1

Ağustos
2012

İSLAMİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  376 Kez Okundu

-Abdullah b.Amr b.Haram:Uhut savaşında ilk şehit düşen sahabi.
-Akabe biatlari:Resulullah(sas)`in Mekke döneminde iken Medineli yeni müslümanlarla yapmış oldukları iki anlaşma ve sözleşmelere”Akabe Biatları” adı verilmiştir.
1.Akabe biatı(M.621):12 kişi.
2.Akabe biati(M.622):Bir yıl sonra 72 kişi.
-Asim b. Adi:hz.Peygamberin Mescid-i Dirar`ı ortadan kaldırmak için görevlendirdiği sahabe.
-Bedir-Uhud-Hendek savaşları:Bedir Medine`ye 60 km. Mesafededir.İslam`da ilk savaş burada yapılmıştır..Bedir savaşında(624) 14 şehit,70 düşman kayıp 70 de esir alınmıştır.Uhut savaşında 70 şehit, 22 düşman ölmüştür. Hendek savaşında 6 şehit, 8 düşman ölmüştür.Uhut şehitlerinin cenaze namazları kılınamamıştı.Veda haccından döndükten sonra Uhud şehitlerini Peygamberimiz ziyaret etti.Namazlarını kıldı.(Tecrid Tercemesi, C.11,sh.4)
-Cihar-i Yar-i Güzin:Farsca 4 anlamina gelen cihar,dost dost anlamina gelen güzin kelimelerinin birlesmesinden meydana gelmistir.4 seckin dost, 4 halife, Hülefa-i Rasidin:Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali (radiyallahu anhum).
-Ebu Eyub el-Ensari:Peygamberimiz, Medine de Neccar ogullarindan Ebu Eyub el- Ensari`ye Hz.Ebubekir`le misafir oldugu sahabe.
-Ebü`l-Kasim:Hz.Peygamberin künyesi. Araplar arasinda, ilk dogan cocuga nisbetle künye alma ve bu künye ile anilma adeti eskiden beri mevcuttur.Peygambaerimiz de Hz.Hatice`den olan oglu Kasim`a nisbetle Ebü`l-Kasim künyesini almistir.(Islam Ansk. Cilt.10,sh.332, TDV)
-Ebu Leheb:Peygamberimizin amcasi olmasina ragmen ona düsmanlik edenlerin en basinda geliyordu.Karisi Ümmü Cemil de bu düsmanliginda kocasina katilir, hatta zaman zaman dikenli calilar tasiyip H.Peygamberin gelecegi yollara dökerdi.“Tebbet süresinde“ , bunlarin hem bu düsmanliklari, hem de bu yüzden ugrayacaklari azap dile getirilmektedir.(Diyanet Meali, Sh.602)
-Ebu Mahzure(ö.59/678-79):Mescid-i Haram`in müezzini.
-Ebü`l-Esved el-Düeli(ö.69/688):Kur`an-i Kerim`e hareke sistemini getiren ve Arap nahvinin ilk esaslarini tesbit eden alim, sair.
-Ecnadeyn Savasi:Müslümanlarin Suriye ve Filistin`i fethi sirasinda Bizanslilar`la yaptiklari ilk savas(13/634)
-Ecel-i Müsemma:Allah tarafindan tayin edilmis ömrün sonunda gelen ecel.
-Ecel-i Kaza:Tehlikeye ugramak suretiyle gelen ecel.
-Eda:Bir namazi vaktinde kilmaya eda denir.
-Ehl-i Beyt:Hz.Peygamber aile fertleri icin kullanilan bir tabir.
-Ehl-i Kitap:Kur`an-i Kerim`de genellikle yahudiler ve hiristiyanlar icin kullanilan tabir.
-Ehl-i Sünnet:Hz.peygamber ile ashabin dinin temel konularinda takip ettikleri yolu benimseyenler anlaminda bir tabir.
-Ehl-i kible:Kabe`ye dogru yönelerek namaz kilmanin farz olusunu kabul eden kimseler icin kullanilan bir kavramdir.
-Eimme-i sitte:Eimme-i sitte, hadiste kütüb- ü sitte denen, 6 meshur hadsi mecbuasinin yazarlarina verilen isimdir.
-Emirü`l-Müminin:Islam tarihinde Hz.Ömer`den itibaren devlet baskanlarina verilen unvan..
-Emsalü`l-hadis:Icerisinde darbi mesel yada mesel bulunan hadisleri derleyen kitaplara”emsalü´l-hadis” denir.
-Emsalu`l-Kur`an:Kur`an-i Kerim`deki meseleler.
-Ensab:Hadis ravilerinin ve muhaddislerin kimliklerini aciklayan ilim dalina ensab” denir.
-Erbain:Kirk sayisi esas alinarak Islami konularda yazilan eserlerin ortak adi.
-Erbaun:Hadis literatüründe kirk hadis toplayan eserlere denir.
-Eshab-i Hicr:Salih peygamberin gönderildigi kavim.
-Esmaü-Hüsna:Allah`in güzel isimleri ve sifatlari.
-Eshuru`l_hurum:Haram aylar;Zilkade, Zilhicce,Muharremve recep aylari.Araplar bu aylarda savas yapmayi haram sayarlardi.
-Esbab-i Nüzul:Tefsir ilminin ayet veya surelerin inis sebeplerini arastiran dali.
-Eyke halki:Hz.Suayb`in kavmi idi.Eyke, birbirine girmis sik agaclar demktir.Suayb kavmi agaclik bir bölgede yasadigi icin onlara eyke halki denilmistir.
-Ezvac-i Tahirat:Peygamberimizin ismetli ve iffetli, temiz zevceleri; peygamberimize hanim olma serefine ermis olan kadinlar.Hz.Hatice,Hz.Aise, Hz.Sevde,Hz.Hafsa,Hz.Ümmü Habibe, Hz.Safiye, Hz.Meymune,Hz.Ümmü seleme, Hz.Zeynep binti Cahs, Hz.Zeynep, Hz.Zeynep, Hz.Reyhane ve Hz.Cüveyriye.
-Faite(Fevait):Vaktinde kilinmamis bir namaza da faite.
-Faratlit:Incil`de Hz.Isa`nin kendisinden sonra gelecegini müjdeledi kimseye verilen ad.
-Fatima(ö.11/632):Hz.Peygamber`in soyunu devam ettiren kizi.
-Fedek:hayber`in fethinden sonra baris yoluyla alinan ve yarisi Hz.Peygamber`e tahsis edilen köy.
-Fetret:Peygamberimize gelen vahyin bir süre kesilmesi ile ilgili olarak fetret denilmistir.
-Fey:Islam devletinin gayri müslim tebaadan aldigi cizye, harac, ve ticaret mallari vergilerinin ortak adi.
-Ficar savaslari:Islam`dan önce cahiliye devrinde bazi arap kabileleri arasinda haram aylarda meydana gelen ic savas, 4 defa yapilmistir.Peygamberimiz, amcasi Zübeyr ile katildi.Utbe b. Rebia`nin girisimi ile taraflar arasinda baris gerceklestirildi.Bu savas Fil olayindan 25 yil sonra(591) meydana geldi.
-Fitre:Ramazan ayinin sonunda gücü yeten müslümanin ödemekle yükümlü oldugu sadaka.
-Fikhu`l Ekber:Ebu Hanife`ye nisbet edilen risalesi.
-Fikhu`l-hadis:Hadislerin anlasilmasini ve onlardan hüküm cikartilmasina konu edinen ilim dali.
-Fizilali`l-Kur`an:Seyyid Kutub`un(ö.1966):Kur`an-i Kerim tefsiri.
-Fukaha-i Seb`a:Ashab-i Kiram`dan sonra Medine-i Münevvere`de de fetva vermeye baslayan yedi meshur fakihe verilen isimdir.
-Füru:Islam hukukunun ameli-tatbiki bölümünü ve miras hakkinda alt soy hisimlari ifade eden fikih terimi.
-Ganimet:Gayri müslimlerden savas yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.
110-Garanik olayi:Garanik, arapca da kugu anlamina gelir.Hz.Peygamberin, Mekke döneminin sikintili günlerinden birinde Kabe`de Kur`an okurken , lat, uzza, menat isimli putlardan “Onlar yüce kugulardir, sefaatlari umulur “ diye övgü ile secdeye kapandigi yönündeki carpitilmis bir rivayet oryantalistler tarafindan üzerinde önemle durularak meshur edildiginden , bu olay Garanik olayi diye anilmaktadir.
111-Garibü`l-Kur`an:Kur`an-i Kerim`deki garip lafizlarin tefsirini konu alan ilim dali ve dalda yazilan eserlerin ortak adi.
111-Gazve ve seriyye:Peygamber Efendimizin bizzat sevk ve idare ettigi savaslara„gazve“ denir.Peygamberimizin gazvelerinin sayisi 27`dir.Seriyye;Ashab-i Kiram `dan bir zatin kumandasi altinda savasa giden az bir kuvvete“seriyye“ denir. Seryyelerin sayisi 44 veya 104`dir.
-Gazvetü`l-Usre(Tebük Gazvesi):Hazirlik safhasinda büyük güclüklerle(usre) karsilasildigi icin Tebük Gazvesi`ne verilen ad.
-Gazve:Peygamberimizin bizzat kumandan olarak bulundugu, askeri harekata ve savaslara gazve denilmistir.Bedir ve Uhud gazvekeri gibi.Bilginlerin cogunlugu gazvelerin sayisini 27 seklinde tesbit etmislerdir.Bunlardan 9 tanesinde bilfiil savasilmis, digerlerinde ise carpisma olmustur. Savas vuku bulan gazveler sunlardir:Bedir, Uhut,Müreysi, Huneyn, Hendek, Kureyza, Hayber, Mekke, Taif, ilk gazvesi(623) Ebva veya Veddan, en son ve en fazla askerle(30 bin) ciktigi Tebük gazvesidir.
-Hilye:Bilhassa Hz.Peygamber`in fiziki özellikleri, bunlari anlatan edebi eserler ve ayni konuda hüs-i hatla yazilmis levhalar icin kullanilan terim.
-Hinduizm:Hindistan`in geleneksel dini.
-Hulasatü`l-Beyan:mehmet Vehbi Efendinin(ö.1949)Türkce Kur`an tefsiri.
124-Hulefa-i Rasidin(632-661):Hz.Peygamber`den sonra ilk dört halife.
-Haber-i Vahid:Mütevatir derecesine ulasmayan haber.
-Habib en-Neccar:Islami kaynaklara göreYasin suresinde anlatilan kisi.-Haham.Yahudilerin , musevilerin din adami.
-Hahambasi:Yahudi cemaatinin dini lideri.
-Habesistan:Müslümanlarin ilk kez hicret ettikleri ve iyi karsinlandiklari, halki Hristiyan olan ülke(Etopya).Habesistan`a 1.ci hicret de 11 erkek, 4 kadin toplam 15 , 2.hicrette 77 erkek , 13 kadin toplam 117 kisi. Peygamberligin 5.yilinda ilk kafile yla ciktilar.
-Hafsa(ö.45/665):hz.Ömer`in kizi ve Hz.Peygamber`in hanimi.
-Hafsa hatun(ö.940/1534):Kanuni Sultan Süleymanin annesi.
-Haham:Yahudi dini teskilatinda unvan.
-Hak Dini Kur`an Dini:Elmalili Muhammed Hamd`nin(ö.1942)Türkce Kur`an tefsiri.
-Hanefi Mezhebi:Hanefi mezhebi su yedi esas üzere kurulmustur:Kitap, sünnet, sahabenin sözleri, kiyas, istihsan, icma ve örf.
Hanefi Mezhebine dair imam Muhammed`in yazdigi meshur 6 kitabi sunlardir:Mebsut, ziyadat, cami-us Sagir, cami-ul kebir, siyer-i sagir, siye-i kebir.
-Haram:Din tarafindan yasaklanan fiil.
-Haram aylar:Islami literatürde savasin haram kabul edildigi 4 kutsal ay.Zilkade,zilhicce,muharrem, recep.
-Harbi:Gayri müslim devletin vatandasi anlaminda fikhi terimi.
-Harem:Mekke ve Medine sehirleriyle cevrelerindeki belirli bölgeler icin kullanilan terim.
-Haremeyn:Mekke ve Medine sehirleri birlikte ifade eden tabir.
-Havaic-i Asliye:Asil ihtiyaclar, temel ihtiyaclar.Zekat matrahi disinda tutulan temel ihtiyac mallari disinda tutulan temel ihtiyac mallari anlaminda fikih terim.
-Hariciler:Hz.ali ile Hz.Muaviye arasinda meydana gelenen Siffin savasindaki hakem olayindan sonra meydana cikmistir.”Hüküm Allah`indir diyerek hakem olayina karsi ciktilar.Hakem olayini küfür, taraflarini da kafir ilan ettiler.
-Havariler:Hz.Isa`ya herkesten önce inanan ve yardimci olan , onun Allah`in kulu ve peygamberi oldugunu tasdik edenlerdir.
-Havelan-i havl:Senenin devretmesi, gecmesi demektir.
-Havkale:La havle ve la kuvvete illa bi`llahil-aliyyi`l –azim cümlesini söylemeye denir.
-Hayber:Hicaz`da Medine-Suriye yolu üzerinde bulunan eski bir ticaret ve ziraat merkezi.
-Haremeyn:Iki mukadde sey demektir. Mekke medine sehirleri icin kullanilir.
-Hasan(r.a):H.3(624) Ramazan ayinda Medine` de dogdu.H.50(670) tarihinde vefat etti. Baki mezarligina defnedildi.
-Hatemü´l-Enbiya:Peygamberlerin sonuncusu;Hz.Muhammed(sas).
-Hatem-i Nübüvvet:Hz.Muhammed(sas)` in Peygamberligine denir.
-Hedy:Hac ve umre yapan kimselerin harem sinirlari icinde kestikleri kurban.
-Hicret:Peygamberimizin Mekke`den Medine`ye göcü. Hicret, 12 Rebiulevvel/23 Eylül 622`de olmustur.Bu tarih Peygamberimizin 53`üncü dogum yil dönümüdür.
-Hicr:Kayalik böge demek olup Medine`in Kuzeyeinde bir yerin adidir.Salih peygamberin kavmi semud burada yasardi.
-Hitabet Türleri:Asker, siyasi, dini hitabet, panel.
-Hiristiyan mezhepler arasinda catisma:Katolik ve protestanlar arasinda din ve mezhep kavgalarinda hesapsiz kanlar akti.Engizisyon mahkemeler masum canlara kiydi.Iskence altinda ölenlerin deftere kaydolanlarin 390 bin kisidir.Bunlarin: 200 bini ateste yakilmistir. Islamiyette böyle bir vahset görülmüs müdür?
-Hiristiyanlik:Hz.Isa`nin peygamberi oldugu Ilahi 136-Hiritiyan mezhepler:Katolik mezhebi(Roma kilisesi),Ortodoks mezhebi,Protestan mezhebi.Temelde ayni inanclari paylasmakla beraber, ayrintilara ait konularda katolik mezhebinden ayrilarak ortaya cikan bazi kücük mezhepler vardir.Bunlar;Keldani mezhebi, ermeni mezhebi, süryani mezhebi, maruni mezhebi ve kipti mezhebi.Kurulus döneminde bütün dogu Ortodoks kiliseleri Istanbul Ortodoks Kilise`sinin idare ve kontrolu altinda iken, daha sonralari parcalanmalar olmus su kiliselere ayrilmis; Süryani ortodoks kilisesi,, rum ortodoks kilisesi, ermeni ortodoks kilisesi, rus ortodoks kilisesi.Protestan mezhebi öncelikle kendi bünyesinde su 3 ana kola ayrildi:Lutheryanizm, kalvanizm, anlikanizm.
-Hidane:Kücük cocuklarin bakimi, gözetimi ve terbiyesi anlaminda bir fikih terimi.
-Hirka-i Saadet:Peygamberimizin Topkapi Sarayinda mukaddes emanetler dairesinde korunan hirka.
-Hitan:Sünnet, sünnet ameliyesi.Sünnet olmak , erkekler icin sünnettir.Ilk sünnet olan Ibrahim Aleyhisselam`dir,Sünnet olmak hem dinin ve hem dindarligin siaridir.Usaym b. Kelb`in babasindan naklettigine göre, dedesi demiski;“Peygamberimize geldim ve Islamiyeti kabul ettim Bunun üzerine Efendimiz(sas) söyle buyurdular:“Kendinden küfrün killari temizle, tiras et ve sünnet ol.“(Ahmet b. Hanbel,3,41;Ebu davud, Taharet,129)
-Hülafa-i rasidin:Dört halife.Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali.
-Hüsuf Namazi:Ay tutuldugu zaman iki rekat kendi basina kilinan namaza da Hüsuf namazi denir.
-Hüzün yili:Hz.Peygamberimizin amcasi ile zevcesi Hz.Hatice`nin (Bisetin 10.yili) vefat ettigi yila denir.(Bi`setin 10.yili)
-Hudeybiye:Mekke`nin kuzey batisinda bir yer adi.-Hud(as):Ad kavmine gönderilen peygamberin adidir.Ad kavmi Ahkaf denilen yerde yasarlardi.Ad kavmi irem adinda meshur bir sehir insa etmislerdi.Ad kavmi putlara tapardi.Inanmayanlari Allah(c.c), Hud Aleyhisselam ile beraber iman edenleri kurtulusa erdirip kafirleri helak etti.
-Huneyn:Taif yakinlarinda Mekke`ye 10 mil bir yer.
-Hutbe:Cuma ve bayram namazlari basta olmak üzere bazi ibadet ve merasimlerin icrasi esnasinda topluluga hitaben yapilan konusma.Hutbenin vacipleri:Hatibin taharet üzere bulunmasi, avret sayilan yerlerini örtülü olmasi ve hutbeyi ayakta okumasi.
-Huzeyfe:sahabeyi kiramdan olup cumadan önce vaz ve nasihat eder. Ya Huzeyfe ! Fitneden nasil kurtulalim?Dua eden kurtulur der. Ne zaman dua edelim? Namazdan sonra cevabini verir. 656 senesinde sirlari ile beraber Hz.Peygambere kavustu.Huzeyfe bin Yeman (r.a), babasi ile Medine`ye gelip müslüman oldu.Huzeyfe , peygamberimizin sirdasi.Peygamberimi ona, ashab-i kiram arasina karisarak kendilerini gizleyen münafiklarin kim oldugunu tek tek bildirmisti.Hz.Huzeyfe, Hz.Ömer döneminde Nusaybin halkina vali gönderilir.Hz.Ömer mektubu yazar. Valiye itaat edilmesini ister.Huzeyfe varir , halk karsilar. Hayvan üstünde bir kuru etle ekmek yiyordu.Halk bizden istediklerin ne diye sorar. Yeni vali, tebessüm ederek sizlerden; sadece, kendimin ve hayvanlarimin yiyecegini istiyorum dedi.
-Ibadet:Ibadet, Allah`a kulluk etmek, saygi göstermek ve O `nun bize verdigi nimetlere sükretmektir.Dini mana da ise, namaz, oruc, zekat ve hac gibi dini görevlerimizi kapsamakla beraber Allah`in bizden yapmamaizi istedigi her türlü güzel is ve davranis, bütün dini ve ahlaki görevleri yerine getirmektir.
-Ibn Mülcem(Abdurrahman b. Amr b.Mülcem ö.40/661):Hz.Ali`nin katili.
158-Ibn Rüst(ö.595/1198):Messai okulunun son temsilcisi, filozof, fakih, hekim.
-Ibranice:Yahudilerin ve yahudi kutsal kitabinin dili.
-Icma:Ashab-i Kiram`in ittifaklari üzere akaid hükmüne gecmis dini emirlerin tamami.?
-Icma-i ümmet:Ayni asirda yasamis olan Islam alimlerinden müctehid olanlarin , Islam`in bir konusu hakkinda verilen hüküm üzerinde birlesmesidir.
-Iddet:Islam hukukunda kocasindan bosanan bir kadinin 100 gün,kocasi ölen kadinin 130 gün bekleme müddeti.Henüz adet görmeyenlerin iddet müddeti ise 3 aydir.Hamile kadinlarin bekleme sureleri, dogum yapincaya kadar, yaslilik sebebiyle hayizdan kesilen kadinlarin bekleme suresi 3 ay iddet beklemek.(Islami Bilgiler Ansiklopedisi,c.2,sh.22)
-Ihtikar:Ihtiyac maddelerini toplayarak, darlik aninda pahali satma, vurgunculuk.
-Ifk hadisesi:Hz.Aise´ye zina isnadi atilmasi olayi.
-Ihdad:Kocasi ölen veya kesin bosanmasiyla evliligi sona eren kadinin belli bir süre bazi davranislardan kacinmasi anlaminda fikhi terimi.
-Ihvan-i Safa:Ansiklopedik risalesiyle taninan felsefe toplulugu.
-Iktida:Namazda imama uyma anlaminda fihih terim.
-Ila:Islam hukukunda bir erkegin bir müddet hanimina yaklasmayacagina dair yemin etmesi demektir. Ila süresi 4 aydir.Bu süreden önce karisi ile birlesen erkek yemini bozmus olur ve bunun keffaretini ödemek durumdadir. 4 ay gecerde karisina yaklasmazsa, karisi bain talak ile bosanmis olur.Bu durumda ancak kadinin rizasi ile yeniden nikahlanarak kendisiyle evlenebilir.
-Ilham:feyiz yoluyla insanin kalbine ulasan bildi.
-Ilk Cuma namazi:Hicret esnasinda Salim ogullari yurdunda Ranuna mevkiine geldiginde Cuma vakti olmustu.Bura da ilk Cuma namazi kilindi.Peygamberimiz(sas9:“Günesin dogdugu günlerin en hayirlisi Cuma günüdür.“(Sünen-i Tirmizi Terc.c.1,sh.487)
-Ilk sehitler:Kuresy kafirleri, Ammar ile babasi Yasir ve anasi Sümeyye`yi , zorla dinlerinden döndürmeye kalkistilar.Onlar bunu kabullenmeyince, Sümeyye`nin iki ayagini iki deveye baglayip ters istikamette cekerek parcaladilar.Yasir`i de sehit ettiler.
-Ilk Türkce Ezan:Ilk Türkce ezan 29 Ocak 1932 yilinda Istanbul`da okundu.
-Ilk Türkce Hutbe:Ilk Türkce hutbe,06.Ocak.1932 de Süleymaniye camiinde okundu.
-Imameyn:Imam-i Ebu Yusuf ile imam-i Muhammed` e birden verilen bir isimdir.Bazende imam-i azam ile imami safi icin kullanilir.
-Incil:Hz.Isa`ya verilen ilahi kitabin Kur`an`daki adi.
-Ism-i A` zam:Allah`in en büyük ismi anlaminda bir tabir.
-Islam`in ilk emri ve son emri:Islam`in ilk emri oku, ikinci emri temizliktir.
159-Islam`da ilk cemaat:Islam`da ilk cemaat, peygamberimizinCebrail(as) `e iktidaen kildigi namazdir.Daha sonra Peygamberimizin Hz.Hatice ile kildigi namazdir.
-Istidrac:Bir kul günahini yeniledikce Allah`´n , onun sagligini, mevkiini, sanini, söhretini, nimetini artirmasi, ona sükrünü, tevbesini, istigfarini unutturmasi, böylece onu asama asama azabina yaklastirmasi ve sonunda kendisini ansizin yakalamasi anlamina gelir.(Hasan Basri Cantay Meali, 3,1078)
-Istibra:Kücük abdesten sonra temizlenme.
-Istihlaf:Namazda abdesti bozulan insanin, yerine cemaattan birini gecirmesine istihlaf denir.
-Istinaf:Namazda abdesti kasten kendi istegi ile bozulmussa namazi yenidn baslar. Buna istinaf denir.
-Istinca:Büyük abdesten sonra temizlenmek.
-Kabe:Allah`a kulluk amaciyla yeryüzünde ilk defa bina edilen ma`beddir.Mü`minlerin kiblesidir.Arap yarim adasinin merkezi ve en büyük sehri olan Mekke`de insa edilmistir.Kabe ve civarina Kur`an.i Kerim dilinde “Mescid-i Haram” denilmistir.Islam inanisina göre yeryüzünde yapilan ilk mabed, müslümanlarin ilk kiblesi.
-Kabire gömme gelenegi:Hz.Adem`in oglu Kabil`in, öldürdügü kardesi habil`in yerieseliyerek kargadan ilham alarak gömmesiyle baslayan bir gelenek(Maide:20/55) ve bütün Peygamberlerin ümmetlerine emrettigi bir görevdir.
-Kaderiyye:Sorumlluluk doguran fiillerin sadece insan iradesiyle gerceklestirdigini ileri süren itikadi mezhep.
-Kadil-Kudat:islam devletlerinde yargi sisteminin basinda bulunan görevliye verilen unvan.Sözlükte „Kadilar kadisi“ anlamina gelen bir terkiptir.;baskadi olarak gecer.(Islam Ansk.c:24,Sh.77 Diyanet )
-Kadiyanlik:Mirza Gulam Ahmet Kadiyani(ö.1908) tarafindan kurulan dini hareket.
-Kanun-i Esasi:1876 yilinda kabul edilen Osmanli Devleti Anayasasi.
-Kasidiye Savasi:Müslümanlara Kuzey Irak ve Iran`in kapilarini acan meydan savasi(15/636)
-Kasidetü`l-Bürde:Ka`b b.Züheyr`in(ö.24/645):Hz.Peygamber`e sundugu ünlü kasidesi
-Kasva:Hz.Peygamberin devesi.
-Kasr-i Salat(Namazi kisaltmak):Misafir olanin , 4 rekatli farz namazlarini iki rekat olarak kilar.Buna kasr-i salat denir.
-Katolikler :Basindaki kisiye Papa denir.Dinsel merkezi Roma`dir.Inanc ve ahlak alaninda papanin otorite kabul edildigi, Hiristiyanligin en kalabalik cemaatini teskil eden hiristiyan kilisesi/merkezi.
-Kavame:Rüku halinden dogrulup da bir defa“sübhane rabbiyel´azim“ diyecek kadar ayakta durmaktir.

-Kavim:Topluluk, halk ve irk.
-Kavmiyet:ayni soy, dil, ülke, kültür ve tarihe mensup olmaktan, ayni ülküleri paylasmaktan dogan birlik ve dayanisma duygusu icin kullanilan terim.
-Kaynuka(beni Kaynuka):Hz.Peygamberin Medine`den sürdügü yahudi kabilesi.
-Kazf:Iffetli bir kimseye zina iftirasinda bulunma anlaminda fikih terimi.
-Kelam ekolleri:Mu`tezile, Esaeiyye, Maturidiyye ve Sia.
-Kebire:Büyük günahlar.
-Keffaret ve cesitleri: Dinin belirli yasaklarinin ihlali durumunda yapilmasi istenen mali veya bedeni ibadet.Keffaret cesitleri;Oruc,zihar,tiras olma,adam öldürme ve yemin keffareti.
-Keramet:Velilerden zuhur eden olaganüstü hal.
-Kessaf:el-Kessaf, Mutezile alimlerinde Zemahserinin (ö.538/1144) agirlikli olarak dirayet metoduyla yazdigi tefsiri.
-Kiblenin degismesi:Hz.Peygamber,Hicri ikinci yilin ortalarina kadar namazlarda Kudüs cihetine yöneliyor, fakat hep Kabe`ye emrinin gelmesini beliyordu.Bir ikindi namazi sirsinda Allah Teala Kabe`ye dogru yünelmesini emretti.Kudüs`e dogru yönelerek baslanan bu namaz Kabe`ye yönelerek tamamlandi.Bu olayin gectigi yerde yapilan mescid, bu gün „Mescid-i Kibleteyn“ , yani iki kibleli mescid diye anilmaktadir.(Diyanet Meali, Sh.21)
-Kiramen Katibin:Insanlarin söz ve davranislarini kaydeden melekler.
-Kitab-i Mukaddes:Ahd-i Atik ile Ahd-i Cedid`den olusan hiristiyan kutsal kitabi.
-Kitab-i Mukaddes:Ahd-i atik ile ahd-i cedid`den olusan hiristiyan kutsal kitabi.
-Kitabü`l-harac:Ebu Yusuf`un(ö.182/798):Mali konular yaninda, muamelat, ceza, idare ve devletler hukuku kapsamina giren cesitli meseleleri ele alan eseri.
-Kiptilar:Misir`in yerli ve hiristiyan halki icin kullanilan isim.
-Kisas-i Enbiya:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan eselerin genel adi.
-Kisas-i Enbiya:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan kitaplara verilen ad.
-Külli irade:Kul da bi`l-kuvve mevcut olan iradegücüne „külli irade“ denir.Bu irade kullanilmaya hazir olan, ancak henüz kullanilmayan 2potansiyel irade“ demektir.
-Küsuf namazi:Günes tutuldugunda iki rekat cemala kilinan, cemaat yoksa kendi basina kilinan namaza küsuf namazi denir.
-Kütüb-ü Ehadis.Ilahi kitaplar:Tevrat, zebur, inci,Kur`an-i Kerim.
-Kütüb-ü Münzele:Allah tarafindan indirilmis olan kutsal kitaplar.
-Kütüb-ü sitte:Peygamber(sas) Efendimizin hadis-i seriflerini ihtiva eden 6 hadis kitaba verilen isimdir.Buhari, müslim, Ibn Mace,Ebu Davud,Tirmizi,Nesai.
-Kuba Mescidi:Islam tarihindeki ilk mescid.Peygamberimiz hicret esnasinda konakladigi, Medine`ye alti mil uzakliktaki Kuba köyünde yapilmistir.
-Kutbetü`s-Sahre:Kudüs haremindeki kutsal kaya üzerinde yer alan, Emevi halifesi Abdulmelik b.Merva`nin yaptirdigi ortasi kubbeli sekizgen yapi.
-Kudsi Hadis:Hz.Peygamberin Kur`an disinda Allah`a dayandirarak söyledigi hadisler.
-Kufe:Güney Irak`ta Hz.Ömer emriyle Sa`d Ebu vakkas tarafindan kurulan sehir.Hz.Ali(ra) döneminin bassehri.
-Kurayza(Beni Kureyza).Hz.Peygamber ile savasan Medineli yahudi kabilesi.
-Kurban:Ibadet maksadiyla hayvan kesimi ve bu maksatla kesilen hayvan.Kurban kesmek:Ebu Hanife disindaki alimler;Safii, maliki, hanbeli ile Hanefilerden Imam Ebu Yusuf ve imam Muhammed`e göre kurban vacip degil, sünneti müekkededir.
-Kurtubi:Ebu Abdullah Muhammed Ibn Ahmet Ibn Ebi bekr ibn Farh el- Kurtubi.Endülüsün yetistirdigi büyük alimlardendir.Kutrubi bir cok Endülüs alim gibi fikihta malikidir.(Samil Islam Ansk.)
-Kureys(Beni Kureys):Hz.Peygamberin mensup oldugu Arap kabilesi.
199-Kurtuba:Endülüs Emevi devletinin bassehri.
-Kutsal kitaplarin kronolojik siralanisi:Tevrat, zebur, incil, Kur`an.
-Kutsal mescidler:Islam`da kutsal sayilan 3 mescid;Mescid-i Haram,Mescid-i Nebi,Mescid-i Aksa.
-Lahik:Namaza imam ile basladigi halde belirli mazeretler sebebiyle ara vermek zorunda kalarak namazin bir kismini imamla birlikte kilamayan kimse.
-Lakit:Fikihta”terkedilmis ya da kaybolmus olup baskasi tarafindan bulunan ve anne babasi da bilinmeyen cocuk demektir.Sahipsiz, buluntu cocuk anlaminda fikih terimi.
200-Lian :Karsilikli lanetlesme demektir.Fikih terimi olarak lian, karisinin zina ettigine veya dogan/ dogacak cocugun zina ürünü oldugunu iddia eden kocasinin hakim huzurunda bunu yeminle teyid etmesi, kadininda kocasinin yalan söyledigine ve kendisinin masum olduguna ayni tarz da yemin etmesi.Bir kimseyi zina sucuyla itham eden kisi iddiasini 4 sahitle tesbit etmek mecburiyetindedir.Bunu yapmadigi takdirde zina iftirasi(Kazf) sucunu islemis olur.Kadinin kendisini zina itham eden kocasiyla yeminlesmesini ifade eden bir dihik terimi.
-Lihye-i serif :Hz.Peygamber(sas)`e ait sakal , sakali serif.
-Lukata:Bir yerde bulunan ve sahibi bilimeyen yitik bir mala lukata denir.Buluntu esya
-Lut(as):Ibrahim Aleyhisselamin yegeni, Harran oglu, Kur`an`da ismi gecen peygamberlerden biri.
-Mahfil:islam mimarisinin dini yapilarinda özel kullanimlari olan mekan birimlerine verilen ad.
-Mahya:Özellikle ramazan aylarinda birden fazla minareli camilerin iki minaresi arasina kurulan isikli yazi veya resim panosu.
-Mahya:Hz.Peygambere salatü selam getirilen meclis;zikir meclisi.
-Makamat-i Erbaa:Mescid-i Haram`da dört büyük sünni mezhebin mensuplarina ayri cemaatlar halinde namaz kildiran imamlara ait yerleri ifade eden tabirdir.
-Makam-i Ibrahim:Kabe`de bulunan ve Hz.Ibrahim`in ayak izi oldugu söylenen tas.Ibrahim Aleyhisselamin Kabe`yi yaparken veya insanlari hacca cagirirken üzerine ciktigi tasin bulundugu yerdir.
-Makam-i Mahmud:Peygamberimizin cennetteki makami., sefaat makami
-Makam-i Mahmud:Hz.Peygamberin kiyamet gününde sahip olacagi manevi konumu ifade eden bir terim.
-Malik b.Enes (ö.179/795):Maliki mezhebinin imami, büyük üctehid ve muhaddis.
-Manastir:Hiristiyanlikta yaygin olarak bulunan rahip ve rahibelerin dünyadan el etek cekerek yasayip dini egitimlerini yaptiklari yer.
-Maniheizm:3.yüzyilda Mani tarafindan eski Iran`da kurulan ve günümüzde müntesibi bulunmayan gnostik bir din.
-Mecelle-i Ahkam-i Adliyye:Osmanli devletinde 1868-1876 yillari arasinda hazirlanan ve daha cok borclar, esya ve yargilama hukuku esaslarini iceren kanun.
-Mecelle:Islam hukukunun muamelet kisminin tedvininden meydana gelen kanun kitabi.Tanzimat döneminde hazirlanan medeni kanunun adi.
-Mecusilik:Atese tapanlara verilen ad.Islami kayanaklarda zerdüstlige verilen ad.Zerdüstiligin eski Iran inanc ve gelenekleriyle karismasindan olusan din.
-Mes`ar-i-Haram:Müzdelide de simdi üzerinde mescid bulunan yer.
-Mezahib-i Erbaa(Dört mezhep):Hanefi, safii, maliki, hanbeli.
-Medine:Hz.Peygamberin Mescidiyle kabrinin bulundugu hicret yurdu, Islam`da iki harem bölgesinden biri,Resul-i Ekrem ve Hulefa-i Rasidin döneminin bassehri.Eski adi Yesrib .
-Medyen:Hz.Suayb(as) Peygamberin yasayip halkini tevhid inancina davet ettigi sehrin adi.Inanmayanlar korkunc bir sesle birlikte gelen zelzele ile evleri yurtlari yerle bir oldu.
-Mehmet Vehbi Efendi(1862-1949):Hulasatü`l-Beyan adli tefsiriyle taninan son devir din alimi ve siyaset adami.
-Mehir: Nikah akdinin sonucu olarak kocanin karisina ödemek zorunlu oldugu para veya mal.Islam hukukuna göre evlenme sirasinda erkek tarafindan kadina duyulan sayginin ifadesi olarak verilen bir hediyedir.Islam alimlerine göre mehir vaciptir.Imami azama göre mehrin en az miktari 10 dirhem gümüs veya bunun karsiligi olan miktardir.Alimler 10 dirhem gümüsün yaklasik bir dinar altin paraya , bunundaPeygamberimiz devrinde yaklasik iki kurbanlik koyuna karsilik geldigini bildirmislerdir.
-Mekke:Kabe`nin bulundugu ve hac ile umre ibadetinin ifa edildigi kutsal sehir.
-Menzile Beyne`l-Menzileteyn:Mu`tezilenin 5 inanc esasindan biri.
-Mesacid-i Seb`a:Medine`nin kuzeyindeki 7 mescide verilen isim.
-Mescid-i Aksa:Müslümanlarin ilk kiblesi, en kutsak sayilan üc mescid`den biri.
-Mescid-i Cin:Cinlerin Hz.Peygamber`den Kur`an dinledikleri yere 18.ci yüzyilin baslarinda yapilan cami.
-Mescid-i Haram:Kabe`yi kusatan mescid.
-Mescid-i Hayf:Mina`da Hz.Peygamberin Veda haccinda cadir kurdugu ve cemaatle namaz kildigi yere yapilan mescid.
-Mescid-i Nebevi:Medine`de icerisinde Hz.Peygamberin kabrininde bulundugu mescid.
-Mes`ar-i Haram:Hac menasikinin ifa edildigi yerlerden biri.
-Mevali:Arap olmayan müslüman halklar icin kullanilan bir terim.
-Bi`ri Maune:Islam`i kabul ettiklerini söyleyen bir kabileye Allah(c.c)`in dinini ve kitabini ögretmek icin gönderilen 70 tane hafiz sahabinin sehit edildigi yer.
-Islam`in en önemli savaslarindan biri olan Uhud savasinin tam olarak kazanilmamasinin sebebi;Hz.Peygamber Efendimiz(sas) `in emrinin ihlali.
-Ridde hareketleri Hz.Ebubekir`in halife oldugu dönemde meydana geldi.
-Seriyye:Peygamber Efendimi(sas)`in emriyle savasa gidilen ama kendinin istirak etmedigi seferlere8savaslara) denir.
-Sev Magarasi:Peygamber(sas)`in hicret esnasinda Mekke`nin güney kisminda üc gün icerisinde gizlenip sonra yoluna devam ettigi magaradir.
-Isra ve Mirac:Resulüllah Efendimiz(sav) `in bir gece de Mekke`den Kudüs`e oradan daSiretü`l-Münteha`ya kadar gitmesine Isra ve Mirac denir.
-Hicret:Islam tarihinde, icinde yasadigi memlekette maruz kaldigi zulüm ve haksizliktan kurtulmak ve dini daha güzel yasamak icin huzur ve baris ortamlarina yapilan göce hicret denir.
-Fitir Sadakasi verebilmenin sartlari:Müslüman olmak, nisap miktarina ulasmak, vakit.
-Niyet, tavafin sahih olmasinin sartlarindandir.
-Adak orucu, vacip oruclardandir.
-Cuma namazinin farz olmasinin sartlari:Erkek olmak, hür olmak, mukim olmak, saglikli olmak, kör olmamak, ayaklari saglam olmak.
-Muktedi:Namazda imama uyan kimseye muktedi denir.
-Istiva vakti:Günesin tam tepe noktasinda oldugu va namaz kilmanin mekruh oldugu vakte istiva vakti denir.
-Imamda Aranan Sartlar:Müslüman olmak, erginlik cagina girmis olmak,akilli olmak, erkek olmak, Namaz sahih olacak kadar Kur`an ezberlemis olmak, kendisinde bir özür olmamak,namazin sartlarindan birinin ortadan kalkmamasi.
-Namazda esnemek, gerinmek; namazin mekruhlarindan biridir.
-Allah`in zati sifatlari;Vücud, kidem,beka ,vahdaniyet, muhalefetü`n li`l-havadis,kiyam binefsihi.
-Ahirette hesaptan sonra herkesin amellerinin tartildigi ilahi adalet ölcüsüne Mizan denir.
-Yüce Allah`in insanlari hesaba cekmek üzere tekrar dirilisten sonra bir araya toplamasina Hasir denir.
-Keramet:Peygamberine gönülden bagli olan ve ona titizlikle uyan veli kullarin gösterdikleri olaganüstü olaylara keramet denir.
-Istidrac:Kafir ve günahkar kisilerin arzu ve isteklerine uygun olarak meydana gelen olaganüstü olaylara istidrac denir.
-Peygamberlerin sifatlari;Sidk , emanet ,fetanet, ismet , teblig.
-Suhuf verilen peygamberler;Hz.Adem(10 suhuf),Hz.Ibrahim(10 suhuf),Hz.Idris(30 suhuf) ve Hz.Sit(50 suhuf`)`e verilmistir.
-Vahdaniyyet:Allah Teala`nin zatinda, siftlarinda ve fiillerinde bir ve tek olmasi, esi, benzeri ve ortaginin bulunmamasidir.
-Kidem:Allah Teala`nin ezeli oldugu, baslangicinin olmadigi anlamina gelmektedir.
-Savas ganimetleri anlamina gelen sur; Enfal suresidir.
-En son nazil olan sure ;Nasr suresidir.
-Sirk :Tövbe etmelmedikce Allah`in asla bagislamayacagini bildirdigi günahtir.
-Orucun farz oldugunu beyan eden Bakara suresi , 183. ayeti.
-Kur`an-i Kerim`in noktalanmasini,Nasr b. Asim ve Yahya b. Yamer icra etmistir.
-Kur`an`in tamamini yazan sahabiler;Übeyy b. Ka`b, Abdulla b. Mes´du, Muaz b.Cebel.
-Mufassal sureler:Kur`an`in sonunda yer alan surelere mufassal sureler denir.
-Tenasüb:Sureler ve ayetler arasindaki uyum ve ahenge Tenasüb denir.
-Meymune(r.a) (ö.51/671):Hz.Peygamberin son olarak evlendigi hanimi.Hz.Meymune, Hz.Abbas`in esi Ümmü`l Fadl`in kiz kardesidir.Peygamberimizle evlendiginde 26 yasinda idi.Kabri, Hudeybiye`de.Mekke`den Medine`ye dönerken Hudeybiye(Mekke`ye 16 km. mesafede de) nikahlari kiyildi. Resulullah vefat edince Meymune vasiyet etti.Ölürsem nikahiminin bulundugu Hudeybiye`ye beni defnedin. Vasiyeti yerine getirildi.(Kabe-i Muazzama,Gaffar Tetik, Sh.130)
-Mezhep:Mezhep; Gidilecek yol demektir.Terim olarak ; bir dinin, bilginleri arasindaki yorum farklarindan meydana gelen görüsleri demektir.Dinin inanc veya ameli hükümlerini anlama ve yorumlama konusunda kendine özgü yaklasimlara sahip düsünce sistemi, bu yaklasimlar etrafinda meydana gelen ekollesmenin ürünü olan ilmi ve fikri birikim.Iki kisimda incelenir:
a-Itikadi mezhepler:Dini inanisla ilgili farkli yorumlar,
b-Ameli mezhepler:Dini uygulam ve davranislrla ilgili farkli yorumlar.Ameli mezhepler; Hanefi mezhebi,maliki mezhebi,safii mezhebi, hanbeli mezhebi.
Mezhepler arasinda farkliligin amaci;hz.Peygamberin sünnetinin farkli sekillerde uygulanmasidir.Uygulamalar arasinda farklilik durumlarinda, bazi Müslümnlarin Peygamberimizin bir sünnetini diger bazilarinin ise bask bir sünneti devam ettirme ihtiyacindan baska bir sey degildir.O halde mezhepler arasinda karsilikli saygi ve hosgörü sahibi olmak gerekir.Amac,Islam`da ayrilik degil zenginlik ve kolayligin olamasidir.
-Mizrakli Ilmihal:Osmanli ilmihal geleneginin ilk örnekleri arasinda yer alan anomin eser.
-Mihrab:Islam sanatinda cami, mescid ve namazgahlarda kibleyi ve imamin namaz kildirirken duracagi yeri gösteren mimari eleman.
-Mikail:Kur`an`da adi gecen 4 büyük melekten biri.
-Milel ve Nihal:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.)
-Mina:Mekke yakininda bazi hac menasikinin icra edildigi yer.
-Minare:Ilk defa Emeviler zamaninda yapilan minare, ilk defa bir sahabe olan Surahbil b.Amr ezan okumustur.
-Minber:Camilerde hatiplerin Cuma ve bayram hutbesi okuduklari yüksekce merdiven kürsü.

