar vermez yok değilse ölür biz de
kurtuluruz demişti.Bu olay hangi fetih sonrasında yaşanmıştır?
C77: Hayberin fethinden sonra Hayber halkından bir kadın yapmıştır. (a.g.e.S:49)
S78: Hz Peygamber Efendimiz diğer Peygamberlerden farklı olarak bir takım özellikleri
mevcuttur. Bu özellikleri söyleyiniz.
C78: Efendimiz Âlemlere Rahmet olarak gönderilmiştir, Peygamberimizin getirdiği din son
dindir, Kendisi de son peygamberdir, ümmeti en kalabalık olandır. (a.g.e.S:49)
S79: Müseylemet-ül Kezzap ne demektir?
C79: (Müslümancık)Yalancı Peygamber demektir. (a.g.e.S:48)
S80: Vahiy sözlükte ne demektir?
C80: Süratli söz, işaret ve ilham. (a.g.e.S:38)
S81: Vahy-i hafi ve ya Vahy-i Gayri Metluv ne demektir?
C81: Kelime olarak gizli vahiydir. Istılahta ise Allah’ın Peygamberine doğrudan kalbine
vahyi yerleştirmesidir. (a.g.e.S:48) S82: Vahy-i Metluvv ne demektir?
C82: Cebrail a.s.’ın direkt olarak peygambere vahiy sözlerini okumasıdır. (a.g.e.S:38)
S83: Đlham ne demektir? Vahiyle karşılaştırınız.
C83: Đlham Allah’ın veli kuluna gelir. Vahiy Peygamberlere gelir. Đlhamda bağlayıcılık
yoktur. Vahiy kesin bağlayıcıdır. Đlham veli içinde gizli kalır ve ya kalabilir vahiyin
duyurulmak zorunluluğu vardır çünkü geneli ilgilendirir. (a.g.e.S:39)
S84: Kendilerine Kitap verilmeyip sahifeler verilen peygamberleri yazınız.
C84:
10 sayfa Adem a.s.
50 sayfa Şit a.s.
30 sayfa Đdris a.s.
10 sayfa Đbrahim a.s. (a.g.e.S:38)
S85: Büyük Kitap verilen Peygamberleri söyleyiniz.
C85:
Zebur ;Davud . a.s.
Tevrat;Musa . a.s.
Đncil;Đsa a.s.
Kur’an;Muhammed a.s..verilmiştir. (a.g.e.S:39)
S86: Ahd-i atik hangi kitaptır?
C86: Tevrat . (a.g.e.Sayfa:40)
S87: Ahd-i cedid hangi kitaptır?
C87: Đncil. (a.g.e.S:38)
S88: Peygamber Efendimize Kur’an 23 yılda inerek tamamlanmıştır. Ve Kur’an 114
süredir. Bir bölümü Mekke’de bir bölümü Medine’de inmiştir. Mekke’de kaç sure
Medine’de kaç sure inmiştir.
C88: Mekke’de 87, Medine’de 27 sure inmiştir. (a.g.e.S:41)
S89: Peygamber Efendimizin vahiy kâtiplerini söyleyiniz.
C89: 4 Büyük Halifeler, Zeyd b. Sabit, Ubeyy b. Kaab, Halid b. Ebi Sufyan . (a.g.e.S:42)
S90: Peygamber Efendimiz Veda Haccı’nı kaç yılında yapmıştır?
C90: M. 632 Yılında (a.g.e.S:522)

S91: Peygamber Efendimiz 124000 müslümana hitaben yaptığı Veda Hutbesini yer
olarak Mekke’nin hangi bölgesinde yapmıştır?C91: Arafat’ta (a.g.e.S:523)
S92: Veda hutbesinin ardından hangi ayetler nazil olmuştur?
C92: “Bu gün sizin dininizi kemale erdirdim. Üzerinizdeki nimetimi tamamladım. Ve size din
olarak Đslam’ı seçtim.(Maide.3) (a.g.e.S:523)
S93: Veda Hutbesi kardeşlik noktasında bizlere büyük mesajlar vermektedir. Buradan
yola çıkarak kardeşlik ilkesinin en önemli noktası neresidir ve insanları Allah katında
nasıl değerlendirmektedir?
C93: Veda Hutbesi’nde en önemli kardeşlik vurgusu “Hepiniz Âdem’in çocuklarısınız”
ifadesidir. Bunun yanında Allah katında üstünlük ırk, kabile, millette değil sadece Allah’a
karşı sorumluluk hissi ile iyi davrananların derece bakımından üstün olduğunu söylemektedir.
(a.g.e.S:523)
S94: Peygamber Efendimiz vefatı yaklaşınca bir süre mescide gidememişti. Bu süre ne
kadardır ve yerine namazları kim kıldırmıştır?
C94: Peygamberimiz hastalandığında mescide 3 gün gidememiş ve namazları Hz. Ebu Bekir
efendimiz kıldırmışlardır. (a.g.e.S:524)
S95: Peygamber Efendimiz hastalandığında ashabına şöyle dedi; “ Biliniz ki, sizler bana
yine kavuşacaksınız. Buluşacağımız yer Kevser Havuzunun kenarıdır.Her kim orada
benimle kavuşmak isterse…” diyerek devam ettikleri sözlerinde kavuşmanın şartı
olarak bazı şeyler söylemişti.O sözleri söyleyiniz.
C96: Hadis’in devamı şöyledir; “… elini ve dilini lüzumsuz iş ve sözden korusun.”
(a.g.e.S:525)
S97: Allah Resulü vefatının vakti yaklaştığında ashabına “Ben haberini aldım Allah’a
gidiyorum” demiş fakat, bir şey için üzüldüğünü ve bir şey için de sevindiğini
söylemişti.Sevindiği ve üzüldüğü şeyleri söyleyiniz.
C97: Sevgili Peygamberimiz ; “Ümmetinden ayrılacağı için üzüldüğünü, Allah’a kavuşacağı
için de sevindiğini” söylemişlerdir. (a.g.e.S:525)
S98: Peygamberimizin cemaatle namaz kıldığı son vakit hangisidir?
C98: Sabah namazı. (a.g.e.S:525)
S99: Peygamberimiz vefat etmeden önce duası nasıl olmuştur?
C99: “Ya Rabb! Ölüm şiddetine karşı bana kolaylık ver, canımı tatlılıkla al” diye dua
etmişlerdi. (a.g.e.S:525)
S100: Peygamber Efendimiz vefatı esnasında şahadet parmağını yukarı doğru
kaldırarak son olarak ne demişti?
C100: Refik-i Â’lâ’ya ((ile) “er Rafiku-l E’la” Yüce Dost’a) (a.g.e.S:525) Siyer Đle Đlgili Soru ve Cevaplar KAYNAK: Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Đslam Đlmihali

30

Temmuz
2012

Diyanet Mbst Hazırlık Derslerine Kılavuz Terimler-4

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  440 Kez Okundu

1-Abdullah:Hz.Peygamberimizin babasi(ö.570)
2-Abdullah:Hz.Peygamberimizin eşi Hz.Hatice`den olan çocugu.
3-Abdullah b.Amr b.As:Hz.Peygamberden duydugu hadisleri onun huzurunda yazmasına izin verilen sahabe.
4-Abdullah b.Amr b.Haram:Uhut savaşında ilk şehit düşen sahabi.
5-Abdullah b.Ebu Evfa:Kufe`de en son vefat eden sahabi(ö.86/708).
6-Abdullah b.Erkam:Hz.Peygamberin harici yazısmalarını idare eden sahabi.
7-Abdullah b.Hanzala:Yezid b. Muaviye`ye karsı Medine halkının biat ettigi sahabi.
8-Abdullah İbn Ümmi Mektum:Hz.Peygamber Hicretin 6.yılında Umre yapmak üzere 1500 sahabi ile birlikte Mekke`ye dogru yola çıkarken Medine´de yerine abdullah İbn Ümmi Mektum`u vekil bıraktığı ve Peygamberimizin müezzinlerinden olan sahabe.
9-Abdullah b.Osman b.Affan:Hz.Peygamberimizin torunu.Rukiye`nin oglu.
10-Abdullah b.Revaha(ö.8/629):Şair sahabe.Mute savaşında sehid düşen üçüncü komutan.
11-Abdullah b.Sebe:Islam dünyasında ilk fitnenin ve Şiiligin ortaya cıkışında önemli rol oynadiği ileri sürülen kimse.
12-Abdullah b.Übey b.Selul:Hz.Peygamber devrinde Medine`de yasayan münafıkların reisi(ö.9/631).
13-Abdullah b. Zeyd b.Asim:Sahte Peygamber Müseyleme`yi Vahşi ile birlikte öldüren sahabi.
14-Abdullah b.Zeyd b.Sa´labe:“ Sahibü`l-Ezan“ diye meşhur olan sahabi.
15-Abdullah Zühdi Efendi(ö.1879):Mescid-i Nebi`nin yazılarını yazan Osmanlı hattatı.
16-Abdülahad Davud(1866-1930): Rahip iken müslüman olan ve Hırıstıyanlığa reddiye yazan ilahiyatçı.Iran`da Urmiye`de dogdu.
 

17-Abdulhamid b.Vasi b.Türk:Cebir ilminin kurucularından kabul edilen İslam matematikçisi.
18-Abdulkadir-i Geylani:Kadiriyye tarikatının kurucusu(ö.561/1165-66).
19-Abdullah bin Ebubekir:Hz.Ebuker`in oğlu olup hicret esnasında Sevr mağarasına müşrikler hakkında bilgiyi Abdullah bin Ebubekir getiriyordu.
20-Abdullah b. Cübeyr:Uhud`da Ayneyn gecidinde görevli komutan Abdullah b. Cübeyr idi.Uhud savasinda Ayneyn gecidine 50 okcu ile yerlestirilen Abdullah b. Cübeyr ve 10 arkadasi ile sehit oldular.
21-Abdullah bin Zübeyr:Hicretin 1.ci senesinde Medine`de ilk dogan cocuk Abdullah bin Zübeyr`dir.Abdullah`in annesi Hz.Ebubekir`in kizi Esma`dir.Medine`de muhacirlerden ilk dogan cocuk oldugundan dogumu sevincle karsilanmistir.Abdullah , Islam tarihinde söhret almis bir zatti.
22-Aişe:Hz.Ebubekir`in kizi, peygamberimizin hanimidir.Peygamberimizin hanimlarinlarindan en son vefat eden esi Hz.aise`dir.Kadin sahabelerden en cok hadis rivayet edendir.Hz.Aise`nin cenazesi vasiyeti üzerine Ebu Hureyre kildirmisti.66 yasinda iken vefat etti.
23-Akabe:Akabe antlasmalrinin yapildigi yer.
24-Akabe Anlaşmasi eygamberimiz ile Medinelilerin hicretten önce yaptiklari anlasmadir.621 yilinda bir grup Medinelilerin Peygamber Efendimize bagli kalacajklarina dair verdikleri söze İslam tarihinde Akabe biati denir
25-Amine Hatun eygamber Efendimizin annesi Amine Hatun, Medine`ye yaklasik 190 km. uzaklikta bulunan Ebva`da hastalanarak orada vefat etti.Amine Hatun`un annesi Berre.Hz.amine`nin yüce peygamberimize hamile oldugunu farkina vardigi gece recep ayinin ilk cuma gecesidir.
26-Aşere-i Mübeşşere:Cennetle müjdelenen 10 sahabeye“Aser-i Mübessere“ denir.El-Aseret`ül-mübessere, el Mübesserunbi`l Cenne, El-Aseret`ül-meshudü lehum bi`l –cenne.Asere-i Mübessere`nin isimleri;Hz.EbuBekir(v.634),Hz.Ömer(v.644),Hz.Osman(v.656),Hz.Ali(v.661),Hz.Talha bin Ubeydullah(v.656),Hz.Zübeyr bin Avvam(v.656),Hz.Abdurrahman bin Avf(v.652).Hz.Sad bin Ebi Vakkas(v.674),Hz.Sad bin Zeyd(v.671),Hz.Ebu Ubeyde bin Cerrah(Radiyallahü Anhüm=Allah onlardan razi olsun.)
27-Ashab-i Suffe:Mescid-i Nebi`nin etrafinda fakir sahabelerin barinacaklari sofalar yapildi.Bu sofalarda kalan ve Hz.peygamber`den ilim tahsil eden bu zatlara “Ashab-i Suffa” denmistir.
28-Asr-i Saadet:Mutluluk cagi demektir.Istilah olarak iki anlami vardir:1)Hz.Peygamberin yasadigi devir hakkinda kullanilan bir terim.2)Hz.Peygamber ve dönemi hakkinda yazilan bazi eserlerin ortak adidir.
29-Abdulmuttalib(ö.577) eygamberimizin dedesi.
30-Abdül Kadri Ceylani(H.470-560):Yillari arasinda yasamis Kadiri tarikatinin müessisi.
 