-Miri Arazi:Osmanli devletinde mülkiyeti devlete ait olup tasarruf hakki kullananlara devredilmis arazi.
-Mişna:Tevrat`in dini ve ahlaki kurallarinin aciklanmasindan ibarettir.
-Müslümanlarin Mezheplere göre dagilimi:Dünyadaki müslümanlarin %53`i hanefi mezhebi,%33`i safi mezhebi,% 13 `i maliki,% 1`i hanbeli mezhebi.Türkiye de % 90`ni hanefi mezhebi,% 10`nu safi mezhebine mensuptur.(Genclik ve Namaz, Yusuf Özcan ,Sh.96,Türdav yayinlari)
-Müsned:Hadislerin onlari rivayet eden sahabe adlari altinda gruplandigi kitaplar.
-Müteşabih:Kur`an-i Kerim de mana ve lafiz bakimindan tevile elvirisli olan ayetler.Birbirine benzeyen cesitli manalara alinabileck, yoruma acik benzesik ayetlerdir.
-Muallakat-i Seb`a: 7 aski..Islam`dan önce Kabe duvarina asilmis olan yedi kaside.Cahiliye döneminde yedi ( veya on) saire ait seckin kaside kolleksiyonuna verilen ad.
-Mu`cemler:Aler-Rical üzerine tasnif edilen kitaplardir.Ravilerin adlarina göre alfebetik olarak düzenlenen eserlerin genel adi.
-Mudara:Kar paylasimi esasina dayanan emek-sermaye ortakligi anlaminda Islam hukuku terimi.
-Muhaddis:Hadis alimi, hadis nakil ve rivayet eden.Hadisleri ögrenip rivayet etmekle mesgul olan kimse.
-Muavvizat:Allah`a sigindiranlar anlaminda ihlas, felak ve nas surelerinin ücüne birlikte verilen isim.
-Muavvizateyn:Felak , nas sureklerinin ikisine birden verilen isim.
-Mukem ayet:Tevil ve tefsir gerektirmeyen manasi ve lafzi acik ayet.Analamlari acik, yoruma ihtiyac birakmayan , baska anlamlara cekilmeleri mümkün olmayan ayetler.
-Muhazati Nisa:Erginlik caginda olan bir kiz veya kadinin, cemaatle kilinannamazda ekegin yaninda veya önünde durmasi.Buna”Muhazati nisa” denir.
-Muharremat:evlenmesi haram olan kadinlar anlaminda fikih terimi.
-Müktedi: 3 cesittir,Müdrik, lahik, mesbuk.
-Muhtasar:Bir eserin özet halinde kaleme alinmasindan meydana gelen telif türü.
-Musa Carullah(1875-19499): Tatar alimi ve düsünürü.
-Mus`ab b.Umeyr(ö.3/625):Peygamberimiz tarafindan Birinci Akabe biatindan sonra Islam`i teblig etmek icin Medine`ye gönderilen sahabi.
-Musevilik:Allahu teala`nin MusaAleyhisselam vasitasiyla Israilogullarina gönderildigi din.Mukaddes kizabi Tevrat`tir.Isa Aleyhisselamin gelmesiyle Musevilik dininin hükmü devam etti.Davud Aleyhisselama gönderilen Zebur kitabi Musevilik dininin hükmünü kaldirmadi, onu kuvvetlendirdi.Isa Aleyhisselamin dini, Museviligi neshetti yani hükmünü kaldirdi.Musa ve Harun Aleyhisselamdan sonra gelen Davud, Süleyman, zekeriya ve yahya Aleyhisselamda Israilogullarina peygamber gönderildiler.
-Musevi:Musa Aleyhisselamin bildirdigi hak dine inanan ve bu dine tabi olan kimse.Musevilik dini, israilogullarina ve Misir`in yerli halki olan kiptilara gönderildi.Kiptilar, Musevilik dinini kabul etmediler.
-Mushaf:Kur`an- i Kerim ayetlerinin iki kapak arasinda toplanmasindan olusan kitap.
-Mut`e Savasi: Müslümanlarin Suriyeli hiristiyan Araplar ve Bizans ordusuyla yaptigi ilk savas(8/629)Peygamberin sagiliginda, Islam elcilerinin dokunulmazligi oldugu halde öldüren ve Medine`ye saldirmayi tasarlayan hiristiyanlara karsi da Mute ve tebük (630) seferleri düzenlendi.
-Mu`tezile:Akli ön plana alan ve “kul kendi fiilerinin yaraticisidir diyerek, ehl-i sünnetten ayrilan firka.Bunlara Kaderiyeciler de denir.Önderleri Vasil b. Ata`dir.
-Musevi:hz.Musa`nin mensub olan , Yahudi.
-Muvatta:Imam Malik`in(ö.179/795) sahih rivayetleri derledigi eseri.
-Mülukü`t-Tavaif: Endülüs`te 1031-1090 yillari arasinda hüküm süren emirlikler.
-Nahr:Bogazlama, kesme , keserek öldürme, Allah adiyla kurban kesme.
-Narh:Her türlü esya ve hizmette fiyatlarin basibos yükselmesini önlemek icin yetkililer tarafindan konulan sinirlama.
-Namahrem:Aralarinda evlenme yasagi bulunmayan kisiler icin ise farsca bir terkip olan namahrem terimi kullanilir.
-NÂME-İ SEÂDET|:Peygamber efendimizin mektubu şerîfi.
Peygamber efendimizin Mısır (Kıpt) hükümdârı Mukavkıs’ı İslâmiyet’e dâvet için yazdığı Nâme-i seâdet, deriden olup on iki satır yazısı ve altında mühr-i şerîfi vardır.
-Nakibül-Esraf:Osmanlida Seyyid ve Serif`in dogum ve ölüm kayitlarini tutan kisilere“Nakibül-Esraf“, bu isi yapan müesseselere de „Nakibül-Esraflik deniliyordu.Bu amacla osmanli devletinde ilk tayin edilen Emir Buharinin talabelerinden olan Seyyid Ali bin Muhammed`dir.Yildirim Beyazit zamaninda tayin edilmistir.(Islami Bilgiler Ansk.C.1,Sh.317)
-Nass:Dini bir terim olarak – genis anlamiyla- Kur`an ve Sünnet metinlerini ifade eder.
-Nebi:Kendine kitap indirilmeyen ve kendilerinden önce gönderilen peygamberlerin yolundan giden peygamberlere nebi denir.
-Nesturilik:Hz.Isa`nin insan ve ilah olarak iki ayri unsurdan meydana geldigini iddia eden bir Hiristiyan mezhebi.
-Nihal:Islami kaynaklarda vahye dayanmayan dinler icin genel olarak Nihal terimi kullalir.
-Nikahin rüknu:Nikahin rüknu icab ve kabuldur.
-Nüzul-i Kur`an:Peygamber Efendimize Allah tarafindan Kur`an ayetlerinin gelmesine denir.Bu ayetleri Cibri-i Emin`in getirmesine de, inzal, tenzil denir.
-Nusayrilik:Hz.Ali`nin ilah oldugunu ileri süren asiri Sii bir mezhep.
-Ortodokslar :Basindaki kisiye Patrik enir.Merkezi Istanbul`dur.
-Patrik:Ortadokslarin ruhani lideri.
-Peygamberimiz(sas):Peygamberimiz
-Peygamberlerin sifatlari:Sidk, emanet, fetanet, ismet, teblig.
-Peygamberlerin teblig ettigi dinlerin ruhu:Dini,nefsi,akli, nesli ve mali korumaktir.
-Ravza-i mudahhara:Hz.Peygamberin kabri ile minberi arasindaki bosluga verilen isimdir.
-Resül:Kendisine kitap verilen peygamberlere rasül denir.
-Ridvan biati:Hudeybiye` de 1400 civarinda müslümanin Hz.Peygambere verdigi and(8/628)
-Sahabe:Hz.peygamber görüp sohbetinde bulunan kimseye sahabe denir.
-Sahib-i Tertib:Bir kimsenin tertip sahibi olabilmsi icin, en az 6 vakit namazi kazaya kalmamis olmalidir.
-Sala :Ezandan önce Hz.Peygambere dua olarak minarede okunan na`ta denir.
-Salvele:Hz.peygamber(sas)`e, O`nun ev halkina, ashabina salat ve selam cümlelerini ifade etmek üzere kullanilan bir tabirdir.
-Sebt:Sebt`in asil anlami kesmektir.Cenab-i Hak, gökleri ve yeri yaratmaya pazar günü baslamis, bunu alti günde yani Cuma günü tamamlamis, ertesi gün ise bu isini kesmis oldugu icin cumartesiye de „sebt günü“ denilmistir.(Hasan Basri Cantay Meali,2.cilt,506)
-Secavend:Mushaflarda görülen gecici durak isaretleri.Bu isaretleri ortaya koyan ise Muhammed b.Tayfür es-Secavendi(560/1165) isimli ünlü bir kiraat bilginidir.
-Sedd-i Zerayi:Vesileleri kaldirmak, sebebi tikamaktir.Bu durum da harama vesile olan sey haram,vacibe vesile olan sey vaciptir.Cuma namazi farz, Cuma namazina gitmek icin alis-verisi birakmak farzdir.Fuhus, haramdir.Fuhusa yol actigi icin yabanci kadinin avret yerine bakmak da ayni haramliktadir.
-Selef-i Salihin:Ashab-i güzin tabiine denir.
-Sidre-i Münteha:Peygamberin ulastigi en son makam.
-Sika:Hadis rivayetine göre tam ehil kisi.
-Sifatu`s-salat:Namazin farz ve vaciplerine, sünnet ve adabina uygun sekilde kilinisina ilmihal dilinde “sifatu`s-salar” denir.(Diyanet ilmühali sh.262)
-Siyer:Peygamberimizin hayatini, yasayis tarzini, niteliklerini anlatan eserler.
-Sünen:Yalniz namaz , oruc, taharet v.b ahkam hadislerini havi kitaplar.
-Şabat:yahudilerde haftalik ibadet gününe sabat denir.
-Ser`i Men Kablena:Hz.Muhammed(sas)` den önceki ilahi dinlerin hükümlerini ifade eder.
-Suayb Aleyhisselam:Suayb Aleyhisselamin peygamber gönderildigi kavmi 7 gün siddetli bir sicaga maruz kalmis, evlerinde nefes alamaz hale gelmislerdi.Iste böyle bir durumda gökte siyah bir bulut belirmis, onlarda biraz rahatlamak icin bu bulutun gölgesinde toplanmislardi.Sonra bu bulut ates olup üzerlerine inmis ve onlari yok etmisti.(Diyanet Meali, sh.374)
-Tabiun:Peygamberimizi görmüs olanlara yetismis olanlar, sahabeden sonraki nesil.En faziletli tabiiler Üveysü´l-Karani, Sa`d b. Müseyyeb, Hasan Basr-i, Ata b. Ebu Cerrah. Ayrica Imam-i Azam Ebu hanife de tabiundandir.

-Tahallül:Ihramdan cikmak demektir.
1.Tahallül:Kücük tahallül de denir.Cinsi iliski haric ihram yasaklarinin kalkmasi.
2.Tahallül:Bütün ihram yasaklarinin kalkmasi.
-Talak-i Bayin:Zevecenin iddt müddeti(üc temizlenme vakti) bitmeden tekrar kocasina dönme hakki bulunmayan talak.
-Talak-i Rici:Erkegin karisini bosadiktan sonra tekrar karisina dönmesini mümkün kilan bosanma sekli.
-Talmud:yahudi inancina göre Tevratin biri yazili digeri sözlü olmak üzere iki sekli vardir. Iste bu sözlü Tevrat`in yaziya gecirilmis sekli daha sonra Misna olarak ifade edilmis, onun üzerine yapilan tefsir ve yorumlara da Talmud denilmistir.
-Tebük Seferi:Tebük seferine istirak etmedikleri icin pismanlik duyan ve dünya kendilerine zindan olan Kab b. Malik, Mürare b. Rabi,ve Halid b.Ümeyye`dir.Bunlar Tebük seferine katilmayip geride kalmislardi.Hz.Peygambder Tebük`en dönünce bunlarla konusmamis, ashab da onlardan yüz cevirmisti.Bunlarin tövbelerinin kabul edildigi hükmü 50 gün sonra gerceklesmisti.(Diyanet Meali, sh.203.)
-Tefsir:Kur`an-i Kerim`in anlamini aciklayan bilim.Dirayet tefsirlerinin meshurlar;Beyzavi, razi, zemahserinin tefsiri, son cagda dafizilalil-i Kur`an ile tefhimü`l-Kur`an.
-Tekvin:Kaza, Allah`in tekvin sifatiyla ilgili bir kavramdir.
-Telfiku`l-Mezahib:Islam hukukunda, bir mesele veya amel üzerinde iki veya daha fazla mezhebin farkli görüslerini birlestirerek ayni anda tatbik etmek anlamindadir ki b, Islam kukukculari tarafindan kabul edilmistir.
-Te`vil:Bir lavzin anlami gayesine uygun sekilde yorumlamak, muhtemel manalarindan en uygun olani görmektir.
-Tevrat:Allah tarafindanHz.Musa`ya indirilen ilahi kitap.Yahudilerin kutsal kitabi.Bes bölümden olusur.Bunlar;Tekvin,cikis,levililer,sayilar ve tesniye`dir.Tevrat ismi Kur`an`da pek cok yerde gecmektedir(Maide:44).Fakat Yahudiler,Tevrat`in emirlerini yerine getirmekten kacinmis;üstelik bir kismi,Tevrat`taki kelimelerin yerini ve anlamini degistirmistir.Dolayisiyla Tevrat bozukmus,tahrif edilmistir.Kuràn-i Kerim(Nisa süresi, ayet:46) bizzat bu konuya isaret eder.Bu sebeeple Tevrat`in hükmü kalkmistir.
-Teyemmüm:Hicretin 5.ci senesi Beni Mutalik savasinda sabah namazi teyemmum ile ilk defa namaz kilindi.(Nisa 43,Maide 6)
-Bed-i Besmele cemiyeti(Amin alayi):Osmanli toplumunda egitim- ögretimin ilk kademesini olusturan (sibyan) bu kurumlarin cok önemli yerleri vardi.Bu okullara Yüksek tabaka“Bed-i Besmele cemiyeti“ halk arasinda amin denilen, dikkat cekici bir törenle baslanirdi.Amin alayinda, ilahiye baslayana Amincibasi, bu merasimlerde Yunus Emre , Niyazi Misri´nin ilahileri okunurdu. Amin alayinda en son okunan „Mektepliler“ Gülbank`i“ söylenirdi.
-Vakif: Bir mali veya mülkü satilmamak kaydiyla, Allah rizasi icin bir hayir isine bagislamaya vakif denir.Vakif yapan , vakif kuran kisiye Vakif denir. Vakif tabirinin cogulu evkaf, ve vukuf olarak gelir.
-Sebil:Sehir ve kasabalarda, bilhassa sicak mevsimlerde, insanlarin su ihtiyacini karsilamak icin kurulmus olan tesislere Sebil denir.
-Mescid:Anadolu`da mescid kelimesi minberi olmayan icinde Cuma ve bayram namazlari kilinmayan mahalle camileri icin kullanilmistir.
-Kervansaray:Sehirler arasindaki mesafeler ve issiz yerlerde bulunan konaklama yerlerine Kervansaray ayni görevi yerine getiren ama meskun yerlere veya sehirlere yapilan binalara da han denilmektedir.
-Mimar Sinan:Mimar Sinan`in ilk ve önemli eseri 1548`de tamamladigi Sehzade camii, 1557 de Süleymaniye, 1575 `de Selimiye camileri yapildi.
-Ümmet-i Kaime:Kiyam duran bir topluluk yani hakblir, dogru, dogrulan , Allah icin kalkan, müstakim, istikamet üzere bulunan , adil ümmet anlamina gelir.(Hak Dini Kur`an Dili,2,1159)
-Veda hacci:Hz.Peygamberin hicretin 10.yilinda veda haccinda yaptigi meshur konusma.
-Veda yokusu:Medine`y einen dik bir yolun tepesidir.Eskiden itibarli kimseler bu tepeye kadar ugurlanirdi.
-Yemin-i Gamus:yalan yere bile bile yapilan yemin.
-Yemin-i Münakide:Akit yemini, and icme.
-Zaviye:Tekkenin kücügüdür.Daha cok sehir ve kasabalarin ücra köselerinde bulunur.Taviye;hücre,kücük oda manalarina da gelir.
-Zebur:Sözlükte, kitap manasina gelir.zebur , Davud Aleyhisselama gönderilmistir.zebura, Mizmarlar da denir.Zebur, Ibranucedir.Tamami 150 suredir. Bu surelerin ellisi kral Bühtü Nasr`dan bahseder.Geri kalan ellisi de va`z,nasihat ve hikmetlerden ibarettir.
-Zelletü`l-Kari:Manasi degisecek sekilde Kur`an- yanlis okumak.Buna zelletu`l-kari denir.Anlami“Okuyanin sürcmesi,“ yani yanlis okumasi demektir.

-Yahudi:Yahudi kelimesi buzagiya tapmaktan tevbe ettikleri vakit israilogullarina takilmis bir addir.Bir rivayete göre d Hz.yakub`un en büyük oglu Yahuza`ya nisbet edilmistir.
-Vahiy-i Gayri Metlüv:Okunmayan vahiy demektir.Peygamberin Kur`am disi aldigi vahiydir.Cibril,Kur`an icin indigi gibi sünnet icinde iniyordu.
-Vahy-i Metlüv:Okunan vahiy demektir.Bundan maksat Kur`an`dir.
-Velime:Her türlü mutluluk veren hadise sebebiyle verilen ziyafet anlamina gelen velime, terim olarak, dügün yemeginin özel ismi haline gelmistir.
-Zimmi:Islam Devletinde yasayan gayr-i müslim(Hak Dini Kur`an Dili, cilt:10)

BAZI TERİMLER
AKABE BİATI: Nübüvvetin 11. senesinde Mekke’nin haricindeki Akabe denilen yerde Medine ahalisinden bir cemaatın, Hz. Peygamber’le (A.S.M.) gürüşüp konuşarak İslâm’ı kabul ve tasdik ettikleri biat hâdisesi.
ÂL-İ ABBAS : Emevilerden sonra 749 senesinden 1258 senesine kadar süren Abbasi hükümdar ailesi.
ANGLİKAN:İngiliz kilisesine bağlı kimse.
BAHÎRA:Süryâni rahiblerindendir. Zamanın ilim ve fenlerine vâkıf ve bilhassa hey’et ve nücumda ihtisas sahibiydi. Bu sebepten rahiblerin câhilleri kendisinden hoşlanmazlardı. Hazret-i İsâ’nın ulûhiyetini ve Hz. Meryem’in ümmullah olduğunu inkâr ve ilân ettiğinden, bulunduğu manastırın reisi tarafından kovulmuş ve Şam yolu üzerinde Busra civârında bir manastır edinmişti.İbn-i Hişam’ın siretinde İbn-i İshak’tan rivâyet olunarak: “Bahîra, kilise âleminde büyükten büyüğe intikal edip gelen bir kitaba malik bulunuyordu. Resül-i Ekremin bütün ahvâl ve evsafı bu kitabda yazılıydı.” deniliyor ki, bu kitab “El-Enbâ” ünvânıyla bıraktığı rivâyet olunan bir kitab olacaktır. Kitabın başlıca bahisleri, yakında Arabistanda bir Nebi-i Zişân çıkacağı, tevhid itikadına dâvet edeceği ve putlara ibâdetten nehyedeceği mevzuu etrafında toplanıyordu.(Meşhur Bahîra-yı Rahib’in meşhur kıssasıdır ki: Nübüvvetten evvel, Resül-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, amcası Ebu Tâlib ve bir kısım Kureyşî ile beraber, Şam tarafına ticarete gidiyorlar. Bahira-yı Râhib’in Kilisesi civarına geldikleri vakit oturdular. İnsanlar ile ihtilât etmiyen münzevi Ba-NÂME-İ SEÂDET|:Peygamber efendimizin mektubu şerîfi.
Peygamber efendimizin Mısır (Kıpt) hükümdârı Mukavkıs’ı İslâmiyet’e dâvet için yazdığı Nâme-i seâdet, deriden olup on iki satır yazısı ve altında mühr-i şerîfi vardır.

hira-yı Râhib birden çıka geldi. Kafile içinde Muhammed-ül Emin’i (A.S.M.) gördü. Kafileye dedi: “Şu Seyyid-ül-Alemîndir ve Peygamber olacaktır.” Kureyşîler dediler: “Neden biliyorsun?” Mübarek Râhib dedi ki: Siz gelirken baktım ki, havada üstünüzde bir parça bulut vardı. Siz otururken, şu Muhammed-ül-Emin (A.S.M.) tarafına bulut meyletti, gölge yaptı. Hem görüyordum ki: Taş, ağaç ona secde eder gibi bir vaziyet gördüm. Bu ise, nebilere yapılır.
Câferîler: Hz. Ali’nin Hz. Hüseyn neslinden gelen torunu İmam Ca’fer-i Sâdık’ımezheb İmamı tanıyan şiîler; bunlara «isnâ-aşeriyye» ve «imâmiyye» de denilir.
CEBRİYE:Cüz’i irâdeyi inkâr edenlerin bâtıl mezhebi.
CELALEDDİN-İ SÜYÛTÎ: (Hi: 849 – 911) Abdurrahman bin Ebu Bekir Muhammed adı ile de anılır. Hadis imamı ve müctehid bir zattır. Mısırlıdır. Süyût şehrinde doğdu. Mısır’da vefat etti. Zamanının büyük İslâm allâmelerindendir. Asıl adı: Ebû Bekir oğlu Abdurrahman’dır. Tefsir, fıkıh, hadis ilmine dair eserleri vardır. Celaleddin Muhammed bin Ahmed Mısrî’nin, İsrâ Sûresine kadar yaptığı (Hi: 864′de vefat edince yarıda bıraktığı) tefsiri tamamlamıştır ve Celaleyn Tefsiri denmiştir.
Cumhûr-ı fukahâ : Fakîhlerin büyük çoğunluğu.
DÂR-ÜN NEDVE: Müslümanlıktan evvel, Kureyş kabilesinin münakaşalar için toplandığı bir yerin adı olup, Kusey ibn-i Kilâb tarafından kurulmuştur. (Sonradan Hz. Muhammed’e (A.S.M.) karşı bulunanların toplanmalarından dolayı fesat ve münafıkların toplandıkları yer mânâsına kullanılmaya başlanmıştır.)
Dehriler: Dünyada olup biten her şeyi tabiata maleden ve zamanının ka¬dim (ezelî) olduğuna inanan ve âhireti tanımayan kimselerdir.
EBU BEKİR-İ SIDDIK (R.A.):Asıl adı Abdullah, künyesi Ebu Bekir, lâkabı Sıddık ve Atik. Erkekler içerisinde Resul-i Ekreme (A.S.M.) ilk iman eden; bütün muharebelerde ona refakat eden; seferde, hazarda, bütün tehlikeli anlarda Peygamber Efendimizle (A.S.M.) beraber çalışmış ve onun en yakın Sahâbesi. Onun sohbetinden feyz almış, nübüvvet sırlarının en samimi mahremi. Her şeyini, bütün malını İslâmiyet uğruna, Peygamberimize (A.S.M.) sadakati ile feda etmiş, sırf lillâh için çalışmış, hiç bir maaş kabul etmeden hilâfet makamında bulunmuş, İslâmın ilk Reis-i Cumhuru olmuştu. Seçimle başa geçmiş, zekât vermeği kabul etmemek ve irtidad etmek gibi hareketlere karşı mücadele etmişti. Kur’ân-ı Kerimin Sure ve Ayetlerini ilk def’a cem’ edip bir cilt halinde toplamıştı. Hilâfeti zamanında Hz. Halid kumandasında İslâm Ordusu Suriye ve Şamı fethetmişti.
EBU-D DERDA: Uveymir adı ile de meşhurdur. Ashab-ı kirâmın âlim ve hakîmlerindendi. Peygamberimiz: “Uveymir, Ümmetimin hakimlerindendir” buyurmuştur. Uhud’dan itibaren bütün muharebelerde bulunmuştur. 179 hadis rivâyet etmiştir. Hikmetli sözlerinden birisi şudur: “Âlim olmayınca insan müttaki olamaz, bir âlim âmil olmadığı halde ilim sâhibi sayılamaz.”
EBU HÜREYRE (R.A.): Peygamberimize (A.S.M.) bütün gücüyle hizmette bulunmuş ve İ’lâ-yı kelimetullâh yolunda Peygamber (A.S.M.) ile bütün muharebelere iştirak etmiş, 5374 aded Hadis-i Şerif nakletmiştir. Hicri 75 yılında, Medine-i Münevvere’de, 78 yaşında iken dâr-ı bekaya irtihâl etmiştir. (R.A.)
Ehl-i hadîs: Hadîs bilgini. Fıkıhta hadîs taraftarları, fıkhî meseleleri daha çok hadislere dayanarak inceleyen ve çözümleyen fakîhler.
Ehl-i re’y: Fıkıhta re’y taraftarları, fıkhî meseleleri daha çok ictihad ve kıyasa dayanarak açıklayanlar.
EİMME-İ SELÂSE Üç imâm. Fıkıh kitablarında ekseriyetle İmâm-ı A’zam, İmâm-ı Şâfi’i, İmâm-ı Malik için söylenir. Hanefi Mezhebine dâir mes’elelerin bahsolduğu kitablarda “Eimme-i Selâse”den maksad; İmâm-ı A’zam ile iki talebesi olan İmâm-ı Muhammed ve İmâm-ı Ebu Yusuf’dur.
EYVAN-I KİSRA:Dicle Nehri kenarında sol tarafta Medâyin şehrinde yıkıntıları bulunan eski İran (Acem) Padişahına mahsus bir saray. Bu saray, Peygamberimizin (A.S.M.) doğduğu gece çatlamıştır.
EZVAC-I TÂHİRAT : Hz. Peygamber Efendimizin (A.S.M.) ismetli ve iffetli, pâk zevce-i muhteremeleri (R.A.) “Mü’minlerin anneleri” diye bilinen ve Peygamberimize (A.S.M.) âilelik etmek şerefine ermiş mübârek hanımlar.(Zât-ı Risaletin akvâli gibi, ef’al ve ahvâli ve etvâr ve harekâtı dahi menabi-i din ve şeriattır ve ahkâmın mehazleridir. Şıkk-ı zâhirîsine Sahabeler hamele oldukları gibi, hususi dairesindeki mahfî ahvalâtından tezâhür eden esrar-ı din ve ahkâm-ı şeriatın hameleleri ve râvileri de Ezvac-ı Tâhirat’tır ve bilfiil o vazifeyi ifa etmişlerdir. Esrar ve ahkâm-ı dinin hemen yarısı, belki onlardan geliyor. Demek bu azîm vazifeye, bir çok ve meşrebce muhtelif Ezvac-ı Tâhirat lâzımdır.
FECR-İ SÂDIK:Sabaha karşı şark ufkunda yayılmaya başlayan beyaz bir aydınlık. Bunun mukabili birinci fecirdir ki, bir aydınlıktan sonra tekrar aydınlık gider. Bu birinci aydınlığa fecr-i kâzib denir. Sabah namazının vakti, fecr-i sâdıkta başlar.
Fer’î fıkıh: Usûl-i fıkıh karşılığı olup fıkhın ana hükümlerinin tatbik edil¬diği meselelerle uğraşan fıkıh dalı.
FIKH-I EKBER:Yüksek fıkıh. Dinî bilgilerin en mühim olanı. İmana dair ilim. * İmam-ı Azam hazretlerinin meşhur eserinin ismi.
Fıkıh (Fıkh) : Bilme, anlama söz veya işin gayesini iyice kavrayacak şekil¬de derin ve ince anlayış. Terim olarak: Tafsîlî (ayrı ayrı) delille¬rine dayanarak amelî olan şer’î hükümleri çıkarma, diye tarif edi¬lebilir. Dar manâsıyla; İslâm hukuku.
Fidye: Esir veya bir kimsenin kendisini kurtarması için verdiği mal.
Firâset: Derhal anlama, ileriyi kavrama; bir nevi sezgi.
Gulât-ı şîa: Şiîlerden son derecede sapıtmış olanlar, sapık şiîler.
HALİD BİN VELİD: Câhiliye devrinde Kureyş eşrafındandı. Hudeybiye muahedesinden sonra Müslüman oldu. Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, kendisine Seyfullah namını vermiştir. Çok kahraman bir gazi idi. Suriye, Filistin, Şam gibi yerler onun himmeti ile feth olunmuştur. 18 Hadis-i şerif nakletmiştir.Hicri 21 senesinde Suriye’de dar-ı bekaya göçerken: “Bunca muharebelerde bulunup bu kadar yaralar almış olduğum halde, hiç birinde vefat etmeyip akıbet yatakta öldüğüme kederleniyorum.” meâlinde konuşmuş, atını ve silâhlarını fisebilillah vakfetmiştir. (R.A.)
HENDEK GAZVESİ Peygamberimizin (A.S.M.) büyük muharebelerinden birisi olup, hicretin beşinci senesinde Şevval ayında vuku bulmuştur. Asıl muharebeyi uyandıranlar Beni Nadir kabilesi olup bunlar Kureyş ve Gatfan kabilelerini de davet etmekle hepsi birden Medine-i Münevvere’ye hücuma geçtikleri vakit, Hz. Resullulah Efendimiz Selman-ı Fârisî’nin (R.A.) reyiyle Medine’nin etrafına hendek kazılmasını emretti. Bu münasebetle Gazve-i Handek denmekle meşhur oldu. Muharebe bir ay kadar devam edip, nihayet Yahudilerle Kureyş arasına nifak düşmüş ve kâfirler şiddetli bir fırtınaya tutulup perişan bir halde dönmüşlerdir.
HAREM-İ ŞERİF: Kâfir ve müşriklerin girmesi yasak olan ve canlı mahlukun öldürülmesi men’edilen Mukaddes Kâbe ve civârı.
HAREMEYN:İki mukaddes harem. Müşrik ve kâfirlere yasak olan mukaddes Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere.
HAREMEYN-İ ŞERİFEYN:Mekke’deki Kâbe ile Medine’deki Ravza-i Mutahhara.
HASAN-I BASRİ:(Hi: 21-110) En ileri Tâbiînden olup hadis ve fıkıhta büyük âlimlerdendir. Basra’da medfundur. Mezheb sahibi bir müçtehiddir. Sahabe-i Kiram’dan 130 zat ile görüşmüş, Buharî, Müslim, Ebu Davud, Tirmizî, Neseî, İbn-i Mace kendisinden hadis nakletmişlerdir.
HÂTEM-ÜL ENBİYA:Peygamberlerin en sonuncusu Hz. Muhammed (A.S.M.)
HÂTEM-ÜL HÂTEM: Hz. Muhammed’in (A.S.M.) Tevrat’taki ismi.
-HÜCRE-İ SAÂDET Saâdetli oda. Fahr-i Kâinat Hazret-i Peygamber’in (A.S.M.) odası.
-BEYTUL-İZZE:İzzet evi anlamına gelen beytü’l-izze, Kur’ân’ın bir bütün halinde indirildiği dünya semasında (yere en yakın gökte) bulunan yerin adıdır.
-BEYTUL-MAMUR: Sözlükte “îmâr edilmiş ev” anlamına gelen el-beytü’l-ma’mûr; yedinci semada melekler için inşa edilmiş, bir geleni bir daha gelmemek üzere her gün yetmiş bin meleğin ziyaret edip ibâdet ettiği bir mabeddir (Buhârî, Bed’ül-Hak, 6; Müslim, Îmân, 259; Nesâî, Salat, 1; Ahmed, III,149).
-CEBEL-İ NUR: Nûr dağı demektir. Mekke yakınında yüksek bir dağın adıdır. Hz. Muhammed (a.s.), Peygamberlikle görevlendirilmeden önce dağın adı Hira idi.
-EHL-İ KIBLE:Kabe’ye doğru yönelerek namaz kılmanın farz oluşunu kabul eden kimseler için kullanılan bir kavramdır.
-İNZAL VE TENZİL:Kur’ân’ın M. 610 yılında Ramazan ayında Kadir gecesinde toptan dünya semasına, Beytü’l-İzze’ye indirilmesine inzâl, parça parça âyetler hâlinde vahiy yolu ile Hz. Muhammed (a.s.)’e indirilmesine ise tenzîl denir.
-KÜTÜB-Ü TİSA:Kütüb-i Sitte’ye üç eser ilavesiyle anılan meşhur dokuz hadis mecmuasına verilen isimdir. İlave edilen eserler; Dârimî (ö. 255/868)’nin es-Sünen’i, İmam Mâlik (ö. 179/795)’in Muvatta’ı, Ahmed ibn Hanbel (ö. 241/855)’in el-Müsnedi’dir.
-ULÜ`L AZM (Ulu Peygamberler):Hz.Nuh.Hz.İbrahim, Hz.Musa, Hz.İsa, Hz.Muhammed Mustafa (sas).
-ULUMU’L-KUR’AN :Cem’ul-Kur’ân, Esbabu’n-Nüzûl, Mekki ve’1-Medenî, el-Muhkem ve’l-müteşâbih, en-Nâsih ve’1-mensuh vb. gibi Kur’ân-ı Kerîm’le doğrudan irtibatı olan konuları inceleyen ilim. Başka bir ifadeyle; Kur’ân’a hizmet eden veya Kur’an’a dayanan ilimlere ulûmu’1-Kur’ân denir
-ÜMMEHÂTU’L-MÜ’MİNÎN :Müminlerin anneleri, Hz. Peygamber’in hanımları.
-ÜMMÜ EYMEN:Ümmü Eymen Üsame`nin annesidir.
-ÜSTÜVANETÜ`L-VUFUD:Hz.PeygamberinMescid-i Nebi`de elcileri kabul ettigi yer(Heyetler sutunu).
-VEDA HACCI: :P eygamberimizin ilk ve tek haccidir.
-VEDA HUTBESİ :Hz. Peygamber’in, hicri 10. yılda yaptığı Veda Haccı’nda sayıları yüz on dört bini bulan hacıya hitaben irad ettiği hutbe.
-VEDA YOKUŞU:Medine`ye inen dik bir yolun tepesidir.Eskiden itibarli kimseler bu tepeye kadar uğurlanırdı.
-ZARURAT-I HAMSE( BEŞ ZARURİ ŞEY):Bütün dinlerin, korunması üzerine ittifak ettikleri şu beş hususun, aynı zamanda İslâm dininde de, korunması amaçlanmıştır. Bunlar: 1- Canın korunması,2. Malın korunması,3.Aklın korunması,4. Dinin Korunması,5. Neslin korunması.
-ZELLE:”Peygamberlerin hata ile veya unutarak yaptıklara kusurları, ifade eden bir terim (Aliyyü’l-Karî, Şerhu Fıkhı’l-Ekber, Mısır 1323, 51, 53).Peygamberler aslında günah işlemezler. Onlar “İsmet” sıfatına sahiptirler.
-Arafat:Mekke Şehri’nin 25 km. güney doğusunda bir bölge. Bölgedeki Arafat dağı (Rahmet dağı) yaklaşık 450 metre yüksekliğinde bir tepedir. Rivayete göre Hz. Adem ile eşi Hz. Havva cennetten indiridikten sonra ilk burada buluşmuşlar. Buraya Arafat adının veriliş sebebi ise: Cebrail (a.s.)’in, Hz. İbrahim (a.s.)’e haccın nasıl ve nerelerde yapılacağını öğretirken Arafat’a geldiklerinde ona, “Arefte?” (anladın mı, tanıdın mı?) diye sorması, onun da “Areftü” (anladım, tanıdım) demesinden dolayıdır. Hacılar Arafat’ta vakfeye dururlar. Vakfe için 10 numaralı terime bakınız.
-Makamı İbrahim:Hz.İbrahim’in Kâbe’yi inşa ederken ve insanları hacca davet ederken üstüne çıktığı taşın bulunduğu yer. Kabe kapısının karşısında 10 metre kadar mesafede Makam-ı İbrahim olarak bilinen cam fanusun içinde İbrahim Aleyhisselam’ın Kabe’yi inşa ederken iskele olarak kullandığı rivayet edilen taş üzerinde bulunan İbrahim Aleyhisselam’ın ayak izleri beş ila altı bin yıldan fazla bir zamandan beri muhafaza edilmektedir.
– Merve ile Safa :Safa, Mekke’nin doğusundaki Ebu kubeys dağının eteğinde Mescid-i Haram’ın kuzeydoğusunda, Merve’den biraz daha daha yüksek ve Kabe’ye daha yakın bir tepedir. Safa’nın tam karşısındaki Merve ise Mekke’nin batısındaki Kuaykıan dağının eteğinde, Harem-i Şerif’in kuzeybatısında ve Kabe’nin Rüknü ırak) köşesinin karşısında yer alır.Kur’an-ı Kerim’de Safa ve Merve’nin Allah’ın koyduğu sembollerden olduğu belirtilmekte, bu iki tepe arasında sa’y etmenin hac ve umre ibadetinin parçası olduğu vurgulanmaktadır (el-Bakara 2/158).
-Mescid-i Haram: Beytullahın (yani Kübik şeklindeki Kabe yapısının) etrafındaki bögleye denir.Kabede namaz kılınan her yer Mescid-i Haram’a dahildir ve buraya giren emindir.
-Mihca:Bedir savasindaki ilk sehittir.
-Muhammed-ül Emin:Dogru sözlü v güvenilir manasina peygamberimizin lakabi.
-Muksirun:En cok hadis rivayet eden sahabe vardir.Bunlara muksirun denir.1000 den fazla hadis rivayet eden 7 sahabeye verilen isimdir. Bunlar;Ebu Hureyre :5374,Abdullah bin Ömer ; 2630, Enes bin Malik;2286, Hz.Aise, 2210, Abdullah bin Abbas; 1660, Cabir b.Abdullah;1540, Ebu Said el-Hudri; 1170.
-Muhadramun:Cahiliye ve Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi mümin olarak göremeyen kimse.
-Makam-i Ibrahim:Kabe`de bulunan ve Hz.Ibrahim`in ayak izi oldugu söylenen tas.Ibrahim Aleyhisselamin Kabe`yi yaparken veya insanlari hacca cagirirken üzerine ciktigi tasin bulundugu yerdir.
-Medine:Hz.Peygamberin Mescidiyle kabrinin bulundugu hicret yurdu, Islam`da iki harem bölgesinden biri,Resul-i Ekrem ve Hulefa-i Rasidin döneminin bassehri.Eski adi Yesrib .
-Meryem:Büyük peygamberlerden Hz.Isa`nin annesi.Davud(as) peygamberin soyundan gelen Imran`in kizidir.Islamiyet onu, Hz.Asiye, Hz.Hatice ve Hz.fatma ile birlikte 4 büyük kadindan biri olarak tanir.
-Mescid-i Dirar:Münafiklarin müminlere komplolar kurmak, hazirlamak ve bozgunculuk cikarmak amaciyla yaptiklari mescid.
-Mesacid-i Seb`a:Medine`nin kuzeyindeki 7 mescide verilen isim.
-Mescid-i Aksa:Müslümanlarin ilk kiblesi, en kutsak sayilan üc mescid`den biri.Mesci-i Aksa,Hz.süleyman tarafindaan Allah`a kulluk vazifesini yerine getirmek amaciyla Kudüs`te insa edilmis mabedin adidir.Beyti Makdis , yani günahlardan temizlenme yer adi da verilen bu yere Mescid-i Aksa ismi Isra Suresi ile verilmistir:”Kendisine ayetlerimizden bir kismini gösterelim diye kulunu (Muhammed`i) bir gece Mescid-i Haram`dan, cevresini bereketlendirdigimiz Mescid-i Aksa`ya götüren Allah`in sani yücedir.Hic süphesizO, hakkiyla isitendir, hakkiyla görendir.”(Isra, 17/1).Aksa kelimesi “ en uzak” anlamindadir
-BETÛL,Peygamber efendimizin mübârek kızı hazret-i Fâtımâ’nın lakabı.
-BEYT-İ MA’MÛR:Meleklerin kıblesi. Göklerde meleklerin devâmlı tavâf ettikleri yer, makam.
-BEYTÜ’L-MUKADDES (Beyt-ül-Makdis):Kudüs’deki Mescid-i Aksâ.
-BEYTULLAH: Mekke-i mükerremede Mescid-i harâmın ortasında bulunan mukaddes binâ. Kâbe-i muazzama; müslümanların kıblesi; BEYTÜLMÂL:İslâm devleti hazînesi, mâliye teşkîlâtı.
-Bİ’SET:Gönderme, gönderilme. Bir peygambere peygamber olduğunun bildirilmesi.
Burhân-ı İnnî:İnneli (elbetteli) delîl. Eserden müessire (o eseri yapana), san’attan san’atkâra ve netîceden sebebe götüren delîl. Kelâm (akâid) ilminde daha çok bu delîl kullanılır.
-CEBEL-İ RAHMET:”Rahmet dağı” mânâsına, Arafat ovasındaki tepe.
-CEBRÂİL ALEYHİSSELÂM:Dört büyük melekten biri.
-DENDÂN-I SEÂDET:Peygamber efendimizin Uhud muhârebesinde şehîd olan, kırılan mübârek dişinin bir parçası.
-EHL-İ BİD’AT:Bid’at sâhipleri. Peygamber efendimizin ve eshâbının bildirdiği doğru îtikâddan (inanıştan) ayrılanlar.
-EHL-İ KIBLE:Kâbeyi kıble edinenler, müslümanım diyenler.
-EHL-İ SUFFA:Medîne-i münevverede, akrabâları ve evleri bulunmayan, Peygamber efendimizin mescidinin suffa denilen ve üzeri hurma dallarıyla örtülü bölümünde kalan eshâb-ı kirâm
-EHL-İ SÜNNET:Îtikâdda (inanılacak şeylerde) ve yapılacak işlerde Peygamber efendimizin ve O’nun Eshâbının (arkadaşlarının) ve sonra gelen müctehid İslâm âlimlerinin yolunda bulunan müslümanlar, sünnîler.
-EMÂNÂT-I MUKADDESE:İslâm dîni ve târihi bakımından büyük önem taşıyan, Peygamber efendimize ve diğer din büyüklerine âit bâzı mübârek şahsî eşyâ ve hâtıralar. Mukaddes emânetler. Bunlar: Hırka-i Saâdet, Seyf-i Nebevî, Nâme-i Saâdet, Mühr-i Seâdet, Dendân-ı Seâdet, Lıhy e-i Seâdet, Nakş-ı Kadem-i şerîf, Sancak-ı şerîf, Teyemmüm taşı.
-FÂRÛK:”Doğru ile yanlışı birbirinden ayıran” mânâsına hazret-i Ömer’in lakabı.
-GASÎL-ÜL MELÂİKE:Melekler tarafından yıkanan; Eshâb-ı kirâmdan Uhud harbinde şehîd olan ve cenâzesini meleklerin yıkadığı Peygamber efendimiz tarafından müjdelenen Eshâb-ı kirâmdan Hanzala hazretleri.
-KÂBE KAVSEYN,Peygamber efendimizin Mîrac gecesinde bilmediğimiz bir şekilde Allahü teâlâya yakınlığından kinâye olan bir tâbir.
-Kabr-i Seâdet,Peygamber efendimizin mübârek kabr-i şerîfleri. Hücre-i seâdet de denir.
-KASÎDE-İ BÜRDE:İslâm âlimlerinin meşhûrlarından ve evliyânın büyüklerinden Muhammed bin Saîd Busayrî hazretlerinin, sevgili Peygamberimizi öven meşhûr kasîdesi.
-NA’T-I ŞERÎF,Peygamberleri ve din büyüklerini öven şiirler. Daha çok Peygamber efendimiz
-SAHÎHAYN:Kur’ân-ı kerîmden sonra, doğru oldukları, bütün İslâm âlimleri tarafından tasdîk edilmiş olan altı hadîs kitâbından Sahîh-i Buhârî ile Sahîh-i Müslim’in ikisine birden verilen isim.
-SALVELE:Allahümme salli alâ Muhammed ve benzeri salât u selâm denilen ve Peygamber efendimize okunan hayır duâ.
-VAHY (Vahiy):Allahü teâlânın emirlerini ve yasaklarını, peygamberlerine melek vâsıtasıyla veya vâsıtasız olarak bildirmesi.
-Vahy-i Gayri Metlûv:Allahü teâlâ tarafından peygamberlerin kalblerine bildirilen vahyi, peygamberlerin kendilerine âit kelimelerle yanındakilere bildirmesi. Hadîs-i kudsî.
-Vahy-i Metlûv:Cebrâil aleyhisselâmın, Allahü teâlâdan aldığı haberleri getirerek peygamberlere okuması.
-Vahy-i metlûvun kelimeleri de, mânâları da Allahü teâlâdan gelmiştir. Kur’ân-ı kerîm vahy-i metlûvdur.
-VEDÂ HUTBESİ ,Peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem hicretin onuncu senesinde yaptığı Vedâ haccı sırasında îrâd buyurduğu (okuduğu) hutbe.