31-Ad kavmi:Ad kavmine Hud Aleyhisselam peygamber göderildi.Ad kavmi 7 gece 8 gün devam eden siddetli bir kasirga ile helak olup insanlar agac gövdeleri gibi yerlere yikilip kaldilar.(K.Kerim Meali,Sh.275(TDV)
32-Addas :Mekke dönemin de Hz.Peygamberin Taife yaptigi sirasinda müslüman olan köle.
33-Ad kavmi :Hz.Hud Aleyhisselamin , Peygamber olarak gönderildigi kavim.
34-Adn:Cennetin en yüksek mevkiine veya degisik yerlerinin tamamina verilen ad.
35-Ahi-Ahilik:Bir tür esnaf, ciftci yardimlasma dernegi.13. yüzyilda Anadolu`da görülmeye baslayan bir sure sonra Osmanli devletinin kurulmasinda önemli rol oynayan dini-ictimai teskilat.
36-Ahmet Yesevi :1993 yilinda hükümetimiz tarafindan Yesevi yili ilan edildi.Divan-i Hikmet, ahmet Yesevi tarafından Türkçe olarak hece vezniyle ve halkın anlayacağı seviyede yazılan eser.
37-Ahlak :Ruhumuza yerlesip aliskanlik haline gelen davranislarimiza ahlak denir.
38-Ahmed b. Hanbel :Hanbeli mezhebinin imami, muhaddis, fakih.
39-Ahsenü`l-Kasaa :Hz.Yusuf`un Kur`an-i Kerim`de anlatilan hayat hikayesi.
40-Akika :Yeni dogan cocugun basindaki tüye akika denir.Bir cocugun dogmasi üzerine,Cenab-i Hakk`a sükür niyeti ile Allah rizasi icin kesilen kurbanada,”NESIKE” veya”Akika” kurbani denir.Bir sükran ifadesi olarak kesilen kurbandir.
41-Aleyhisselam:Selam üzerine olsun anlamina gelen bir dua ve dilek cümlesidir.Bu dua , peygamberlerin adi anilinca saygi ifadesi olarak kullanilir.Peygamberlerden biri anildiginda söylebnmesi gereken”Allah`in selami üzerine olsun” anlaminda bir tazim ifadesi.
42-Ahmet b. Hanbel:Hanbeli mezhebinin kurucusudur.
43-Avni:Fatih Sultan Mehmed`in siirlerinde kullanilan mahlasi.
44-Avret:Vücutta dinen örtülmesi gereken ve baskasinin bakmasi haram olan yerleri ifade eden bir fikih terimi.Kadin ve erkekte örtünmesi gereken yerlere avret denir.Dört cesit avret vardir;Erkegin erkege nisbetle avreti,kadinin kadina nisbetle avreti,erkegin kadina nisbetle avreti, kadininn erkege nisbetle avreti.
 

45-Ayet:Alamet, nisan, ibret, emr-i acip, delil anlamlarina gelir.Fasila adi verilen bir harf ile ayrilmis olan Kur`an-i Kerim cümlelerinden herbirine ayet.Kur`an-i Kerimde en uzun sure Bakara, en kisa sure Kevser suresidir.Medine` de inen en son ayet Nasr suresidir.
46-Ayetü`l Kürsi :Bakara suresinin tevhid akidesini anlatan 255.ayetinin adi..Bakara suresinin 255.ayetine Peygamberimiz tarafindan”ayetü`l-kürsi” adi verilmistir.Peygamberimiz, bazi hadislerinde , ayetü`l-Kürsi`nin Kur`an`in dörtte birine denk oldugunu belirtip bunu en büyük ayet nitelemis.Bu ayette Yüce Allah´in isim ve sifatlari özlü bir sekild anlatilmistir.
47-Azrail:Azrail, ibranice bir kelimedir.Ayet ve hadislerde “Melekü`l-mevt(Ölüm melegi)“ gecmektedirDört büyük melekten can almakla görevli olani. Eceligelen insanlarin ruhlarini alir.Ölüm melegi bir tane degildir.O`nun emrinde baska meleklerde vardir.”De ki, size vekil kilinan ölüm melegi caninizi alacak, sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.(Secde Suresi, ayet:11)
48-Bab-i Mesihat smanli devletind özellikle Yeniceri Ocaginin kaldirilmasindan sonra seyhülislamlarin resmi dairelerine verilen ad.
49-Beytülmal:Islam devleti hazinesi, maliye teskilati.
50-Bilal-i Habeş:Ümeyye bin halef`in kölesi idi.Aslen Habesli olup, annesi hamame , babasi ise Rebah ti.Künyesi Ebu Abdillah veya Ebu Abdulkerim. Bilal-i Habes , Ümeyye bin halef`i Bedir savasinda katletmisti.
51-Bi`set:Allah tarafindan Peygamber gönderilmesi.
52-Boykot yillari:Müşrikler, Nübüvvetin 7. yilinda Mekke´de Sib-i Ebi talib denen mahallede müslümanlari 3 yil müddetle muhasaraya aldilar.
53-Burak:Burak:Mirac sirasinda peygamberimizin bineginin ismi; Burak idi.
54-Beddua ve Lanet:Bir kimsenin basina kötü seyler gelmesi icin yapilan duaya beddua denir.Allah belani versin, tepe tepe üstüne gidesin, gidisin olur, dönüsün olmaz gibi sözler söylemek.Resulullah(sas) Efendimiz:“ben lanetci gönderilmedim“(Müslim, Birr,87)Yapilan bir lanetin(bedduanin) yerine vardiginda haksiz yere yapildigini görünce sahibine dönecegini haber verir.(Tirmizi, Birr,48;Ebu Davud, Edeb,45)
55-Bedir-Uhud-Hendek savaslari:Bedir Medine`ye 60 km. Mesafededir.Islam`da ilk savas burada yapilmistir.Bedir savasinda(624) 14 sehit,70 düsman kayip 70 de esir alinmistir.Uhut savasinda 70 sehit, 22 düsman ölmüstür. Hendek savasinda 6 sehit, 8 düsman ölmüstür.Uhut sehitlerinin cenaze namazlari kilinamamisti.Veda haccindan döndükten sonra Uhud sehitlerini Peygamberimiz ziyaret etti.Namazlarini kildi
56-Belkis: Kur`an`da tevhid dinini kabul ettigi bildirilen Sebe meliki.Sebe hükümdarindan olan bir kadindir.Süleyman aleyhisselam zamaninda yasamis, onunla mektuplasmis, Hz.Süleyman aleyhisselamin davetini kabul edip putperestligi(günese tapmayi terketmis ve tek Allah inancina kavusmustur.
 

57-Bedir:Mekke ve Medine arasinda es-Safra vadisinin tarafinda bir subasi.Islam`da ilk savas burada cereyan etmistir.Bedir medine`ye 60 km. mesafededir.Hz.Peygamber ile 273-Beni İsrail:Hazreti Yakub Peygamberin lakabı israil idi. Oğullarına ve onun neslinden gelenlere de Beni İsrail veya İsrail Oğulları denilmektedir.On iki oğlu bulunmaktadır. En küçüğü Bünyamin ve Yusuf’tur. İsrail oğulları bu on iki oğlunun soyundan gelmektedir. İsrail oğullarına Kur’an-da önemli bir yer verilmektedir.
58-Berzah:Sözlükte“engel“ anlamina gelen „Berzah“, ölüm ile baslayip, yeniden dirilmeye kadar gecen sureyi ifade eden dini bir terimdir.Insanlarin ölüm anindan itibaren ruhlarin gittigi ve kiyamete kadar gecici olarak bulundugu yer.
59-Besmele:Rahman ve rahim olan Allah`in adiyla anlamina gelen „Bismillahirrahmanirrahim“ cümlesinin adidir.
 