31

Temmuz
2012

Merak Edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  399 Kez Okundu

-Hangi surenin başında besmele yoktur?
-Peygamberimize ve getirdiği yüce hakikatlere ilk inanan hanım kimdir?
-Peygamber Efendimiz 8 yaşindan 25 yaşina kadar ki̇mi̇nle beraber kaldı?
-Peygamber Efendimizin baba annesi-anneannesi kimlerdir?
-Hazreti Ömer ne zaman Müslüman oldu?
-İlk ezanı kim okudu?
-Peygamber Efendimiz ne zaman doğdu ne zaman vefat etti?
-Tashih-i Huruf ne demektir?
-Nuh Aleyhisselamın hangi oğlu iman etmedi?
-Hangi durumda orucu bozarsan kefaret gerekir?
-Akabe biatları nerede ne zaman yapıldı?
– Ci`rane neresidir?
– Eimme-i sitte ne demektir?
– Emsalu`l-Kur`an ne demektir?
– Emsalu`l-Hadis ne demektir?
– Hadis ravilerinin ve muhaddislerin kimliklerini açıklayan ilim dalına ne denir?
-Etiyopya ülkesi nerededir?

31

Temmuz
2012

Merak edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  456 Kez Okundu

-Kerahet orucu diye bir oruç var mı ?
-Peygamber Efendimizin islami iki kisiyle guclendir dediği kimlerdir?
-Hicret nedir? Ne zaman oldu?
-Osmanlıda karınca fetvası diye bilinen fetvayı kim han padişah padişah döneminde verildi?
-Kadınların iki temizlik arası kaç gün en az olmalıdır?
-Üç kutsal mescidlerin isimleri nelerdir?
-İftar duası nasıl yapılır?
-Revm ne demektir?
-Eyüp Aleyhisselam hangi duayı yapardı?
-Kuran-ı Kerim de kaç Peygamber ismi bulunmaktadır?
-Kütüb-i Münzele ne demektir?
-Mute savaşında şehit olan üç komutan kimlerdir?
-Ezan okuyan kimseye ne denir?
-Ezan okunan yere ne denir?
-İmamın namaz kıldırdığı yere ne denir?
-Hatibin hutbe okuduğu yere ne denir?
-Şerefe ne demektir?
-Her ayın 13,14 ve 15.ci günleri tutulan oruca ne denir?

30

Temmuz
2012

Seçme Genel Kültür Soru ve Cevapları

Yazar: arafat  |  Kategori: GENEL KÜLTÜR  |  Yorum: Yok   |  900 Kez Okundu

. Amerika, Avrupa ve Afrika arasında hangi okyanus vardır? Atlas okyanusu
. Cebeli Rahme sözü size neyi hatırlatıyor? Arafat dağını
. Mekke fethedilince Rasulüllah Kabe’nin anahtarını kime verdi? Osman Bin Talha
. Şehit olduktan sonra meleklerin yıkadığı sahabe kimdir? Hanzala (r.a.)
. Peygamberimiz (s.a.v.) hicretinde hangi mağaraya sığındı? Sevr
. Avrupa güvenlik ve işbirliği konferansının kısa adı nedir?
. Nemrut dağı hangi ilimiz topraklarındadır? Adıyaman
. Fi zilali Kur’an tefsirinin Müellifi kimdir? Seyyit Kutup
. Pakistan’ın milli şairi kimdir? Muhammed İkbal
. Son Osmanlı halifesi kimdir? Abdül Mecit
. Mekke kaç yılında fethedildi? 630
. Mehmet Akif Ersoy’un meşhur eserinin adı nedir? Safahat
. Peygamberlerde nübüvvetten önceki harikulade hallere ne denir? İrhasat
. Ezanı rüyasında ilk gören sahabe kimdir? Abdullah Bin Zeyd
. Abbasi devletini kim yıktı? Moğollar
. İspanya’ya ilk çıkan ve gemileri yakan komutan kimdir? Tarık Bin Ziyad
. Kur’an’ın en son inen ayeti hangisidir? Maide suresi 3.ayeti
. Peygamberlerin günahsız oldukları hangi sıfatlarıdır? İsmet
. Cennet ile müjdelenen on sahabeye ne ad verilir? Aşerei Mübeşşere
. Müslümanlara Anadolu’nun kapısını açan savaş hangisidir? Malazgirt
. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in ilk diplomatı kimdir? Musab Bin Umeyr
. İstiklal marşımızın yazarı kimdir? Mehmet Akif Ersoy
. Türkiye’nin Yunanistan ile sınır kapısının adı nedir? İpsala
. İmamı Azamın iki meşhur talebesi kimlerdir? Muhammed, Yusuf
. İlk Cuma namazı nerede kılınmıştır? Ranuna vadisinde
. Türkiye’nin en uzun nehri hangisidir? Kızılırmak
. Dünyanın en yüksek tepesi neresidir? Everest
. Hz. Aişe validemiz kimin kızıdır? Hz. Ebu Bekir
. Allah yolunda ilk kılıcı kim çekti? Zübeyr Bin Avvam
. Amerika’nın kanalından dolayı işgal ettiği ülke neresidir? Panama
. İspanya’da kurulan müslüman devlet hangisidir? Endülüs Emevi
. İlk Osmanlı halifesi kimdir? Yavuz Sultan Selim
. Avrupa ortak para birimi nedir? ECU
. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in ilk inşa ettiği mescit hangisidir? Kuba mescidi
. Günümüzde nüfusu en fazla İslam ülkesi hangisidir? Endonezya
. Kızıl denizi Akdeniz’e bağlayan kanal hangisidir? Süveyş kanalı
. Kim İnandığınız gibi yaşamazsanız, yaşadığınız gibi inanırsınız dedi?Hz. Ömer
. 12 adaları ne zaman Yunanlılara verdik? 1947
. Endonezya’nın başkenti nedir? Jakarta
. Sevr mağarasına müşrikler hakkında bilgiyi kim getiriyordu? Abdullah b. EbuBekir
. Türkiye’de doğduğu halde kendi karasularımıza dökülmeyen nehir? Fırat – Dicle
. Dünyanın en büyük havaalanı nerededir? Cidde’de
. Uhutta peygambere atılan oka elini siper edip çolak kalan kim? Talha Bin Ubeydullah
. Aşk korkuya pençe, korku da aşka perde, Allah’tan nasıl korkmaz,
insan onu sever de” beyti kime aittir? Necip Fazıl Kısakürek

.İmam-ı Azamın iki talebesine ne ad verilir? İmameyn
. Tefhimül Kur’an tefsirinin yazarı kimdir? Mevdudi
. Hilafet hangi yılda kaldırıldı? 1924
. Kırgızistan’ın başkentinin adı nedir? Bişkek
. Miraç kandili hangi aydadır? Recep
. Hz. Musa (a.s.)’ın kayınpederi kimdir? Hz. Şuayb (a.s.)
. İlk vahiy nerede geldi? Hira Mağarasında
Moğolistan’ın başkentinin ismi nedir? Ulan Batur
. Hadimül Haremeyn lakabını kullanan halife kimdir? Yavuz Sultan Selim
. Sudan’ın başkentinin adı nedir? Hartum
. Pakistan’ın milli şairinin adı nedir? Muhammed İkbal
. Ağaç kovuğunda şehit edilen peygamber kimdir? Hz. Zekeriyya (a.s.)
. Fas’tan İspanya’ya geçerek gemileri yakan kimdir? Tarık Bin Ziyad
. Afrika ile Asya kıtasını birbirine bağlayan kanal nedir? Süveyş kanalı
. Kıbrıs hangi halife zamanında fethedildi? Hz. Osman
. Yemen’in başkentinin adı nedir? Sana
. Küçük abdest ile abdest arasındaki beklemeye ne denir? İstibra
. Şit (a.s.)’ın babası kimdir? Hz. Adem (a.s.)
. Mısır’a hükümdar olan peygamberin adı nedir? Yusuf (a.s.)
. Mısır’ı fetheden komutan sahabe kimdir? Amr Bin As
. Haiti’nin başkenti nedir? Porto Prens
Peygamberimiz (s.a.v.)’in İstanbul’da yatan sahabesi kimdir? Ebu Eyyub El Ensari
İran’ı fetheden komutan sahabe kimdir? Sad Bin Ebi Vakkas
Hz. Yakup (a.s.)’ın lakabı nedir? İsrail
Lübnan’ın başkenti nedir? Beyrut
Rumeli hisarını hangi padişah yaptırmıştır? Fatih Sultan Mehmet
. İspanya’nın başkenti nedir? Madrid
Anadolu Hisarı’nı hangi padişah yaptırmıştır? Yıldırım Beyazıt
. Portekiz’in başkenti nedir? Lizbon
. Makedonya’nın başkenti nedir? Üsküp
Türkiye’nin kuzeyden en uç noktadaki şehri hangisidir? Sinop
Romanya’nın başkenti neresidir? Bükreş
. Bosna’da müslümanlara karşı çarpışmış olan lider kimdir? Fikret Abdiç
. Macaristan’ın başkenti neresidir? Budapeşte
Bosna-Hersek’in başkenti nedir? Saray Bosna
Polonya’nın başkenti neresidir? Varşova
Çeçenistan’ın başkenti neresidir? Grozny
. Finlandiya’nın başkenti neresidir? Helsinki
Güneşe en yakın gezegen hangisidir? Merkür
Amerika ile Asya arasındaki okyanus hangisidir? Büyük okyanus
. Medyen kavmine kim peygamber olarak gönderildi? Hz. Şuayb (a.s.)
. Güneşe en uzak gezegen hangisidir? Plüton
Afrika, Asya ve Avustralya arasındaki okyanus hangisidir? Hint okyanusu
. Avrupa ile Kuzey kutbu arasındaki deniz hangisidir? Kuzey Buz Denizi
Ad kavmine hangi peygamber gönderilmiştir? Hud (a.s.)
Hz. Salih (a.s.) Hangi kavme peygamber olarak gönderildi? Semut

30

Temmuz
2012

Merak Edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  600 Kez Okundu

-Şuanda mevcut kuranlar hangi kıraat üzere yazılmış kac cesit kiraat vardır?
-Hafız osman hattı hangi kıraat üzere yazılmıştır?
-Kabeye saldıran Ebrehenin sonu ne oldu?
-Mehir değiştirilebilir mi?
– Kuran-ı Kerim kaç sahifedir?
-Burun kremi orucu bozar mı?
-İslam devletinin başkenti hangi halife döneminde Medineden Kufeye taşınmıştır ?
-Ameli mezheplerin ismleri nelerdir?
-On emir olarak bilinen buyruklar dinlerden hangisinin temel esaslarını oluşturur?
-Teyemmüm abdesti ne zaman alınır?
-Teyümmüm abdesti ne zaman meşru kılındı?

30

Temmuz
2012

Merak Edilen Dini Konular

Yazar: arafat  |  Kategori: AİLE  |  Yorum: Yok   |  575 Kez Okundu

-İlk diyanet işleri başkanımız kimdi?
-Diyanet İşleri Başkanlığı kaç yılında kuruldu?
-T.Diyanet Vakfı ne zaman kuruldu?
-1984 yılında diyanet işleri başkanı kimdi?
-Medine de yedi mescidlerin bulunduğu yer bize neyi hatırlatıyor?
-Peygamber Efendimiz vefat edince kim yıkadı?
-Peygamber Efendimizin kabrini hangi sahabe kazdı?
-Peygamberimizi kabri saadetlerine kimler koydu?
-Oruç ibadeti ne zaman farz kılındı?
-Adadile diye anılan sahabeler kimlerdir?
-Peygamber Efendimizin vahiy baş katibi kimdir?
-Zeyd bin Harise hagi savaşta şehit oldu?
-Bedir savaşında ilk şehit olan sahabe kimdi?

30

Temmuz
2012

DİYANET MBST HAZIRLIK DERS NOTLARI KILAVUZU(1-20)

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  1.231 Kez Okundu

DİYANET  MESLEKİ BİLGİLER  SEVİYE  TESBİT  SINAVI   İLE İL-İL DIŞI  NAKİL  TALEBİNDE BULUNABİLMEK HACCA  VE  YURTDIŞINA DİN GÖREVLİSİ OLARAK  GÖREVLİ GİDEBİLMEK İÇİN  MBSTS  ÖNEMLİDİR.MBSTS   YÖNELİK  NOTLAR,GEREKEN TERİMLER VE  GENEL KÜLTÜR BİLGİLERİ SINAVA KATILACAK DİN GÖREVLİLERİMİZE FAYDALI OLACAĞI ÜMİDİ İLE  20 BÖLÜM HALİNDE  HAZIRLANARAK SİTEDE DE YAYINLANMIŞTIR.  SELAM VE DUA İLE 

NAKİL  SINAVLARINA – HACCA GÖREVLİ -  YURTDIŞINA DİN GÖREVLİSİ 

30

Temmuz
2012

DİB mbsts Hazırlık Teknik Terimler Bilgisi-1

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  436 Kez Okundu


-Miun: ayet sayısı 100 den fazla olan sureler.
-Mudal hadis: senedinde birbiri ardınca iki ravi düşen hadise denir.
-Mutezilenin 5 temel prensibi: 1) Tevhid 2) adalet 3) Vad vaid 4) elmenzile beynelmenzileteyn 5) emri bil maruf ve nehyi anil münker
-Muavvizateyn:felak-nas sureleri; muavvizat ise:ihlas,felak ve nas sureleri.
-Muhadram: hem cahiliye hem de peygamber zamanında yaşamış ancak peygamberi göremeyip sahabe ile görüşen müslümanlara verilen isimdir.

-hucurat suresinden buruç suresine kadar olan surelere tıvalı mufassal, buruçtan leyl suresine kadar evsatı mufassal, leyl den nas suresine kadar kısarı mufassal denir.
-Müşkilul hadis.hadislerde anlaşılması zor olan ya da birbirine çelişkili gibi görünen ifadeleri konu edinen hadis dalıdır.
-Mutunu erbaa:hanefi fıkhında 4 ana kaynak eser.1) nesefinin kenzüd dekaiki, 2) Mevsılinin muhtar, 39 tacuşşeria mahmudun vikayesi ve 4 ) Saatinin Mecma adlı eserleridir.
-İmam muhammedin tevatür veya şöhret derecesinde nakledilen eserlerine zahirur rivaye denir.bunlar kadar sağlam olmayan bir rivayet yoluyla nakledilen eserlerine ise nadirur rivaye denir.
-Zahirur rivaye:1) el asl(mebsut) 2) camiussağir 3) camiulkebir 4) siyerus sağir 5) siyerül kebir 6) ziyadat ve ziyadatüz ziyadat,
-Nadirur rivaye: 1)rakiyyat 2) keysaniyyat 3) cürcaniyyat 4) haruniyyat 5) el hiyel vel mearic .
-Panteizm: allah ile alemi bir ve aynı gören düşünce akımı.
-rivayet tefsirleri:1) taberi: camiul beyan an tevili ayıl kuran 2) ibn kesir: tefsirul kuranil azim.
-sahihan: buhari ve üslimin iki hadis kitabına birden bu ad verilir.
-selbi sıfat: Allahın ne olmadığını ve neler yapmadığını ifade eden sıfatlar.
-selefiyenin temel prensipleri: 1) takdis: Allahı şanına layık olmayan şeylerden tenzih etmek 2) tasdik: kitab ve sünnetin verdiği şekilde Allahı vasıflandırmak 3) aczi itiraf: Müteşabih ayetler bilinemez. 4)sukut: müteşabih ayette susmak 5) keff:müteşabih ile kalben dahi meşgul olmamak 6) marifet ehline teslim: müteşabibi bazıları bilebilir. 7) imsak: müteşabihi tevil ve tefsir etmekten kaçınmak.
-Talmud: sözlü tevratın yazıya geçirilmiş şekli olan mişna üzerine yapılmış tefsir ve yorumlardır.
-işari tefsir:tasavvufi tefsir.
-Telfik, değişik mezheplerin görüşlerinden faydalanmak.
-tevratın bölümleri. tekvin,huruç,tevrat,sayılar ve tesniyedir.

-ulul azm peygamberler: Hz. nuh,ibrahim,musa,isa ve muhammed.
-ilk vahiy katipliğini mekkede abdullah b. sad, medine de zeyd b. sabit yaptı. başlıca vahiy katipleri: 4 halife, muaviye, amr b. el As, muaz b. cebel, übey b. kab, muğire b. şube, şurahbil b. hasene,halid b. velid….
-yemini lağv: bir şeyin öyle olduğu zannedilerek ya da ağız alışkanlığıyla yapılan yeminlerdir. keffaret gerekmez.
-yemini ğamus: yalan yere, bile bile yapılan yemin.
-yemini münakid. mümkün olan ve geleceğe yönelik bir şeyi yapmak veya yapmamak üzere yapılan yemindir. bu yeminin keffareti 10 fakiri doyurmak veya giydirmek veya köle azat etmektir. buna gücü yetmeyen kimse 3 gün peşpeşe oruç tutar.
-zelle.peygamber hataları.
-Zıhar: erkeğin eşine onu kendine haram kılmak için sen bana anamın sırtı gibisin demesidir.keffareti: köle azat etmesi, buna gücü yetmezse 60 gün peşpeşe oruç tutması, buna da gücü yetmezse 60 fakiri doyurmaktır.
-Zati sıfatlar: 1) Vücud:Var olmak 2) Kıdem:Başlangıcı olmamak 3) beka:Sonu olmamak 4) Muhalefetün lil havadis: Sonradan olanlara benzememek 5) vahdaniyyet: Bir olması, eşi ve benzeri olmaması 6) Kıyam bi nefsihi: Varlığı kendinden olmak
-Subuti sıfatlar: 1) Hayat 2)semi 3)Basar 4)İrade 5)ilim 6)kudret, 7)kelam 8)tekvin:yaratmak.
-Zebur: yazılı şey ve kitap manasına gelir.
-İrhas:peygamber olacak şahsın peygamber olmadan önce gösterdiği olağanüstü şeyler.
-meunet: yüce allahın veli olmayan bir kulunu içinde bulunduğu sıkıntıdan olağanüstü bir şekilde kurtarmasıdır.
-istidrac:kafir ve günahkarların isteklerine uygun olarak meydana gelen olağanüstü şeyler.
-İhanet: kafir ve günahkar kişiden isteğine aykırı bir şekilde meydana gelen olağanüstü hadiseler.
-Hissi mucize: duyu organıyla algılanabilen olağanüstü hadiseler.ayın yarılması gibi.
-mizan:ilahi terazi.
-araf: cennetle cehennem arasında bulunan yüksek kısımdır.
-Kader:Allahın ezelden ebede kadar olacak şeyleri bilip takdir etmesi, kaza ise bunların yeri ve zamanı gelince yaratılmasıdır.
-İcma: Hz.peygamberin vefatından sonraki herhangi bir devirde şeri bir meselenin hükmü konusunda müctehidlerin fikir birliği etmesidir. her müctehid aynı yönde kararlarını tek tek açıklarsa sarih icma olur; bazıları görüşlerini açıklar diğerleri sessiz kalır aksi bir görüş belirtmezse bu sukuti icma olur.
-Kıyas: Kitap ve sünnette hükmü bulunmayan fıkhi meseleye, aralarındaki illet birliği sebebiyle naslarda düzenlenmiş meselenin hükmünü vermek.
-Kıyasın rukunleri: 1)Asl:hükmü nas tarafından belirlenmiş fıkhi olay, 2) Fer: hükmü belirlenmemiş olay, 3) Aslın hükmü; asl hakkında sabit olan ve kıyas yoluyla fer e uygulanacak hüküm. 4) İllet: Asla ait olan hükmün konmasına esas teşkil eden özellik
-istihsan: müctehidin bir meselede özel bir delil sebebiyle o meselenin benzerlerinde verdiği hükümden vazgeçip başka bir çözümü benimsemesi. genelde hanefi ve malikiler kullanır.
-İstislah(Mesalihi mürsele) : daha çok malikiler kullanır.
-istishab: daha önce varlığı bilinen durumun aksine delil bulunmadıkça varlığını koruduğuna hükmetmedir.
-seddi zerai: kötülüğe giden yolların kapatılması. maliki ve hanbeliler sık kullanır.
-rey: sözlükte şahsi görüş, kanaat. ıstılahta ise, hakkında açık bir nas bulunmayan fıkhi bir meselede müctehidin belli metodlar uygulayarak ulaştığı şahsi görüştür.
-İctihad sözlükte,zor ve meşakkatli bir işi gerçekleştirme uğrunda kişinin olanca gayreti göstermesi, ıstılahta fakihin şeri ameli bir meselenin hükmünü ilgili delillerden çıkarmak için olanca gayreti sarfetmesidir.
-Vazi hüküm:İki durum arasında Şariin kurduğu bağ. sebeb, şart ve mani şeklinde üçe ayrılır. 1) Sebeb:Şariin varlığını hükmün varlığı yokluğunu da hükmün yokluğu için alamet kıldığı durumdur. (Rukun: birşeyin varlığı kendi varlığına bağlı olan ve onun yapısından bir parça teşkil eden şey.) 2) –
-Şart: Bir hukuki sonucun varlığı kendi varlığına bağlı olan ancak kendisinin varlığı onun varlığını zaruri kılmayan ve onun yapısından bir parça teşkil etmeyen fiil veya vasıftır. 3) Mani: Varlığı sebebe hüküm bağlanamaması veya sebebin gerçekleşememesi sonucunu doğuran durumdur.
-Müfsid: Başlanmış bir ibadeti bozan veya bir hukuki işlemi sakatlayan eksikliktir.
-Teklifi Hüküm: Şariin mükelleften bir fiili yapmasını veya yapmamasını istemesi veya onu yapıp yapmamada serbest bırakmasıdır. Farz,vacip,mendup,mubah,tenzihen mekruh,tahrimen mekruh,haram şeklinde yediye ayrılır.
-Farz:Allahın mükelleften yapılmasını kesin ve bağlayıcı bir tarzda istediği fiil; vacip ise kati değil zanni bir delille yapılmasınıkesin olarak istediği fiildir. Mendup, Yapılması teşvik edilen yapılması kesin olmayan bir tarzda istenen fiildir. Mendubun içine sünnet ve müstehab girer. ( Sünneti müeeked: peygamberin devamlı yaptığı nadiren terkettiğ;Sünneti ğayrı müekked: bazen yapıp bazen terkettiği sünnettir. Zevaid: İnsan olması sebebiyle yaptığı, dini anlamı olmayan sünnetlerdir.) ( Müstehab: Peygamberin bazen yapıp bazen terkettiği, alimlerin ve salih kulların öteden beri yaptıkları ve tavsiye ettikleri fiil ve davranışlara denir.)
-Mübah: Yapıp yapmamakta serbest bırakılan fiiller./ Mekruh: Şariin yapılmamasını kesin ve bağlayıcı olmayan bir tarzda istediği fiildir.
-Tahrimen Mekruh: Bir şeyin yapılmamasını kesin ve bağlayıcı bir tarzda istemekle beraber bu talep haberi vahid gibi zanni bir delille gerçekleşmişse buna tahrimen mekruh denir.Yukarıdaki mekru tanımı aslında tenzihen mekruh için kullanılır. Haram ise Şariin bir fiilin yapılmasını kesin ve bağlayıcı bir ifade ile yasakladığı fiildir.
-Haram iki türlüdür.1) Haram liaynihi: Bizzat kendisindeki kötülük sebebiyle baştan haram olan fiildir. 2) Haram liğayrihi: Aslında meşru ve serbest olduğu halde haram kılınmasını gerekli kılan geçici durumla ilgili fiildir.

-Azimet: herhangi bir zarurete bağlı polmaksızın ilkten konmuş olan ve her mükellefe normal durumlarda ayrı ayrı hitab eden asli hükümdür. Ruhsat ise, herhangi bir zaruret sebebiyle azimetin hükmünün terkedilebilmesi durumudur.
-Mai müstamel: abdest,gusul gibi hükmi temizlikte kullanılmış sudur.
Diğer üç mezhepte abdeste başlarken niyet farzdır.hanbelide besmele farzdır.tertib yani farzın ayette sayılan sıraya uygun yapılması şafi ve hanbelide farzdır. muvalat yani abdest işlemlerinin ara verilmeden yapılması maliki ve hanbelide farzdır. Caferiler ayağın yıkanması değil meshedilmesi farzdır der.
Mestle 6 km yürünebilmeli ve topuktan aşağı kısmında üç ayak parmağı girecek delik yırtık bulunmamalıdır.
Şafiler cünüpluk için şehvetle gelmeyi şart koşmaz.
Gusulde delk yani ovalama ve muvalat yani ara vermeden yapma maikilere göre farzdır.
-teyemmümde niyet farzdır.
Farzlara bağlı olmaksızın Allah rasulunun değişik zamanlarda nafile olarak kıldığı regaib namazlar gönüllü olarak kılındığı için tatavvu namazlar olarak da adlandırılır. Farzlara bağlı kıldıkları ise revatib adını alır.
-Hanefide isfar yani sabah namazını oralık aydınlandıktan sonra kılmak müstehaptır. sadece kurban bayramının ilk günü müzdelifede bulunan hacıların o günün sabah namazını tağliste yani fecri sadık doğar doğmaz karanlıkta kımak faziletlidir. diğerlerine göre her zaman tağliste kılmak daha iyidir.
-namazda tadili erkan vaciptir.ebu hanifeye göre huruç bi sunih yani namazdan kendi fiili ile çıkmak rukundür.
-ezan okunurken her cümle arasında biraz beklenir ve ikinci cümlede ses biraz yükseltilir. buna teressül veya irtisal denir.kamet ise duraklama yapılmaksızın seri okunur. buna hedir denir.
-Muhazatün nisa: kadınların erkeklerle aynı safta veya hizada bulunmasıdır.
-Tek başına namaz kılana münferid, imama uyarak kılana muktedi denir.
-Müdrik: Namazın tamamını imamla kılan kişi./ lahik: namaza imamla başlamış ama namaza ara vermek zorunda kalmış kişi./ Mesbuk ise imama namazın 1. rekatinin rukusundan sonra yetişen kişidir.
-Kefeni sünnet: Erkek için Kamis,izar ve lifafe;kadınlar için bunlarla birlikte baş ve göğüs
-kefeni kifayet:erkek için izar ve lifafe ve kadın için bir de başörtüsüdür.
kefeni zaruret ise tek parça beze sarılmak.
-ramazan bayramı 1. gün ve kurban bayramı günleri oruç tutmak haramdır.
-Nema: Zekatın şarlarından olan nema malın artıcı nitelikte olmasıdır. havelanül havl ise malın üzerinden bir kameri yıl geçmesidir.
-Nisab:Altında 20 miskal:85 gram; Gümüşte 200 dirhem:595 gram; hayvanlarda 5 deve;30 sığır ve 40 koyundur.
-Rikaz:yer altındai maden, define hazine gibi şeyler için kullanılır.
-zekat için hayvan saime olmalı yani senenin çoğunu meralarda otlayarak geçirmelidir.yemle beslenen hayvana ise malufe, ziraat nakliyat gibi işlerde kullanılan hayvana ise amile denir.
-Fıtr sadakası ramazan bayramına kavuşan ve temel ihtiyaçları dışında belli bir miktar mala sahip müslümanın kendisi ve velayeti altındaki kişiler için verdiği bir sadakadır.
-haccın geçerlik şartları: 1) Hac niyetiyle ihrama girmek 2)özel mekan 3) özel zaman
-İhramın rukunleri: Niyet ve telbiyedir.
-Mikat yerleri: 1) Zulhuleyfe: Medine tarafından gelenlerin ihram yeri.mekkeye en uzak burasıdır.hz. peygamber veda haccında halen Ahbarı Ali denen bu yerde ihrama girmiştir.
2) Cuhfe: Mısır ve Suriyeden
3) zatuırk. ırak , 4) Karnulmenazil. necid ve kuveyt
5) yelemlem: yemen ve hindistan yönünden gelenlerin mikat yeridir.mekkeye en yakın mikat da budur.
-Haccın farzları ihram,arafat vakfesi ve ziyaret(ifaza) tavafıdır.
-haccın asli vacipleri. say, müzdelife vakfesi,şeytan taşlama, halk veya taksir(saçları kısaltma) ve veda (sader) tavafı olmak üzere 5tir.
-Remyi cimar:Şeytan taşlama işlemi.
-ilk tehallül: Cinsel ilişki dışında yasaklar kalkar. saçların traş edilmesiyle başlar. ikinci tehallülde ise cinsel ilişki dahil tüm yasaklar kalkar. ziyaret tavafının yapılmasıyla olur.
-Hedy:hac ve umre menasikiyle ilgili kesilen kurbana denir.Kurban bayramı dolayısıyla kesilene ise udhiyye denir.
-Rici talak: kocaya yeni bir nikaha ihtiyaç olmadan boşadığı karısına dönme imkanı veren boşama türüdür.
-Bain talak: kocaya boşadığı eşine ancak yeni bir nikahla dönme imkanı veren boşama şeklidir.
-Karşılıklı rıza ile boşanmaya muhalea veya hul denir.
-mahkemeye boşnma için başvurmaya tefrik denir.
-Lian: karısına zina etti deyip bunu ispat edemeyen karı kocanın karşılıklı lanetleşmesididr.
-İla: Kocanın 4 ay veya daha fazla karısına yaklaşmayacağına yemin etmesi, adamasıdır.
-diyanet dergisi 1962 de çıkmaya başladı.
–Mişna: Tevratın hükümlerini açıklayan şifahi beyanların yazıya geçirilmiş şeklidir.istilam:haceri esvedi selamlamak.

 

30

Temmuz
2012

DİB mbst Hazırlık Kırk Hadis-2

Yazar: arafat  |  Kategori: HADİS  |  Yorum: Yok   |  440 Kez Okundu


1-Insanda bir organ vardir.Eger ve saglikli ise bütün vücut saglikli olur; eger o bozulursa bütün vücut bozulur.(Buhari)
2-Ben , güzel huylari tamamlamak icin gönderildim(el-muvatta)
3-Allah`im ! Yaradilisimi güzel yaptigin gibi, ahlakimida güzellestir.(Ahmet b.hanbel, 1,403)
4-Ey Muaz b.Cebel! Insanlara karsi ahlakini güzellestir.(Malik, Hüsnü`l-Huluk,2,902)
5-En hayirlilariniz, ahlakca en güzel olanlarinizdir.(Müslim,Fedail, 68,2/1820)
6-Hayirliniz, ailesine hayirli olanlarinizdir.(Ibn Mace,Nikah, 50,1,636)
7-Hayirliniz, kadinlari icin hayirli olaninizdir.(a.g.e)
8-Müslüman , güzel ahlaki sayesinde Allah`in emirlerini yerine getirip devamli oruc tutanlar derecesine yükselir.(Taberani)
9-Bedene kolay ve hafif gelen ibadeti size bildireyim mi?Susmak ve güzel ahlak sahibi olmaktir.(Secme hadisler DiB Sh.21)
 

10-Tehlikeyi dogrulukta görseniz de dogrulugu arastiriniz, zira kurtulus ancak ondadir.a,g.Sh.31)
11-Bir kimse bir cocuga , gel sana sunu verecegim der ve sonra fa vermezse bu ( sözü) bir yalandir.(Ahmet b. Hanbel, 2, 452)
12-Her iyi olan sey sadakadir. Kardesini güzel yüzle karsilaman ve kendi kovandan kardesiniin kabina bosaltman iyi olan seylerdir.(Tirmizi)
13-Dört sey sende olduktan sonra dünyadaki kaybindan sana bir zarar gelmez:Emaneti korumak, dogru söylemek, güzel ahlak ve helal lokma.(Ibn hanbel, 2,177)
14-Haya imandandir.(Buhari)
15-her dinin bir ahlaki vardir.Islam`in ahlaki da hayadir.(Malik, Hüsnü`l-Huluk, 2, 905)
16-Allah`in rizasi , (anne) ve babanin rizasindadir.Allah`in gazabi da (anne ve ) babanin gazabindadir.(Tirmizi)
17-Rizkininin cogalmasini ve ömrünün uzamasini isteyen, anne ve babasina ihsan ve ikramda bulunsun ve akrabalarini ziyaret etsin.(ahmed b. Hanbel, 3,156)
18-Üc sey vardirk ki, bunlar ile yapilan amelin faydasi yoktur:Allah`a sirk kosmak, anne ve babaya asi olmak, Muharebe meydanindan kacmak.(Taberani)
19-Iyi huyluluk ve yumusakliktan mahrum olanlar, hayirdan da mahrum olurlar.(Müslim)
20-Bir ev halkina rifk nasip olursa,mutlaka onlara fayda saglar.(Taberani)
21-Insanlari dine(tatli sözle) davet edin.Müjdeleyin, nefret ettirmeyin.Kolaylastirin , zorlastirmayin.Uyumlu olun, gecimsiz olmayin.(Buhari)
 

22-Kibir ve gururdan sakininiz.Zira kibir, süslü elbise giyen adamda bulunur.(Taberani)
23-Biriniz malda, yaratilista ve evlatta kendisinden üstün olana (degil), kendisinden asagi olana baksin.(Buhari,Rikak, 30,7,187)
24-Bir koyun agilina giren iki ac kurdun onlara zarari, hased ve mala düskünlügün Müslümanin dinine verdigi zarardan daha cok degildir.(Tirmizi,Zühdm43,4,588)
25-(Enes`e hitaben)Evladim, gücün yettigi kadar kalbinde kimseye karsi kötü bir sey olmaksizin sabahlamaya, aksamlamaya calis.(Tirmizi, Ilim, 16,5,46)
26-Zenginlik , mal coklugu degildir. asil zenginlik, gönül zenginligidir.(Tirmizi)
27-Allah katinda een sevimli ev, icinde yetime ikram olunan evdir.(Taberani)Bir kimse kardesini bir kusur ile ayiplarsa, o kusuru islemseden , o kimse ölmez.(Tirmizi)
28-Kul, kardesinin ihtiyacini gidermeye devam ettikce, Allahu Teala da onu ihtiyacini giderir.(Taberani)
29-Sünnetimi ihya eden beni sevmis demektir.Beni seven ise Cennette benimle beraberdir.”(Tirmizi,ilm,16)
30-Allah`im ! iki zayif kimsenin, yetimle kadinin hakkini yemekten herkesi siddetle sakindiriyorum.(secme Hadisler , Sh.188, Diyanet yayinlari)
31-Beni gören veya beni göreni gören kimseye ates dokunmaz.(Tirmizi)
32-Dilini muhafaza et, lüzumsuz sözleri söyleme.
33-Zekat vermek , günahlardan temizlenmeye bir vesiledir.
34-bir kimsenin sac ve sakalinin agarmis olmasi, kendisi icin vaiz, olmaya kafidir.
 