60-Beytullah:Allah`in evi demektir.Kabe icin kullanilmaktadir.Kabe`ye Beytullah(allah`in evi) denilmesi, onun sirf Allah´a ibadet icin yapilmasindan , orada sadece Allah´a ibadet edilmesinden dolayidir.
61-Beytü`l-haram:Mekke`de Kabe`nin bulundugu sahadaki caminin adidir.Bu haram denilmesini o sahaya saygi ve tazim göstermek vacip oldugu icindir.Kendisine karsi saygisizlik caiz olmadigindan dolayi Mekke`de Belde-i haram denilmistir.
62-Beytülizze:Kur`an-Kerim`in bir bütün halinde indirildigi ve dünya semasinda bulundugu rivayet edilen yerin adi.
285-Beytül-Mamur:ssemada, icinde meleklerin ibadette bulundugu rivayet edilen mabed.Peygamberimizin , mirac hdisesinde 7.kat semada, mescid-i haram ve mescid-i Aksa`dan sonra ugradigi, meleklerin kiyamete kadar hayatlarinda bir defa sira gelerek tavaf ettikleri 7.kattaki mescidin adi.
63-Beytülmal evlet hazinesi, devlete ait mal varliginin bütününü ve bununla ilgili idari-mali kurum.
64-Bezm-i Elest:Allah`la yaratilislari sirasinda insanlar arasinda yapildigi kabul edilen sözlesme icin kullanilan bir tabir.Cenab-i Hak, ruhlari yarattigi zaman „Ben sizin Rabbiniz degilmiyim?“ diye sormustur.Bu soruya ruhlar, “Evet, sen bizim Rabbimizsin” diye cevap vermistir.Iste bu sahit tutma olayina”Bezm-i Elest” adi verilmistir.
65-Bi`dat:Resulullah`in sünnetine, dini hükümlerine, sahabe ve tabiinin hepsinin görüslerine muhalif olarak sonradan meydana gelen görüs ve amel anlamina gelinr.
66-Bi`set-i Muhammediye eygamberin,peygamberlikle gönderilisi.
67-Cennetü`l Mualla:Mekke mezarligi.Hz.Peygamberin büyk dedelerinden Kusay, dedesi Abdülmuttalib, amcasi Ebu Talib, ilk hanimi Hz.Hatice`nin Hacun mezarligina defnedilmistir.
68-Cin Mescidi(Mescid-i Cin):cinlerin Hz.Muhammed(sas)`e iman ettikleri yeri simgeleyen mescid.
69-Cihar yar-i güzin:Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali.
70-Caiz:Yapilmasindan dini bakimdan bir sakinca olmayan seydir.
 

71-Calut:Hz.Davud tarafindan öldürülen ünlü bir savasci.
72-Cebrail: Ilahi emirleri meleklere ve peygamberlere ulastiran vahiy melegi.Dört büyük melekten birinin ismi olup,Peygamberlere vahiy getirmekle görevlidir.Kur`an`da bu melegin ismi Cibril,Ruhu`l-Kudüs, Ruhu`l-Emin, Ruh ve Rasul seklinde gecmektedir.cebrail, Peygamberimize asli seklinde iki kere görünmüstür.Biri Hira magarasinda ilk vahyi getirdigi zaman, digeri de Mirac`da“Sidretü`l-Münteha“ da gercejklesmistir. Bazen de Rasulullah`a insan sekilinde ashabtan yüzü nurlu olan Dihye el-Kelbi suresinde görünmüstür.(Dini Kavramlar Söz.DiB.Sh.85)
73-Cebel-i Nur:Nur dagi demektir.Mekke`de bulunan bir dagin adidir.Hz.Muhammed(sas)`e ilk vahiy, Nur daginin tepesinde bulunan Hira magarasinda nazil olmustur.
74-Cebel-i Tur(Tur-i Sina):Hz.Musa`nin Allah ile bir nevi mulakatta bulundugu mahaldir.
75-Cebel-i Sevr eygamberimizin Mekke`den medine`ye hicret ederken ilk sigindigi yer.Sevr dagi.Yaninda magara arkadasi Ebubekir`i Siddik bulunmaktaydi.
76-Cehennem:İnkarcilarin ve günahkarlarin ahirette cezalandirilacaklari yer.
77-Celle celalühü `nun sani yücedir.Allah Teala hakkinda kullanilan bir saygi ifadesi.
78-Celle Şanuh:”Sani yüce olsun.” Manasinda Allah fafzinin gectigi yerde zikredilen bir saygi ifadesi.
79-Celse:Iki secde arasi oturmaktir.Namazda iki secde arasinda bir defa „sübhane rabbiyel-azim“ diyecek kadar oturmaya denir.Bu oturus, namazin tadil erkenindandir.
80-Cenaze namazi:Cenaze namazi farz-i kifayedir.Rükünleri;4 tekbir, kiyamdir.Vacipleri; Namazin sonunda iki tarafa selam vermekten ibarettir.Cenaze namazinin sünnetleri;Cenaze namazi kildiracak imamin cenazenin gügsü hizasinda durmasi, sübhane duasini okumasi,Allahümme salli ve barik dualarini okumasi,ölü icin dua etmesi.Cenaze ve tilavet secdesinde gülmekle abdest bozulmaz, cenaze namazi ve tilavet secdesi bozulur.Cenaze namazinda cemaat sart degildir.YALNIZ BIR KADIN BILE KILSA NAMAZ SAHIHTIR:
81-Cehennem:Kelime olarak“ derin kuyu“ anlamina gelir.Ahirette kafirlerin sürekli olarak, günahkar mü`minlerinde

günahlari ölcüsünde gecici olarak cezalandirilacagi azap yeridir.

82-Cem-i takdim:Vakti girmemis bir namzi, vakti giren bir namazla beraber kilmaktir.Hanefi Mezhebinde yalniz hac mevsiminde arefe günü Arafat`ta, ögle vaktinde kilinir.
83-Cem-i Tehir:Vakti cikan namazi, vakti giren namazla birlikte kilmaktir.Hacda Arafat dönüsü aksam namazi, bilerek geciktirilip yatsi namazi ile yatsi vaktinde ve Müzdelifede kilinir.
81-Cehennem:Kelime olarak“ derin kuyu“ anlamina gelir.Ahirette kafirlerin sürekli olarak, günahkar mü`minlerinde günahlari ölcüsünde gecici olarak cezalandirilacagi azap yeridir.
82-Cem-i takdim:Vakti girmemiş bir namazi, vakti giren bir namazla beraber kilmaktir.Hanefi Mezhebinde yalniz hac mevsiminde arefe günü Arafat`ta, ögle vaktinde kilinir.
83-Cem-i Tehir:Vakti cikan namazi, vakti giren namazla birlikte kilmaktir.Hacda Arafat dönüsü aksam namazi, bilerek geciktirilip yatsi namazi ile yatsi vaktinde ve Müzdelifede kilinir.
84-Cennet: Müminlerin ölümden veya kiyametin kopmasindan sonra sonsuz mutluluk icinde yasayacaklari yer.Kelime olarak „bahce, bitki ve sik agaclarla örtülü yer“ anlamina gelir.Cesitli nemetlerle bezenmis olan mü`minlerin icinde ebedi kalabilecekleri ahiret yurdudur.
85-Cihar-i Yar-i Güzin:Farsca 4 anlamina gelen cihar,dost dost anlamina gelen güzin kelimelerinin birlesmesinden meydana gelmistir.4 seckin dost, 4 halife, Hülefa-i Raşidin:Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali (radiyallahu anhum).
86-Cizye.Islam devletindeki gayri müslim tebaanin erkeklerinden alinan bas vergi.
87-Cudi dagi:Kur`an-i Kerim`e göre Hz.Nuh`un gemisinin tufandan sonra üzerine oturdugu dag.
88-Cüneydi Bagdadi:Ilk devir sufiligin en güclü temsilcilerinden olan meshur sufi.
89-Cüz:Kur`an-i Kerim`in yirmi sayfadan olusan otuz bölümünden her biri.
 

90-CEBRÂİL ALEYHİSSELÂM:
Dört büyük melekten biri. Peygamberlere vahy getirmek, onlara Allahü teâlânın emir ve yasaklarını bildirmekle vazîfeli melek. Buna Cibrîl, Rûh-ul-emîn, Rûh-ul-kuds, Nâmûs-ı ekber de denir.
91-Çilehane:Tekkkelerde cile doldurulan yer, çile çekilen yer.
92-Dabbetü`l-arz:Kiyamet alametlerinden biri olarak kabul edilen yaratik.
93-Daru`l-Erkam:Mekke döneminde sikintili yillarinda Islai teblig faaliyetlerinde merkez olarak kullanilmis ev.
94-Darun Nedve:Islam`dan önce, Mekke sehir devletinin önemli kararlarin alindigi toplanti yeri.
95-Delailu`l Hayrat:Hz.Peygamber icin kullaniln salavat-i serifeleri toplayan kitaplarin adidir.
96-Dendan-i Seadet:Hz.Peygamberimizin Uhud muharebesinde sehit olan , kirilan disinin bir parcasi.Dendan-i Seadet, Osmanli padisahlarindan Sultan Mehmet Resat tarafindan yaptirilan kiymetli taslarla süslü altin bir muhafaza Topkapi sarayinda saklanmaktadir,
97-Düldül:Hz.Peygamber Efendimizin Hz.Ali`ye bagisladigi beyaz dis bir katirin adi.
98-Darülhadis :Hadis evi,hadis ve hadis ilimlerinin ögretildigi yer.Hadis ögrenimi icin kurulan müessese.
99-Darülhikme:Fatimilerin propaganda amaciyla Kahire´de kurdugu kütüphane.
 

100-Daru`n –Nedve:Mekke sehri meclisi.
101-Ebu Eyyub el-Ensari(ö.49/669):Hicret esnasindaHz.Peygamber`i Medine`de evine misafir eden ve Türkiye`de”Eyüp Sultan” unvaniyla anilan sahabe.
102-Ebu Hanife:Hanefi mezhebinin imami, büyük müctehid.
103-EBU HANİFE (80/150 – 700/767):İmam Âzam (büyük İmam) lâkabıyla bilinen, Ebû Hanife künyesiyle meşhur Numân b. Sâbit b. Zevta (Zûta) mutlak müctehid ve fıkıhta Hanefi mezhebinin imamı.
104-EBU YÛSUF (113/731-183/798):
Hanefî mezhebinin imamı Ebû Hanife’den sonra gelen büyük Hanefi fâkihi .
Adı Ya’kub b. İbrahim el-Ensârî’dir. Irak bölgesinin fâkihi kabul edilen Ya’kub 113/731 yılında Kûfe’de doğdu. Yûsuf adlı bir oğlu bulunduğu için Ebû Yûsuf (Yûsuf’un babası) lakabıyla meşhur oldu
105-EDİLLE-İ ERBAA Dört delil: Kur’ân, Sünnet, İcmâ, Kıyas.
Edille, delil kelimesinin çoğuludur. Erbaa dört demektir. “Dört delil” anlamına gelir. Bu tâbir İslam hukukunda fıkhın dayandığı dört ana kaynağı ifade eder. Bunlar; Kitap, Sünnet, İcmâ ve Kıyas
106-EİMME-İ SELÂSE :Üç imam. Hanefî mezhebinde İmâm-ı Â’zam Ebû Hanife Nu’man b. Sabit (80-150/699-767) ile iki büyük öğrencisi olan İmam Ebû Yûsuf Yâkub b. İbrahim el-Ensârî* (113-183/731-799) ve İmam Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî (132-189/750-805) hakkında kullanılan bir terim.
İmâm-ı Â’zam ve bu iki büyük öğrencisi mezhebin tedvin edilmesi ve içtihadlarını ihtiva eden temel eserler kaleme alarak sonradan gelen öğrencileri ve mezhep mukallidlerine büyük çapta bir ilmî miras bırakmalarından dolayı onlar hakkında bu tâbir kullanılmış ve “mezhebin üç büyük imamı” ünvanı verilmiştir.
106-Ebva:Hz.Peygamber`in annesi Amine`nin kabrinin bulundugu yer.
107-Ecel:her canlinin hayatinin sona erecegi zaman.
108-Ecel-i Müsemma:Allah tarafindan tayin edilmis ömrün sonunda gelen ecel.
109-Ecel-i Kaza:Tehlikeye ugramak suretiyle gelen ecel.
110-Eda:Bir namazi vaktinde kilmaya eda denir.
111-Ehl-i Kible:Kabe`ye dogru yönelerek namaz kilmanin farz olusunu kabull eden kimselerdir.
 

112-Ehl-i Sünnet:Hz.peygamber ile ashabin dinin temel konularinda takip ettikleri yolu benimseyenler anlaminda bir tabir.Inanc konularinda Kur`an ve Sünneti esas alan ekol.Ehl-i Sünne495-Elhamdülillah:Allah`a hamd olsun.
113-Emin:Islamiyetten önce Hz.Peygambere verilen sifatlardan biri
114.Emir Buhara(ö.922/1516):Islam`da ilk naksibendi tekkesini kuran mutasavvauf.
115-Emir Sultan(ö.833/1429):Bursali meshur sufi,Yildirim Beyazid`in damadi.
116-Emirü`l-Müminin:Islam tarihinde Hz.Ömer`den itibaren devlet baskanlarina verilen unvan..
117-Emsalu`l-Kur`an:Kur`an-i Kerim`deki meseleler.
118-Enbiya:”Nebi” kelimesinin coguludur.Nebi ise Peygamber demektir.
119-Ensar eygamber`e ve muhacirlere yardimci olan Medineli müslümanlar.Peygamberimizi Medineli arkadaslarindan olan ve muhacirlere yardim eden sahabi.
 