35-Her marazin (hastaligin) bir ilaci vardir.Günahlarin ilacida istigfardir.(500Hadis, Ö.Nasuhi Bilmen)
36.Ümmetimin ibadetinin en faziletlisi, Kur`an okumaktir.
37-Kabir, ahiret yolunun ilk konak yeridir. Insan orada kurtulursa ondan sonrasi kolaydir…
38-Kuvvetli kimse demek, güreste baskalarini yenen degil, ancak hiddet aninda kendine hakim olandir.(Buhari)
39-Biriniz malda , yaratilista ve evlatta kendisinden üstün olana(degil9 , kendisinden asagi olana baksin.(Buhari)
40-Ademoglu ihtiyarladikca onda iki sey genclesir:Mala karsi hirs ve hayata karsi hirs.(Tirmizi)

30

Temmuz
2012

DİB YETERLİLİK –MBST SINAVLARINA HAZIRLIK PRATİK ÇALIŞMA KILAVUZ NOTLARI-3

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  622 Kez Okundu

S1: Yüce Allah emir ve yasaklarını insanlara tebliğ etmek için gönderdiği
peygamberlerin ilki kimdir?
C1: Hz. Âdem (Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Đslam Đlmihali, Sayfa 507)
S2: Peygamber efendimizin annesinin, babasının adını ve soyunun kime dayandığını
sırasıyla yazınız?
C2: Âmine, Abdullah, Hz. Đbrahim. (a.g.e.S:507)
S3: Peygamber efendimiz kaç yılında ve hangi ayda dünyaya gelmiştir?
C3: 571 yılında Rebi-ül evvel ayının 12. gecesi(a.g.e.S:507)
S4: Peygamber efendimizin dedesinin adı nedir?
C4: Abdulmuttalip. (a.g.e.S:507)
S5: Muhammed adının anlamı nedir?
C5: Yerde ve gökte övülen. (a.g.e.S:508)
S6: Hazreti Muhammedin süt annesinin adını ve hangi kabileye bağlı olduğunu yazınız?
C6: Halime,Sad Oğulları Kabilesi (a.g.e.S:508)
S7: Peygamber efendimizin süt bacısının adı nedir?
C7: Şeyma. (a.g.e.S:508)
S8: Hz. Halime peygamber efendimize kaç yasına kadar süt anneliği yapmıstır?
C8: 5 yaşına kadar (a.g.e.S:508)
S9: Hz. Abdullahın kabri nerededir?
C9: Medinededir. (a.g.e.S:508)
S10: Hz. Amine eşini ve akrabalarını ziyaret ettikten sonra Medineye giderken
hastalandığı yer neresidir?
C10: Ebva Köyü. (a.g.e.S:509)
S11: Ümmü Eymen kimdir?
C11: Hz.Aminenin hizmetçisidir(a.g.e.S:509)
S12: Hz. Muhammedin annesi vefat ettiğinde kendisi kaç yasında idi?
C12: 6 Yasında (a.g.e.S:509)
S13: Dedesi Abdulmuttalibin vefatı ile Hz. Muhammede hangi amcası bakmıştır?
C13: Ebu Talip (a.g.e.S:509) S14: Peygamber efendimize güvenirliliğinden dolayı halk arasında ona ne ad verilirdi?
C14: Muhammed-ül emin (a.g.e.S:509)
S15: Peygamber efendimizin hakemliğini yaptığı taşın adı nedir?
C15: Hacer-ül Esved(a.g.e.S:509)
S16: Peygamber efendimizin ilk eşi kimdir?
C16: Hz.Hatice(a.g.e.S:510)
S17: Peygamber efendimize peygamberlik kaç yılında ve nerede gelmiştir?
C17: 610 Yılında Hira Dağında. (a.g.e.S:510)
S18: Đlk vahiy hangi ayetlerdir?
C18: Alak Süresinin ilk 5 ayeti. (a.g.e.S:510)

S19: Peygamberimize ilk inanan ve onunla ilk namazı kılan kişi kimdir?
C19: Hz. Hatice. (a.g.e.S:511)
S20: Đlk Müslümanlar kimlerdir?
C20: Hz. Hatice, Hz. Ali, Zeyd b. Harise ve Hz. Ebubekir. (a.g.e.S:511)
S21: Hz. Peygamber’in insanları ilk defa Đslam’a davet etmek için konuşma yaptığı yer
neresidir?
C21: Mekke’de bulunan Safa tepesidir. (a.g.e.S:511)
S22: Vahyin gelişinin 6. yılı idi. Peygamber Efendimiz safa tepesinde Ebu Cehil
tarafından hakarete uğradı bunun ardından olay Peygamberimizin amcasına anlatıldı.
Olaya çok kızan amcası da henüz Müslüman değildi ve Ebu Cehil’in bu sözlerine
karşılık Ebu Cehil’e bir tokat atarak aynen şu cevabı verdi ;”Ben de yeğenimin inancını
paylaşıyorum” diyen Efendimizin amcası kimdir?
C22: Hz. Hamza (a.g.e.S:513)
S23: Peygamber efendimizi öldürmekle görevlendirilen ve yolda giderken bazı olaylarla
karşılaşınca Müslüman olan sahabi kimdir?
C23: Hz. Ömer.(a.g.e.S:514)
S24: Bilal-i habeşi”yi hürriyetine kavuşturan sahabi kimdir?
C24: Hz. Ebubekir(a.g.e.S:515) S25: Müslümanlara karşı yapılan boykot ile hangi kararlar alınmıştır?
C25: Müslümanlar ile alış veriş edilmeyecek ve kız alıp verilmeyecektir.(a.g.e.S:515)
S26: Boykot karalarını yazan ve Kabe’nin duvarına bu kararları asan müşrik kimdir?
C26: Mansur b. Đkrime.(a.g.e.S:515)
S27: Boykot kararını müşrikler kaç yıl sürdürdüler?
C27: 3 Yıl sürdürdüler.(a.g.e.S:515)
S28: Boykot yıllarında ve daha öncesinde Besmele yerine ne kullanılırdı?
C28: Bismikellahümme.(a.g.e.S:515)
S29: Đslam tarihinde Peygamberimizin Mekke’den Medine’ye göçüne ne ad verilir?
C29: Hicret.(a.g.e.S:515)
S30: Müşriklerin Đslam’ı yok etmek için toplandıkları yerin adı nedir?
C30: Darunnedve(a.g.e.S:516)
S31: Peygamberimizi öldürme kararı alan müşrikler Peygamberimizin evini
kuşattıklarında yatağında kimi buldular?
C31: Hz. Aliyi.(a.g.e.S:516)
S32: Peygamber Efendimizin müşriklerden saklandığı mağaranın adı nedir?
C32: Sevr Mağrası.(a.g.e.S:516)
S33: Peygamber Efendimizin hicrette yol arkadaşı kimdir?
C33: Hz. Ebubekir.(a.g.e.S:510)

S34: Đslam tarihinde ilk yapılan ve Peygamber Efendimizin de işçilik yaptığı mescidin
adı nedir?
C34: Kuba Mescidi(a.g.e.S:517)
S35: Đlk cuma namazının kılındığı yer neresidir?
C35: Salimoğulları Yurdu.(a.g.e.S:517)
S36: Peygamber Efendimizi Medine’de evinde misafir eden sahabi kimdir?
C36: Ebu Eyyüb el- Ensari(a.g.e.S:517)
S37: Peygamber Efendimizi, Ebu Eyyub el-Ensari’nin evinde ziyaret edip orada
Müslüman olan kişi kimdir?
C37: Abdullah b. Selam.(a.g.e.S:518) S38: Peygamber Efendimizin yaptırdığı ve bugün kabrinin bulunduğu mescidin adı
nedir?
C38: Mescid-i Nebi (Nebevi). (a.g.e.S:518)
S.49: Mekke’den göç ederek Medine’ye gelen Müslümanlara ne ad verilir?
C.39: Muhacir. (a.g.e.Sa:519)
S.40: Mekke’den gelen yerli halka ev sahipliği yapan Müslümanlara ne ad verilir?
C40: Ensar. (a.g.e.S:519)
S41: Mekke kaç yılında fethedildi?
C41: 630 yılında fethedildi. (a.g.e.S:521)
S42: Kâbe’ye verilen diğer ad nedir?
C42: Harem-i Şerif. (a.g.e.S:522)
S43: Peygamber Efendimiz hastalandığında Mescid-i Nebi”ye imamlık için kimi
görevlendirmiştir?
C43: Hz. Ebubekir. (a.g.e.S:524)
S44: Peygamber Efendimiz kaç yılında vefat etmiştir?
C44: 632 (8 Haziran). (a.g.e.S:525)
S45: Peygamber Efendimizin kabrinin bulunduğu yere ne ad verilir?
C45: Ravza-i Mutahhara. (a.g.e.Sayfa:525)
S46: Peygamber Efendimizin kaç çocuğu vardır ve isimleri nelerdir?
C46: 7 çocuğu vardır, isimleri ise; Kasım, Abdullah, Đbrahim, Zeynep, Ümmügülsüm, Rukiye
ve Fatma”dır. (a.g.e.S:525)
 

S47: Peygamber Efendimizin hangi çocuğu kendisinden sonra vefat etmiştir?
C47: Hz. Fakıma. (a.g.e.Sayfa:526)
S48: Sahabeler Hz. Aişe annemize gelerek “Alah Resulünün ahlakı nasıldı?” diye
sordular. Hz. Aişe annemiz cevaben ne demiştir?
C48: “O’nun ahlakı Kur’an idi…(a.g.e.S:527)
S49:”Ey Muhammed! Vallahi sen bize hiç yalan söylemedin, fakat biz sana uyarsak
yerimizden olacağız, bundan dolayı iman etmiyoruz.”diye itirafta bulunan kişinin adı nedir?
C49: Haris b. Amir (a.g.e.S:528)
S50:Hudeybiye barış antlaşmasının şartlarından biri de; Mekkelilerden biri Müslüman
olsa bile eğer müslümanlara sığınırsa geri verilecek, Mekkelilere sığınan olursa geri
verilmeyecekti. Bu antlaşma maddesi henüz imza altına dahi alınmamış fakat söz olarak
geçilmişti. Ebu Cendel ise Mekkelilerden kaçmış Müslümanlardandı. Antlaşma
imzalanmamasına rağmen Peygamber Efendimizin Ebu Cendel’e ;”Sen sabırlı ol. Allah
sana kurtuluş yolu açacaktır” demiş, ve onu iade etmenin işaretini vermiştir. Burada
Peygamber efendimizin hangi özelliği öne çıkmaktadır?
C50: Efendimizin doğruluğu. (a.g.e.S:530)
S51: Peygamber Efendimiz Đslam’ın yayılması için büyük çabalar sarf etmiştir. Hz.
Hatice anamız ve amcası Ebu Talip de ölünce müşriklerin eziyetleri daha da
artmıştı.Efendimiz yanına Zeyd b. Harise’yi de alarak bir yere gitmiş ve orada
taşlanmış ve Allah, Cebrail a.s.’ı emrine vermiş; “sen iste dağları üstüne yıkayım” diyen
Cebrail a.s.’a Efendimiz ;”Ben onu istemem, isterim ki onların soylarından da Allah’a
iman eden nesiller gelsin” demiş.Buna göre ;
a)Burada meydana gelen olayın gerçekleştiği yerin adı nedir?
b)Bu olay Efendimizin hangi Ahlakını yansıtmaktadır?
C51:
a)Taif
b)Efendimizin merhametini. (a.g.e.S:530/531)
S52: Peygamber Efendimiz hayatı boyunca insanlığa ışık tutacak rehberliği bize
yaşayarak göstermiştir. Çalışmayı övmüş rızık için helal yollardan nasip aramayı ibadet
olarak bize söylemiş, tembellik ve miskinlikten dualarda Allah’a sığınmamızı bize
öğretmiştir. Çalışmamanın sonucu olarak insan muhakkak muhtaç hale gelecek ve
istemeye başlayacaktır. Böyle durumlardan Efendimiz hiç hoşnut olmamıştır. Bu durum
aşağıdakilerden hangisidir?
a)Zekat talep etme
b)Sadaka talep etme
c)Yardım talep etme
d)Dilenme
C52: “d” (a.g.e.S:533)
S53: Bir gün Hz. Hasan Efendimiz mübarek ağzına zekat hurmalarından bir hurma
atarak tam yerken Efendimiz; “ Tükür,tükür” diyerek Hz. Hasan Efendimizin bu
hurmayı yemesine engel olmuştur.Bu hurmanın yenmesine engel olan durum nedir?
C53: Sadakayı kabul etmedikleri içindir. (a.g.e.S:534)
S54: Bir gün Peygamberimizin huzuruna biri gelir ve Allah’ın Peygamberinin
karşısında olduğu hissi ile titremeye başlayınca, Peygamberimiz; “Sakin ol! Ben bir
hükümdar değilim. Ben Kureyş Kabilesinden kuru ekmek yiyen bir kadının oğluyum” der. Bu hadis Peygamberimizin Güzel ahlakının hangi boyutunu dile getirmekedir?
C54: Peygamberimizin alçak gönüllü oluşunu ifade eder. (a.g.e.S:536)

S55: Peygamberimizin 10 yıl hizmetinde bulunan ve bu süre içerisinde “Bana bir gün
bile “öf” demedi. Yapmadığımı neden yapmadın, yaptıklarıma da neden yaptın” demedi
diyen sahabe kimdir?
C55: Hz. Enes (a.g.e.S:536)
S56: Müslüman olmamış Arap toplumu birkaç günü birbirine ekleyerek oruç
tutalardı.Onların bu tuttukları orucun adı nedir? Peygamber efendimiz böyle tutulan
orucu tasvip etmiş midir? Müslümanların Ramazan ayı dışında tuttukları oruçları nasıl
tutmalarını istemiştir?
C56: Arapların tuttukları bu oruca “savm-ı visal” denilirdi. Peygamber efendimiz peş peşe
oruç tutmak değil, Hz. Davut Peygamber gibi oruç tutmayı tavsiye etmiştir. (a.g.e.S:543)
S57: Hz. Ebu Bekir Peygamberimize; “Ey Allah’ın Resulü görüyorum ki saçlarınız
ağarmış” dedi ve Allah Resulü de dört süre sayarak bu sürelerin saçlarını ağarttığını
söylemiştir.Bu saydığı dört süre hangileridir?
C57: Hud, Vâkıa, Mürselât, Amme.(a.g.e.S:544)
S58: Allah Resulünü yaşlandıran, saçını ağartan bu sürelerdeki en hassas nokta ve en
zor olan yaşam tarzı hangisidir?
C58: “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol” (Diyanet Đlmihali cilt:2 S:555)
S59: Peygamberimiz hayatı örnektir tüm insanlık için. Bunu da kendisi; insanlarda
eksik olan bir yönü bir güzelliği tamamlamak için gönderildiğini söylemiştir.
Peygamberimiz kendisinin neyi tamamlamak üzere gönderildiğini yazınız.
C59: Güzel Ahlakı. (a.g.e. c:2 ,S:555)
S60: Üsve-i Hasene ne demektir?
C60: Güzel örnek (a.g.e. c:2 ,S:555)
S61: Hz. Peygamber Efendimizin söylediklerinin tersi bir hareketi yaşam boyunca asla
görülmüş değildir. Yapmadığı bir şeyi asla söylemez,O tam bir canlı Kur’an idi.Bu
bağlamda kişi doğruluğu ile cenneti yakalama fırsatı olur.Zıt olarak ise münafıkların
Cehennemin en dibinde olmalarının (Nisa:145) sebebi nedir? Kur’undan ayet ile örnek
veriniz.
C61: Saf süresi 3. ayet “Yapmayacağınız şeyi söylemeniz Allah katında büyük bir öfkeye
sebep olur”. (a.g.e. c:2 ,S:556)
S62: Kur’an-ı Kerim’de bir kaç ayette Peygamberimiz ikaz edilmiş, Allah Resulü bu
ayetleri en ufak bir komplekse kapılmadan halka bildirmiş ve namazlarda dahi okunmasına müsaade etmiştir.Tarihte kendine ikaz olan sözlerin okunmasını ibadet
sayan başka bir örnek yoktur. Bu ikaz ayetlerinin olmasının en büyük hikmeti nedir?
C62: Allah Resulünün de kul olduğu, hata edebileceği ve en önemlisi onun ilah olmadığını
gösterir. (Diyanet Đlmihali cilt:2 S:556)
S63: “Biz vaktiyle Câhiliye halkı olarak putlara tapar, ölü hayvan eti yerdik. Bir sürü
edepsizlikler yapardık; yakınlarımıza ilgisiz kalır, komşularımıza kötülük ederdik.
Güçlü olanlarımız zayıfları ezerdi. Đşte Allah bize Peygamberimizi göndermezden önceki
halimiz bu idi… O Peygamber bize doğruluğu öğretti; emanete sadık kalmayı,
akrabamıza ilgi göstermeyi, komşularımıza iyi davranmayı, insanların haklarına ve
hayatlarına saygılı olmayı emretti. Çirkin davranışları, yalancı şahitliği, yetim malı
yemeyi, namuslu kadınlara iftira atmayı yasakladı.” (Ahmet b. Hanbel, Müsned, II,
202) Mekke’de müşriklerin dayanılmaz boyutlara ulaşan baskısı karşısında
Habeşistan’a sığınan Müslümanların sözcüsü olarak konuşan sahabe kimdir?
C63: Ca’fer b. Ebu Talip (a.g.e. c:2 ,S:556)

S64: Peygamber kelime olarak ne anlama gelir?
C64: Haber götüren manasındadır. (Ömer Nasuhi Bilmen B.Đ. Đlmihali Sayfa 46)
S65: Resul kelimesinin manasını açıklayın.
C65: Kendilerine kitap indirilen Peygamberlere denir. (a.g.e.S:46)
S66: Nebi kelimesinin manasını açıklayın.
C66: Kendisine kitap indirilmeyen kendinden önceki peygamberin şeriatına uyan
peygamberdir. (a.g.e.Sayfa:46)
S67: Peygamberlerde olması gereken vacip sıfatlar hangileridir?
C67: Sıdk, Emanet, Tebliğ, Fetanet, Đsmet. (a.g.e.S:47)
S68: Đsmet sıfatı ne manaya gelir?
C68: Günahlardan korunmuş demektir. (a.g.e.S:47)
S69: Fetanet sıfatı ne manaya gelir?
C69: (Çok)Akıllı ve zeki demektir. (a.g.e.S:47)
S70: Peygamberlerde caiz sıfatlar nelerdir?
C70: Peygamberlerde caiz sıfatlar; onlar da diğer insanlar gibi yer, içer, uyur v.s . (a.g.e.S:47)
S71: Kur’an-ı Kerim’de kaç tane peygamber adı geçmektedir?
C71: 25 Peygamber. ( 3’ ü ihtilaflıdır)(a.g.e.S:47)S72: Kur’an’da adı geçipte Peygamber oldukları ihtilaflı olan kaç isim vardır, adları
nelerdir?
C72: 3 kişi vardır. Adları; Zu’l Karneyn, Lokman, Uzeyr. (a.g.e.S:48)
S73: Hz Adem’den Hz Muhammed’e kadar tüm Peygamberler Tevhit dinini
getirmişlerdir. Tevhit dininin kaç esası vardır ve nelerdir?
C73: Tevhidin 6 esası vardır. Bunlar; Allah’a, Kitaplarına, Peygamberlerine, Meleklerine,
Ahiret gününe iman etmek, Kaza ve Kadere iman etmektir. (a.g.e.S:48)
S74: Allah Peygamberlerine mucize göstermelerine izin vermiştir. Mucize’nin gerçek
olup olmadığı neyle anlaşılır?
C74: Peygamberden toplum bir mucize istediğinde o Peygamberin istenileni göstermesidir.
(a.g.e.S:48)
S75: Đstidrac ne demektir?
C75: Đnanmayan şahısların olağanüstü olaylar göstermesidir. (a.g.e.S:48)
S76: Peygamber Efendimizin en büyük mucizesini söyleyiniz.
C76: Kur’an-ı Kerim. (a.g.e.S:48)

S77: Peygamber Efendimize bir fetih sonrası kızarmış et ikram edilmiş fakat ikram
eden kadın eti zehirlemiş, Efendimiz mucize olarak olayı öğrenmiş, Kadın’a neden
zehirlediğini sormuş, o da; eğer Peygamberse zarar vermez yok değilse ölür biz de
kurtuluruz demişti.Bu olay hangi fetih sonrasında yaşanmıştır?
C77: Hayberin fethinden sonra Hayber halkından bir kadın yapmıştır. (a.g.e.S:49)
S78: Hz Peygamber Efendimiz diğer Peygamberlerden farklı olarak bir takım özellikleri
mevcuttur. Bu özellikleri söyleyiniz.
C78: Efendimiz Âlemlere Rahmet olarak gönderilmiştir, Peygamberimizin getirdiği din son
dindir, Kendisi de son peygamberdir, ümmeti en kalabalık olandır. (a.g.e.S:49)
S79: Müseylemet-ül Kezzap ne demektir?
C79: (Müslümancık)Yalancı Peygamber demektir. (a.g.e.S:48)
S80: Vahiy sözlükte ne demektir?
C80: Süratli söz, işaret ve ilham. (a.g.e.S:38)
S81: Vahy-i hafi ve ya Vahy-i Gayri Metluv ne demektir?
C81: Kelime olarak gizli vahiydir. Istılahta ise Allah’ın Peygamberine doğrudan kalbine
vahyi yerleştirmesidir. (a.g.e.S:48) S82: Vahy-i Metluvv ne demektir?
C82: Cebrail a.s.’ın direkt olarak peygambere vahiy sözlerini okumasıdır. (a.g.e.S:38)
S83: Đlham ne demektir? Vahiyle karşılaştırınız.
C83: Đlham Allah’ın veli kuluna gelir. Vahiy Peygamberlere gelir. Đlhamda bağlayıcılık
yoktur. Vahiy kesin bağlayıcıdır. Đlham veli içinde gizli kalır ve ya kalabilir vahiyin
duyurulmak zorunluluğu vardır çünkü geneli ilgilendirir. (a.g.e.S:39)
S84: Kendilerine Kitap verilmeyip sahifeler verilen peygamberleri yazınız.
C84:
10 sayfa Adem a.s.
50 sayfa Şit a.s.
30 sayfa Đdris a.s.
10 sayfa Đbrahim a.s. (a.g.e.S:38)
S85: Büyük Kitap verilen Peygamberleri söyleyiniz.
C85:
Zebur ;Davud . a.s.
Tevrat;Musa . a.s.
Đncil;Đsa a.s.
Kur’an;Muhammed a.s..verilmiştir. (a.g.e.S:39)
S86: Ahd-i atik hangi kitaptır?
C86: Tevrat . (a.g.e.Sayfa:40)
S87: Ahd-i cedid hangi kitaptır?
C87: Đncil. (a.g.e.S:38)
S88: Peygamber Efendimize Kur’an 23 yılda inerek tamamlanmıştır. Ve Kur’an 114
süredir. Bir bölümü Mekke’de bir bölümü Medine’de inmiştir. Mekke’de kaç sure
Medine’de kaç sure inmiştir.
C88: Mekke’de 87, Medine’de 27 sure inmiştir. (a.g.e.S:41)
S89: Peygamber Efendimizin vahiy kâtiplerini söyleyiniz.
C89: 4 Büyük Halifeler, Zeyd b. Sabit, Ubeyy b. Kaab, Halid b. Ebi Sufyan . (a.g.e.S:42)
S90: Peygamber Efendimiz Veda Haccı’nı kaç yılında yapmıştır?
C90: M. 632 Yılında (a.g.e.S:522)

S91: Peygamber Efendimiz 124000 müslümana hitaben yaptığı Veda Hutbesini yer
olarak Mekke’nin hangi bölgesinde yapmıştır?C91: Arafat’ta (a.g.e.S:523)
S92: Veda hutbesinin ardından hangi ayetler nazil olmuştur?
C92: “Bu gün sizin dininizi kemale erdirdim. Üzerinizdeki nimetimi tamamladım. Ve size din
olarak Đslam’ı seçtim.(Maide.3) (a.g.e.S:523)
S93: Veda Hutbesi kardeşlik noktasında bizlere büyük mesajlar vermektedir. Buradan
yola çıkarak kardeşlik ilkesinin en önemli noktası neresidir ve insanları Allah katında
nasıl değerlendirmektedir?
C93: Veda Hutbesi’nde en önemli kardeşlik vurgusu “Hepiniz Âdem’in çocuklarısınız”
ifadesidir. Bunun yanında Allah katında üstünlük ırk, kabile, millette değil sadece Allah’a
karşı sorumluluk hissi ile iyi davrananların derece bakımından üstün olduğunu söylemektedir.
(a.g.e.S:523)
S94: Peygamber Efendimiz vefatı yaklaşınca bir süre mescide gidememişti. Bu süre ne
kadardır ve yerine namazları kim kıldırmıştır?
C94: Peygamberimiz hastalandığında mescide 3 gün gidememiş ve namazları Hz. Ebu Bekir
efendimiz kıldırmışlardır. (a.g.e.S:524)
S95: Peygamber Efendimiz hastalandığında ashabına şöyle dedi; “ Biliniz ki, sizler bana
yine kavuşacaksınız. Buluşacağımız yer Kevser Havuzunun kenarıdır.Her kim orada
benimle kavuşmak isterse…” diyerek devam ettikleri sözlerinde kavuşmanın şartı
olarak bazı şeyler söylemişti.O sözleri söyleyiniz.
C96: Hadis’in devamı şöyledir; “… elini ve dilini lüzumsuz iş ve sözden korusun.”
(a.g.e.S:525)
S97: Allah Resulü vefatının vakti yaklaştığında ashabına “Ben haberini aldım Allah’a
gidiyorum” demiş fakat, bir şey için üzüldüğünü ve bir şey için de sevindiğini
söylemişti.Sevindiği ve üzüldüğü şeyleri söyleyiniz.
C97: Sevgili Peygamberimiz ; “Ümmetinden ayrılacağı için üzüldüğünü, Allah’a kavuşacağı
için de sevindiğini” söylemişlerdir. (a.g.e.S:525)
S98: Peygamberimizin cemaatle namaz kıldığı son vakit hangisidir?
C98: Sabah namazı. (a.g.e.S:525)
S99: Peygamberimiz vefat etmeden önce duası nasıl olmuştur?
C99: “Ya Rabb! Ölüm şiddetine karşı bana kolaylık ver, canımı tatlılıkla al” diye dua
etmişlerdi. (a.g.e.S:525)
S100: Peygamber Efendimiz vefatı esnasında şahadet parmağını yukarı doğru
kaldırarak son olarak ne demişti?
C100: Refik-i Â’lâ’ya ((ile) “er Rafiku-l E’la” Yüce Dost’a) (a.g.e.S:525) Siyer Đle Đlgili Soru ve Cevaplar KAYNAK: Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Đslam Đlmihali

30

Temmuz
2012

Diyanet Mbst Hazırlık Derslerine Kılavuz Terimler-4

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  427 Kez Okundu

1-Abdullah:Hz.Peygamberimizin babasi(ö.570)
2-Abdullah:Hz.Peygamberimizin eşi Hz.Hatice`den olan çocugu.
3-Abdullah b.Amr b.As:Hz.Peygamberden duydugu hadisleri onun huzurunda yazmasına izin verilen sahabe.
4-Abdullah b.Amr b.Haram:Uhut savaşında ilk şehit düşen sahabi.
5-Abdullah b.Ebu Evfa:Kufe`de en son vefat eden sahabi(ö.86/708).
6-Abdullah b.Erkam:Hz.Peygamberin harici yazısmalarını idare eden sahabi.
7-Abdullah b.Hanzala:Yezid b. Muaviye`ye karsı Medine halkının biat ettigi sahabi.
8-Abdullah İbn Ümmi Mektum:Hz.Peygamber Hicretin 6.yılında Umre yapmak üzere 1500 sahabi ile birlikte Mekke`ye dogru yola çıkarken Medine´de yerine abdullah İbn Ümmi Mektum`u vekil bıraktığı ve Peygamberimizin müezzinlerinden olan sahabe.
9-Abdullah b.Osman b.Affan:Hz.Peygamberimizin torunu.Rukiye`nin oglu.
10-Abdullah b.Revaha(ö.8/629):Şair sahabe.Mute savaşında sehid düşen üçüncü komutan.
11-Abdullah b.Sebe:Islam dünyasında ilk fitnenin ve Şiiligin ortaya cıkışında önemli rol oynadiği ileri sürülen kimse.
12-Abdullah b.Übey b.Selul:Hz.Peygamber devrinde Medine`de yasayan münafıkların reisi(ö.9/631).
13-Abdullah b. Zeyd b.Asim:Sahte Peygamber Müseyleme`yi Vahşi ile birlikte öldüren sahabi.
14-Abdullah b.Zeyd b.Sa´labe:“ Sahibü`l-Ezan“ diye meşhur olan sahabi.
15-Abdullah Zühdi Efendi(ö.1879):Mescid-i Nebi`nin yazılarını yazan Osmanlı hattatı.
16-Abdülahad Davud(1866-1930): Rahip iken müslüman olan ve Hırıstıyanlığa reddiye yazan ilahiyatçı.Iran`da Urmiye`de dogdu.
 

17-Abdulhamid b.Vasi b.Türk:Cebir ilminin kurucularından kabul edilen İslam matematikçisi.
18-Abdulkadir-i Geylani:Kadiriyye tarikatının kurucusu(ö.561/1165-66).
19-Abdullah bin Ebubekir:Hz.Ebuker`in oğlu olup hicret esnasında Sevr mağarasına müşrikler hakkında bilgiyi Abdullah bin Ebubekir getiriyordu.
20-Abdullah b. Cübeyr:Uhud`da Ayneyn gecidinde görevli komutan Abdullah b. Cübeyr idi.Uhud savasinda Ayneyn gecidine 50 okcu ile yerlestirilen Abdullah b. Cübeyr ve 10 arkadasi ile sehit oldular.
21-Abdullah bin Zübeyr:Hicretin 1.ci senesinde Medine`de ilk dogan cocuk Abdullah bin Zübeyr`dir.Abdullah`in annesi Hz.Ebubekir`in kizi Esma`dir.Medine`de muhacirlerden ilk dogan cocuk oldugundan dogumu sevincle karsilanmistir.Abdullah , Islam tarihinde söhret almis bir zatti.
22-Aişe:Hz.Ebubekir`in kizi, peygamberimizin hanimidir.Peygamberimizin hanimlarinlarindan en son vefat eden esi Hz.aise`dir.Kadin sahabelerden en cok hadis rivayet edendir.Hz.Aise`nin cenazesi vasiyeti üzerine Ebu Hureyre kildirmisti.66 yasinda iken vefat etti.
23-Akabe:Akabe antlasmalrinin yapildigi yer.
24-Akabe Anlaşmasi eygamberimiz ile Medinelilerin hicretten önce yaptiklari anlasmadir.621 yilinda bir grup Medinelilerin Peygamber Efendimize bagli kalacajklarina dair verdikleri söze İslam tarihinde Akabe biati denir
25-Amine Hatun eygamber Efendimizin annesi Amine Hatun, Medine`ye yaklasik 190 km. uzaklikta bulunan Ebva`da hastalanarak orada vefat etti.Amine Hatun`un annesi Berre.Hz.amine`nin yüce peygamberimize hamile oldugunu farkina vardigi gece recep ayinin ilk cuma gecesidir.
26-Aşere-i Mübeşşere:Cennetle müjdelenen 10 sahabeye“Aser-i Mübessere“ denir.El-Aseret`ül-mübessere, el Mübesserunbi`l Cenne, El-Aseret`ül-meshudü lehum bi`l –cenne.Asere-i Mübessere`nin isimleri;Hz.EbuBekir(v.634),Hz.Ömer(v.644),Hz.Osman(v.656),Hz.Ali(v.661),Hz.Talha bin Ubeydullah(v.656),Hz.Zübeyr bin Avvam(v.656),Hz.Abdurrahman bin Avf(v.652).Hz.Sad bin Ebi Vakkas(v.674),Hz.Sad bin Zeyd(v.671),Hz.Ebu Ubeyde bin Cerrah(Radiyallahü Anhüm=Allah onlardan razi olsun.)
27-Ashab-i Suffe:Mescid-i Nebi`nin etrafinda fakir sahabelerin barinacaklari sofalar yapildi.Bu sofalarda kalan ve Hz.peygamber`den ilim tahsil eden bu zatlara “Ashab-i Suffa” denmistir.
28-Asr-i Saadet:Mutluluk cagi demektir.Istilah olarak iki anlami vardir:1)Hz.Peygamberin yasadigi devir hakkinda kullanilan bir terim.2)Hz.Peygamber ve dönemi hakkinda yazilan bazi eserlerin ortak adidir.
29-Abdulmuttalib(ö.577) eygamberimizin dedesi.
30-Abdül Kadri Ceylani(H.470-560):Yillari arasinda yasamis Kadiri tarikatinin müessisi.
 

31-Ad kavmi:Ad kavmine Hud Aleyhisselam peygamber göderildi.Ad kavmi 7 gece 8 gün devam eden siddetli bir kasirga ile helak olup insanlar agac gövdeleri gibi yerlere yikilip kaldilar.(K.Kerim Meali,Sh.275(TDV)
32-Addas :Mekke dönemin de Hz.Peygamberin Taife yaptigi sirasinda müslüman olan köle.
33-Ad kavmi :Hz.Hud Aleyhisselamin , Peygamber olarak gönderildigi kavim.
34-Adn:Cennetin en yüksek mevkiine veya degisik yerlerinin tamamina verilen ad.
35-Ahi-Ahilik:Bir tür esnaf, ciftci yardimlasma dernegi.13. yüzyilda Anadolu`da görülmeye baslayan bir sure sonra Osmanli devletinin kurulmasinda önemli rol oynayan dini-ictimai teskilat.
36-Ahmet Yesevi :1993 yilinda hükümetimiz tarafindan Yesevi yili ilan edildi.Divan-i Hikmet, ahmet Yesevi tarafından Türkçe olarak hece vezniyle ve halkın anlayacağı seviyede yazılan eser.
37-Ahlak :Ruhumuza yerlesip aliskanlik haline gelen davranislarimiza ahlak denir.
38-Ahmed b. Hanbel :Hanbeli mezhebinin imami, muhaddis, fakih.
39-Ahsenü`l-Kasaa :Hz.Yusuf`un Kur`an-i Kerim`de anlatilan hayat hikayesi.
40-Akika :Yeni dogan cocugun basindaki tüye akika denir.Bir cocugun dogmasi üzerine,Cenab-i Hakk`a sükür niyeti ile Allah rizasi icin kesilen kurbanada,”NESIKE” veya”Akika” kurbani denir.Bir sükran ifadesi olarak kesilen kurbandir.
41-Aleyhisselam:Selam üzerine olsun anlamina gelen bir dua ve dilek cümlesidir.Bu dua , peygamberlerin adi anilinca saygi ifadesi olarak kullanilir.Peygamberlerden biri anildiginda söylebnmesi gereken”Allah`in selami üzerine olsun” anlaminda bir tazim ifadesi.
42-Ahmet b. Hanbel:Hanbeli mezhebinin kurucusudur.
43-Avni:Fatih Sultan Mehmed`in siirlerinde kullanilan mahlasi.
44-Avret:Vücutta dinen örtülmesi gereken ve baskasinin bakmasi haram olan yerleri ifade eden bir fikih terimi.Kadin ve erkekte örtünmesi gereken yerlere avret denir.Dört cesit avret vardir;Erkegin erkege nisbetle avreti,kadinin kadina nisbetle avreti,erkegin kadina nisbetle avreti, kadininn erkege nisbetle avreti.
 

45-Ayet:Alamet, nisan, ibret, emr-i acip, delil anlamlarina gelir.Fasila adi verilen bir harf ile ayrilmis olan Kur`an-i Kerim cümlelerinden herbirine ayet.Kur`an-i Kerimde en uzun sure Bakara, en kisa sure Kevser suresidir.Medine` de inen en son ayet Nasr suresidir.
46-Ayetü`l Kürsi :Bakara suresinin tevhid akidesini anlatan 255.ayetinin adi..Bakara suresinin 255.ayetine Peygamberimiz tarafindan”ayetü`l-kürsi” adi verilmistir.Peygamberimiz, bazi hadislerinde , ayetü`l-Kürsi`nin Kur`an`in dörtte birine denk oldugunu belirtip bunu en büyük ayet nitelemis.Bu ayette Yüce Allah´in isim ve sifatlari özlü bir sekild anlatilmistir.
47-Azrail:Azrail, ibranice bir kelimedir.Ayet ve hadislerde “Melekü`l-mevt(Ölüm melegi)“ gecmektedirDört büyük melekten can almakla görevli olani. Eceligelen insanlarin ruhlarini alir.Ölüm melegi bir tane degildir.O`nun emrinde baska meleklerde vardir.”De ki, size vekil kilinan ölüm melegi caninizi alacak, sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.(Secde Suresi, ayet:11)
48-Bab-i Mesihat smanli devletind özellikle Yeniceri Ocaginin kaldirilmasindan sonra seyhülislamlarin resmi dairelerine verilen ad.
49-Beytülmal:Islam devleti hazinesi, maliye teskilati.
50-Bilal-i Habeş:Ümeyye bin halef`in kölesi idi.Aslen Habesli olup, annesi hamame , babasi ise Rebah ti.Künyesi Ebu Abdillah veya Ebu Abdulkerim. Bilal-i Habes , Ümeyye bin halef`i Bedir savasinda katletmisti.
51-Bi`set:Allah tarafindan Peygamber gönderilmesi.
52-Boykot yillari:Müşrikler, Nübüvvetin 7. yilinda Mekke´de Sib-i Ebi talib denen mahallede müslümanlari 3 yil müddetle muhasaraya aldilar.
53-Burak:Burak:Mirac sirasinda peygamberimizin bineginin ismi; Burak idi.
54-Beddua ve Lanet:Bir kimsenin basina kötü seyler gelmesi icin yapilan duaya beddua denir.Allah belani versin, tepe tepe üstüne gidesin, gidisin olur, dönüsün olmaz gibi sözler söylemek.Resulullah(sas) Efendimiz:“ben lanetci gönderilmedim“(Müslim, Birr,87)Yapilan bir lanetin(bedduanin) yerine vardiginda haksiz yere yapildigini görünce sahibine dönecegini haber verir.(Tirmizi, Birr,48;Ebu Davud, Edeb,45)
55-Bedir-Uhud-Hendek savaslari:Bedir Medine`ye 60 km. Mesafededir.Islam`da ilk savas burada yapilmistir.Bedir savasinda(624) 14 sehit,70 düsman kayip 70 de esir alinmistir.Uhut savasinda 70 sehit, 22 düsman ölmüstür. Hendek savasinda 6 sehit, 8 düsman ölmüstür.Uhut sehitlerinin cenaze namazlari kilinamamisti.Veda haccindan döndükten sonra Uhud sehitlerini Peygamberimiz ziyaret etti.Namazlarini kildi
56-Belkis: Kur`an`da tevhid dinini kabul ettigi bildirilen Sebe meliki.Sebe hükümdarindan olan bir kadindir.Süleyman aleyhisselam zamaninda yasamis, onunla mektuplasmis, Hz.Süleyman aleyhisselamin davetini kabul edip putperestligi(günese tapmayi terketmis ve tek Allah inancina kavusmustur.
 

57-Bedir:Mekke ve Medine arasinda es-Safra vadisinin tarafinda bir subasi.Islam`da ilk savas burada cereyan etmistir.Bedir medine`ye 60 km. mesafededir.Hz.Peygamber ile 273-Beni İsrail:Hazreti Yakub Peygamberin lakabı israil idi. Oğullarına ve onun neslinden gelenlere de Beni İsrail veya İsrail Oğulları denilmektedir.On iki oğlu bulunmaktadır. En küçüğü Bünyamin ve Yusuf’tur. İsrail oğulları bu on iki oğlunun soyundan gelmektedir. İsrail oğullarına Kur’an-da önemli bir yer verilmektedir.
58-Berzah:Sözlükte“engel“ anlamina gelen „Berzah“, ölüm ile baslayip, yeniden dirilmeye kadar gecen sureyi ifade eden dini bir terimdir.Insanlarin ölüm anindan itibaren ruhlarin gittigi ve kiyamete kadar gecici olarak bulundugu yer.
59-Besmele:Rahman ve rahim olan Allah`in adiyla anlamina gelen „Bismillahirrahmanirrahim“ cümlesinin adidir.
 

60-Beytullah:Allah`in evi demektir.Kabe icin kullanilmaktadir.Kabe`ye Beytullah(allah`in evi) denilmesi, onun sirf Allah´a ibadet icin yapilmasindan , orada sadece Allah´a ibadet edilmesinden dolayidir.
61-Beytü`l-haram:Mekke`de Kabe`nin bulundugu sahadaki caminin adidir.Bu haram denilmesini o sahaya saygi ve tazim göstermek vacip oldugu icindir.Kendisine karsi saygisizlik caiz olmadigindan dolayi Mekke`de Belde-i haram denilmistir.
62-Beytülizze:Kur`an-Kerim`in bir bütün halinde indirildigi ve dünya semasinda bulundugu rivayet edilen yerin adi.
285-Beytül-Mamur:ssemada, icinde meleklerin ibadette bulundugu rivayet edilen mabed.Peygamberimizin , mirac hdisesinde 7.kat semada, mescid-i haram ve mescid-i Aksa`dan sonra ugradigi, meleklerin kiyamete kadar hayatlarinda bir defa sira gelerek tavaf ettikleri 7.kattaki mescidin adi.
63-Beytülmal evlet hazinesi, devlete ait mal varliginin bütününü ve bununla ilgili idari-mali kurum.
64-Bezm-i Elest:Allah`la yaratilislari sirasinda insanlar arasinda yapildigi kabul edilen sözlesme icin kullanilan bir tabir.Cenab-i Hak, ruhlari yarattigi zaman „Ben sizin Rabbiniz degilmiyim?“ diye sormustur.Bu soruya ruhlar, “Evet, sen bizim Rabbimizsin” diye cevap vermistir.Iste bu sahit tutma olayina”Bezm-i Elest” adi verilmistir.
65-Bi`dat:Resulullah`in sünnetine, dini hükümlerine, sahabe ve tabiinin hepsinin görüslerine muhalif olarak sonradan meydana gelen görüs ve amel anlamina gelinr.
66-Bi`set-i Muhammediye eygamberin,peygamberlikle gönderilisi.
67-Cennetü`l Mualla:Mekke mezarligi.Hz.Peygamberin büyk dedelerinden Kusay, dedesi Abdülmuttalib, amcasi Ebu Talib, ilk hanimi Hz.Hatice`nin Hacun mezarligina defnedilmistir.
68-Cin Mescidi(Mescid-i Cin):cinlerin Hz.Muhammed(sas)`e iman ettikleri yeri simgeleyen mescid.
69-Cihar yar-i güzin:Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali.
70-Caiz:Yapilmasindan dini bakimdan bir sakinca olmayan seydir.
 

71-Calut:Hz.Davud tarafindan öldürülen ünlü bir savasci.
72-Cebrail: Ilahi emirleri meleklere ve peygamberlere ulastiran vahiy melegi.Dört büyük melekten birinin ismi olup,Peygamberlere vahiy getirmekle görevlidir.Kur`an`da bu melegin ismi Cibril,Ruhu`l-Kudüs, Ruhu`l-Emin, Ruh ve Rasul seklinde gecmektedir.cebrail, Peygamberimize asli seklinde iki kere görünmüstür.Biri Hira magarasinda ilk vahyi getirdigi zaman, digeri de Mirac`da“Sidretü`l-Münteha“ da gercejklesmistir. Bazen de Rasulullah`a insan sekilinde ashabtan yüzü nurlu olan Dihye el-Kelbi suresinde görünmüstür.(Dini Kavramlar Söz.DiB.Sh.85)
73-Cebel-i Nur:Nur dagi demektir.Mekke`de bulunan bir dagin adidir.Hz.Muhammed(sas)`e ilk vahiy, Nur daginin tepesinde bulunan Hira magarasinda nazil olmustur.
74-Cebel-i Tur(Tur-i Sina):Hz.Musa`nin Allah ile bir nevi mulakatta bulundugu mahaldir.
75-Cebel-i Sevr eygamberimizin Mekke`den medine`ye hicret ederken ilk sigindigi yer.Sevr dagi.Yaninda magara arkadasi Ebubekir`i Siddik bulunmaktaydi.
76-Cehennem:İnkarcilarin ve günahkarlarin ahirette cezalandirilacaklari yer.
77-Celle celalühü `nun sani yücedir.Allah Teala hakkinda kullanilan bir saygi ifadesi.
78-Celle Şanuh:”Sani yüce olsun.” Manasinda Allah fafzinin gectigi yerde zikredilen bir saygi ifadesi.
79-Celse:Iki secde arasi oturmaktir.Namazda iki secde arasinda bir defa „sübhane rabbiyel-azim“ diyecek kadar oturmaya denir.Bu oturus, namazin tadil erkenindandir.
80-Cenaze namazi:Cenaze namazi farz-i kifayedir.Rükünleri;4 tekbir, kiyamdir.Vacipleri; Namazin sonunda iki tarafa selam vermekten ibarettir.Cenaze namazinin sünnetleri;Cenaze namazi kildiracak imamin cenazenin gügsü hizasinda durmasi, sübhane duasini okumasi,Allahümme salli ve barik dualarini okumasi,ölü icin dua etmesi.Cenaze ve tilavet secdesinde gülmekle abdest bozulmaz, cenaze namazi ve tilavet secdesi bozulur.Cenaze namazinda cemaat sart degildir.YALNIZ BIR KADIN BILE KILSA NAMAZ SAHIHTIR:
81-Cehennem:Kelime olarak“ derin kuyu“ anlamina gelir.Ahirette kafirlerin sürekli olarak, günahkar mü`minlerinde

günahlari ölcüsünde gecici olarak cezalandirilacagi azap yeridir.

82-Cem-i takdim:Vakti girmemis bir namzi, vakti giren bir namazla beraber kilmaktir.Hanefi Mezhebinde yalniz hac mevsiminde arefe günü Arafat`ta, ögle vaktinde kilinir.
83-Cem-i Tehir:Vakti cikan namazi, vakti giren namazla birlikte kilmaktir.Hacda Arafat dönüsü aksam namazi, bilerek geciktirilip yatsi namazi ile yatsi vaktinde ve Müzdelifede kilinir.
81-Cehennem:Kelime olarak“ derin kuyu“ anlamina gelir.Ahirette kafirlerin sürekli olarak, günahkar mü`minlerinde günahlari ölcüsünde gecici olarak cezalandirilacagi azap yeridir.
82-Cem-i takdim:Vakti girmemiş bir namazi, vakti giren bir namazla beraber kilmaktir.Hanefi Mezhebinde yalniz hac mevsiminde arefe günü Arafat`ta, ögle vaktinde kilinir.
83-Cem-i Tehir:Vakti cikan namazi, vakti giren namazla birlikte kilmaktir.Hacda Arafat dönüsü aksam namazi, bilerek geciktirilip yatsi namazi ile yatsi vaktinde ve Müzdelifede kilinir.
84-Cennet: Müminlerin ölümden veya kiyametin kopmasindan sonra sonsuz mutluluk icinde yasayacaklari yer.Kelime olarak „bahce, bitki ve sik agaclarla örtülü yer“ anlamina gelir.Cesitli nemetlerle bezenmis olan mü`minlerin icinde ebedi kalabilecekleri ahiret yurdudur.
85-Cihar-i Yar-i Güzin:Farsca 4 anlamina gelen cihar,dost dost anlamina gelen güzin kelimelerinin birlesmesinden meydana gelmistir.4 seckin dost, 4 halife, Hülefa-i Raşidin:Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali (radiyallahu anhum).
86-Cizye.Islam devletindeki gayri müslim tebaanin erkeklerinden alinan bas vergi.
87-Cudi dagi:Kur`an-i Kerim`e göre Hz.Nuh`un gemisinin tufandan sonra üzerine oturdugu dag.
88-Cüneydi Bagdadi:Ilk devir sufiligin en güclü temsilcilerinden olan meshur sufi.
89-Cüz:Kur`an-i Kerim`in yirmi sayfadan olusan otuz bölümünden her biri.
 

90-CEBRÂİL ALEYHİSSELÂM:
Dört büyük melekten biri. Peygamberlere vahy getirmek, onlara Allahü teâlânın emir ve yasaklarını bildirmekle vazîfeli melek. Buna Cibrîl, Rûh-ul-emîn, Rûh-ul-kuds, Nâmûs-ı ekber de denir.
91-Çilehane:Tekkkelerde cile doldurulan yer, çile çekilen yer.
92-Dabbetü`l-arz:Kiyamet alametlerinden biri olarak kabul edilen yaratik.
93-Daru`l-Erkam:Mekke döneminde sikintili yillarinda Islai teblig faaliyetlerinde merkez olarak kullanilmis ev.
94-Darun Nedve:Islam`dan önce, Mekke sehir devletinin önemli kararlarin alindigi toplanti yeri.
95-Delailu`l Hayrat:Hz.Peygamber icin kullaniln salavat-i serifeleri toplayan kitaplarin adidir.
96-Dendan-i Seadet:Hz.Peygamberimizin Uhud muharebesinde sehit olan , kirilan disinin bir parcasi.Dendan-i Seadet, Osmanli padisahlarindan Sultan Mehmet Resat tarafindan yaptirilan kiymetli taslarla süslü altin bir muhafaza Topkapi sarayinda saklanmaktadir,
97-Düldül:Hz.Peygamber Efendimizin Hz.Ali`ye bagisladigi beyaz dis bir katirin adi.
98-Darülhadis :Hadis evi,hadis ve hadis ilimlerinin ögretildigi yer.Hadis ögrenimi icin kurulan müessese.
99-Darülhikme:Fatimilerin propaganda amaciyla Kahire´de kurdugu kütüphane.
 

100-Daru`n –Nedve:Mekke sehri meclisi.
101-Ebu Eyyub el-Ensari(ö.49/669):Hicret esnasindaHz.Peygamber`i Medine`de evine misafir eden ve Türkiye`de”Eyüp Sultan” unvaniyla anilan sahabe.
102-Ebu Hanife:Hanefi mezhebinin imami, büyük müctehid.
103-EBU HANİFE (80/150 – 700/767):İmam Âzam (büyük İmam) lâkabıyla bilinen, Ebû Hanife künyesiyle meşhur Numân b. Sâbit b. Zevta (Zûta) mutlak müctehid ve fıkıhta Hanefi mezhebinin imamı.
104-EBU YÛSUF (113/731-183/798):
Hanefî mezhebinin imamı Ebû Hanife’den sonra gelen büyük Hanefi fâkihi .
Adı Ya’kub b. İbrahim el-Ensârî’dir. Irak bölgesinin fâkihi kabul edilen Ya’kub 113/731 yılında Kûfe’de doğdu. Yûsuf adlı bir oğlu bulunduğu için Ebû Yûsuf (Yûsuf’un babası) lakabıyla meşhur oldu
105-EDİLLE-İ ERBAA Dört delil: Kur’ân, Sünnet, İcmâ, Kıyas.
Edille, delil kelimesinin çoğuludur. Erbaa dört demektir. “Dört delil” anlamına gelir. Bu tâbir İslam hukukunda fıkhın dayandığı dört ana kaynağı ifade eder. Bunlar; Kitap, Sünnet, İcmâ ve Kıyas
106-EİMME-İ SELÂSE :Üç imam. Hanefî mezhebinde İmâm-ı Â’zam Ebû Hanife Nu’man b. Sabit (80-150/699-767) ile iki büyük öğrencisi olan İmam Ebû Yûsuf Yâkub b. İbrahim el-Ensârî* (113-183/731-799) ve İmam Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî (132-189/750-805) hakkında kullanılan bir terim.
İmâm-ı Â’zam ve bu iki büyük öğrencisi mezhebin tedvin edilmesi ve içtihadlarını ihtiva eden temel eserler kaleme alarak sonradan gelen öğrencileri ve mezhep mukallidlerine büyük çapta bir ilmî miras bırakmalarından dolayı onlar hakkında bu tâbir kullanılmış ve “mezhebin üç büyük imamı” ünvanı verilmiştir.
106-Ebva:Hz.Peygamber`in annesi Amine`nin kabrinin bulundugu yer.
107-Ecel:her canlinin hayatinin sona erecegi zaman.
108-Ecel-i Müsemma:Allah tarafindan tayin edilmis ömrün sonunda gelen ecel.
109-Ecel-i Kaza:Tehlikeye ugramak suretiyle gelen ecel.
110-Eda:Bir namazi vaktinde kilmaya eda denir.
111-Ehl-i Kible:Kabe`ye dogru yönelerek namaz kilmanin farz olusunu kabull eden kimselerdir.
 

112-Ehl-i Sünnet:Hz.peygamber ile ashabin dinin temel konularinda takip ettikleri yolu benimseyenler anlaminda bir tabir.Inanc konularinda Kur`an ve Sünneti esas alan ekol.Ehl-i Sünne495-Elhamdülillah:Allah`a hamd olsun.
113-Emin:Islamiyetten önce Hz.Peygambere verilen sifatlardan biri
114.Emir Buhara(ö.922/1516):Islam`da ilk naksibendi tekkesini kuran mutasavvauf.
115-Emir Sultan(ö.833/1429):Bursali meshur sufi,Yildirim Beyazid`in damadi.
116-Emirü`l-Müminin:Islam tarihinde Hz.Ömer`den itibaren devlet baskanlarina verilen unvan..
117-Emsalu`l-Kur`an:Kur`an-i Kerim`deki meseleler.
118-Enbiya:”Nebi” kelimesinin coguludur.Nebi ise Peygamber demektir.
119-Ensar eygamber`e ve muhacirlere yardimci olan Medineli müslümanlar.Peygamberimizi Medineli arkadaslarindan olan ve muhacirlere yardim eden sahabi.
 

120-Erbain:Kirk sayisi esas alinarak Islami konularda yazilan eserlerin ortak adi.
121-Eshab-i Hicr:Salih peygamberin gönderildigi kavim.
122-Esmaü-Hüsna:Allah`in güzel isimleri ve sifatlari.Allah`a ait olan en güzel isimler.bunlar 99 tanedir.
123-Eshuru`l-hurum:Haram aylar;Zilkade, Zilhicce,Muharremve recep aylari.Araplar bu aylarda savas yapmayi haram sayarlardi.
124-Esbab-i Nüzul:Tefsir ilminin ayet veya surelerin inis sebeplerini arastiran dali.
125-Estahfirullah:Hamd Allah`a aittir, Allah`a hamd olsun.
126-Fikhu`l Ekber:Ebu Hanife`ye nisbet edilen risalesi.
127-Fikih:Islam ibadet ve hukuk ilmi.
128 -Fukaha-i Seb`a:Ashab-i Kiram`dan sonra Medine-i Münevvere`de de fetva vermeye baslayan yedi meshur fakihe verilen isimdir.
129-Fütüvvetname:Ahilerin el kitabı olan ve daha çok ahlaki ve psikolojik öğretiler içeren eserlere Fütüvvetname adı verilmektedir.
130-Ganimet:Gayri müslimlerden savas yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.
131-Gazvetü`l-Usre(Tebük Gazvesi):Hazirlik safhasinda büyük güclüklerle(usre) karsilasildigi icin Tebük Gazvesi`ne verilen ad.
132-Hacer-i Esved:Kabe`nin kapisinin yanindaki duvarda, yerden 1,5 metre yükseklikte bulunan mübarek tas. Bu tas Kabe`nin ilk yapildigi zamandan, yani Hz.Ibrahim(as) zamanindan kalmistir.
133-HADİCE, HATİCE (r.a) :Hz. Hatice, Hz. Muhammed (s.a.s)’in temiz, iffetli ve yüce ahlâk sahibi olan hanımlarının ilki.
134-Sünnetullah: Allah’ın hükmü ve yasaları
135-Halime:Hz.Peygamberin süt annesi.
136-Hamdele:el-Hamdülillahi Rabil alemin cümlesinin kisaltilmisidir.Anlami, hamd alemlerin Rabbine mahsustur
137-HANNÂNE:Resûlullah efendimizin dayanarak hutbe okuduğu, Mescid-i Nebevî’de dikili bulunan hurma kütüğü.
138-Havaici asliye:Asil ihtiyaclar, temel ihtiyaclar.
139-Harem:Mekke ve Medine sehirleriyle cevrelerindeki belirli bölgeler icin kullanilan terim.
 

140-Haremeyn:Mekke ve Medine sehirleri birlikte ifade eden tabir.
141-Hasan:Hz.Peygamberin torunu.Hz.Fatima ile Hz.Ali`nin büyük oglu.
142-Haset:Baskalarinin sahip oldugu imkanlari kiskanma anlaminda bir terim.
143-HÂTEMÜ’L-ENBİYÂ :”Peygamberlerin sonuncusu” anlamında Rasûl-ü Ekrem Efendimizin vasıflarından biri.
144-Humeyra eygamber Efendimizin, Hz.Aise validemize verdigi lakab.
145-Hutbe:Cuma ve bayram namazlari basta olmak üzere bazi ibadet ve merasimlerin icrasi esnasinda topluluga hitaben yapilan konusma.Hutbenin vacipleri:Hatibin taharet üzere bulunmasi, avret sayilan yerlerini örtülü olmasi ve hutbeyi ayakta okumasi.
146-İbadet:Ibadet, Allah`a kulluk etmek, saygi göstermek ve O `nun bize verdigi nimetlere sükretmektir.Dini mana da ise, namaz, oruc, zekat ve hac gibi dini görevlerimizi kapsamakla beraber Allah`in bizden yapmamaizi istedigi her türlü güzel is ve davranis, bütün dini ve
a hlaki görevleri yerine getirmektir.
147-İcmal-i iman:Inanilmasi gereken dinsel esaslara toplu olarak inanmaya denir.
148- Ihsan:Allah`a onu görür gibi ibadet etmesidir.
149-İftar rucu acmak anlaminda fikhi terimi.
150-İlham:feyiz yoluyla insanin kalbine ulasan bilği.
151-İrhas:Hz,Peygamberin Peygamberliginden önce, ondan sadir olan olaganüstü durumlardir.
152-Islam`in ilk emri:Islam`in ilk emri „Oku“ emridir.
153-KÂBE-İ MUAZZAMA:Yeryüzünde yapılan ilk mâbed. Müslümanların kıblesi
 

154-Kadir Gecesi:Kur`an-i Kerim`in indirildigi gece
155-İftira:bir kimseye işlemdigi bir suçu isnat etme anlamında ahlak terimi.
156-Kameri aylar:Hicri senenin 12 ayi(arabi aylar) hicri takvim de kullanilan kameri aylarin adlari sirasiyla sunlardir:Muharrem,safer, rebiulevvel, rebiul ahir,cemaziyel evvel , cemaziyel ahir, recep, şaban , ramazan , şevval, zilkade, zilhicce.
157-Kanaat:Elindekine razi olma, azla yetinme ahlak terimi.
158-Kandil:Müslümanlarca mübarek sayilip kutlanan özel geceler
 

159-Kasva:Hz.Peygamberin devesi.
160-Kasr-i Salat(Namazi kisaltmak):Misafir olanin , 4 rekatli farz namazlarini iki rekat olarak kilar.Buna kasr-i salat denir.
161-Kavame:Rüku halinden dogrulup da bir defa“sübhane rabbiyel´azim“ diyecek kadar ayakta durmaktir.
162-Kader:Cenab-i Hakk`in kainatta mevcut her seyin bütün özelliklerini ezelden bilip takdir etmesidir.
163-Kaza:Ilahi takdirin zamani gelince gerceklestirilmesi anlaminda bir terim.Ezelde takdir ve tayin edilen seylerin zamani gelince ve ne sekilde olacagini ezelde takdir edildigi sekilde, Allah tarafindan meydana getirilmesi.
164-Kelime-i tevhid:İman esaslarinin özünü ifade eden cümle icin kullanilan bir tabir.La ilahe illallah Muhammedün resülüllah:Allah`tan baska hicbir ilah yoktur, Hz.Muhammed Allah`in elcisidir.
165-Kelime-i şehadet: Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammed`en abdühü ve Resülüh sözleridir.
166-Keramet:Velilerden zuhur eden olaganüstü hal.
167-Kerbela:Irak`in Bagdat sehrine 100 km. Mesafede bulunan Kerbela,Hz.Hüseyin`in türbesinin bulunmasindan dolayi Siilerce kutsal sayilan sehir.
168-Kerremallahu Vecheh:Hz.ali icin kullanilan“Allah yüzünü ak etsin“ anlaminda bir dua ve saygi sözü.
169–Lafzi Celal:Allah ismi icin kullanilan bir tabir.
170-Lihye-i Serif eygamberimizin mübarek sakali icin kullanilan bir terim.
271-Livaü`l hamd:Insanlarin kiyamet günü altinda toplayacaklari Hz.Peygamber`e ait sancaginin adi.
172-Lihye-i serif :Hz.Peygamber(sas)`e ait sakal , sakali serif.
174-Livaü´l-Hamd eygamberimizin ahiretteki sancagi.
175-Lut(as):Ibrahim Aleyhisselamin yegeni, Harran oglu, Kur`an`da ismi gecen peygamberlerden biri.
176-Magfiret:Günahlarin Allah tarafindan bagislanmasi anlaminda bir terim.
 

177-Mahşer:Kiyamet gününd insanlarin ve bütün canlilarin toplanacaklari ve dünyada yaptiklari iyi ve kötü davranislarinin hesaplarini verecekleri yer.
178-MEDRESE:İslâm medeniyetinde üniversite seviyesindeki eğitim ve öğretim müesseseleri.
179-MESBÛK:Cemâatle namaz kılınırken imâma birinci rek’atte yetişemeyen yâni ilk
180-MESNEVÎ:Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin (kuddise sirruh) yirmi altı bin beytten meydana gelen ve altı defter olan meşhûr eseri.
181-Mezahib-i Erbaa ört mezhep;Hanefi,Şafii,Maliki ve Hanbeli.
182-Mevlid-i Nebi:Hz.Muhammed`in dogumu.
183-Mihca:Bedir savasindaki ilk sehittir.
147-Mina.Hz.Peygamber ile Medineliler arasinda gerceklesen 1. ve 2.ci Akabe biatlarina sahne oldu.
184-Muhacir:Mekke`den Medine`ye göc eden müslümanlara denir.
185-Muhammed-ül Emin ogru sözlü v güvenilir manasina peygamberimizin lakabi.
186-Muhadramun:Cahiliye ve Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi mümin olarak göremeyen kimse.
187-Mahya:Hz.Peygambere salatü selam getirilen meclis;zikir meclisi.
188-Makam-i Mahmud eygamberimizin cennetteki makami., sefaat makami
189-Makam-i Mahmud:Hz.Peygamberin kiyamet gününde sahip olacagi manevi konumu ifade eden bir terim.
190-Ma`rifet-i Nefs:Kisinin kendini bilmesi anlaminda bir tasavvuf, ahlak ve felsefe terimi.
191-Marifetname:Ibrahim Hakki Erzurumi`nin(ö.1194/1780) basta ahlak ve tasavvuf konularina yer veren cok yönlü eseri.
192-Mazmaza:Fikihta mazmaza, abdest ve gusülde agiza su alip calkalamayi ifade eder.
193-Mes`ar-i-Haram:Müzdelide de simdi üzerinde mescid bulunan yer.
 

194-Mezahib-i Erbaa(Dört mezhep):Hanefi, safii, maliki, hanbeli.
195-Medrese:Islam tarihinde egitim ve ögretim kurumlarinin genel adi.
196-Mendup:Hz.Peygamber`in ara sira yapip, bazen de yapmadigi seye denir.Mendub`a müstehap da denir.
197-Merhaba:Bolluk, rahatlik, huzur ve afiyet temennisi iceren bir selamlasma sözü.
198-Metaf:Tavaf edilen yer demektir.
199-Minare:Ezan okunan yere minare denirMinâre ilk defâ Mısır vâlisi Mesleme bin Mahled tarafından hazret-i Muâviye’nin emri ile yaptırılmıştır. (İbn-i Âbidîn)
200-MİNBER:Câmilerde hatiplerin hutbe okumaları için yapılmış merdivenli yüksek yer.
200-Müezzin:Ezan okuyan kimseye müezzin denir.
201-Mevsim:haccin eda edildigi zamana “Mevsim” denir.Zilhiccenin ilk 10 günü kastedilir.
202-Meyyit:Ölü demektir.Gasl-i meyyit; ölüyü yikamak.
203-Mihrab:Islam sanatinda cami, mescid ve namazgahlarda kibleyi ve imamin namaz kildirirken duracagi yeri gösteren mimari eleman.
204-Mikail:Kur`an`da adi gecen 4 büyük melekten biri.
205-Milel ve Nihal:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.
206-Mina:Mekke yakininda bazi hac menasikinin icra edildigi yer.
207-Mubah:Mükellefin yapip yapmamakta serbest oldugu seye denir.
 

208-Mültezim:Hacer-i Esved ile Kabe kapisi arasindaki yer.
209-Mü`min:Islam dinine gönülden inanan, bu inancini acikca söyleyen ve Islam dininin kurallarina göre yasamaya calisan kisilere mü´min denir.
210-Müdrik:Imama birinci rekatta yetisip imamla beraber selam vererek namazi tamamlayan kimseye denir.
211-Müsned:Hadislerin onlari rivayet eden sahabe adlari altinda gruplandigi kitaplar
212-Müteşabih:Kur`an-i Kerim de mana ve lafiz bakimindan tevile elvirisli olan ayetler.Birbirine benzeyen cesitli manalara alinabileck, yoruma acik benzesik ayetlerdir.
213-Mu`cemler:Aler-Rical üzerine tasnif edilen kitaplardir.Ravilerin adlarina göre alfebetik olarak düzenlenen eserlerin genel adi.
214-Mucize:Allah`in izniyle peygamberler tarafindan gösterilen olaganüstü sey.
215-Muhaddis:Hadis alimi, hadis nakil ve rivayet eden.Hadisleri ögrenip rivayet etmekle mesgul olan kimse.
216-Muhadramun:Cahiliye Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi göremeyen kimse.Cahiliye döneminde ve Islam döneminde yasadigi halde Hz.Peygamberi müslüman olarak göremeyen kimselere verilen ad.
217-Muavvizat:Allah`a sigindiranlar anlaminda ihlas, felak ve nas surelerinin ücüne birlikte verilen isim.
218-Muavvizateyn:Felak , nas sureklerinin ikisine birden verilen isim.
219-Mukem ayet:Tevil ve tefsir gerektirmeyen manasi ve lafzi acik ayet.Analamlari acik, yoruma ihtiyac birakmayan , baska anlamlara cekilmeleri mümkün olmayan ayetler.
119-Muharremat:evlenmesi haram olan kadinlar anlaminda fikih terimi.
220-Müktedi: 3 cesittir,Müdrik, lahik, mesbuk.
221-Mukarrebun ve Illiyyun aima Allah`i tesbih eden ve anan Allah`a cok yakin ve O`nun katinda serefli mevkii bulunan meleklerdir
222-Muhrim:Ihrama giren kimse.
223-Muhsar:Hac yapmaktan mennedilen kimseye denir.
224-Mutasavvuf:Tasavvuf bilgisine , ilmine sahip olan, vakif bulunan kimse;tasavvuf görüsünü, yolunu benimseyen kimse,ve yolla Hakk`in yakinligini kazanmaya calisan kisi
 

225-Na`t:Hz.Peygamberin sefaatina kavusmayi ümit ederek O`nu övmek , yüce özelliklerini anlamak amaciyla yazilan siirlere na`t denir.
226-Nakibül-Esraf smanlida Seyyid ve Serif`in dogum ve ölüm kayitlarini tutan kisilere“Nakibül-Esraf“, bu isi yapan müesseselere de „Nakibül-Esraflik deniliyordu.Bu amacla osmanli devletinde ilk tayin edilen Emir Buharinin talabelerinden olan Seyyid Ali bin Muhammed`dir.Yildirim Beyazit zamaninda tayin edilmistir.(Islami Bilgiler Ansk.C.1,Sh.317)
227–Nass ini bir terim olarak – genis anlamiyla- Kur`an ve Sünnet metinlerini ifade eder.
228-Naziat Süresi:Kiyamet gününü , ahiret alemini, öldükten sonra tekrar dirilmeyi, inkar edenlerin akibetini;Hz:Musa(as)`yi yalanlayan Firavunun acikli akibeti ile ahirette ugrayacagi mücazati haber verilmektedir.
229-Nebe süresi:Insanlari ahiret ahvalini düsünmeye tesvik eder.
230-Nebi:Kendine kitap indirilmeyen ve kendilerinden önce gönderilen peygamberlerin yolundan giden peygamberlere nebi denir.
231-Neticetü`l-Fetava:Seyhülislam Dürrizade Mehmet Arif Efendi`nin(ö.1215/1800) fetvalarini toplayan eseri.
232-Nevadir ve`z –Ziyadat:Ibn Ebu Zeyd el –Kayrevani`nin (ö.386/996) Maliki fikhina dair ansiklopedik eseri.
233-Necasi`:Hicretin 9.ncu senesi Habes Hükümdari Necasi ölmüstü.Hz.Peygamber , salih bir kardesin öldügünü söyleyerek bunu bildirmis, onun gufrani icin niyaz etmis, cenaze namazini kilarak hatirasini tebcil eylemistir.
234-Nesibe Hatun:Uhutta vücudu kanlar icinde iken Peygamberimize siper olan kadin ahabe.
235-Nihal:Islami kaynaklarda vahye dayanmayan dinler icin genel olarak Nihal terimi kullalir.
236-Nikahin rüknu:Nikahin rüknu icab ve kabuldur.
 

237-Nikab: Kuli le Hak arasina giren, asiki masuktan ayiran engel; ilahi hakikatlerin salikin kalbinde tecelli etmesini önleyen maddi suretlerin izi anlaminda tasavvuf terimi.
238-Nisab:Zekat yükümlülügünde esas alinan zenginlik ölcüsü anlaminda fikih terimi.Zenginlik icin en düsük ekonomik varliga denir.Nisap miktari mallarin cinsine göre degisir.
239-Niyaz:Allah`a yalvarip yakarma , dua etme anlaminda bir tasavvuf terimi.
240-Niyet:Kesinlik kazanmis ve bir fiilin islenmesine yönelmis irade anlaminda fikih terim.
241-Nizam:Kainatin yapisinda bir düzen ve bilincli tasariminin bulundugunu ifade eden terim.
242-Nizamiye medresesi:Nizamülmül tarafindan basta Bagdat olmak üzere Büyük Selcuklu hakimiyetindeki cesitli s ehirlerde kurulan medreseler.
243-Nizamülmülk:Büyük selcuklu veziri, Ortacag islam dünyasinin en basarili devlet adamlarindan.
244-Peygamberimizin süt anneleri:Annesi Amine Hatun( 3 gün emzirdi),Süveybe Hatun(7 gün emzirdi),Halime Hatun(4 yil emzirdi.).
245-Peygamberimizin annem dediği kadınlar:Süt annesi Halime Hatun,Hz.Ali`nin hanimi Fatma Hatun, Ümmü Eymen.
246-Peygamberlerin sıfatları:Sıdk, emanet, fetanet, ismet, teblig.
247-Peygamberimizin defni:Hz.ise diyorki;Hz.Peygamber acik bir yere defnolunmadi.Çünkü acçk yere defnedilmis olsaydi, halkı, O`nun mezarini tazim etmekten men`etmek çok müskül olurdu.
2488-Peygamberimizin doğum gününün kutlanmasi eygamberimizin doğum gününün h.4. asirdan beri kutlandigi bilinmektedir.Fatimiler bunun yaninda Hz.Ali,Fatima,Hasan,Hüseyin ve halifeleri icinde mevlid(dogum yil dönümü) merasimleri yapilirdi.
249-Peygamberimize düsmanlik edenler eygamberimize en cok düsmanlik yapanlar; Ebu Leheb:Ismi Abduü`l –Uzza`dir. Peygamberimizin öz amcasi. Ebu Cehil:Ismi Amr b.Hisam`dir.Ammar b. Yasir`in annesini öldüren budur.Bedir harbinde öldürülmütür.Velid b. Mugire´nin yegenidir.Velid b.Mugire;Meshur islam komutani Halid b. Velid`in babasi.Künyesi Ebu Abd-i Sems`dir.Ümeyye Ibni Halef ile kardesi Übey;Ümeyye, Bedir savasinda öldürüldü.As b. Vail;Amr b.As`in babasidir.Ölümü ise, bir defa esegine binmis gidiyordu.Mekke civarinda bir dag gecidinden gecerken esegi onu yere düsürdü ve babacigini isirdi. Bu yaradan bacagi sisti ve ondan öldü.Nadr b.Haris, Esved b. Abd-i yagus, Haris b,.Kays,Züheyr Ibn-i Ebi Ümeyye, Ukbe Ibn-i Ebi Muayt, Esved Ibn-i Muttalib, Mu`tim b. Adiy.
 

250-Peygamberimizi bize tanitan kitaplar:Kur`an-i Kerim,Megazi kitaplari, delail Kitaplari,Islam tarihi,Semail kitaplari.
251-Peygamerimizin Kuba`da misafir kaldigi ev:Hicret esnasinda Peygamberimiz Kuba `da Külsüm b.Hidmi`nin misafiri oldu.Peygamberimiz Medine`ye hicret edince;Halid b. Zeyd`e misafir oldu.
252-Peygamberimizin soyu eygamberimizin soyu Hz.Ismail`in torunlarindan Adnan`a kadar uzanir.
 

253-Peygamberimizin egitim ve ögretimde kullandigi yöntemler;Anlatim yöntemi, soru-cevap yöntemi,Örnek olay yöntemi, tartisma yöntemi,yaparak, yasayark ögrenme-ögretme metodu.
254-Peygamberimizin Harpleri:Rasul-i Ekrem devrinde Islam harplerini 3 bölümde mütaala edelir:
a)Müsriklerle yapilan İslam harpleri.
b)Yahudilerle yapilan İslam harpleri.
c)Hiristiyanlarla yapilan İslam harpleri(Mute, Tebük)

30

Temmuz
2012

Diyanet mbst Hazırlık İlmihal Bilgileri-5

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  313 Kez Okundu

1. Din, akıl sahiplerini kendi hür iradeleriyle en iyiye, en doğruya ve en güzele ulştıran ilahi bir kanundur.
2. Dinler 2 kısma ayrılır.
3. İslam dininin özellikleri:İslam dini son dindir.İslam dininin değişmeyen esasları vardır.İslam dini evrensel bir dindir.
4. Genel olarak mezhepler 2 kısma ayrılır.
5. Maturidiyye itikadi mezheplerden biridir.
6.Ehl-i sünnet, Selefiyye, Mâtürîdiyye ve Eş‘ariyye olmak üzere üçe ayrılmıştır.
Selefiyye’ye “Ehl-i sünnet-i hâssa”, Mâtürîdiyye ve Eş‘ariyye’ye “Ehl-i sünnet-i âmme” denildiği de olur.
7. Hanefi Mezhebi ameli mezheplerden biridir.
8. Maturidiyye mezhebinin kurucusu ;Ebu Mansur Maturidi (Muhammed)
9.Dinin asıl kaynakları:Kitap Sünnet .
10. Sünnetin bölümleri:Kavli Sünnet, Fiili Sünnet ,Takriri Sünnet
 

11. İman, ümitsizlik halinde olmmalı,imanın sahih ve makbul olmasının şartlarından birisidir.
12. İman yönünden insanlar kaça ayrılır ? 3 kısma ayrılır.
13.Amentü: “Ben Allah’a Allah’ın Meleklerine, Allah’ın Kitaplarına, Allah’ın Peygamberlerine, Ahiret gününe, kadere inandım”.
14. Allah’ın zati sıfatları:Vücud,Kidem,Beka,Vahdaniyet, Muhalefün Lil Havadis, Kıyam Binefsihi.
15.Allah’ın subuti sıfatları:Hayat,ilim,semi,basar ,irade,kudret,kelam ,tekvin.
16. Muhalefetün Lil Havadis “Allah’ın sonradan yaratılanlara benzememesi”
17. Dört büyük melek:Cebrail,mikail,israfil,azrail.
18. Mikail:Tabiat olayları ile ilgili görevleri bulunan melek
19. Kur’anı Kerimde ismi geçen 25 Peygamber bulunmaktadır.
20. Münkereyn:Öldükten sonra insanlara soru soran melekler
 

21.Rıdvan:Cennette görevli olan melek.
22. Malik:cehennemde görevli olan melek.
23. Dört büyük kitap: Tevrat,zebur, incil, Kuran.
24.Sahifelerinin verildiği Peygamberler:10 sahife adem aleyhisselama, 10 sahife İbrahim Aleyhisselama,30 sahife İdris aleyhisselama,50 sahife Şit Aleyhisselama.
25. Kur’anı Kerim miladi ,Hira Mağarasında, 610 Ramazan ayında indirilmiştir.
26. Kur’anı Kerim ,Hz.Ebubekir zamanında bir kitap haline getirilmiştir.
27. Kur’anı Kerim , Hz.Osmanın Halifeliği zamanında ve Zeyd bin Sabid’in Başkanlığında çoğaltılmıştır.
28. Kur’anı Kerim,22 yıl 2 ay 22 günde tamamlanmıştır

 29. Resul:Kendisine kitap indirilen Peygambere denir.
30.Peygamberler hakkında vacip olan sıfatlar:Sıdk,emanet, fetanet, ismet ,tebliğ.
31. Mucize, peygamberlerin peygamberliklerini isbat etmek için gösterdikleri olağan üstü olaylar, keramet ise velilerin istenmeden gösterdikleri harikulade olaylar.
32. Kıyamet ne zaman kopacağını,Allah’tan başka kimse bilemez
33. Mahşer :Öldükten sonra dirilen insanların toplanacağı yerdir
34. Sırat nedir :Cehennem üzerine kurulmuş kıldan ince kılıçtan keskin bir köprüdür.
 

35. Tevekkül: İnsanın Allah’a itimat etmesi ve ona bağlanmasıdır.
36. İbadet çeşitleri;Bedeni ibadet, malı ibadet,hem bedeni ve mali ibadet.
37. Aşağıdakilerden hangisi islam’ın esaslarından biri değildir.?Ahirete inanmak
38. Necaset 2 ayrılır .
39. FarzDinen yapılması kesin delillerle emredilen şeyler
40. Aşağıdakilerden hangisi abdestin farzlarından değildir ? Ağzı ve burnu bir yıkamak
41. Aşağıdakilerden hangisi abdestin vaciplerindendir.?Hiçbiri
42. İbadet : Allaha saygı ile boyun eğmek ve emirlerine itaat etmek
43. Aşağıdakilerden hangisi abdestin vaciplerinden biridir?Hiçbiri
 

44. İstinşak : Buruna üç kez su çekmeye
45. Meshin müddeti misafirler için 72 saattır.
46. Mukimler için meshin müddeti 24 saattır.
47. Adet halinin en azı 72sattır.
48. kadınlar en erken 9yaşında adet görmeye başlar ve en geç 55yaşında adetten kesilebilir
49. Nifasoğumdan sonra kadının rahminden gelen kandır
50. Lohusalığın en çoğu 40gündür .
51. Sehiv secdesi :Namazda yanılmadan dolayı namazın sonunda yapılan secdedir
53. Aşağıdaki namazlardan hangisi cemaatle kılınmaz ?Tesbih namazı
54. Aşağıdakilerden hangisi sehiv secdeyi gerektiren hallerden biri değildir ? Sübhanekeyi okumayı terketmek
55. Müdrik :namazın her rekatında imam ile kılana denir
56.Lâhik:İmamla birlikte namaza başlamasına rağmen, namaz esnasında başına gelen bir durum sebebiyle namaza ara vermek zorunda kalan ve bu sebeple namazın bir kısmını imamla birlikte kılamayan kimseye lâhik denir.
57.Kadınların cemaatle namazdaki saf düzeni ve erkeklerde aynı safta veya hizada olması, ilmihallerde “muhâzâtü’n-nisâ” terimiyle ifade edilir.
 

58.Hanefî mezhebi eserlerinde rükûda “tuma’nîne”nin, rükûdan doğrulduktan sonra bir süre ayakta beklemenin (kavme) ve iki secde arasında bir süre (“sübhanellâhi’l-azîm” diyecek kadar) oturarak beklemenin (celse) sünnet olduğu kaydedilmekle beraber kuvvetli görüşe göre bunlar ta`dîl-i erkânın birer boyutu olmak bakımından vâciptir.
59.İstibrâ ve İstincâ:Küçük abdest bozduktan sonra idrar yolunda kalabilecek idrar damla ve sızıntılarının tamamen kesilmesi için bir süre bekleme, bundan sonra vücuttaki idrar sızıntılarını temizleme işlemine fıkıh dilinde “istibrâ” denilir.literatürde “istincâ” terimiyle ifade edilen temizlik yani büyük abdest bozulduktan sonra dışkı ve idrar yollarında yapılacak dışkı, idrar vb. temizliği de müslümanın hayatında ayrı bir önem taşır.
60.Hades fıkıh dilinde, abdestsizlik veya cünüplük sebebiyle insanda meydana geldiği var sayılan hükmî kirliliği veya bu kirliliğin sebebini ifade eder.
 