120-Erbain:Kirk sayisi esas alinarak Islami konularda yazilan eserlerin ortak adi.
121-Eshab-i Hicr:Salih peygamberin gönderildigi kavim.
122-Esmaü-Hüsna:Allah`in güzel isimleri ve sifatlari.Allah`a ait olan en güzel isimler.bunlar 99 tanedir.
123-Eshuru`l-hurum:Haram aylar;Zilkade, Zilhicce,Muharremve recep aylari.Araplar bu aylarda savas yapmayi haram sayarlardi.
124-Esbab-i Nüzul:Tefsir ilminin ayet veya surelerin inis sebeplerini arastiran dali.
125-Estahfirullah:Hamd Allah`a aittir, Allah`a hamd olsun.
126-Fikhu`l Ekber:Ebu Hanife`ye nisbet edilen risalesi.
127-Fikih:Islam ibadet ve hukuk ilmi.
128 -Fukaha-i Seb`a:Ashab-i Kiram`dan sonra Medine-i Münevvere`de de fetva vermeye baslayan yedi meshur fakihe verilen isimdir.
129-Fütüvvetname:Ahilerin el kitabı olan ve daha çok ahlaki ve psikolojik öğretiler içeren eserlere Fütüvvetname adı verilmektedir.
130-Ganimet:Gayri müslimlerden savas yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.
131-Gazvetü`l-Usre(Tebük Gazvesi):Hazirlik safhasinda büyük güclüklerle(usre) karsilasildigi icin Tebük Gazvesi`ne verilen ad.
132-Hacer-i Esved:Kabe`nin kapisinin yanindaki duvarda, yerden 1,5 metre yükseklikte bulunan mübarek tas. Bu tas Kabe`nin ilk yapildigi zamandan, yani Hz.Ibrahim(as) zamanindan kalmistir.
133-HADİCE, HATİCE (r.a) :Hz. Hatice, Hz. Muhammed (s.a.s)’in temiz, iffetli ve yüce ahlâk sahibi olan hanımlarının ilki.
134-Sünnetullah: Allah’ın hükmü ve yasaları
135-Halime:Hz.Peygamberin süt annesi.
136-Hamdele:el-Hamdülillahi Rabil alemin cümlesinin kisaltilmisidir.Anlami, hamd alemlerin Rabbine mahsustur
137-HANNÂNE:Resûlullah efendimizin dayanarak hutbe okuduğu, Mescid-i Nebevî’de dikili bulunan hurma kütüğü.
138-Havaici asliye:Asil ihtiyaclar, temel ihtiyaclar.
139-Harem:Mekke ve Medine sehirleriyle cevrelerindeki belirli bölgeler icin kullanilan terim.
 

140-Haremeyn:Mekke ve Medine sehirleri birlikte ifade eden tabir.
141-Hasan:Hz.Peygamberin torunu.Hz.Fatima ile Hz.Ali`nin büyük oglu.
142-Haset:Baskalarinin sahip oldugu imkanlari kiskanma anlaminda bir terim.
143-HÂTEMÜ’L-ENBİYÂ :”Peygamberlerin sonuncusu” anlamında Rasûl-ü Ekrem Efendimizin vasıflarından biri.
144-Humeyra eygamber Efendimizin, Hz.Aise validemize verdigi lakab.
145-Hutbe:Cuma ve bayram namazlari basta olmak üzere bazi ibadet ve merasimlerin icrasi esnasinda topluluga hitaben yapilan konusma.Hutbenin vacipleri:Hatibin taharet üzere bulunmasi, avret sayilan yerlerini örtülü olmasi ve hutbeyi ayakta okumasi.
146-İbadet:Ibadet, Allah`a kulluk etmek, saygi göstermek ve O `nun bize verdigi nimetlere sükretmektir.Dini mana da ise, namaz, oruc, zekat ve hac gibi dini görevlerimizi kapsamakla beraber Allah`in bizden yapmamaizi istedigi her türlü güzel is ve davranis, bütün dini ve
a hlaki görevleri yerine getirmektir.
147-İcmal-i iman:Inanilmasi gereken dinsel esaslara toplu olarak inanmaya denir.
148- Ihsan:Allah`a onu görür gibi ibadet etmesidir.
149-İftar rucu acmak anlaminda fikhi terimi.
150-İlham:feyiz yoluyla insanin kalbine ulasan bilği.
151-İrhas:Hz,Peygamberin Peygamberliginden önce, ondan sadir olan olaganüstü durumlardir.
152-Islam`in ilk emri:Islam`in ilk emri „Oku“ emridir.
153-KÂBE-İ MUAZZAMA:Yeryüzünde yapılan ilk mâbed. Müslümanların kıblesi
 

154-Kadir Gecesi:Kur`an-i Kerim`in indirildigi gece
155-İftira:bir kimseye işlemdigi bir suçu isnat etme anlamında ahlak terimi.
156-Kameri aylar:Hicri senenin 12 ayi(arabi aylar) hicri takvim de kullanilan kameri aylarin adlari sirasiyla sunlardir:Muharrem,safer, rebiulevvel, rebiul ahir,cemaziyel evvel , cemaziyel ahir, recep, şaban , ramazan , şevval, zilkade, zilhicce.
157-Kanaat:Elindekine razi olma, azla yetinme ahlak terimi.
158-Kandil:Müslümanlarca mübarek sayilip kutlanan özel geceler
 

159-Kasva:Hz.Peygamberin devesi.
160-Kasr-i Salat(Namazi kisaltmak):Misafir olanin , 4 rekatli farz namazlarini iki rekat olarak kilar.Buna kasr-i salat denir.
161-Kavame:Rüku halinden dogrulup da bir defa“sübhane rabbiyel´azim“ diyecek kadar ayakta durmaktir.
162-Kader:Cenab-i Hakk`in kainatta mevcut her seyin bütün özelliklerini ezelden bilip takdir etmesidir.
163-Kaza:Ilahi takdirin zamani gelince gerceklestirilmesi anlaminda bir terim.Ezelde takdir ve tayin edilen seylerin zamani gelince ve ne sekilde olacagini ezelde takdir edildigi sekilde, Allah tarafindan meydana getirilmesi.
164-Kelime-i tevhid:İman esaslarinin özünü ifade eden cümle icin kullanilan bir tabir.La ilahe illallah Muhammedün resülüllah:Allah`tan baska hicbir ilah yoktur, Hz.Muhammed Allah`in elcisidir.
165-Kelime-i şehadet: Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammed`en abdühü ve Resülüh sözleridir.
166-Keramet:Velilerden zuhur eden olaganüstü hal.
167-Kerbela:Irak`in Bagdat sehrine 100 km. Mesafede bulunan Kerbela,Hz.Hüseyin`in türbesinin bulunmasindan dolayi Siilerce kutsal sayilan sehir.
168-Kerremallahu Vecheh:Hz.ali icin kullanilan“Allah yüzünü ak etsin“ anlaminda bir dua ve saygi sözü.
169–Lafzi Celal:Allah ismi icin kullanilan bir tabir.
170-Lihye-i Serif eygamberimizin mübarek sakali icin kullanilan bir terim.
271-Livaü`l hamd:Insanlarin kiyamet günü altinda toplayacaklari Hz.Peygamber`e ait sancaginin adi.
172-Lihye-i serif :Hz.Peygamber(sas)`e ait sakal , sakali serif.
174-Livaü´l-Hamd eygamberimizin ahiretteki sancagi.
175-Lut(as):Ibrahim Aleyhisselamin yegeni, Harran oglu, Kur`an`da ismi gecen peygamberlerden biri.
176-Magfiret:Günahlarin Allah tarafindan bagislanmasi anlaminda bir terim.
 