61.Necâset, hakiki ve maddî pislik, kirlilik demek olup böyle maddeye “necis” tabir edilir.
62.Fıkıh literatüründe “tahâret” her iki tür temizliği de içine alan geniş bir kapsama sahipken maddî kirlilik genelde “necâset”, hükmî kirlilik de “hades” terimleriyle ifade edilir. Beden, elbise ve namaz kılınacak yerde bulunan, namaz ve benzeri ibadetlerin sıhhatine de engel olan hakiki yani maddî pisliklerden temizlenmeye “necâsetten tahâret”, abdestsizlik ve cünüplük gibi hükmî kirlilikten temizlenmeye de “hadesten tahâret” denilir. Her iki tür temizlik de namaz ve benzeri ibadetlerin ön şartı konumundadır.
63. Kur’anı kerimde 14 surede secde ayeti vardır .
64. Mesbuk:İmama ; İlk rekatin rükuundan sonra uyan kimseye ne denir .
65. Cuma namazının hükmü Farz
 

66. Her iki hutbeyide fazla uzatmamanın hükmü Sünnet
67. Bayram namazında okunan hutbenin hükmü Sünnet
68. Her iki hutbeyi fazla uzatmamanın hükmü Sünnet
69. Kurban bayramındaki farz namazların arkasından getirilen teşrik tekbirlerinin hükmü Vaciptir
70. Sehiv secdesi nedir?Namazda yanılmadan dolayı namazın sonunda yapılan secdedir
72. İçerisinde secde ayeti bulunan ayetleri okurken secde ayetini secdeden kaçınmak için gizlice okumanın hükmü Mekruhtur
73. Kur’anı kerimde kaç surede secde ayeti vardır ?14
74. Secde ayetinden sonra kaç defa secde yapılır?1
 

75. Seferi ve Mukim olma yönünden vatan sınıflandırılması :Vatan-ı asli,Vatan-ı İkame
Vatan-ı sükna
76.Vatani Sükna: İnsanın 15 gün dolmadan ayrılmak üzere bulunduğu yere denir .
77. Teravih namazının kadınlar açısından hükmü Sünnet
78. Teravih namazında dört rekatta selam vererek teravihi kılan kimse ikinci rekatta oturmamış ise kıldığı dört rekat kaç rekat kılmış sayılır.
79. İma ile namaz kılmak demek,namazda ruku ve secdeye işaret olunmak üzere başı eğerek namaz kılmak
80. Gözleri, kaşları veya kalbiyle işaret edip kılınan namaz nasıl namazdır?Böyle namaz namaz olmaz
81. Kaza Namazı:Vaktinde kılınmayıp vakit dışında kılınan namaza ne namazı denir.
82. Seferde kazaya kalmış namazlar daha sonra mukim iken Dört rekatli farzlar iki rekat olarak kaza edilir.
83. Teheccüd namazının hükmü Menduptur
 

84. Tahıyyatül Mescid namazı Her cami ve mescidlere girildiğinde Allah’ı ta’zim için kılınır
85. Tesbih namazının bir rekatında 75 tesbih vardır.
86. İstihare namazının hükmü Mendup
87. Iskat-ı Salatın hükmü; Hiçbir geçerliliği yoktur
88. Husüf namazı :Ay tutulduğu zaman kılınan iki veya dört rekatlı bir namazdır
89. Şehit :Allah yolunda öldürülen müslümana
90. Kabir ziyaretinin hükmü kadınlar Menduptur
 

91.Rikâz terimi, maden, define ve hazine gibi kendiliğinden yer altında bulunan veya insanlar tarafından yer altına gömülüp gizlenen her türlü kıymetli maden ve eşyayı ifade eder.
92.Zekât usul (baba, anne, dede, nine) ve fürûa (çocuk ve torun) verilemez.
93.”el-emvâlü’l-bâtına” (gizli mallar),”el-emvâlü’z-zâhire” (açık mallar)
94.Mescid:Camiden küçük, içinde Allah’a edilen kutsal mekan
95.Kuba Mescidi,Peygamberimizin hicreti sırasında yaptığı mescittir
96. Aşağıdakilerden hangisi mescidlerin en faziletlilerinden değildir? Mescid-i Dirar
97. Adak oruçları ile bozulan nafile oruçları kaza etmenin hükmü Vaciptir
99. Oruç tutmaya gücü yetmeyen düşkün ve yaşlı kimseler ile iyileşme ümidi olmayan hastalar Fidye verirler
100.Iskat-ı savm, birinin sağlığında iken yerine getirmediği oruç borcunun fidye yoluyla telâfi edilmesi, düşürülmesi anlamına gelmektedir.
101.Fıkıh terimi olarak itikâf, bir mescidde ibadet niyetiyle ve belirli kurallara uyarak inzivaya çekilmek demektir.
102. Rü’yet-i hilâl (hilâlin görülmesi)ünyanın yuvarlak olması sebebiyle hilâlin bir yerde görülürken başka yerde görülmemesi mümkündür. Buna “ihtilâf-ı metâli`” yani ayın doğuş yer ve vakitlerinin değişmesi denilir.
 

103.REVÂTİB SÜNNETLER:Vakit Namazlarıyla Birlikte Düzenli Olarak Kılınan Sünnetler (Farzlara Tâbi Olan Nâfile
104.Sehiv “yanılma, unutma ve dalgınlık” gibi anlamlara gelir. Buna göre sehiv secdesi, yanılma, unutma veya dalgınlık gibi durumlar yüzünden namazın vâciplerinden birini terk veya tehir etme durumunda, namazın sonunda yapılan secdelere denilir.
105.Revâtib sünnetler dışındaki nâfile namazlar ise sünen-i regaib adını alır. Bunlar gönüllü olarak kendiliğinden kılındığı için “gönüllü (tatavvu) namazlar veya arzuya bağlı namazlar” olarak da adlandırılır
105.Keffaret: Kasten bozulan bir gün orucun yerine iki kameri ay veya 60 gün peş peşine tutulan oruca denir.
106. Fıtır Sadakasının miktarı buğdaydan 1460 gr
107. Altının nisap miktarı 80,18 gr.
108. Altın, gümüş ve ticaret mallarındaki zekat %(yüzde) kaçtır? % 2,5
109. Miskin:Hiçbir şeyi olmayan kimseye denir .
110. Arafatta vakfeye durmanın hükmü Farz
111.Telbiye; “Lebbeyk Allahümme lebbeyk. Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk. İnne’l-hamde ve’n-ni`mete leke ve’l-mülke, lâ şerîke lek” sözlerini söylemekten ibarettir (Anlamı: Davetine sözüm ve özümle geldim ım, emrin baş üstüne. Davetine sözüm ve özümle geldim ey ortaksız olan sen! Emrin baş üstüne. Hamd senin, nimet senin, mülk de senin. Yoktur senin ortağın).
 

112.Haccın geçerli yani sahih olabilmesi için üç şartın bulunması gerekir. Bu şartlar; a) Hac yapmak niyetiyle ihrama girmek, b) Özel vakit, c) Özel mekândır.
113. Say etmenin hükmü Vacip
114. Say’ı dört şafttan sonra yediye tamamlamanın hükmü Vacip
115. Şeytan taşlamada taş atmanın zamanı Kurban bayramının 1.,2.,3. ve 4 günü
116. Bayram günlerinde minada gecelemenin hükmü Sünnet
 

117. Mikat-ı ihramsız geçmein cezası :Bir koyun kurban etmek
118. Hedy :Hac ve umrede kesilen kurban
119. İhsar :Hac ve Umre için İhrama giren kimsenin arafat vakfesinden ve tavaftan alıkonulmasına ihsar denir.
120.Fevât, haccetmek üzere ihrama giren kişinin Arafat vakfesine yetişememesi, vakfe süresi içinde bir an olsun Arafat’ta bulunamamasıdır.
121. Kurban kesmenin hükmü Vacip
122. Akika kurbanı Doğan çocuk için kesilen kurban.
123.Yemini amus:Geçmiş veya şimdiki zamana ait bir iş üzerine bilerek yalan yere yemin etmek .
124. Bir şeyin helal veya haram olduğunu tespit eden Allah’u Teala
125. Leş :Kendiğinden ölmüş hayvana denir.
126. Lukata : Buluntu eşyaya denir.
127. Kulun hatasından dönüp Allaha yalvarmasına tevbe denir

30

Temmuz
2012

Diyanet mbst Hazırlık Dersleri Kılavuz Terimleri-6

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  396 Kez Okundu

ABADİLE:Abdullahlar anlamına gelir.Dini bir terim olarak fıkıh ve hadis ilminde şöhret bulmuş olan Abdullah b.Abbas, Abdullah b.Ömer, Abdullah b. Amr ve Abdullah b. Zübeyr anlaşılır.
ABDULLAH:Hz.Peygamberimizin babasi(ö.570)Hz.Peygamberimizin eşi Hz.Hatice`den olan çocugu.Peygamberimizin babası.Abdullah`ın annesi Fatima bint-i Amr.Abdullah evlendiginde 24, esi Amine Hatun 14 yasinda idi.Dügün kiz evinde yapildi.Arap adeti üzere 3 gün güvey kizin evinde kaldiktan sonra hayat arkadasini alarak evine geldi, yerlesti
ABDULLAH B.AMR B.AS:Hz.Peygamberden duydugu hadisleri onun huzurunda yazmasına izin verilen sahabe.
ABDULMUTTALİB Peygamberimizin dedesi . (ö.577) P eygamberimizin dedesi. Abdulmuttalib`in asıl adı, Şeybe`dir
ABDULLAH B.CÜBEYR:Uhud`da Ayneyn gecidinde görevli komutan Abdullah b. Cübeyr idi.Uhud savasinda Ayneyn gecidine 50 okcu ile yerlestirilen Abdullah b. Cübeyr ve 10 arkadasi ile sehit oldular.
ACBÜZZEHEB( Kuyruk sokumu kemiği)::İnsanın ilk yaratılışında ve öldükten sonraki dirilişinde bedenin özünü oluşturduğu kabul edilen madde. Peygamber Efendimiz (asm): “Bütün Âdemoğullarını toprak yiyecektir, acbüzzeneb müstesnâ. Her Âdemoğlu bundan yaratılmıştır ve bundan terkib olunacaktır” buyurmuştur.( İbni Mace, Zühd, 32
ÂD KAVMİ:Hûd aleyhisselâmın kavmi.
ADDAS :Mekke dönemin de Hz.Peygamberin Taife yaptigi sirasinda müslüman olan köle.
ADEM: İlk insan ve ilk peygamber.Bütün insanlarin atasi oldugu icin „ Ebu`l beser „(beserin babasi ) diye anilir.
ADN:Cennetin en yüksek mevkiine veya degisik yerlerinin tamamina verilen ad.
AHD-İ ATİK: İki kelimeden meydana gelen bir terimdir. Ahd, “sözleşme”, Atik ise, “eski” anlamına gelmektedir. Ahd-i Atik, “eski sözleşme” demektir. Ahd-i Atik kelimesiyle Yahudilerin mukaddes kitabı olan “Tevrat” kastedilir.
AHD-İ CEDİD:İncil.Kitab-i mukaddes`in sadece hiristiyanlara ait olan ikinci kisminin adi. İncil kelime olarak “müjde, tâlim ve öğretici” anlamına gelir.
AHİRET HAYATI :D ünyadaki canlilarin ölümü ve dünyanin baska bir dünyaya dönüsümünün ardindan canlilarin tekrar diriltlmesi ile baslayan yeni hayat.
AHRÛF-İ SEB’A:Yedi harf. Ahrufü`s-Seb`a :Kur`an-i Kerim`in lafizlari ve kiraati ile yedi vecih veya lehce.
AHKAMÜ`L-KUR`AN:İbadat, muamelat ve ukubatla ilgili ayetlerin tefsirini konu alan ilim dali ve dalda yazilan eserlerin ortak adi.
AHKAMÜ`S-SULTANİYE:Klasik İslam hukuk literatüründe devlet idaresiyle ilgili hükümler” manasinda kullanilan bir terim.
AHVAL-İ ŞAHSİYE dar anlamda aile hukuku, genis anlamda kisiler, aile ve miras hukuku iliskilerini ifade eder.
AHKAM :Kur’an ve Sünnetin içerdiği dinî hükümlerdir. Surre alaylarinda görevli olan kisilere verilen unvan
AHLAK :Bir kişinin iyi veya kötü olarak nitelenmesine sebep olan manevî değerleri, huyları ve bunların tesiri ile ortaya koyduğu davranışların bütünüdür. Ruhumuza yerlesip aliskanlik haline gelen davranislarimiza ahlak denir.
AHMET YESEVİ Orta Asya Türklerinin dini, tasavvufi hayatında geniş tesirler icra eden ve « pir-i Türkistan » diye anılan mutasavvif- sair,Yeseviyye tarikatının kurucusu.1993 yilinda hükümetimiz tarafindan Yesevi yili ilan edildi.Divan-i Hikmet, ahmet Yesevi tarafından Türkçe olarak hece vezniyle ve halkın anlayacağı seviyede yazılan eser.
AHSENÜ`KASAS-:Hz.Yusuf`un Kur`an-ı Kerim`de anlatılan hayat hikayesi.
AİŞE:Hz.Ebubekir`in kizi, peygamberimizin hanimidir.
AFAKİ:Mikat sinirlari disinda gelen hacilar.
ÂFAK BÖLGESİ:Harem ve Hil Bölgeleri dışında kalan yerlere Âfâk, bu bölgede yaşayanlara “Âfâki” denir.
AHD-İ MİSAK:Allahü teâlânın ezelde rûhlara; ”Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” diye suâl edince, onlarda; ”Evet, sen bizim Rabbimizsin” diyerek verdikleri söz, yemin, anlaşma, sözleşme.
AKABE:Akabe antlasmalrinin yapildigi yer.
AKAİD:Islam dininin inanc esaslarindan inancla ilgili bölümlerinden bahsedilen bir ilim dalidir.Islam dininde inanilmasi gereken esaslarin bütünü ve bunlari konu edinen ilmin dalidir.Seyyid Serif Cürcani de Akaid`i tanimlarken “Islam dinin ameli degil, itikadi hükümlerini ihtiva eden ve bunlardan bahseden bir ilim” olarak tarif etmistir
AKÎKA:Yeni doğan çocuğun başındaki saça Arapça’da akîka denir. Istılahta ise, yeni doğan çocuk için kesilen şükür kurbanına verilen isimdir.
AKIL:Insanim diger canlilardan ayiran ve onu sorumlu kilan temyiz gücü, düsünme ve anlama melekesi.
AKL-İ SELİM:Hüküm ve kararlarinda dogruyu yanlistan , iyiyi kötüden ayiran, sag duyu.

AKSÂMÜ’L-KUR’ÂN :Kur’ân’ın yeminleri anlamına gelen aksâmü’l-Kur’ân, Kur’ân’da geçen yeminleri konu edinen tefsîr usulünde bir bilim dalıdır
ALEYHİSSELAM:Selam üzerine olsun anlamina gelen bir dua ve dilek cümlesidir.Bu dua , peygamberlerin adi anilinca saygi ifadesi olarak kullanilir.Peygamberlerden biri anildiginda söylebnmesi gereken”Allah`in selami üzerine olsun” anlaminda bir tazim ifadesi. ALEYHİSSALÂTÜ VES-SELÂM Peygamberler bilhassa Peygamber efendimizin ism-i şerîfi söylenince, yazılınca ve işitilince söylenen ve yazılan salât ve selâm (hayr duâlar) onun üzerine olsun mânâsına duâ ve tâzim (saygı) ifâdesi. İki kişi için aleyhimesselâm daha fazla için aleyh imüssalâtü ves selâm denir. Peygamber efendimiz aleyhissalâtü ves-selâm buyurdu ki: “Cehennem’e girmesi haram olan ve Cehennem’in de onu yakması haram olan kimseyi bildiriyorum. Dikkat ediniz! Bu kimse, insanlara kolaylık, yumuşaklık gösteren mü’mindir.” (Hadîs-i şerîf-Buhârî)
AL-İ NEBEVİ Peygamberimizin , müslüman olan akrabalari.
ÂLÎ İSNÂD: Herhangi bir hadîsin râvîsi ile kaynağı olan Hz.Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem veya o hadîsi rivâyet etmiş bulunan meşhur hadîs imamlarından birisi arasında en az sayıda râvînin bulunduğu veyahut da tanınmış hadîs kitaplarından birinin musannefine arada en az râvî ile ulaşabilen isnaddır.
ALİ ŞİR NEVAİ(ö.906/1501):Klasik Cagatay edebiyatinin , Osmanli edebiyati sahasinda da tesirleri devam etmis eb büyük sairi; devlet adami.
ALİM VE`L –MÜTEALLİM:Imam-i Azam Ebu Hanife`nin akaid dair risalelerinden biri.
ALIN YAZISI :Türkce bir ifadedir.Kaza ve kader teriminin bir karsiligi olarak kullanilmaktadir.
A’MÂL-İ ŞER’İYYE:İslâm dîninde yapılması emredilen ibâdetler ve işler.
AMEL : Dünya ve ahirette ceza veya mükafat konusu olan her türlü is ve davranisi ifade eden bir terim.Amelin imandan bir cüz oldugunu söyleyen, muzezile ve hariciye mezhepleridir.
AMEL DEFTERİ:Insanlarin dünyada iken yaptiklarinin yazildigi defter.
AMEL-İ KALİL:Namaz kilarken bir rükünde bir uzuvla yapilan ve namazdan sayilmayan bir veya iki hareket.Namazda ameli kalil mekruhtur.Zararli haserat-i namazda iken amel-i kalil ile öldürmek caiz, isirmayani tutmak veya öldürmek mekruhtur.(Ibn-i Abidin)
AMEL-İ SÂLİH :İyi, güzel, faydalı, sevaba ve Allah’ın rızasına sebep olacak, haram sınırına girmeksizin kişinin iman, iyi bir niyet ve ihlâs ile yapmış olduğu davranışlar .
“Amel”, iş manasına gelir. “salih” ise, elverişli, yararlı, yarayışlı demektir. Dolayısıyla amel-i salih; kişiye ahiret saadetini sağlamaya, Allah’ın rızasını kazanmaya elverişli olan, Allah katında bir değer ifade eden davranışlardır

AMENERRASULÜ Peygamber iman etti anlamina gelir.Bütün buyruklara ve Yüce Allah`dan gelen her vahye, Hz.Peygamberve mü`minlerin iman ettikleri bildirilir.Bakar suresinin son iki ayetini olusturan ve Amenerresulu diye anilan , mirac gecesinde peygamberimize vasitasiz sekilde vahyolunan bu ayetler, Resulullahin hadislerinde övülmüs, her zaman ve özelllikle yatmadan önce okunmasi tavsiye edilmistir.Bir hadisde.”Bu ayetlerin gece yatmadan önce okunmasi kisiye yeter” denilmistir.(K.Kerim meali, sh.49 T.Diyanet Vakfi)
AMENTÜ:Islam dininde inanilmasi lazim olan alti temel esas. Imanin sartlari.Arapca da inandim anlamina gelir .Iman esaslarini kisa ve özet olarak ihtiva eden metin.Amentü, İslâm dininin iman esaslarını ana hatlarıyla ifade eden terimdir.
AMİLE:Sâime, senenin çoğunu meralarda otlayarak geçiren hayvanlara denilmektedir. Bunun karşılığı olarak yemle beslenen hayvanlara “ma’lûfe”, ziraat, nakliyat gibi işlerde kullanılan hayvanlara da “âmile” adı verilmektedir.
AMİN: Yapılan duâ için, “Ya Rabbi Kabul buyur” demektir
AMİNE HATUN :P eygamber Efendimizin annesi Amine Hatun,Ebva Medine`ye yaklasik 190 km.
ARABÎ AYLAR:Hicrî senenin on iki ayı (Bkz. Kamerî Aylar). Hicrî takvimde kullanılan Arabî ayların adları sırasıyla şunlardır: 1. Muharrem, 2. Safer, 3. Rebî’ul-evvel, 4. Rebî’ul-âhir, 5. Cemâzil-evvel, 6. Cemâzil-âhir, 7. Receb, 8. Şa’bân, 9. Ramazan, 10. Şevvâl , 11. Zilka’de, 12. Zilhicce.
A`RAF:Cennetle cehennemi birbirinden ayiran bölgedeki surun yüksek kisminin adi
ARAFAT:Mekke`nin dogusunda, haccin en önemli rüknü olan vakfenin yapildigi yer.
ARASÂT:”Arsa” kelimesinin çoðulu olan “arasât”, sözlükte, üzerinde bina bulunmayan boş arazi anlamındadır.. Din dilinde, kıyametin kopmasından sonra diriltilecek olan insanların, dünyadaki inanç, söz, fiil vedavranışlarındansorguya çekilmek üzere sevk edilecekleri yerin adına denir. Bu mekâna mahþer ve mevkif de denir. Kur’ân’da geçmeyen bu kelime, hadislerde sözlük anlamında kullanılmaktadırr. (Buhârî, Megâzî, :Öldükten sonra insanların ve diğer canlıların diriltilip toplanacakları meydan. Buraya mevkıf ve mahşer de denir.
AŞURA GÜNÜ:Âşura Günü ise Muharrem’in 10. günüdür.
ASHABU`L- FERAİZ:Islam miras hukukunda belirli pay sahibi mirascilar icin kullanilan terim.İslâm miras hukukunda belirli pay sahibi mirasçılar. Ferâiz’in tekili olan farîza, belirli pay demektir. Mirastaki payları tek tek belirlenen mirasçılara, belirli pay sahibi mirasçılar anlamında bu isim verilmiştir. Bu gruba giren mirasçılar onbir olup, değişik durumlara göre bunlar için kırk pay durumu (hâl) söz konusudur. Kitap, sünnet ve icma ile belirlenen bu onbir mirasçı .
ASHABU`L- EYKE:K.Kerim`de Hz.Suayb`in peygamber olarak gönderildigi bildirilen ve ashab-i Medyen olarak anilan kavim
 

ASHAB-İ FİL:Fillerle bbebaraber Kabe`yi yikmaya gelen Yemen Krali Ebrehe`nin ordusu icin kullanilan bir isimdir.Konu ile ilgili Fil Suresi nazil olmustur.Ebrehe, Habes hükümdarinin Yemen valisi idi.
ASABE :Asabe, baba tarafından akraba olan kimseler demektir. Şeran, miras alamayan yakınlardır. Oğullar, oğulların oğulları, baba dede, kardeşler, amcalar, dedenin kardeşleridir.
ASHAB:Mümin olarak Hz.Peygamber(sas)`i görüp sohbetinde bulunan kimseye sahabe denir.En son vefat eden sahabe, Ebu Tufeyl Amir b.Vasile el-Leysi`dir.
ASHÂBU’S-SUFFE:Hz. Peygamber (s.a.s.)’in mescidine bitişik sofada barınan ve islâmî tedrisatla meşgul olan sahabiler.
ASİM B.ADİ:hz.PeygamberEfendimizin (s.a.v) Mescid-i Dirar`i ortadan kaldirmak icin görevlendirdigi sahabe.
ASİYE:Islam`a göre Fravun`un Hz.Musa`ya iman etmis olan esi
AŞERE-İ MÜBEŞŞERE:Hz.Peygamber tarafindan cennete girecekleri daha hayatta iken kendilerine müjdelenen on sahabi.
ASR-İ EVVEL:Imameyn´e (imam-i ebu yusuf ve imami muhammed) `e göre ikindi vaktinin basladigi zaman.
ASR-İ SAADET Peygamberimizin, peygamber olarak gönderildigi tarih ile vefat ettigi tarih arasinda gecen zaman icin kullanilir.Hz.Peygamber ve dönemi hakkinda yazilan bazi eserlerin ortak adi.
ASR-İ SANİ:Imam-i azama göre ikindi namazinin baslama zamani.Islam memeleketlerinde ikindi ezanlari, asr-i evvele göre okunmaktadir.Ikindi namazi 161-Asr-i sanide yani yani bu ezandan kisin 36 dakika, yazin ise 72 dakika sonra kilinirsa, imamai azama göre uyulmus olur.
AŞURE GÜNÜ:Muharremin 10.günü.Adem`in tevbesinin kabul edildigi,Ibrahim (as)`in dogdugu, Musa(as) `in Kizil denizi gecip kurtuldigu, Fravunun boguldugu, Isa(as) `in dogdugu, Nuh(as)`in gemisinin Cudi dagina oturdugu gün.
ÂYET:Sözlükte “açık alâmet, işâret, emâre, iz ve nişâne” demektir. Çoğulu ây ve âyât’tır. Allah’ın varlığına delâlet eden şeylere ve Peygamberlerin hak olduğunu ispat eden mucizelere de âyet denir
AYETÜ`L KÜRSİ :Bakara suresinin tevhid akidesini anlatan 255.ayetinin adı..
AYİN :D inler tarihi, tasavvuf ve Türk dini musikisinde kullanilan bir terim.
ÂYİSE:Âdet yâni hayz görmekten ümidini kesmiş yaşlı kadın.
AYNE`L –YAKIN:Gözlem yoluyla elde edilen ve dogrulugu apacik olan bilgi manasinda bir terim.
AZRAİL:Azrail, ibranice bir kelimedir.Ayet ve hadislerde “Melekü`l-mevt(Ölüm melegi)“ gecmektedirDört büyük melekten can almakla görevli olani. Eceli gelen insanlarin ruhlarini alir.Ölüm melegi bir tane degildir.O`nun emrinde baska meleklerde vardir.”De ki, size vekil kilinan ölüm melegi caninizi alacak, sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.(Secde Suresi, ayet:11)
BAHİRE:Hz.Peygamberin henüz cocukken Suriye`de görüstügü rivayet edilen rahip.
Resulullah (s.a.s.)’ın amcası Ebû Talib ile birlikte gittiği Suriye seyahati sırasında Busra şehri civarında karşılaştığı hristiyan din adamı.
BAKİ MEZARLIĞI:Hz. Peygamber (s.a.s.) zamanında Medine İslâm devletinin gerçekleşmesinden sonra kurulan bir mezarlıktır. Buna el-Bakî’, Cennetü’l-Bakî, Bakî’u'l-Garkad isimleri de verilmiştir.
BEDEL (NÂİB):Sözlükte karşılık, denk, eşit anlamlar›na gelen bedel, bir hac terimi olarak, üzerine hac farz olduğu halde bu ibadeti hastalık ve yaşlılık gibi şer’î bir mazeret sebebiyle bizzat yapamayan kimsenin yerine hac yapan kimse demektir.
BEDENE:Sözlükte büyükbaş hayvan anlam›na gelen “bedene”, bir hac terimi olarak hacda bazı ihram yasaklarının ihlal edilmesi sebebiyle Harem bölgesinde kurban olarak kesilen deve veya s›ğ›r demektir

BENİ KAYNUKA GAZVESİ(Sevval-H.2):Beni Kaynuka carsisinda alis veris yapan bir kadini alaya alatrak onun iffetiyle oynadilar.Oradan gecen bir müslüman kadinin feryadina kostu.Yahudiyi öldürdü.Orada bulunan yahudiler de hücum ederek sehit ettiler.Beni Kaynukalilar, kale icine girdiler. 15 gün muhasara sonrasi teslim oldular.700 kadar yahudi esir alindi.Bu savasta, yahudilerinin mallarinin tamami ganimet alindi. Kendileri de Medine`yi terk etmeleri istendi.Sevval ayinda Medine`yi terk ettiler.Suriye taraflarina gittiler.
BERAET-İ ASLİYYE: Bir şeyde asıl olan, o şeyin herhangi bir hükümden vareste olması prensibi. Yani, kişi, bir delil bulunmadıkça hiç bir şeyle yükümlü tutulmaz. Buna göre bir şeyin haram kılınışı, belli bir nassa dayanmak zorundadır. Hakkında bir hüküm bulunmayan şeyler mubah (serbest) demektir.
Bİ`SET:Allah tarafindan Peygamber gönderilmesi.
BOYKOT YILLARI:Müsrikler, Nübüvvetin 7. yilinda Mekke´de Şib-i Ebi talib denen mahallede müslümanlari 3 yil müddetle muhasaraya aldilar.
BUVAT GAZVESİ:Hz.Peygamber`in ilk gazvelerinden biri.
BUAS SAVAŞLARI:Evs –Hacrec kabileleri arasinda 120 yil süren savaslar. Bu savaslarin sonuncusu hicretten 3 yil önce oldu.
BURAK:Burak:Mirac sirasinda peygamberimizin bineginin ismi; Burak idi.
BA`S:Kiyametin kopmasindan sonra Allah tarafindan ölülerin diriltilmesi hadisesi.

BEDİR-UHUD-HENDEK SAVAŞLAR:Bedir Medine`ye 60 km. Mesafededir.İslam`da ilk savas burada yapilmistir.Bedir savasinda(624) 14 sehit,70 düsman kayip 70 de esir alinmistir.Uhut savasinda 70 sehit, 22 düsman ölmüstür. Hendek savasinda 6 sehit, 8 düsman ölmüstür.Uhut sehitlerinin cenaze namazlari kilinamamisti.Veda haccindan döndükten sonra Uhud sehitlerini Peygamberimiz ziyaret etti.Namazlarini kildi.(Tecrid Tercemesi, c.11,sh.4)
BEYTÜ’L-MAL:İslâm devletinin hazinesi, devletin malîye işleriyle ilgilenen kurum.Beyt, BURHAN-I TEMANÜ:Kelâm ilminde Allahü teâlânın varlığını ve birliğini isbâtta kullanılan delîl. Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Eğer yer ile gökte Allah’tan başka ilâhlar olsaydı, âlemdeki nizâm bozulur karma karışık olurdu. (Enbiyâ sûresi: 22) Bu âyet-i kerîmede Burhân-ı temânü’ye işâret edilmektedir. Yâni âlemin yaratıcısının iki olduğu farz edilse, bu iki yaratıcının fiill eri (işleri), birbirinden, ya farklı veya aynı olur.
BÜYÜK MELEKLER: Cebrâil, Azrail, İsrafil ve Mikâil’dir.Cebrâil:
BELKİS: Kur`an`da tevhid dinini kabul ettigi bildirilen Sebe meliki.
terketmis ve tek Allah inancina kavusmustur.

BERAET-İ ZİMMET:Zimmetin temiz ve borcusu ve suçsuz olduðu ilkesi, insanın borçtan ve suçtan uzak. براءة الذّمة : تصفية ما في ذمته ومبدأ إبتعاده عن الدّيون والذّنوب.
BERZAH: البرزخ : الحاجز بين شيئين، ما بين موت الإنسان وبعثهُSözlükte“engel“ anlamina gelen „Berzah“, ölüm ile baslayip, yeniden dirilmeye kadar gecen sureyi ifade eden dini bir terimdir.Insanlarin ölüm anindan itibaren ruhlarin gittigi ve kiyamete kadar gecici olarak bulundugu yer.
BEYTÜ`L-HARAMl:Mekke`de Kabe`nin bulundugu sahadaki caminin adidir.Bu haram denilmesini o sahaya saygi ve tazim göstermek vacip oldugu icindir.Kendisine karsi saygisizlik caiz olmadigindan dolayi Mekke`de Belde-i haram denilmistir.
BEYTÜLİZZE:Kur`an-Kerim`in bir bütün halinde indirildigi ve dünya semasinda bulundugu rivayet edilen yerin adi.Beytülizze, İzzet evi anlamına gelen beytü’l-izze, Kur’ân’ın bir bütün halinde indirildiği dünya semasında (yere en yakın gökte) bulunan yerin adıdır.
BEYTİ-MAKDİS:Mukaddes ev, Küdus`deki Mescid-i Aksa. Beytül Makdis
İslâm’da üç mukaddes mescitten biri olan Kudüs’teki mescid.
BEZM-İ ELEST:Allah`la yaratilislari sirasinda insanlar arasinda yapildigi kabul edilen sözlesme icin kullanilan bir tabir.
BURAK: Sevgili Peygamberimizin (sas)Mirac gecesinde binmesi icin tahsis edilen bir binek atidir.

CAİZ:Yapilmasindan dini bakimdan bir sakinca olmayan seydir.
CAMİ:Akaid, ahkam, zühd, edeb, tefsir, fitneler, menakib konularindaki hadisleri toplayan eserlere denir.Mesela;Buhari`nin sahihi.
CAMİİ:Toplayici, toplayan, kaplayan, müslümamlain ibadet gayesiyle toplandiklari yer, ma´bet.Kur`an`da, haadislerde ve ilk tarihi kaynaklarda cami yerine mescid kelimesi gecmektedir.Mescid, secde edilen yer anlaminda bir mekan ismidir
CEBEL-İ NUR:Nur dagi demektir.Mekke`de bulunan bir dagin adidir.Hz.Muhammed(sas)`e ilk vahiy, Nur daginin tepesinde bulunan Hira magarasinda nazil olmustur.
CEBEL-TUR(Tur-i Sina):Hz.Musa`nin Allah ile bir nevi mulakatta bulundugu mahaldir.
CEBEL-İ RAHME:Arafat ovasinin ortasindaki tepe.Rahmet dagi demektir.

CEBEL-İ SEVR:Peygamberimizin Mekke`den medine`ye hicret ederken ilk sigindigi yer.Sevr dagi.Yaninda magara arkadasi Ebubekir`i Siddik bulunmaktaydi.
CELSE:Iki secde arasi oturmaktir.Namazda iki secde arasinda bir defa „sübhane rabbiyel-azim“ diyecek kadar oturmaya denir.Bu oturus, namazin tadil erkenindandir.
CENNETÜ`L MUALLA :Mekke mezarligi.Hz.Peygamberin büyk dedelerinden Kusay, dedesi Abdülmuttalib, amcasi Ebu Talib, ilk hanimi Hz.Hatice`nin Hacun mezarligina defnedilmistir.
CERH VE TA’DİL:Cerh ve Ta`dil:Hadis rivayet eden kisilerin rivayete ehilolup olmadiklarini arastiran ilim dali(Nakd-i Rical de denir).
CEHENNEM:İnkarcilarin ve günahkarlarin ahirette cezalandirilacaklari yer.
muharebesi.
CEVAMİU`L-KELİM:Hz.Peygamber`in veciz sözlerini ve kendisinin veciz konusma özelligini ifade eden bir tabir.
CEBRÂİL ALEYHİSSELÂM ört büyük melekten biri. Peygamberlere vahy getirmek, onlara Allahü teâlânın emir ve yasaklarını bildirmekle vazîfeli melek.
CENNET:Bahçe. Âhirette müslümanların nîmet ve mutluluk içerisinde sonsuz olarak yaşayacakları yer.
CİN: Terim olarak ise, duyularla idrak edilemeyen, insanlar gibi şuur ve iradeye sahip bulunan, ilahi emirlere uymakla yükümlü tutulan ve mümin ile kafir guruplardan oluşan bir varlık türü anlamına gelmektedir.( TDV. İslam Ansiklopedisi, VIII, “Cin” Maddesi, s. 5.)

CİN MESCİDİ(Mescid-i Cin):Cinlerin Hz.Muhammed(sas)`e iman ettikleri yeri simgeleyen mescid.
Cİ`RANE:Huneyn Gazvesinde elde edilen ganimetlerin dagitildigi yer. Mekke ile Taif arasında, Mekke’ye 29 km. Uzaklıkta.
CÜZİ İRADE:Külli iradenin, baska bir ifade ile irade gücünün kullanilmasidir, yani herhangi bie seyin yapilmasi veya yapilmamasi siklarindan birinin tercidir.
CUHFE:Medine Cidde arasında, Kızıldeniz sahilindeki Rabığ kasabasının yanındadır. Mekke’ye 187 km. uzakta olup, Türkiye, Avrupa, Kuzey Afrika, Suriye ve Filistinden gelenler burada ihrama girerler.
CİZYE: Cizye,Islam devletindeki gayri müslim tebaanin erkeklerinden alinan bas vergi.
ÇIHÂR YÂR-I GÜZÎN:Peygamber efendimizin dört seçkin ve büyük halîfesi: Hazret-i Ebû Bekr, hazret-i Ömer, hazret-i Osman, hazret-i Ali.
DARÜLHADİS :Hadis evi,hadis ve hadis ilimlerinin ögretildigi yer.Hadis ögrenimi icin kurulan müessese.
 

DARU`L-ERKAM:Mekke döneminde sikintili yillarinda Islai teblig faaliyetlerinde merkez olarak kullanilmis ev.
DÂRU’N-NEDVE: Darun Nedve,İslam`dan önce, Mekke sehir devletinin önemli kararlarin alindigi toplanti yeri
DELAİLU`L HAYRAT:Hz.peygamber için kullaniln salavat-i şerifeleri toplayan kitaplarin adidir.
DELAİLÜ’N-NÜBÜVVE:Delâilü’n-Nübüvve,Peygamberlik müessesesini, özellikle Hz. Muhammed’in peygamberliğini ispatlamak amacıyla yazılan eserlerin ortak adı
DENDAN-İ SEAADET:Hz.Peygamberimizin Uhud muharebesinde sehit olan , kirilan disinin bir parcasi.Dendan-i Seadet, Osmanli padisahlarindan Sultan Mehmet Resat tarafindan yaptirilan kiymetli taslarla süslü altin bir muhafaza Topkapi sarayinda saklanmaktadir,
DİHYETÜL KELBİ:Ashabın en güzel simalarından biri idi. Bazı zaman Cebrail (a.s.) Resulü Ekrem (s.a.v.)’in huzuruna onun suretinde gelirdi. Bu güzel simalı sahabe. Dıhye-i Kelbî Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden ve simâ olarak en güzellerindendir. İsmi; Dıhye bin Halîfe bin Ferve bin Fedâle bin Zeyd İmrü’l-Kays bin Hazrec olup, Dihyet-ül Kelbî diye meşhûr olmuştur.
DİNin, akil sahiplerini kendi hür iradeleriyle en iyiyye, en dogruya ve en güzele ulastiran ilahi bir kanundur.
DİNLER TARİHİ:Dinler tarihi; tarih ve dil metodlarini kullanarak, dinleri, dogus, ve gelismesinden , inanc, ibadet ve ahlak konularina kadar, tarihi seyir icinde inceleyen bir disiplindir.
DİYET: Öldürmek veya aza kesmek gibi bir cinayet sebebiyle o cinayeti yapandan veya onunla beraber âkılesi denilen aşiretinden vesaireden alınıp hakkında cinayet yapılan şahsa veya onun vârislerine verilen maldır ki, bu bir nevî tazminat demektir.Hür bir erkeğin diyeti bin dinar veya on bin şer’î dirhem gümüş veya yüz de ve veya iki yüz sığır veya iki bin koyun veya her biri iki parçadan ibaret olmak üzere iki yüz kat elbisedir. Hür bir kadının diyeti ise bunların yarısıdır.
DÜLDÜL:Hz.Peygamber Efendimizin Hz.Ali`ye bagisladigi beyaz dis bir katirin adi.

EBU HANİFE (80/150 – 700/767):İmam Âzam (büyük İmam) lâkabıyla bilinen, Ebû Hanife künyesiyle meşhur Numân b. Sâbit b. Zevta (Zûta) mutlak müctehid ve fıkıhta Hanefi mezhebinin imamı.
EBUUSSUUD EFENDİ:Osmanlilarda en uzun süre görev yapan Ebussuud Efendi`dir.
EBU’L-KASIM: Peygamberimize (a.s.) Araplar arasında ilk doğan çocuğun adına nisbetle künye verme adeti olduğundan ilk oğlu Kasıma Ebu’l-Kasım (Kasım’ın Babası) künyesini almıştır.
EBU YÛSUF (113/731-183/798):Hanefî mezhebinin imamı Ebû Hanife’den sonra gelen büyük Hanefi fâkihi .
EBVA:Hz.Peygamber`in annesi Amine`nin kabrinin bulundugu yer.
ECEL:Belli vakit. Hayâtın sonu. Hayat sâhibinin, canlının ölümü için Allahü teâlânın takdir ve tâyin ettiği vakit.
ECEL-İ KAZA:Tehlikeye ugramak suretiyle gelen ecel.
(İmâm-ı Rabbânî) Ecel-i müsemmâ değişmez. (İmâm-ı Gazâlî)
ECEL-İ MÜSEMMA:Allah tarafindan tayin edilmis ömrün sonunda gelen ecel.
EDA:Bir namazı vaktinde kılmaya “eda” denir.
EDEB:Edeb, güzel ahlak ve terbiyedir.Utanma ve kaide anlamlarina gelir.Edeb kelimesinin cogulu , adab`tir.
EDİLLE-İ ERBAA (EDİLLE-İ ŞER`İYYE):D ört delil: Kur’ân, Sünnet, İcmâ, Kıyas.
EF`AL-İ MÜKELLEFİN:Hayatta her mükellefin yapmak veya yapmamakla sorumlu tutuldugu dini islere “Ef`al-i Mükellefin” mükellef kimselerin isleri denir ki, bunlar sekiz dir;Farz,vacip, sünnet, müstehab, mübah, mekruh, müfsid ve haram.
EİMME-İ HAMSE: “Beş imam” demek olup el-kutubu’s-Sitte sahiplerinden Buhari ve Müslim ile Ebu Dâvud, Tirmizî ve Nese’i olmak üzere beşine denir.

EİMME-İ SİTTE:Eimme-i sitte, hadiste kütüb- ü sitte denen, 6 meshur hadsi mecbuasinin yazarlarina verilen isimdir
EHL-İ BEYT:Hz.Peygamber aile fertleri icin kullanilan bir tabir.
EHL-İ HİBRE :Ehl-i Vukuf, bilirkişi, eksper, hakimin, kendi ihtisası dışında kalan alanlarda bilgisine başvurduğu, konunun uzmanı kişi veya kişiler.
EHL-İ KIBLE:Kabe`ye dogru yönelerek namaz kilmanin farz olusunu kabull eden kimselerdir.
EHL-İ KİTAP:Kur`an-i Kerim`de genellikle yahudiler ve hiristiyanlar icin kullanilan tabir.
EHL-İ SÜNNET: Ehl-i sünnet dinî literatürde, dini anlama ve yaşamada Allah’ın kitabını ve Hz. Muhammed’in sünnetini rehber edinen ve sahâbenin yolunu izleyen ümmet çoğunluğu anlamında kullanılan bir terim olmuştur.
EİMME-İ SELÂSE :Üç imam. Hanefî mezhebinde İmâm-ı Â’zam Ebû Hanife Nu’man b. Sabit * (80-150/699-767) ile iki büyük öğrencisi olan İmam Ebû Yûsuf Yâkub b. İbrahim el-Ensârî* (113-183/731-799) ve İmam Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî * (132-189/750-805) hakkında kullanılan bir terim.

EİMME-İ ERBAA:Dört imam anlamına gelen bu tamlama, dört büyük fıkıh mezhebinin kurucuları olan İmam-ı Azâm Ebû Hanîfe, İmam Malik b. Enes, İmam Muhammed b. İdris eş-Şafiî ve İmam Ahmet b. Hanbel için kullanılmaktadır.
EMSALÜ`L-HADİS: İçerisinde darbı mesel ya da mesel bulunan hadisleri derleyen kitaplara “emsâlü’l-hadis” denir.
EMSALU`L-KUR`AN:Kur`an-i Kerim`deki meseleler.
EMVÂL-İ BÂTINA:Gizlenmesi mümkün olan altın, gümüş ve ticâret eşyâsı cinsinden olan zekât malları
EMVÂL-İ ZÂHİRE:Zekât hayvanları ve topraktan elde edilen mahsûl gibi gizlenmesi mümkün olmayan mallar
ENBİYA:”Nebi” kelimesinin coguludur.Nebi ise Peygamber demektir.
ENSAB:Hadis ravilerinin ve muhaddislerin kimliklerini aciklayan ilim dalina ensab” denir.
ENSAR eygamber`e ve muhacirlere yardimci olan Medineli müslümanlar.Peygamberimizi Medineli arkadaslarindan olan ve muhacirlere yardim eden sahabi.
ERBAİN:Kirk sayisi esas alinarak Islami konularda yazilan eserlerin ortak adi.
ESBAB-I NÜZUL:ilmi âyet ve sûrelerin nerede ne zaman ve hangi olay hakkında nâzil olduğu konularıyla ilgilenmektedir.
ESBAB-İ NÜZUL:Tefsir ilminin ayet veya surelerin inis sebeplerini arastiran dali.
ESMAÜ-HÜSNA:Allah`in güzel isimleri ve sifatlari.Allah`a ait olan en güzel isimler.bunlar 99 tanedir.
EŞHURU`L -HURUM:Haram aylar;Zilkade, Zilhicce,Muharremve recep aylari.

ETBAUTEBE-İ TÂBİÎN:Sahâbe ve Tâbiînden sonra Peygamber efendimizin övdüğü nesillerden üçüncüsü olan Tebe-i tâbiîni görenler.
EVSAD-I MUFASSAL:Tarık” sûresinden “Lem yekûn” sûresinin sonuna kadar olan sûreler Evsat-ı Mufassal’dır.
EY EYYÂM-I BİYD:Ayın ışığının en aydınlık olduğu kamerî aylarının 13, 14 ve 15. günleri.
EYYAM-İ MADUDAT_(Sayili günler):Bes vakit namazin farzlarindan sonra tekbir alinan günlerdir.9 Zilhicce- 13 Zilhicce ikindi vakti.
EYYAM-İ MALUMAT belirli günler):Zilhiccenin ilk on günüdür
EYYÂM-I MİNA :Mina günleri demektir. Zilhicce ayının 10, 11 ve 12. günleridir. Bu günlerde hacılar Mina’da bulunurlar ve şeytan taşlama görevini yaparlar. Hacılar Mina da bulunduklarından dolayı, bu üç günleri de denir (İbn Mace, Menasik 57)
EYYAM-I NAHR Kurban kesme günleri demektir. Zilhicce ay›n›n 10., 11. ve 12. günleridir.
EYYÂM-I TEŞRÎK:Kurban bayramının 2, 3 ve 4. günleri.
EVVABİN NAMAZI:Aksam namazindan sonra veya kusluk vaktinde kilinan nafile namaz.
EYKE HALKI:Hz.Suayb`in kavmi idi.Eyke, birbirine girmis sik agaclar demktir.Suayb kavmi agaclik bir bölgede yasadigi icin onlara eyke halki denilmistir.
EZAN:Ezanın lügat mânası, îlân = bildirmek demektir. Dinî mânada ezan, Müslümanlara namaz vakitlerini bildirmek için okunan bâzı mübârek sözlerden ibarettir.Ezan okuyan kimseye müezzin denir.Ezan-Kamet:Vakitlerin degil, namazlarin sünnetidir.

EZAN-I CAVK:Bir kaç müezzinin bir ezânı birlikte okumaları.
FAİTE(Fevait):Vaktinde kılınmamış bir namaza da faite
FAKİH:Fikih ilminde uzman olan kimselere fakih , cogulu fukahadir.Din bilgini, fikih alimi.
FARZ inen yapilmasi kesin olarak emredilmis is veya ibadetlerdir.
FARZ-I AYIN:Her mükellefin yapmasi gereken farz.
FARZ-I KİFAYE:bazi mükelleflerin yapmasi ile diger mükelleflerin üzerinden farz olusu düsen dinsel islerdir.
FECR-İ KAZİP:Tan yerinde güne dogmadan önce görülen ve kısa bi süre sonra kaybolan geçici karanlık. Sabaha karşı doğuda tan yerinde ufuktan göğe doğru dikey olarak yükselen, piramit şeklinde, akçıl ve donuk bir beyazlıktır. (birinci fecir)
FECR-İ SADIK:Tan yerinde günes doguncaya kadar devam eden sürekli aydinlik.Gercek aydinlik.
FEDÂİLÜ’L-KUR’ÂN:Kur’ân ilimlerinden birisi de Fedâilü’l-Kur’ân (Kur’ân’ın faziletleri) ilmidir.
FEDEK:Hayber`in fethinden sonra barış yoluyla alınan ve yarısı Hz.Peygamber`e tahsis edilen köy.
FERAİZ:Islam miras hukukunu inceleyen ilim dali. İslâm Hukukunun mühim bir kısmını teşkil eden mîrasla ilgili bir takım mes’ele ve kaidelerin bütünüdür.
FERSAH :Bir uzunluk ölcü birimi.5685 metre uzunluk
FETİH:Cemaatla kilinan namazlarda imamin yanlis okuyusunu düzeltme veya unuttugu ayeti hatirlatma anlaminda fikih terimi.

FETRET:Peygamberimize gelen vahyin bir süre kesilmesi ile ilgili olarak fetret denilmistir.
FEVAT:Haccin iki farzindan biri olan Arafat`taki vakfe`ye yetisememek.
FEY:Islam devletinin gayri müslim tebaadan aldigi cizye, harac, ve ticaret mallari vergilerinin ortak adi.
FEYZ-İ ZEVAL:Öğle namazının vakti, güneşin tam tepe noktasına geldikten sonra batıya doğru meyletmesi ile başlar. Güneşin tam tepeden batıya meyletmesi anına “Fey-i Zeval” denir.
FEZAİLÜ’L-KUR’AN: Kur’an’ın bazı sûre ve âyetlerinin faziletinden bahseden rivayetleri bir araya getiren ilme fezâilü’l-Kur’ân denilmiştir.
FİCAR SAVAŞLARI:Ficar harbi, haram aylarda zorlayici bir sebeple harp cikarsa buna „Ficar Harbi” denir.
FİL OLAYI:Fil :Fil vakasinin meydana geldigi sene ye fil yili denir.Peygamberimizin dogumundan 55 gün önce meydana gelen olay.
FİTRE:Ramazan ayinin sonunda gücü yeten müslümanin ödemekle yükümlü oldugu sadaka
FIKIH:İslam ibadet ve hukuk ilmi.
FÜRU-İ FIKIH:Fıkhın,şer’i delillerden elde edilen fıkhi hükümleri sistematik tarzda ele alan dalına Füru-i fıkıh denir
FÜSUK: Taatten ayrılıp mâsiyet sayılan şeyleri yapmak.
FUKAHA-İ SEB`A:Ashab-i Kiram`dan sonra Medine-i Münevvere`de de fetva vermeye baslayan yedi meshur fakihe verilen isimdir.
FÜRU:Islam hukukunun ameli-tatbiki bölümünü ve miras hakkinda alt soy hisimlari ifade eden fikih terimi.
GARÎBU’L-HADÎS İLMİ: Hadîs metinlerinde geçen, az kullanıldığından dolayı anlaşılması zor kelimelerin açıklanmasıyla uğraşan hadîs ilmi branşı.
GANİMET:Gayri müslimlerden savaş yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.

GARÎB HADİS:Garîb sözlükte “yabancı, tek başına kalmış kimse” anlamına gelir. Hadis çeşitlerinden garîb hadis, herhangi bir tabakada, bir râvînin yalnız başına rivâyet ettiği ve başka râvîler tarafından rivâyet edilmeyen hadise verilen isimdir
GARİBÜL-HADİS:Hadis lügati niteliğindeki eserlere verilen genel isim.
GARİBÜ`L KUR`AN:Kur`an-i Kerim`deki garip lafizlarin tefsirini konu alan ilim dali ve dalda yazilan eserlerin ortak adi.
GASİLÜ-L MELAİKE:Melekler tarafından yıkanan; Ashâb-ı kirâmdan Uhud harbinde şehîd olan ve cenâzesini meleklerin yıkadığı Peygamber efendimiz tarafından müjdelenen Ashâb-ı kirâmdan Hanzala hazretleri.
GASVETULUR:Zor zamanda,Tebük savasina verilen ad.
GASİL :Sözlükte “yıkama” anlamına gelen gasil, ilmihalde daha çok cenâze yıkanması için kullanılmaktadır
GAYE-İ HİLKAT:Yaratılış gayesi.
GAZAVATNAME:Gazaname olarak da bilinir. Ordunun akınlarını, savaşları, kahramanlıkları, zaferleri anlatılan düz yazı ya da şiir biçimindeki edebi türdür. Arap edebiyatında “magazi” diye bilinir. Türk edebiyatında ilk gazavatname örnekleri 15. yüzyılda yazılmaya başlanmıştır. Kaşifi’nin Gazaname-i Rum’u bu türün örnekleri arasındadır.
GÂZİ:Allahü teâlânın dînini yaymak, din, nâmus ve vatanına saldıran düşmanı kovmak için savaştıktan sonra geri dönen müslüman.
GAZVE VE SERİYYE:Peygamber Efendimizin bizzat sevk ve idare ettigi savaslara„gazve“ denir.Peygamberimizin gazvelerinin sayisi 27`dir.Seriyye;Ashab-i Kiram `dan bir zatin kumandasi altinda savasa giden az bir kuvvete“seriyye“ denir. Seryyelerin sayisi 44 veya 104`dir.
GAZVETÜ`L-USRE(Tebük Gazvesi):Hazirlik safhasinda büyük güclüklerle(usre) karsilasildigi icin Tebük Gazvesi`ne verilen ad.
GIYBET:Gıybet; Çekiştirmek, bir kimseyi arkasından hoşuna gitmeyecek birşey ile gereksiz yere anmaktır.
GÜLBANK: Bir toplulukça, hep bir ağızdan ezgili biçimde söylenen kalıplaşmış tekbirlere, dualara verilen ad.
HABER-ÜS SAHİFE(AMBARGO-BOYKOT): Bi’setin 7. senesi (Milâdi: 617.Suçları yalnız Allah (c.c.)’a inanmak, onun kanunlarına göre yaşamayı istemek olan insanlara Mekke müşrik devleti tarafından alınan, hiç bir şekilde müslümanlarla temas edilmeyecek, onlardan kız alınmayacak, kız verilmeyecek, hiç bir şey satın alınmayacak ve satılmayacak gibi kararların alınıp halka duyurulması için bir afişle Kabe’nin duvarına asılması olayı.
HABEŞİSTANA HİCRET :Habesistana ilk hicret;11 erkek 4 kadin, ikinci hicrette 77 erkek 13 kadin olmak üzere 90 kisi.

HACER-İ ESVED:Kabe`nin kapisinin yanindaki duvarda, yerden 1,5 metre yükseklikte bulunan mübarek tas
HADESTEN TAHARET:Bazı ibadetlerin yapılmasına mani olan hükmî pisliğe “Hades”, bundan temizlenmeye de “Hadesten Tahâret” denir.
HADİS :P eygamberimizin sözlerine hadis denir ve müslümanlar icin Kur`an`dan sonara ikinci kaynaktir.
HADİS KİTAPLARININ TÜRLERİ:Hadis kitaplarının türlerinden bir kısmı şunlardır: Cami: Akaid, ahkam, zühd, edeb, tefsir, siyer, fitneler, menakib konularındaki hadisleri toplayan eserlere denir. Mesela Buhari’nin sahihi bir “cami” dir. Sünen: Yalnızca namaz, oruç, taharet vb. ahkam hadislerini havi kitaplardır. Sünen-i Ebu Davud, Sünen-i Nesai gibi. Tirmizi’nin sünenine cami de denilir. Müsned: Hadislerin onları rivayet eden sahabe adları altında gruplandığı kitaplardır.
HAFAZA MELEKLERİ :İnsanın sağ ve sol yanında bulunup bütün söz, fiil ve davranışlarını kaydeden meleklere denir.
HANNANE:Resûlullah efendimizin dayanarak hutbe okuduğu, Mescid-i Nebevî’de dikili bulunan hurma kütüğü
HANE-İ SAADET:Peygamberimizin hanimlarina ait bu odalar mescide bitisik oldugundan
HANZALA:Hz.Hanzala Uhutta sehit olan ve meleklerin yikadigi sahabe.
HANÎF:Sapıklıktan, yanlış inanışlardan Hakk’a, doğruya meyleden, dönen, müslüman. İslâmiyet’ten önce Arabistan’da putlara tapmayıp, hazret-i İbrâhim’in dîni üzerine bulunanlara verilen isim. Çoğulu hunefâ’dır.
HARAM AYLAR:haram aylar”ın, “Zilkâde, Zilhicce, Muharrem ve Recep”
HAREM BÖLGESİ:Harem bölgesinin Mekke`ye en uzak olan siniri Cidde istikametindeki Hudeybiye, en yakin siniri ise Medine istikametindeki “tenim” dir. Harem sinirlari disinda kalan yerlere “HILL” denir.
HAREM-İ ŞERÎF :Şerefli harem anlamına gelen “harem-i şerîf”, Mescid-i Haram için kullanılan bir tabirdir.

HASEN HADİS: Terim olarak hasen, sahih ile zayıf arasında yer alan, ancak sahihe daha yakın olan bir hadis çeşididir.
HATENEYN:İki dâmât; Resûlullah efendimizin iki mübârek dâmâdı olan hazret-i Osman ile hazret-i Ali.
HAVASSU’L-KUR’AN:Kur’an’ı Kerim’in bazı ayet ve surelerinin özelliklerinden bahseden ilimdir.
HAYRÜ`L BEŞER:Insanlarin en hayirlisi Hz.muhammed.
HEDY:Hac ve Umrede kesilen kurbanlara denir.Koyun ve keci kurban etmeye”dem”,deve ve sigir kurban etmeye de” beden” denir.
HERVELE:Hizli, canli ve kosarcasina yürüyüs.Safa ve Merve arasinda kosarcasina heybetli bir sekilde yürüme.
HİCR-İ KABE:Hatim ve Kabe arasinda yer alan kisim.
HİLYE :Bilhassa Hz.Peygamber`in fiziki özellikleri, bunlari anlatan edebi eserler ve ayni konuda hüs-i hatla yazilmis levhalar icin kullanilan terim.
HARAM AYLAR:Recep,Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylari.
HAVZ-I KEVSER:Kiyamet gününde peygamberlere ihsan edilecek havuzlar bulunacak.Bu sebeple Hz.Peygamber`in kiyametteki havuzu icin“Havz-i Kevser denilmistir.
HAYBER SAVAŞI:Yahudilerle yapilan en büyük savas, Hayber savasidir.Hicretin 7.ci yilinda yapilmistir.Hayber Savasi:Hayber savasi ile Sam ticaret yolunun güvenligi saglanmistir.
HENDEK SAVAŞI:Hendek savasi, hicretin 5.yilinda oldu.Hendek savasina adi verilen hendeklerin uzunligu; 5,5 km, drinligi 5 m., eni 9 m.dir.

HİCAZ:mekke ile Medine`nin bulundugu bölgeye Hicaz denir.
HİCRET:Peygamberimiz Mekke`den Medine´ye 622 yilinda hicret
i.HİCR-İ İSMAİL : Hatim, Kabe’nin kuzey duvarı önünde bulunan yarım daire şeklindeki duvara denir. Hicri İsmail ise bu duvarla Kabe arasındaki boşluğa denir. Hicri İsmail Kabe’nin iç kısmı ile aynı hükümde olup içinde sadece nafile namazlar kılınabilir.
HİDANE: Çocuğun bakımı ve yetiştirilmesidir.
HUBBÜ’N-NEBÎ :P eygamber sevgisi demektir.
HİLFU`L FUDUL:Hasim,Muttalib b.Esed, Zühre ve Teym ogullarinin ittifakiyla Abdullah b. Cuda`nin evinde toplanarak karar alindi.Peygamberimiz 20 yasinda idi.
HÜCRE-İ SAADET:Hz.Peygamberimizin medfun oldugu yer.
HÜLAFA-İ RAŞİD`İN dört büyük halife; Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali.
HÜSN-İ HATİME:Son nefeste, rûhunu îmân ile teslim etme, îmân ile âhirete gitme.
HÜZÜN YILI:Resulullah`a Peygamberlik gelisinin 10.ci yilinda;Peygamberimizi himaye eden amcasi Ebu Talib vefat etmis, üc gün sonrada Hz.Hatice`de vefat etmistir.Hrr ikisinin böyle arka arkaya vefat etmeler Resul-i Ekrem cok kederlendirmis bu yüzden bu seneye Hüzün Yili denmistir.
HİRA:Hz.Muhammed`e ilk vahyin geldigi magaranin bulundugu dag.
HİSBE:Islam devletlerinde genel ahlaki, kamu düzenini korumak ve denetlemekle görevli teskilat.
HABER-İ VAHİD:Mütevatir derecesine ulasmayan haber.
 

HAC AYLARI :Sevval ve Zilkade aylari Zilhiccenin ilk on günüdür.
HADES:Abdest , gusül ve teyemmümle giderilen kirlik halidir.
HADİKATÜ-S SUADA:Fuzuli`nin Kerbela vak`asini isledigi meshur eseri.
HAFSA(ö.45/665):hz.Ömer`in kizi ve Hz.Peygamber`in hanimi.
HANEFİ MEZHEBİ’ NİN FIKIH KİTAPLARI:Hanefi mezhebinin görüşlerini ortaya koymak için yazılan eserler ;
“1.Zâhirü’r-rivâye: 1. el-Asi (el-Mebsût,2. el-Câmiu’s-Sağîr3. el-Câmiu’l-Kebîr
4. es-Siyerü’s-Sağîr,5. es-Siyerü’1-Kebîr,6. ez-Ziyâdât ve Ziyâdâtu’z-Ziyâdât
İmam Muhammed’in altı kitabı zahiru’r-rivaye olarak bilinir
Bu altı kitaba, hanefi mezhebinin temelleri olması hasebiyle Mesâil-i Usuûl denmektedir.
HANNÂNE:Resûlullah efendimizin dayanarak hutbe okuduğu, Mescid-i Nebevî’de dikili bulunan hurma kütüğü.Resûlullah efendimiz, Medîne’de Mescid-i Nebevî’de, hutbeyi, Hannâne’ye dayanarak okurlardı. Minber yapılınca, Hannâne’nin yanına gitmedi. Ondan ağlama seslerini, bütün cemâat işitti. Bunun üzerine Resûlullah efendimiz minberden inip, Hannâne’ye sarılınca, sesi kesildi; “Eğer sarılmasaydım, benim ayrılığımdan kıyâmete kadar
HAVAİC-İ ASLİYE:Asil ihtiyaclar, temel ihtiyaclar.
HAREM:Mekke ve Medine sehirleriyle cevrelerindeki belirli bölgeler icin kullanilan terim.
HAREMEYN:Mekke ve Medine sehirleri birlikte ifade eden tabir.
HAREM BÖLGESİ:Mekke-i Mükerreme’yi çevreleyen, bitkileri koparılmamak ve av hayvanlarına zarar verilmemek üzere belirli sınırlar içindeki emniyetli bölgelerdir.
HÂTEMÜ’L-ENBİYÂ :”Peygamberlerin sonuncusu” anlamında Rasûl-ü Ekrem Efendimizin vasıflarından biri.
HÂTEMÜ’L-MÜRSELÎN :Arapça bir isim tamlaması olan bu terim sözlükte, “peygamberlerin sonu ve mührü” anlamına gelmektedir.
HATENEYN:İki dâmât; Resûlullah efendimizin iki mübârek dâmâdı olan hazret-i Osman ile hazret-i Ali.

HATUN:Türkler de ve Mogallarda hükümdar ailesine mensup kadinlar icin kullanilan bir unvan.
HAVAİC-İ ASLİYE:Asil ihtiyaclar, temel ihtiyaclar.Zekat matrahi disinda tutulan temel ihtiyac mallari disinda tutulan temel ihtiyac mallari anlaminda fikih terim.
HAVELAN-İ HAVL:Senenin devretmesi, gecmesi demektir.Nisap miktarina ulasan bir malin sahibinin elinde bir yil kalmasi.
HAVKALE:Lâ havle ve lâ kuvvete illa bi’l-ilâhî’l-alîyyi’l-azîm = (güç ve kuvvet ancak Yüce ve büyük olan Allah ile vardır) cümlesini söylemeye denir.
HAYBER:Hicaz`da Medine-Suriye yolu üzerinde bulunan eski bir ticaret ve ziraat merkezi.
HARUN (as):Hz.Musa Aleyhisselamin kardesi.
HATEMÜ´L ENBİYA:Peygamberlerin sonuncusu;Hz.Muhammed(sas).
HATEM-İ NÜBÜVVET:Hz.Muhammed(sas)` in Peygamberligine denir.

HAVZ-İ KEVSER:Ahirette Hz.Muhammed`in ümmetiyle yaninda bulusacagi bildirilen havuz ve nehir.
HAYBER FETHİ: (7/628):Mute savaşı (8/629), Bizans ile müslümanlar arasında yüzyıllarca sürecek savaşlar bu savaşla başladı. kumandan Zeyd b. Harise; o şehit oluca Cafer b.ebi Talib; o da şehid olunca Abdullah b. Revaha komutan olacaktı. Hepsi şehit olunca halid b. Velid komutran oldu.Seyfullah( Allahın kılıcı ) lakabını aldı.
HAYIZ:Kadinlarda ay basi.Kadin ergenlik cagina gelince hayiz görmeye baslar.
HEDY:Hac ve umre yapan kimselerin harem sinirlari icinde kestikleri kurban.
HELAL:Yapilmasi dinen serbest olan fiil.
HENDEK GAZVESİ:Müslümanlarla Mekkeli müsrikler ve müttefikleri arasinda yapilan savas(5/627)
HİLYE-İ SEAADET:Hz.Peygamber(sas)Efendimizin yüce sifatlarini anlatan manzum veya nesir halindeki yazilara hilye-i seaadet veya hilye-i serif denir.
HİRA:Cebel- Nur(Nur Dagi):Mekke`nin Kuzey dogusunda Kabe`ye yaklasik 5 km. Mesafe de bulunan ve zirvenin 20 km. Altindaki magara.Hz.Peygambere ilk vahyin geldigi dagdir.
HİDANE:Kücük cocuklarin bakimi, gözetimi ve terbiyesi anlaminda bir fikih terimi.
HIRKA-İ SAADET:Peygamberimizin Topkapi Sarayinda mukaddes emanetler dairesinde korunan hirka.
HÜLAFA-İ RAŞİDİN ört halife.Hz.Ebubekir, Hz.Ömer, Hz.Osman, Hz.Ali.
HÜRMET-İ MUSAHARE: Evlilik akrabalığından dolayı meydana gelen evlenme yasağına verilen ad
HÜSUF NAMAZI :Ay tutulduğu zaman iki veya dört rek’at kılınan bir namazdır. Bu namaz cemaatle değil, evde tek başına kılınır. Şiddetli rüzgar, deprem ve salgın hastalık gibi korkunç olaylar sırasında da güneş ve ay tutulmalarında olduğu gibi namaz kılınır.
HÜSN-Ü AŞK(ö.1213/1799):Seyh Galib`in kaleme aldigi divan edebiyatinin son büyük tasavvufi mesnevi
HÜSN-İ HATİME:Son nefeste, ruhunu iman ile teslim etme.Su-i hatime ise imansiz gitme demektir-
HÜSUF NAMAZI:Ay tutuldugu zaman iki rekat kendi basina kilinan namaza da Hüsuf namazi denir.
HÜSEYİN(R.A):P eygamberimizin torunu,hicretten 5 yil sonra saban ayinin besinde Medine´de dünyaya geldi.Hz.Peygamber`in torunu,Hz.Fatima ile Hz.Ali`nin kücük oglu, Kerbela sehidi.
HÜVEL BAKİ:Allah`in edediligini ifade eden ve Osmanlilarda mezar taslarina yazilmasi adet olan Arapca ifade.
HÜZÜN YILI:Hz.Peygamberimizin amcasi ile zevcesi Hz.Hatice`nin (Bisetin 10.yili) vefat ettigi yila denir.(Bi`setin 10.yili)
HUDEYBİYE:Mekke`nin kuzey batisinda bir yer adi.

HUD ALEYHİSSELAM:Ad kavmine gönderilen peygamber.
HURUÇ BİSUN’İHİ (= Kendi isteği ile çıkmak): Namazlardan kendi iradesi ile çıkmak
HURÛF-I MUKATTAA(BAŞLANGIÇ HARFLERİ):Kur’ân-ı kerîmde bâzı sûre başlarında bulunan ve mânâsı açık olmayan ikisi üçü bir arada veya tek başına yazılı harfler.
BADET:Ibadet, Allah`a kulluk etmek, saygi göstermek ve O `nun bize verdigi nimetlere sükretmektir.
İBAHAT: Bir şeyin dince veya hukukça yapılıp yapılmamasının serbest olması, kişinin yapıp yapmamakta muhayyer bırakılması.
İBRÂNÎ:Eski yahûdî sülâlesi veya o soydan olan. Yahûdî topluluklarından birine mensûb kimse.
İCAZ:Kur`an`in özlü olusu, kelime ve cümlelerinin derin ve essiz anlamlar tasimasina icaz denir.
İ’CÂZU’L-KUR’ÂN :Kur’an-ı Kerîm’in muciz olması. Benzerini getirmek isteyenleri aciz bırakması Peygamberliğin ilanı ile birlikte muhataplara meydana okunarak ortaya konan ve insanları acze düşüren olağanüstü şeye mucize denir.
İCMA:Hz.Muhammed (sa)ümmetinden olan Müctehidlerin Hz.Peygamberin vefatından sonraki herhangi bir devirde şer’i bir meselenin üzerinde fikir birliği etmelerine icma denir.
İCTİHAD:Ictihad; dini hükümleri delillerden cikarmak icin müctehidin bütün gücünü sarfedebilmesidir.Ictihad yapabilecek bir yetenege sahip olan zata müctehid denir.
İDDET:Islam hukukunda kocasindan bosanan bir kadinin 100 gün,kocasi ölen kadinin 130 gün bekleme müddeti.Henüz adet görmeyenlerin iddet müddeti ise 3 aydir.Hamile kadinlarin bekleme sureleri, dogum yapincaya kadar, yaslilik sebebiyle hayizdan kesilen kadinlarin bekleme suresi 3 ay iddet beklemek.(Islami Bilgiler Ansiklopedisi,c.2,sh.22)
İDRİS ALEYHİSSELAM:Adem Aleyhisselamdan sonra, kalem ile ilk kez yazi yazan, ilk kez yildizlar ve hesap ilmini gözden geciren bir zatti.
İHLAS:Her şeyi sadece Allah rızasını gözeterek yapmak, o yapılan amellere riya kokusu karıştırmamaktır.
İHDÂD :Yas tutmak, kadının kocasının ölümünden sonra belli bir sure sevinmeyi, süslenmeyi ve zevki bırakması.
İHTİKAR:Ihtiyac maddelerini toplayarak, darlik aninda pahali satma, vurgunculuk.
İFFET:Insanin bedeni ve maddi hazlara asiri düskünlükten korunmasini saglayan erdem icin kullanilan ahlak terimi.
İFK HADİSESİ::Hz.Aise´ye zina isnadi atilmasi olayi.
İHTİLAF-İ METALİ:Kameri ayların tesbiti hususunda, hilalin bir yerde görülürken bir başka yerde görülmemesi ifade etmek kullanılan kavram.

İHVE-İ SELASE (Üç Kardeş Meselesi’):Eş’arî’nin mensup olduğu Mu’tezile mezhebini eleştirel bir tarzda incelemesini sağlayan ve deyim yerinde ise tetikleyen olay, Ihve-i Selâse diye meşhur olan Üç Kardeş Meselesi’dir
İKALE :İkale, alışverişi feshetmek demektir. Az veya çok olamaz. Ödenen bedel ne kadarsa o kadardır.
İKRAR :Baliğ ve Akil olan bir hür, bir hakkı itiraf ederse gerek malum gerek meçhul olsun kendisini ilzam etmesine denir.
İKTİDA:Namazda imama uyma anlaminda fihih terim.
İLA:Islam hukukunda bir erkegin bir müddet hanimina yaklasmayacagina dair yemin etmesi demektir. Ila süresi 4 aydir.
İLLİYYİN:İyilerin amel defterinin bulundugu yer anlaminda Kur`an terimi.
İLK CUMA NAMAZI::Hicret esnasinda Salim ogullari yurdunda Ranuna mevkiine geldiginde Cuma vakti olmustu.Bura da ilk Cuma namazi kilindi.Peygamberimiz(sas9:“Günesin dogdugu günlerin en hayirlisi Cuma günüdür.“(Sünen-i Tirmizi Terc.c.1,sh.487)
İLK EZAN:Ilk ezan 623 yilinda Medine`de sabah namazinda okundu.Bilal-i Habes okudu.
İLK ŞEHİD:Ensardan ilk sehit;Haris bin Süraka`dir.
İLK DAVET:Peygamber Efendimiz(sas) peygamberligini Safa tepesinde ilan etti.peygamberimiz peygamberligini ilan ettiginde ilk ona karsi cikan amcasi Ebu Leheb oldu.
İSLAM`IN ÜÇ NESLİ:Sahabe,Tabiin ve tebe-i Tabiin dönemi.
İLK CUMA DIŞ EZANI:Cuma günü disarida okunan Cuma ezani, Hz.Osman devrinde ihdas edildi.
İLK MİNBER:Hz.Peygamber tarafindan yapilmistir.
İLK MÜSLÜMANLAR:Hz.Hatice,Hz.Ebubekir, Hz.Ali,Zeyd b. Harise.
Hz.Hatice,Hz.Ali,Zeyd hane-i saadette bulunuyordu.

İLK MESCİD:Peygamberimizin insa ettigi ilk mescid olarak bilinen ; Kuba Mescidí`dir.
İLK SERİYYE:Ilk seriyye,Hz.Hamza`nin seriyyesidir.
İLK ŞEHİD:Islam tarihinde ilk sehit olan Hz.Sümeyye ve esi Hz.Ammar`dir.
İLK TÜRKÇE EZAN:Ilk Türkce ezan 29 Ocak 1932 yilinda Istanbul`da okundu.
İLK TÜRKÇE HUTBE:Ilk Türkce hutbe,06.Ocak.1932 de Süleymaniye camiinde okundu.
İLME`L YAKIN:Akil ve naklin ifade ettigi gercegi yansitan ve cinde yalan bulunmayan bilgi ve haber.
İMAM-İ AZAM EBU HANİFE H.80/ 150):Imam-i azam(büyük imam) lakabiyla bilinen, Ebu Hanife künyesi ile meshur Numan b. sabit b.Zevta(Zuta), mutlak müctehid ve fikihta hanefi mezhebinin imami.
İMAM MATURİDİ:Imam Maturidi, hicretiin 280. yilinda Semerkand`in Maturid köyünde dogmus ve yine hicri 333 tarihinde Semerkand`ta vefat etmistir.Kendisi büyük bir Türk alimdir.Imam-i A`zam Ebu Hanife hazretlerinin mezhebine tabi bulundugundan itikadada Hanefilerin imami olmustur.
İNŞİKAKU`L-KAMER:Ayin yarilmasini ifade eden bir Kur`an terimi.
İRADE:İstemek, dilemek, meyletmek, arzulamak; bir şeyi yapmaya ya da yapmamaya karar vermek.İrade-i cüziyye:İnsanda bulunan sınırlı irade.İrade-i İlahiyye:İlahi irade.Allahın iradesi.
İRHAS:Peygamber olacak sahsin, henüz peygamber olmadan önce gösterdigi olagan üstü fiillere Irhas denir. Hz. Îsâ’nın beşikte iken konuşması gibi (el-Mâide 5/110-115).
İRTİSAL:Ezan okunurken her cümle arasında biraz bekleme yapılır ve ikinci cümlelerde ses biraz daha yükseltilir. Buna teressül veya irtisâl denilir. Kamet ise duraklama yapmaksızın seri okunur. Buna da “hadır” denilir.
 

İSFÂR:Sözlükte “sabah yerinin açılıp aydınlanması, ortalığın aydınlanması” anlamlarına gelen isfâr, bir fıkıh terimi olarak, sabah namazının ortalığın aydınlanmasına kadar geciktirilmesi demektir
İSHAK ALEYHİSSELAM:Ishak Aleyhisselâm, Hz. İbrahim’in ikinci oğludur.
ISKAT:Bir hak veya mükellefiyeti düsürme anlaminda fikhi bir terimi.
ISKAT-I SALATI(Namazin zimmetten düsürülmesi):Kilinmayan namazlarin bir tek ödeme yolu vardir
İSTİBRA:Kücük abdesten sonra temizlenme.
İSTİLAF:Namazda abdesti bozulan insanin, yerine cemaattan birini gecirmesine istihlaf denir.
İSTİHSAN : Bir şeyi güzel ve iyi görme; fıkıh terimi olarak: Zahir kıyasın hükmünü bırakıp illetindeki tesiri gözönüne alarak daha kuvvetli olan gizli (hafî) kıyası kabul etme prensibi.”
İSTİNAF:Namazda abdesti kasten kendi istegi ile bozulmussa namazi yenidn baslar. Buna istinaf denir.
İSKAT-I SAVMI:Farz veya vacip olan oruclarini tutmadan ölen kimseninbu oruclari icin verilen fidye.
İSTİNCA:Büyük abdesten sonra temizlenmek.
İLA VE TAHYİR OLAYI:Hz.Peygamberin bir süre zevcelerinden uzak kalmasi ve zevcelerinin nikahlarini alip ayrilma ya da Resulullah´in esleri olarak kalma hususunda muayyen birakilmalari olayi(630)
İFK OLAYI:Beni Mustalik savasi dönüsünde Hz.Aise`nin iftiraya ugramasi.Ifk hadisesini aciga cikaran ayet;Nur suresi ayet:11 ve 12)
İRHAS:Hz,Peygamberin Peygamberliginden önce, ondan sadir olan olaganüstü durumlardir.
İSMAİL ALEYHİSSELAM:İsmail Aleyhisselâm, Hz. İbrahim’in oğludur.
İSTİBRA:Bu kelime, küçük abdestten sonra, idrar yolundaki son sızıntıdan halas olma ma’nâsına da kullanılır.(
İSTİNKÂ:İstincâdan sonra, hiçbir pislik kalmadığına kalbde kuvvetli bir kanâat hâsıl olması.Erkeklerin, idrârını yaptıktan sonra istinkâ etmedikçe abdeste başlaması câiz olmaz.
İTİKAF: cemaatle namaz kılınan bir mescitte oruçlu olarak ve itikafa niyet ederek beklemektir
İ‘’RABUL-KUR’AN:Kur’an’ın diliyle ilgili ilimlerin başında Kur’an’ın dil bilgisi bakımından doğru okunup yazılmasından ve farklı vecihlerin ne gibi anlam kaymaları ve zenginliği ortaya çıkardığından bahseden i‘râbü’l-Kur’ân gelir
İSRA:İsrâ,Peygamberimiz Hz.Muhammed (s.a.v.)’in bir gece Allah tarafından Mekke’deki Mescid-i Haram’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksa’ya götürülmesidir. .
İSTİKAMET:İtaat,Allah ve Resulünün emirlerine canla, başla boyun eğmektir.

KADER:Allah`ın olacak her seyin ne zaman ve nekilde olacağını ezelde tesbit ve tayin etmesi.
KA’DE-İ AHİRE :Son oturuş. Namazın rükünlerinden birisi.
KA’DE-İ ÛLÂ :İlk oturuş. Namazın vaciplerinden birisi.
KAMERİ AYLAR:Hicrî takvimde kullanılan on iki ay. Arabî aylar da denir( Hicrî Sene).
KAMİS:Cenazenin kefenlenmesinde boyundan ayaklara kadar uzanan örtü.
KARZ-I HASEN :Güzel ödünç. Dinin emirlerine uygun ödünç verme.
KASR-İ SALAT(Namazi kisaltmak):Misafir olanin , 4 rekatli farz namazlarini iki rekat olarak kilar.Buna kasr-i salat denir. Hicretin 4. yilinda mesru kilinmistir.Mesru olusu kitap, sünnet ve icma ile sabittir.
KAVAME:Rüku halinden dogrulup da bir defa“sübhane rabbiyel´azim“ diyecek kadar ayakta durmaktir.
KAYNUKA(beni Kaynuka):Hz.Peygamberin Medine`den sürdügü yahudi kabilesi.
KAZÂ:Allahü teâlânın ezelde irâde ve taktir buyurduğu şeyleri, zamânı gelince, ilim ve irâdesine muvâfık (uygun) olarak yaratması.
KEFFARET: Keffaret, lûgat deyiminde gidermek ve örtmek manasındadır. Allah, bazı kusurları ve günahları birtakım vesilelerle bağışlayıp örttüğünden bu vesilelerden her birine “Keffaret” denilmiştir.
KELİME-İ TEVHÎD:”Lâ ilâhe illallah, Muhammedün resûlullah” sözü. Mânâsı şöyledir: Allahü teâlâdan başka ilâh yoktur. Muhammed aleyhisselâm O’nun resûlüdür, peygamberidir.
KELİME-İ ŞEHADET: Eshedü en la ilahe illallah ve eshedü enne Muhammed`en abdühü ve Resülüh sözleridir. Anlami:Bn gönülden inaniyorum ki Allah`tan basak hic bir ilah yoktur.Ve yine gönülden inniyorum ki Hz.Muhammed O`nun kulu ve elcisidir.
KELİME-İ TEHLÎL:”Lâ ilâhe illallah” sözü.
KELİME-İ TEMCÎD:”Lâ havle velâ kuvvete illâ billah” sözü.ÊMânâsı; “Güç ve kuvvet ancak Allahü teâlâdandır” demektir.
KERAMET: Allah’ın yardımı ile veli kulları tarafından meydana getirilen olağanüstü olaylardır. Böyle olağanüstü olaylar, Allah’ın veli kulları için birer keramet, tâbi oldukları peygamber için birer mûcize sayılır.
KEBİRE:Büyük günahlar.
KEFEN:Cenazenin yikanip kurulandiktan sonra gömülmek üzere sarildigi bez.
KELAM İLMİ: Din ilimlerinden îmân ve îtikat bilgilerini geniş olarak anlatan ilim.
KETEBETU’L –VAHY:Vahiy katipleri demektir
KİRAMEN KATİBİN:Insanlarin söz ve davranislarini kaydeden melekler.
KİTAB-İ MUKADDES:Ahd-i Atik ile Ahd-i Cedid`den olusan hiristiyan kutsal kitabi.
KISAS-I ENBİYA:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan eselerin genel adi.
KIYAM: Namazda ayakta durmaktir.
KISAS-I ENBİYA:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan kitaplara verilen ad.
 

KİSVE-İ ŞERİFE:Resûlullah efendimizin medfûn bulundukları hücre-i seâdet üstündeki kubbe üzerine serilen örtü. Hücre-i seâdetin beş köşeli duvarları yapılırken üzerlerine bir de küçük kubbe yapılmıştı. Bu kubbeye, Kubbet-ün-nûr denir. Osmanlı pâdişâhlarının gönderdikleri kisve-i şerîfe bu kubbe üzerine örtülürdü. Kubbet-ün-nûr üzerine gelen, mescid-i seâdetin büyük yeşil kubbesine Kubbet-ül-hadrâ denir
KİTAB-I MUKADDES:Hıristiyanların mukaddes bilip inandıkları Ahd-i atîk (Eski ahd) ve Ahd-i cedîd (Yeni ahd) kısımlarından meydana gelen kitab. İncîl.
KISAR-I MUFASSAL:Hücurat” sûresinden “Burüc” sûresinin sonuna kadar olan sûreler Tıval-ı Mufassal’dır. “Tarık” sûresinden “Lem yekûn” sûresinin sonuna kadar olan sûreler Evsat-ı Mufassal’dır. Bundan sonraki sûreler de, Kısarı Mufassal’dır. Bu sûrelere “Mufassal” denilmesinin sebebi, bunların birbirlerinden arka arkaya Besmele ile ayrılmış bulunmalarıdır
KISAS-I ENBİYA:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan kitaplara verilen ad.
KUS BİN SAİDE : Hz. Muhammed (s.a.v.)’e peygamberlik gelmeden önce, Ukaz panayırında
içlerinde Hz. Muhammed (s.a.v.)’in ve Hz. Ebu Bekir (r.a.)’ın de bulunduğu
bir topluluk içinde yakında bir peygamber geleceğini bildiren şahıs.
KUTSAL ÜÇ MESCİD:Islam`da kutsal sayilan üc mescid;Mescid-i haram Mekke`de, Mescid-i Nebevi Medine `de,Mescid-i Aksa Küdus`de.
KÜLLİ İRADE:Kul da bi`l-kuvve mevcut olan iradegücüne „külli irade“ denir.Bu irade kullanilmaya hazir olan, ancak henüz kullanilmayan 2potansiyel irade“ demektir.
KÜSUF NAMAZI:Günes tutuldugunda iki rekat cemala kilinan, cemaat yoksa kendi basina kilinan namaza küsuf namazi denir.
KÜTÜB-Ü EHADİS:.Ilahi kitaplar:Tevrat, zebur, inci,Kur`an-i Kerim.
KÜTÜB-Ü MÜNZELE:Allah tarafindan indirilmis olan kutsal kitaplar.
KUTUBU’S-SELASE: Üç kitap demek olan bu tamlama bazı alimlere göre es-sahîhân ile İmâm Mâlik’in el-Muvatta’ına; bazılarına göre ise Sunen-i Erba’anın İbn Mâce’nin kitabı hariç diğer üçüne denilmiştir.
KÜTÜB-İ SİTTE:Peygamber(sas) Efendimizin hadis-i seriflerini ihtiva eden 6 hadis kitaba verilen isimdir.Buhari, müslim, Ibn Mace,Ebu Davud,Tirmizi,Nesai.