177-Mahşer:Kiyamet gününd insanlarin ve bütün canlilarin toplanacaklari ve dünyada yaptiklari iyi ve kötü davranislarinin hesaplarini verecekleri yer.
178-MEDRESE:İslâm medeniyetinde üniversite seviyesindeki eğitim ve öğretim müesseseleri.
179-MESBÛK:Cemâatle namaz kılınırken imâma birinci rek’atte yetişemeyen yâni ilk
180-MESNEVÎ:Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin (kuddise sirruh) yirmi altı bin beytten meydana gelen ve altı defter olan meşhûr eseri.
181-Mezahib-i Erbaa ört mezhep;Hanefi,Şafii,Maliki ve Hanbeli.
182-Mevlid-i Nebi:Hz.Muhammed`in dogumu.
183-Mihca:Bedir savasindaki ilk sehittir.
147-Mina.Hz.Peygamber ile Medineliler arasinda gerceklesen 1. ve 2.ci Akabe biatlarina sahne oldu.
184-Muhacir:Mekke`den Medine`ye göc eden müslümanlara denir.
185-Muhammed-ül Emin ogru sözlü v güvenilir manasina peygamberimizin lakabi.
186-Muhadramun:Cahiliye ve Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi mümin olarak göremeyen kimse.
187-Mahya:Hz.Peygambere salatü selam getirilen meclis;zikir meclisi.
188-Makam-i Mahmud eygamberimizin cennetteki makami., sefaat makami
189-Makam-i Mahmud:Hz.Peygamberin kiyamet gününde sahip olacagi manevi konumu ifade eden bir terim.
190-Ma`rifet-i Nefs:Kisinin kendini bilmesi anlaminda bir tasavvuf, ahlak ve felsefe terimi.
191-Marifetname:Ibrahim Hakki Erzurumi`nin(ö.1194/1780) basta ahlak ve tasavvuf konularina yer veren cok yönlü eseri.
192-Mazmaza:Fikihta mazmaza, abdest ve gusülde agiza su alip calkalamayi ifade eder.
193-Mes`ar-i-Haram:Müzdelide de simdi üzerinde mescid bulunan yer.
 

194-Mezahib-i Erbaa(Dört mezhep):Hanefi, safii, maliki, hanbeli.
195-Medrese:Islam tarihinde egitim ve ögretim kurumlarinin genel adi.
196-Mendup:Hz.Peygamber`in ara sira yapip, bazen de yapmadigi seye denir.Mendub`a müstehap da denir.
197-Merhaba:Bolluk, rahatlik, huzur ve afiyet temennisi iceren bir selamlasma sözü.
198-Metaf:Tavaf edilen yer demektir.
199-Minare:Ezan okunan yere minare denirMinâre ilk defâ Mısır vâlisi Mesleme bin Mahled tarafından hazret-i Muâviye’nin emri ile yaptırılmıştır. (İbn-i Âbidîn)
200-MİNBER:Câmilerde hatiplerin hutbe okumaları için yapılmış merdivenli yüksek yer.
200-Müezzin:Ezan okuyan kimseye müezzin denir.
201-Mevsim:haccin eda edildigi zamana “Mevsim” denir.Zilhiccenin ilk 10 günü kastedilir.
202-Meyyit:Ölü demektir.Gasl-i meyyit; ölüyü yikamak.
203-Mihrab:Islam sanatinda cami, mescid ve namazgahlarda kibleyi ve imamin namaz kildirirken duracagi yeri gösteren mimari eleman.
204-Mikail:Kur`an`da adi gecen 4 büyük melekten biri.
205-Milel ve Nihal:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.
206-Mina:Mekke yakininda bazi hac menasikinin icra edildigi yer.
207-Mubah:Mükellefin yapip yapmamakta serbest oldugu seye denir.
 

208-Mültezim:Hacer-i Esved ile Kabe kapisi arasindaki yer.
209-Mü`min:Islam dinine gönülden inanan, bu inancini acikca söyleyen ve Islam dininin kurallarina göre yasamaya calisan kisilere mü´min denir.
210-Müdrik:Imama birinci rekatta yetisip imamla beraber selam vererek namazi tamamlayan kimseye denir.
211-Müsned:Hadislerin onlari rivayet eden sahabe adlari altinda gruplandigi kitaplar
212-Müteşabih:Kur`an-i Kerim de mana ve lafiz bakimindan tevile elvirisli olan ayetler.Birbirine benzeyen cesitli manalara alinabileck, yoruma acik benzesik ayetlerdir.
213-Mu`cemler:Aler-Rical üzerine tasnif edilen kitaplardir.Ravilerin adlarina göre alfebetik olarak düzenlenen eserlerin genel adi.
214-Mucize:Allah`in izniyle peygamberler tarafindan gösterilen olaganüstü sey.
215-Muhaddis:Hadis alimi, hadis nakil ve rivayet eden.Hadisleri ögrenip rivayet etmekle mesgul olan kimse.
216-Muhadramun:Cahiliye Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi göremeyen kimse.Cahiliye döneminde ve Islam döneminde yasadigi halde Hz.Peygamberi müslüman olarak göremeyen kimselere verilen ad.
217-Muavvizat:Allah`a sigindiranlar anlaminda ihlas, felak ve nas surelerinin ücüne birlikte verilen isim.
218-Muavvizateyn:Felak , nas sureklerinin ikisine birden verilen isim.
219-Mukem ayet:Tevil ve tefsir gerektirmeyen manasi ve lafzi acik ayet.Analamlari acik, yoruma ihtiyac birakmayan , baska anlamlara cekilmeleri mümkün olmayan ayetler.
119-Muharremat:evlenmesi haram olan kadinlar anlaminda fikih terimi.
220-Müktedi: 3 cesittir,Müdrik, lahik, mesbuk.
221-Mukarrebun ve Illiyyun aima Allah`i tesbih eden ve anan Allah`a cok yakin ve O`nun katinda serefli mevkii bulunan meleklerdir
222-Muhrim:Ihrama giren kimse.
223-Muhsar:Hac yapmaktan mennedilen kimseye denir.
224-Mutasavvuf:Tasavvuf bilgisine , ilmine sahip olan, vakif bulunan kimse;tasavvuf görüsünü, yolunu benimseyen kimse,ve yolla Hakk`in yakinligini kazanmaya calisan kisi
 

225-Na`t:Hz.Peygamberin sefaatina kavusmayi ümit ederek O`nu övmek , yüce özelliklerini anlamak amaciyla yazilan siirlere na`t denir.
226-Nakibül-Esraf smanlida Seyyid ve Serif`in dogum ve ölüm kayitlarini tutan kisilere“Nakibül-Esraf“, bu isi yapan müesseselere de „Nakibül-Esraflik deniliyordu.Bu amacla osmanli devletinde ilk tayin edilen Emir Buharinin talabelerinden olan Seyyid Ali bin Muhammed`dir.Yildirim Beyazit zamaninda tayin edilmistir.(Islami Bilgiler Ansk.C.1,Sh.317)
227–Nass ini bir terim olarak – genis anlamiyla- Kur`an ve Sünnet metinlerini ifade eder.
228-Naziat Süresi:Kiyamet gününü , ahiret alemini, öldükten sonra tekrar dirilmeyi, inkar edenlerin akibetini;Hz:Musa(as)`yi yalanlayan Firavunun acikli akibeti ile ahirette ugrayacagi mücazati haber verilmektedir.
229-Nebe süresi:Insanlari ahiret ahvalini düsünmeye tesvik eder.
230-Nebi:Kendine kitap indirilmeyen ve kendilerinden önce gönderilen peygamberlerin yolundan giden peygamberlere nebi denir.
231-Neticetü`l-Fetava:Seyhülislam Dürrizade Mehmet Arif Efendi`nin(ö.1215/1800) fetvalarini toplayan eseri.
232-Nevadir ve`z –Ziyadat:Ibn Ebu Zeyd el –Kayrevani`nin (ö.386/996) Maliki fikhina dair ansiklopedik eseri.
233-Necasi`:Hicretin 9.ncu senesi Habes Hükümdari Necasi ölmüstü.Hz.Peygamber , salih bir kardesin öldügünü söyleyerek bunu bildirmis, onun gufrani icin niyaz etmis, cenaze namazini kilarak hatirasini tebcil eylemistir.
234-Nesibe Hatun:Uhutta vücudu kanlar icinde iken Peygamberimize siper olan kadin ahabe.
235-Nihal:Islami kaynaklarda vahye dayanmayan dinler icin genel olarak Nihal terimi kullalir.
236-Nikahin rüknu:Nikahin rüknu icab ve kabuldur.
 

237-Nikab: Kuli le Hak arasina giren, asiki masuktan ayiran engel; ilahi hakikatlerin salikin kalbinde tecelli etmesini önleyen maddi suretlerin izi anlaminda tasavvuf terimi.
238-Nisab:Zekat yükümlülügünde esas alinan zenginlik ölcüsü anlaminda fikih terimi.Zenginlik icin en düsük ekonomik varliga denir.Nisap miktari mallarin cinsine göre degisir.
239-Niyaz:Allah`a yalvarip yakarma , dua etme anlaminda bir tasavvuf terimi.
240-Niyet:Kesinlik kazanmis ve bir fiilin islenmesine yönelmis irade anlaminda fikih terim.
241-Nizam:Kainatin yapisinda bir düzen ve bilincli tasariminin bulundugunu ifade eden terim.
242-Nizamiye medresesi:Nizamülmül tarafindan basta Bagdat olmak üzere Büyük Selcuklu hakimiyetindeki cesitli s ehirlerde kurulan medreseler.
243-Nizamülmülk:Büyük selcuklu veziri, Ortacag islam dünyasinin en basarili devlet adamlarindan.
244-Peygamberimizin süt anneleri:Annesi Amine Hatun( 3 gün emzirdi),Süveybe Hatun(7 gün emzirdi),Halime Hatun(4 yil emzirdi.).
245-Peygamberimizin annem dediği kadınlar:Süt annesi Halime Hatun,Hz.Ali`nin hanimi Fatma Hatun, Ümmü Eymen.
246-Peygamberlerin sıfatları:Sıdk, emanet, fetanet, ismet, teblig.
247-Peygamberimizin defni:Hz.ise diyorki;Hz.Peygamber acik bir yere defnolunmadi.Çünkü acçk yere defnedilmis olsaydi, halkı, O`nun mezarini tazim etmekten men`etmek çok müskül olurdu.
2488-Peygamberimizin doğum gününün kutlanmasi eygamberimizin doğum gününün h.4. asirdan beri kutlandigi bilinmektedir.Fatimiler bunun yaninda Hz.Ali,Fatima,Hasan,Hüseyin ve halifeleri icinde mevlid(dogum yil dönümü) merasimleri yapilirdi.
249-Peygamberimize düsmanlik edenler eygamberimize en cok düsmanlik yapanlar; Ebu Leheb:Ismi Abduü`l –Uzza`dir. Peygamberimizin öz amcasi. Ebu Cehil:Ismi Amr b.Hisam`dir.Ammar b. Yasir`in annesini öldüren budur.Bedir harbinde öldürülmütür.Velid b. Mugire´nin yegenidir.Velid b.Mugire;Meshur islam komutani Halid b. Velid`in babasi.Künyesi Ebu Abd-i Sems`dir.Ümeyye Ibni Halef ile kardesi Übey;Ümeyye, Bedir savasinda öldürüldü.As b. Vail;Amr b.As`in babasidir.Ölümü ise, bir defa esegine binmis gidiyordu.Mekke civarinda bir dag gecidinden gecerken esegi onu yere düsürdü ve babacigini isirdi. Bu yaradan bacagi sisti ve ondan öldü.Nadr b.Haris, Esved b. Abd-i yagus, Haris b,.Kays,Züheyr Ibn-i Ebi Ümeyye, Ukbe Ibn-i Ebi Muayt, Esved Ibn-i Muttalib, Mu`tim b. Adiy.
 

250-Peygamberimizi bize tanitan kitaplar:Kur`an-i Kerim,Megazi kitaplari, delail Kitaplari,Islam tarihi,Semail kitaplari.
251-Peygamerimizin Kuba`da misafir kaldigi ev:Hicret esnasinda Peygamberimiz Kuba `da Külsüm b.Hidmi`nin misafiri oldu.Peygamberimiz Medine`ye hicret edince;Halid b. Zeyd`e misafir oldu.
252-Peygamberimizin soyu eygamberimizin soyu Hz.Ismail`in torunlarindan Adnan`a kadar uzanir.
 

253-Peygamberimizin egitim ve ögretimde kullandigi yöntemler;Anlatim yöntemi, soru-cevap yöntemi,Örnek olay yöntemi, tartisma yöntemi,yaparak, yasayark ögrenme-ögretme metodu.
254-Peygamberimizin Harpleri:Rasul-i Ekrem devrinde Islam harplerini 3 bölümde mütaala edelir:
a)Müsriklerle yapilan İslam harpleri.
b)Yahudilerle yapilan İslam harpleri.
c)Hiristiyanlarla yapilan İslam harpleri(Mute, Tebük)

Toplam 194 sayfa, 115. sayfa gösteriliyor.« İlk...102030113114115116117120130140...Son »



© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.