KÜTÜB-İ TİS’A: Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, İbn Mace, Nesai, Darimi, Muvatta, Ahmed b. Hanbel.
KUBA MESCİDİ:İslamda ilk bina edilen mescid Peygamber efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) hicretlerinde Medine-i münevvereye gelmeden önce Kuba denilen yerde konakladılarında ilk bina ettikleri mesciddir
KUDSİ HADİS: Kudsî, mukaddes bir yüce varlığa (Allah’a) nisbet edilen anlamına gelir. Kudsî hadîs ise Hz. Peygamber (s.a.s)’in Rabbine izafe ettiği veya Hz. Peygamberden Rabbine izafe edilerek rivayet edilmiş olan hadîslerdir
LAHD:Kıble tarafındaki duvarın altını, cesedin sığabileceği kadar oymaktır
LAHİK:Namaza imam ile basladigi halde belirli mazeretler sebebiyle ara vermek zorunda kalarak namazin bir kismini imamla birlikte kilamayan kimse.
LEVH-ÜL-MAHFÛZ:Arapça’da korunmuş levha demektir. İslâm’da olmuş ve olacak her şeyin yazılmış olduğu manevî levhayı dile getirir.
LEYL SURESİ :Allah`in lütfettigi serveti yine Allah yolunda sarfa tesvik, cimrilikten de nehiy vardir.Kur’an-ı Kerim’in doksan ikinci suresi. Mekke’de nazil olmuştur. Medenî olduğu da rivayet edilmektedir. Yirmi bir ayet, yetmiş bir kelime ve üç yüz on harften ibarettir. Fasılâsı “elif” harfidir. İsmini birinci ayette üzerine yemin edilen “leyl” kelimesinden almıştır. A’la suresinden sonra nazil olmuştur (ez-Zemahşerî, el-Keşşâf, Beyrut, t.y, IV, 761).İnsanın yapacağı ameller ve buna mukabil göreceği karşılıklar konusu, birbirinden kesin çizgilerle ayrılan zıtlıklar halinde vurgulanarak, insanoğlu uyarılmak isteniyor.
 

LİÂN :Sözlükte “lânetleşme, birbirine lânet etme” gibi anlamlara gelen liân, bir fıkıh terimi olarak, karısının zina ettiğini veya çocuğunun kendine ait olmadığını iddia eden ve bu iddiasını gerektiği şekilde ispat edemeyen koca ile karısının, mahkeme huzurunda özel bir şekilde yemin ve lânetleşmeleri üzerine hakim tarafından evliliklerine son verilmesini ifade eder.
LİHYE-İ ŞERİF:Peygamberimizin mübarek sakali icin kullanilan bir terim. Hz.Peygamber(sas)`e ait sakal , sakali serif.
LİVAÜ`L HAMD:Insanlarin kiyamet günü altinda toplayacaklari Hz.Peygamber`e ait sancaginin adi
LİFAFE:Cenazenin kefenlenmesinde bastan ayaga kadar uzanan ve izardan biraz daha uzun olan örtü.
LUKATA:Bir yerde bulunan ve sahibi bilimeyen yitik bir mala lukata denir.
LUT ALEYHİSSELAM:Lut aLeyhisselam, Ibrahim Aleyhisselamin kardesi Hara`nin ogludur.Sedum kavmine peygamber gönderildi.
MAHREM:Kişinin kendisiyle evlenmeleri dinen yasaklanmış bulunan belli derece hısımlarını ifade eden bir terimdir.
MAHŞER:Kiyamet gününd insanlarin ve bütün canlilarin toplanacaklari ve dünyada yaptiklari iyi ve kötü davranislarinin hesaplarini verecekleri yer.
MAHYA:Ramazan-ı şerîf ayında, geceleri çift minâre bulunan câmilerde iki minâre arasına gerilen ve halata (kalın ipe) asılarak kandillerle (lambalarla) yazılan yazı ve şekiller.
MAKAM-I MAHMUD:Hz.Peygamberin kiyamet gününde sahip olacagi manevi konumu ifade eden bir terim. Makam-i Mahmud Peygamberimizin cennetteki makami., sefaat makami
MAKLÛB HADÎS: Râvîlerden birinin metindeki bir lafzı veya isnaddaki bir şahsın ismini yahut nesebini alt-üst etmesiyle; tehir edilmesi (geriye bırakılması) gerekeni takdim (öne almasıyla) veya takdim edilmesi gerekeni tehir etmesiyle veyahut bir şeyin diğerinin yerine konması suretiyle rivâyet edilen hadîse denir.
MAKTU’ HADÎS: Tabiinden rivâyet edilen söz, fiil ve takrirlerdir.

MASLAHAT-I ZARÛRİYYE: Bütün semavî dinlerin müşterek hedefi olan: 1-) Nefsi, 2-) Dîni, 3-) Aklı, 4-) Nesli ve 5-) Malı korumaya lıızmet eden şey demektir.Meselâ: Nikahlanma, nesli koruma; cihâd, dini koruma maslahatından dolayı meşru kılınmıştır. Sarhoşluk veren şeylerin haram kılınması, aklı, malı ve şerefi muhafaza gibi maslahatlara müstenittir. MAZMAZA:Fikihta mazmaza, abdest ve gusülde agiza su alip calkalamayi ifade eder.
MU’CEM: Sözlükte i’camdan ismi mef’ul olup harf sırasına göre tertib edilmiş manasına kullanılan bir kelimedir. Hadis ilminde muhaddisin, hadisleri rivayet ettiği şeyhinin ismine göre tertip ederek tasnif ettiği hadis kitabına denir.
MEDİNE SÖZLEŞMESİ:İslam devletinin ilk Anayasasi Medine sözlesmesidir.Medine Anayasasi, Enes b.Malik in evinde toplanarak müzakere edildi.Medine anayasasina;Medine vesikasi,Medine belgesi, Medine sözlesmesi ve Medineliler sözlesmesi olarak anılmaktadır.
MEDRESE:İslâm medeniyetinde üniversite seviyesindeki eğitim ve öğretim müesseseleri.

MECELLE-İ AHKAM-İ ADLİYYE smanli devletinde 1868-1876 yillari arasinda hazirlanan ve daha cok borclar, esya ve yargilama hukuku esaslarini iceren kanun.
MESBÛK:Cemâatle namaz kılınırken imâma birinci rek’atte yetişemeyen yâni ilk rek’atin rükûundan sonra imâma uyan kimse.
MESCİD-İ DIRAR:Münafiklarin müminlere komplolar kurmak, hazirlamak ve bozgunculuk cikarmak amaciyla yaptiklari mescid
MEVKUF HADÎS: Söz veya fiilin sahabiye ait olduğu hadîsdir.
MUFASSAL:Kur’ân’ın sonundaki kısa sûrelere denir Hucurât sûresinden Bürûc sûresine kadar 36 sûreye tıval-ı mufassal, Bürûç’tan Leyl sûresine kadar olan 7 sûreye evsat-ı mufassal, Leyl’den Nâs sûresine kadar olan 22 sûreye de kısar-ı mufassal denir
MUHACİR:Mekke`den Medine`ye göc eden müslümanlara denir.
MÜDAYENE AYETİ:Kur’an’da en uzun ayet Müdayene= (Borçlanma) Ayeti diye bilinen Bakara suresinin 282. ayetidir.Bakara suresinin 282.ayetine Müdayene ayeti denir.
MUKİLLUN: Sözlük manasıyle azaltan, azaltıcı demektir. Hadis tarihinde Hz. Peygamber (s.a.s)’den nisbeten az sayıda hadis rivayet etmiş olan sahabiler için kullanılan bir tabirdir.
MUKSİRUN:En cok hadis rivayet eden sahabe vardir.Bunlara muksirun denir.1000 den fazla hadis rivayet eden 7 sahabeye verilen isimdir.

MÜNKER HADÎS: Zayıf bir râvînin, sika râvîye muhâlif olarak rivâyet ettiği hadîstir.
MÜTEVATİR HADİS:Aklen, yalan üzerinde birleşmeleri mümkün olmayan bir topluluğun, yine kendileri gibi bir topluluktan rivayet ettikleri hadise mütevatir hadis denir.
MUTUN-İ ERBAA:Hanefî mezhebinin VIII. Asırdan sonra gelen âlimleri metin kitaplardan dört tanesine çokça itibar etmişler ve bunları “Mutûn-i Erbaa” diye isimlendirmişlerdir. Bu metinler, Muhtar, Kenz, Vikaye ve Mecmau’l-Bahreyn isimli eserlerdir.
MEKKE:Kabe`nin bulundugu ve hac ile umre ibadetinin ifa edildigi kutsal sehir.
MEKRUH:Hos görülmeyen, kötü görülen is demektir.Delil yönünden haram kadar kesin olmamakla birlikte, yapilmamasi istenen istir.
MENASİK:Hac ve umre sirasinda yerine getirilen belirli davranislar anlaminda fikih terimi.
MERFÛ HADÎS: Peygamber sallallahu aleyhi ve selleme ait olan hadîsdir.
MESCİD-İ DIRAR:Münafiklarin müminlere komplolar kurmak, hazirlamak ve bozgunculuk cikarmak amaciyla yaptiklari mescid.
MESALİH-İ MÜRSELE:Hükmün kendisine bağlanması ve üzerine bina edilmesi insanlara bir fayda sağlayan veya geçersiz bir zarari gideren, fakat muteber veya geçersiz sayıldığınna dair belirli bir delil bulunmayan olarak fıkıh usulü terimi.
MESCİD-İ HARAM:Kabe`yi kusatan mescid.Mekke`ye belde-i Haram denir.Mescid-i Haram `da kilinan bir namaz diger mescidlerde kilinan yüzbin namazdan efdaldir.

MESBUK:Birinci rekattan sonra imama yetisip namazdan geri kalan kismi imamla kilana denir ki, bu kisi eksik kalan diger kisimlari imamin selamindan sonra tek basina kilarak tamamlar.
MESCİD-İ AKSA: Kudüs’te eski Süleyman (a.s.) mâbedinin bulunduğu yerde inşâ edilmiş olan câmiye Mescid-i Aksâ denilir.
MESCİD-İ NEBİ: Medine`de icerisinde Hz.Peygamberin kabrininde bulundugu mescid.Mescid-i Nebi`ye,Mescid-i Seadet de denir.
MEVKUF HADÎS: Söz veya fiilin sahabiye ait olduğu hadîsdir.
MEVZU HADÎS: Uydurulmuş ve hadîs diye ortaya atılmış sözdür. Kimi alimlere göre mevzu hadîs, zayıf hadîslerin en düşük derecesidir. Bir başka görüşe göre de mütevâtir ve mevzu hadîsler, ilki kesin olduğundan, ikincisi de uydurma olduğundan hadîs araştırmalarına dahil edilmezler
MİÛN NEDİR:Kur’ân’ın âyet sayısı yüzden fazla olan sûrelerine denir.
 
MİKAİL:Kur`an`da adi gecen 4 büyük melekten biri.
MİLEL VE NİHAL:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.
MİZAN:Kiyamet gününde günah ve sevaplarin tartilacagi terazi.
MUAHAT( Ensâr ile Muhâcirler Arasında Kardeşlik):“Muâhât”, Muhâcir ve Ensârın birbirlerine kardeş olarak ilan edildiklerini ifade eden bir siyer ve İslâm tarihi kavramıdır.
MUBAH:Mükellefin yapip yapmamakta serbest oldugu seye denir.
MU’CEM: Hocaların veya şehirlerin yahut kabilelerin adlarına göre hadîslerin alfabetik olarak sıralandığı kitaplardır.
MÜCMEL : Mânâsı anlaşılmayacak derecede Özet halde ve îzâha muhtaç söz, kısa ifade.
MÜ`MİN:Islam dinine gönülden inanan, bu inancini acikca söyleyen ve Islam dininin kurallarina göre yasamaya calisan kisilere mü´min denir.
MÜDRİK:Imama birinci rekatta yetisip imamla beraber selam vererek namazi tamamlayan kimseye denir.
MÜRSEL HADİS : Tabiînin sahâbîyi atlayarak Peygamber (S.A.V.)’den rivayet ettiği hadîs.
MÜTEŞABİH : Birbirine benzeyen. Usûl-i fıkha göre, Kur’ân-ı Ker’îm ve hâdîs-i şerifte geçen ve ne kasdedildiği kesin olarak bilinemeyen söz. Çoğulu: Müteşâbihât.
MÜTEVATİR: Yalan üzerinde toptan birleşmeleri akılca imkânsız olan bir topluluğun, aynı şekilde başka bir topluluktan rivayet etmiş olduğu haber veya hadîs
MÜŞKİLÜ’L-KUR’AN: Kuran okurken zihne takılan ayetler
MÜFSİD:Bir ibadeti bozan veya bir hukuki işlemi sakatlayan fiil ve eksikliğe Müfsid denir.
MUHADRAMUN:Cahiliye Islam devrini idrak eden fakat Hz.Peygamberi göremeyen kimse.
MUAVVİZATEYN:Felak , nas sureklerinin ikisine birden verilen isim.
Muhazat-i Nisa:Erginlik caginda olan bir kiz veya kadinin, cemaatle kilinan namazda erkegin yaninda veya önünde durmasi.Buna”Muhazati nisa” denir.
MUHAREMAT:evlenmesi haram olan kadinlar anlaminda fikih terimi.
MÜNKER HADÎS: Zayıf bir râvînin, sika râvîye muhâlif olarak rivâyet ettiği hadîstir.
MUVALAT:Tavafın bütün şavtlarını ara vermeden peş peşe yapmak.

MUVATTA:Imam Malik`in(ö.179/795) sahih rivayetleri derledigi eseridir.
MÜFSİD:Baslanmis olan bir ibadeti bozan sey.
MÜHR-İ NÜBÜVVET:Peygamberlik mührü; Peygamber efendimizin mübârek sırtı ortasında, sol küreğine yakın kalbi hizâsında bulunan nübüvvet mührü.
MÜRSEL HADİS:Senedinden bir sahabi düşen hadîstir.
MÜRTEKİB-İ KEBİRE Büyük günah işleyen kimse):Kebîre (çoğulu kebâir) büyük günah, mürtekib-i kebîre ise büyük günah işleyen kişi anlamına gelmektedir.
MÜSNED HADİS:İlk râvîden sonuncu râvîye kadar, senedi muttasıl olarak Rasulüllah sallallahu aleyhi ve selleme ref ‘ edilen hadîstir.
MÜTEŞABİH AYETLER:Birden fazla manaya gelen , manası açık olmayıp manasında kapalılık bulunan, açıklamaya ihtiyaç duyulan ayetlere müteşabih ayetler
NADİROĞULLARI:Müslümanlarin yaptıkları antlaşmayı ilk bozduklari için Medine´den H.4/M.625 yılında çıkarılan Yahudi kabile.
NAHR:Boğazlama, kesme , keserek öldürme, Allah adıyla kurban kesme.
NAKD-İ RİCAL: Hadis rivayet eden kişilerin rivayete ehil olup olmadıklarini araştıran ilim dalı (cerh ve ta’dil de denir).
NAKİBÜL EŞRAF:Osmanlı da Seyyid ve Serif`in dogum ve ölüm kayıtlarini tutan kisilere“Nakibül-Eşraf“, bu isi yapan müesseselere de „Nakibül-Eşraflık deniliyordu.(İslami Bilgiler Ansk.C.1,Sh.317)

NAMAZI BİNA ETMEK:Namazı kendi isteği olmayarak abdesti bozulan kimse , hiç konuşmadan hemen en yakın bit yerde abdest alır ve bıraktığı yerden namazını istediği yerde tamamlar. Buna namazi bina etmek denir.
NASS:Dini bir terim olarak – geniş anlamıyla- Kur`an ve Sünnet metinlerini ifade eder.
NA`T:Hz.Peygamberin şefaatına kavuşmayi ümit ederek O`nu övmek , yüce özelliklerini anlamak amacıyla yazılan şiirlere na`t denir.
NAZİL İSNAD:Âlî İsnad’ın zıddıdır ve hadîsi rivâyet eden son râvî ile ilk kaynağı olan Hz.Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem veya bir hadîs alimi arasında normalin üstünde bir sayıda râvî bulunan isnaddır.
NEBİ-RESÜL:Resul; kendisine vahiyle şeriat verilen ve onu tebliğ ile görevlendirilen peygamberdir. Nebi; kendisine şeriat verilmeyip, bir önceki şeriatla amel etmesi ve onunla toplumu, yani gönderildiği kavim veya milleti eğitmesi emredilen peygamberdir
NESİH:Dini bir hükmün , daha sonra gelen dini bir hükümle kaldirilmasi.
NESİKE:Cocugun dogumunun ilk günlerinde Allah`a bir sükür ifadesi olarak kesilen kurban.
NİHAL:İslami kaynaklarda vahye dayanmayan dinler için genel olarak Nihal terimi kullanılır.
NİSAB:Zekat yükümlülügünde esas alinan zenginlik ölcüsü anlaminda fikih terimi.Zenginlik icin en düsük ekonomik varliga denir.Nisap miktari mallarin cinsine göre degisir.
NİZAMİYE MEDRESESİ:Nizamülmül tarafindan basta Bagdat olmak üzere Büyük Selcuklu hakimiyetindeki cesitli sehirlerde kurulan medreseler.
NÜBÜVVET:Allah ile insanlar arasinda dünya ve ahiretle ilgili ihtiyaclarinin giderilmesi amaciyla yapilan elcilik görevi.
NÜBÜVVET MÜHRÜ:Hz.Muhammed`in iki kürek kemigi arasinda bulunan ve nübüvvetinin alametlerinden biri sayilan ben.
NÜZUL-İ KUR`AN:Peygamber Efendimize Allah tarafindan Kur`an ayetlerinin gelmesine denir.Bu ayetleri Cibri-i Emin`in getirmesine de, inzal, tenzil denir.
NUR DAĞI:Mekke`nin kuzey dogusunda Hz.Peygamber`e ilk vahyin geldigi Hira magarasinin bulundugu Hira daginin diger adi.
NURİYYE MEDRESESİ:İslam tarihinde hadis öğretimi ve tetkiki amacıyla kurulmuş olan ilk mederese.
ÖMER NASUHİ BİLMEN:1882 de Erzurum`da dogdu.1943-1960 yillari arasinda Istanbul müftülügü yapti.
ÖRF:Toplumda genel kabul gören, sürekli veya baskin tatbikati bulunan sosyal davranis bicimleri ve dildeki yelesik kullanilan anlaminda bir terim.
ÖŞÜR:Toprak ürünlerinden alınan zekat.Toprak mahsullerinden elde edilen ürünler için verilen zekata fıkıh dilinde öşür.Onda bir. Topraktan alınan mahsûlün zekâtı.

ON HÜKÜM(ON EMİR): İşbu (Enam:151 ve 152) inci âyetler şöylece on dinî hükmü kapsamaktadır: Bunlara on hüküm adı verilmektedir. Bunlar ümmetlerin, asırların değişmesiyle değişmeyecek dinî, medenî; insanî hükümlerdir. Ibni Abbas Hazretlerinden rivayet olunduğu üzere bunlar ile amel edenler hidâyete ulaşır, cennete girerler. Bunları terkedenler de cehenneme gönderilirler. Binaenaleyh selâmet ve saadete kavuşmayı temenni eden bir cemiyyet için bu yüce esaslara riâyet etmek çok lüzumludur.(1) Cenâb-ı Hak’ka ortak koşmamak.(2) Ana babaya iyilik etmek.(3) Çocukları fakirlik korkusuyle öldürmemek.
(4) Kötü şeylere yaklaşmamak.(5) Öldürülmeleri haram olan kimseleri öldürmemek.(6) Yetimlerin mallarına yaklaşmamak.(7) Ölçüleri adaletle yapmak.(8) Tartılan adaletle yapmak.(9) Söylerken adaletten ayrılmamak.(10) Hak Teâlâ’ya verilen sözü tutmak.

ORHUN KİTABELERİ:Türk tarihinin ilk yazılı eseri.Türk dilinin en ski metinlerinin yazili oldugu taslar.
ORTADOĞU:En eski uygarliklarin ve üc semavi dinin dogdugu, Asya, Afrika ve Avrupa kitalarini birbirine baglayan stratejik bölge.
OTLUKBELİ SAVAŞI smanlilarla Akkoyunlular arasinda 1473 yilinda yapilan meydan savasi. Fatih ile Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan arasında oldu. U. Hasan’ın Karaman oğullarını desteklemesi, Venedikle iş birliği yapması, Fatih’ten Sinop ve Trabzon’u istemesi ve Anadolu Üzerinde ki egemenlik nedeniyle başlayan savaşı Osmanlılar kazandı. Akkoyunlu devleti yıkılırken yerine Safevi devleti kuruldu.
RA`Cİ VE BİR-İ MAUNA VAKASI: Hicri 4/ M.626 yilinda müslümanlari cok üzen 2 olay, Islam mürsidlerinin pusuya düsürülerek öldürülmesiyle sonuclanan Ra`ci ve Bi`r-i Mauna facialaridir. Adal ve Kare kabilelerinin kendilerine İslam`i ögretmek için davet ettikleri heyete düzenledikleri suikast(4/625)
RAKİKA:Müsrilerin toplantida alinan suikast karari, Hz.peygamberin halalarindan Rakika tarafindan duyulmus ce durum ona haber verilmisti.Peyganberimiz hic vakit kayip etmeden Hz.Ebubekir`e durumu bildirerek hicrete basladi.
RAVZA-İ MUDAHHARA:Peygamberimizin kabri ile minberi arasina Ravza-i Mudahhara denir.
RAVİ:Ögrendiği hadis rivayet eden kimse anlamında kullanılan terim.
RECA:Kulun Allah`in rahmetine güvenerek ümit icinde olmasi anlaminda tasavvuf terimi.
REFREF:Mi`rac gecesinde Hz.Peygamber`i tasidigi kabul edilen binek.
REGAİB SÜNNETLERİ:Bes vakit namaza bagli olmaksizin kilinan namazlara regaib sünnetler denir.
RESMÜ’L-MUSHAF( MUSHAF’IN YAZISI):Kur’an’ın yazısıyla ilgili olarak doğan ilme “Resmü’l-Mushaf” ismi verilmiştir. Kur’an’ın kendine mahsus bir yazı şekli vardır ki, buna “Resmü’l-Osmani” denir
RESÜL:Kendisine kitap verilen peygamberlere rasül denir.
RESUL-i SEKALEYN:Insanlarin ve cinlerin peygamberi Hz.Muhammed(sas).
REVATİP NAMAZLAR:Farz namazlarla birlikte kilinan sünnetlere denir.

RASULÜS-SAKALEYN:Peygamberimize Rasulüs-Sakaleyn denmesinin sebebi;Insanlara ve cinlere peygamber olarak gönderildigi icin.
RE’Y:Hakkında açık bir nass bulunmayan fıkhi bir konuda müctehidin belli metodlar uygulayarak ulaştığı şahsi görüşe Re’y denir.
RİC’İ TALAK: Kocanın boşadığı hanımını iddeti içinde yeni bir nikah akdi yapmaksızın tekrar aile hayatına kabul etme hakkına sahip olduğu talaktır.
RİDDE SAVAŞLARI:Ridde savaslari,Hz.Ebubekir halife olduğu yıl yaptığı ilk gazveler.
Rasûlüllah (s.a.s)’in vefatından sonra dinden dönüp İslâm devletine savaş açanların isyanlarının bastırılması için yapılan askerî harekâtlar.
RİHLE:Hadis ravilerinin, bildikleri hadisleri tekid etmek veya bilmedikleri hadisleri öğrenmek için uzak mesafelere yolculuk etmelerine rihle denir.
RİYAZU’S-SALİHİN:Riyazu’s-Salihin (رياض الصالحين) İmam Nevevi tarafından kaleme alınmış hadis kitabı
RIDVAN BİATI: RIDVAN BİATI:Hudeybiye` de 1400 civarinda müslümanin Hz.Peygambere verdigi and(8/628)
RÛME KUYUSU (Hz. OSMAN KUYUSU) :Mescidi Şerife 5 km. uzaklıkta olup Kıbleteyn camisinin kuzeyinde kuzeyinde bi’ri Osman çiftliğinin içinde olan kuyusudur.Efendimiz (s.a.v.)’in bu kuyuyu satın alıp suyunu parasız olarak halka dağıtan kişiye Allah cennette misli ile bir kuyu vereceğini müjdeleyince Hz. Osman bu kuyuyu satın almış ve Müslümanlar için vakfetmiştir.
RU`YET-İ HİLAL:Hilal halindeki ayın, yeryüzünden ilk defa görülmesi.
SABİKUN-I EVVELUN: İslamiyeti kabul eden ilk sekiz kişi
SAFİYULLAH:Allah`ın seckin kildigi, sectigi, temiz kildigi Hz.Adem(as) peygamber hakkinda kullanilir.
SAİME:Yılın yarıdan fazlasını dışarıda otlamak suretiyle geçiren küçük ve büyük baş hayvan
SAKAL-I ŞERÎF :Şerefli, mübarek sakal anlamında Hz. Peygamberin sakalı için kullanılan bir tabir.

SALVELE :Hz. Peygamber (s.a.s)’e salavât okuma;
SECAVEND:Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.
SELEF: Hz. Peygamber s.a.v.’in “En hayirli nesil benim dönemimde yasayanlardir. Sonra onlari izleyenler sonra onlarin ardindan gelenlerdir.
SELEFİYYE : Selef mezhebinde olan kimseler; Allah’ın isim ve sıfatlarını nass’larda vârid olduğu gibi kabul eden ve bunları te’vil cihetine gitmeyen müslümanlar. Sahâbî ve tabiîler böyle idiler
SELEF-İ SALİH`İN:Ashab-i Güzin ileTabiine denir.
SENETÜ`L-İBTİHACE:Bi`setin 12.(m.621) yilinda Islamiyeti kabul edenler cok oldugu icin bu seneye“Senetü`l Ibtihace“ denir.
SENETÜ`LHÜZÜN (620):P eygamberimizin amcasi Ebu Talib ve Hz.Hatice`nin 3 gün arayla vefat ettigi yıl.
SERİYYE:Seriyye, Hz.Peygamberin bulunmadigi askeri hareket icin kullanilan terimdir.Seriyye birlikleri 5 kisiden 400 kisiye kadardir.Seriyye komutanlarindan bazilari;Sa`d b.Ebi Vakkas,Ubeyde b.Haris,
Abdullah b.Revaha,Zeyd b.Sabit, ebuUbeyde b.Cerrah, Amr b.As,halid b. Velid
SEYYİDÜ`L-BEŞER:InsanlarinEfendis Hz.Muhammed (sav).
SEYYİDÜ’L-MÜRSELİN :P eygamberlerin efendisi, önderi, ulusu, Rasûlüllah (s.a.s)’in mübarek isimlerinden biri.
SİYAK-SİBAK:Kur’an-ı Kerim’in bir ayetini yorumlarken, konu ve kitap bütünlüğüne dikkat etmek ilmidir.
SIKA:Hadis rivayetine göre tam ehil kisi.
SIFATU`S-SALAT:Namazin farz ve vaciplerine, sünnet ve adabina uygun sekilde kilinisina ilmihal dilinde “sifatu`s-salat” denir.(Diyanet ilmühali sh.262)
SİYER-İ NEBİ:Hz.Peygamberimizin hayatini konu alan kitaba verilen isimdir.
SIRAT:Cehennemin üzerine uzatilmis manevi bir köprüdür
SÜLEHA:Günah islemeyen kimseler.Salih kelimesinin cogulu.Iyi, salih.
SÜNNET: Sözlükte yol, usul, adet, iyi ve kötü bir kimsenin gidişatı, alışkanlık hahine getirdiği davranışları manasınadır.
SURE: Sözlükte yüksek rütbe, mevki, şeref, binanın kısmı veya katları manasına gelir.

SURNAME:Sûrnâme Osmanlı dönemi Türk edebiyatında sünnet, evlenme ve tahta çıkma münasebetleriyle yapılan şenlikleri anlatan eserlere verilen ortak addır.
ŞAKK-I KAMER:Ayın yarılması, Peygamber efendimiz Muhammed aleyhisselâmın ayı ikiye ayırması mûcizesi.
ŞAKK-I SADR:Peygamber efendimiz Muhammed aleyhisselâmın mübârek göğsünün yarılması hâdisesi.
ŞAVT:Kabe`nin etrafini her bir dönüse denir.Bir tavaf yedi savttir.
ŞEF:Namazlarin her rekaatina sef denir
ŞEB-İ ARÛS :Mevlânâ’nın ölüm gününün hatırası olarak yapılan merasim hakkında kullanılan bir tabir
ŞECERE-İ PÂK-İ MUHAMMEDÎ:Muhammed aleyhisselâmın mübârek, temiz soy kütüğü, soy ağacı
ŞEHR-İ HARAM:Şehr-i Haram,Zilka’de ayı. Bu ayda savaş haram kılınmıştır. Zilhicce, Muharrem ve Recep ayları da savaş haram olan aylardır. Bu aylrın dördüne birden «Eşhür Hurum» denir.
ŞEMAİL-İ ŞERİF:Hz.Peygamberin, bedeni ve ahlaki vasiflarini ve beseri münasebetlerindeki, günlük yasayisindki tutum ve davranislari icin kullanilan bir tabirdir.
ŞER`İ MEN KABLENA :Hz.Muhammed(sas)` den önceki ilahi dinlerin hükümlerini ifade eder.
ŞİFA HATUN:Peygamberimizin ebesinin adı.
ŞİRK:Allah’ın ortağı kabul etmek ve yaptığı ibadetine başkalarını da ortak yapmak demektir.
TAFSİLİ İMAN:Inanilmasi gereken dinsel esaslara detayli ve ayrintili bir sekilde inanmaya denir.
TAĞLİS:hanefi mezhebine göre, müfdelifede sabah namazını fecirden hemen sonra kılınmasına denir.
TAHASSÜS:Göz ve kulak ile bir başkasını murakabe etmek.
TAHMÎD (HAMD) : El- Hamdü lillah demektir.
TAHSİB:Hac sonunda , Mina`dan Mekke`ye dönüste, Muhassab veya Ebtah denilen vadide bir müddet dinlenmek sünnet-i kifayedir.

TAHALLÜL:Ihramdan cikmak demektir. 1.Tahallül:Kücük tahallül de denir.Cinsi iliski haric ihram yasaklarinin kalkmasi. 2.Tahallül:Bütün ihram yasaklarinin kalkmasi.
TAHRİME:Namaza baslama tekbirine(iftitah tekbiri), tahrime denir.Bu tekbirle namaza girilip, namazi bozan seyler yasaklanmis oldugundan bu isim verilmistir.
TAHRİMEN MEKRUH:Harama yakin olan mekruh.
TALAK- BAYIN:Zevecenin iddt müddeti(üc temizlenme vakti) bitmeden tekrar kocasina dönme hakki bulunmayan talak.
TALAK-İ RİCİ:Erkegin karisini bosadiktan sonra tekrar karisina dönmesini mümkün kilan bosanma sekli.
TASLİYE: Asıl itibariyle salat (dua) ve selam okumak anlamını veren “salla” dört harfli mezid fiilinin mastarı olup Hz. Peygamber üzerine salavat getirmek demektir.
TAVAİF-İ MÜLUK:Endülüs Emevi devleti çöktükten sonra orada meydana çıkan küçük emirler.
TEBE-İ TABİÎN Resulullah (s.a.s)’e iman etmiş olarak tabiînden bir veya birkaçıyla karşılaşan ve Müslüman olarak ölen kimseler
TEBÜK SEFERİ:Tebük seferi, hicri 9, miladi 630 yılında yapılmıştır.Tebük seferi,Bizanlilara karşı tertiplendi.
TECESSÜS:Başkasının haberlerini düşünmek ve araştırmak demektir.
TECVİD: Tecvid:Kur`an- Kerim`i okuma kaidelerini(kurallarini) ögreten bilim.Güzelleştirmek, daha iyi bir hale getirmek anlamına gelir.
TEFRİK:Çağdaş İslam fıkhı literatürüne göre, eşlerin mahkemeye başvurarak hakim kararıyla boşanmalarına tefrik denir.
TEFSİR:Kur`an-i Kerim`in anlamini aciklayan bilim
TEHARRİ:Taharri: Bir şeyin hakikatini ona vâkıf olmak için araştırmak demektir. Hakikatine vâkıf olunamadığı zaman da bir şeye zann-ı gâlib hasıl etmekten ibarettirKıbleyi bilmeyen kişinin kıbleyi araştırmasıdır.
TEKKE: Tekke, Farsça’da dayanacak yer demektir. Tasavvuf erbabının, oturup kalkmalarına, sülük çıkarmalarına, âyin yapmalarına mahsus yere, tekke denir.
TEKLİFİ HÜKÜM :Teklîfî hüküm, fıkıh usulü kitaplarında, “Şâri’in iktizâ ve tahyir bakımından mükelleflerin fiillerine ilişkin hitabıdır” şeklinde tanımlanmaktadır.
TENCİMU’L-KUR’AN :Kur’ân ayetlerinin 23 senelik risâlet devresi içerisinde parça parça indirilmesine tencîmu’l-Kur’ân denir.

TENZİL:Kur’ân’ın Hz. Cebrail vasıtasıyla Hz. Peygamber (Sallallâhu aleyhi ve sellem) ‘e indirildiği safhaya da tenzil denir.
TERESSÜL-İRSAL:Ezan okunurken her cümle arasında biraz bekleme yapılır ve ikinci cümlelerde ses biraz daha yükseltilir.Bana teressül veya İrsal denir.Kamette ise ,duraklama yapılmaksızın seri olarak okunur.Buna da Haedr denir.
TERTİL:Kur’an’ı ağır ağır, kelime ve harflerin hakkını vererek güzelce okuma.
TERVİHA:Teravih namazının her dört rekatı sonunda bir mikdar oturup istirahat edildiği için bu dört rekata bir “Terviha” denilmiştir.
TESBİH :Sübhanallah demektir.
TESLİS(EKÂNİM-İ SELÂSE ):Uknum kelimesinin çoğulu olup, sözlükte “asıl, esas ve temel” anlamına gelmektedir. Dînî ıstılahta ise, Hristiyanlarca Allah anlayışının teşekkül ettiği üç sıfatın birbiriyle olan ilişkisini sağlayan baba, oğul ve Ruhu’l-Kudüs demektir.
TEŞEHHÜD MİKTARI:Farz olan( namazda) oturuşun miktari“Ettehiyyatüyü“ okuyacak kadar geçen bir müddettir.
TEŞMİT:Aksırdığı zaman Elhamdülillah diyen kimseye “Yerhamükellah: Allahü teâlâ sana merhâmet etsin” demek.
TEŞRİK TEKBİRLERİ:Kurban bayramı Arefe gününün sabah namazından itibaren Bayramın dördüncü gününün ikindi namazına kadar yirmi üç vakit farz namazın arkasından bir defa şöyle tekbir alınır ki, bunlara Teşrîk Tekbirleri denir
TEVERRÜK:Gerek celsede ka`dede erkekler sol ayaklarini yerde yayip üzerine oturur ve sag ayaklarini parmaklar kibleye gelecek sekilde dikerler.Kadinlar ise ayaklarini sag yanlarina yatik bir sekilde cikarip, otururlar.Iste bu oturma sekline teverrük denir.
TEVRAT:Allah tarafindanHz.Musa`ya indirilen ilahi kitap.
TEYEMMÜM:Hicretin 5.ci senesi Beni Mutalik savaşında sabah namazı teyemmum ile ilk defa namaz kılındı
UHUD SAVAŞI:Uhut savaı 625 senesin de oldu.Uhud savaşına katılan sahabelerin alfebetik olarak isim listesi M.Asim Köksal`in Hz.Muhammed(sas) ve İslamiyet adlı eserinin 3 ve 4 cildinin sahife 89`da zikredilmektedir.
ULÜ`L AZM (Ulu Peygamberler):Hz.Nuh.Hz.İbrahim, Hz.Musa, Hz.İsa, Hz.Muhammed Mustafa (sas).
ULUMU’L-KUR’AN :Cem’ul-Kur’ân, Esbabu’n-Nüzûl, Mekki ve’1-Medenî, el-Muhkem ve’l-müteşâbih, en-Nâsih ve’1-mensuh vb. gibi Kur’ân-ı Kerîm’le doğrudan irtibatı olan konuları inceleyen ilim. Başka bir ifadeyle; Kur’ân’a hizmet eden veya Kur’an’a dayanan ilimlere ulûmu’1-Kur’ân denir
UMRETÜ`L KAZA:Hudeybiye antlasmasi geregi Hz.Peygamberin ashabi ile yerine getirdigi umre.7 Zilkade/629 mart.
USULÜ’L-HADİS :Kabul ve red yönünden hadisin sened ve metnini inceleyen ilim dalı.
ÜLÜ`L –EMİR:Emir sahipleri,devlet reisi ve onun adina hükmeden vali,kadi.
ÜMMEHÂTU’L-MÜ’MİNÎN :Müminlerin anneleri, Hz. Peygamber’in hanımları.
ÜMMÜ EYMEN:Ümmü Eymen Üsame`nin annesidir.
ÜSTÜVANETÜ`L-VUFUD:Hz.PeygamberinMescid-i Nebi`de elcileri kabul ettigi yer(Heyetler sutunu).
VAHY:Vahy; İlham etmek, bildirmek, süratle işaret etmek, gizlice ihbar etmek, bir şeyi gerek uyanık iken ve gerek uyku hâlinde kalbe atmak demektir.
VAHİY KÂTİPLERİ :Rasûlüllah (s.a.s)’e vahyedilen âyetleri yazanlar, kaydedenler.
 

VAKF VE İBTİDA urmak anlamına gelen vakf, okumaya tekrar başlamak niyetiyle nefes alacak kadar bir süre için sesi kesmekten ibarettir. Başlama anlamına gelen İbtida ise, ilk defa okumaya başlamak veya vakftan sonra tekrar başlamak demektir.
VEDA HACCI: Peygamberimizin ilk ve tek haccidir.
VEDA HUTBESİ :Hz. Peygamber’in, hicri 10. yılda yaptığı Veda Haccı’nda sayıları yüz on dört bini bulan hacıya hitaben irad ettiği hutbe.
VEDA YOKUŞU:Medine`ye inen dik bir yolun tepesidir.Eskiden itibarli kimseler bu tepeye kadar uğurlanırdı.
VELİME:Her türlü mutluluk veren hadise sebebiyle verilen ziyafet anlamına gelen velime, terim olarak, düğün yemeginin özel ismi haline gelmiştir.
VİCDAN :Bulma, bir şeyi bir halde görme; kalple hissetme, duygu; kendinden geçme, dalma; iyiyi kötüden ayıran ve seçen bir yapıya sahip olan kalpteki gizli his.
VÜCUH VE’N-NEZAİR :Kur’ân-i Kerîm’de bir lafzın bir kaç mânâda kullanılmasına “vucûh” denir. Birden fazla kelimenin aynı mânâda kullanılmasına da “nezâir” denir
YALANCI PEYGAMBERLER:Tuleyha b.Huveylid, Malik b. Nüveyre,Seccah(bir kadin müslüman oldu),Müseylimetü`l-Kezzab.
YE’CÜC ve ME’CÜC :İslâm inancına göre eşrâtu’ssaat’tan (Kıyametin büyük alâmetlerinden) biri olmak üzere, yeryüzünde bozgunculuk çıkaran ve gerçek mahiyetlerini Allah’ın bildiği iki topluluk.
YESRİB:Peygamberimiz, Medine´ye Yesrib denilmemesini hoş görmemeiş“O , Medine`dir“
demiştir.Medine`nin eski adı.
ZARURAT-I HAMSE( BEŞ ZARURİ ŞEY):Bütün dinlerin, korunması üzerine ittifak ettikleri şu beş hususun, aynı zamanda İslâm dininde de, korunması amaçlanmıştır. Bunlar: 1- Canın korunması,2. Malın korunması,3.Aklın korunması,4. Dinin Korunması,5. Neslin korunması.
ZAYIF HADÎS: Râvîleri, sahih ve hasen hadîs râvîlerinin vasıflarını taşımayan hadîslerdir.
ZEBUR:Sözlükte, kitap manasına gelir.Zebur , Davud Aleyhisselama gönderilmiştir.Zebura, Mizmarlar da denir.
ZEHREVAN:Bakara ve Âli îmrân sûrelerine verilen isimdir.
ZELLE:”Peygamberlerin hata ile veya unutarak yaptıklara kusurları, ifade eden bir terim (Aliyyü’l-Karî, Şerhu Fıkhı’l-Ekber, Mısır 1323, 51, 53).Peygamberler aslında günah işlemezler. Onlar “İsmet” sıfatına sahiptirler.
ZELLETÜ’L-KÂRÎ:Manası değişecek şekilde Kur`an-ı yanlış okumak.Buna zelletu`l-kari denir.Anlamı“Okuyanın sürcmesi,“ yanı yanlış okuması demektir.

ZEVAİD SÜNNET:Hz.Peygamber(s.a.v) in bir insan olması itibariyle yaptığı, Allahü Tealadan bir tebliğ veya Allahın dinini açıklama niteliği taşımayan beşeri fiillerine Zevaid Sünnet denir.
ZEVATU’R-RA:Elif Lâm Râ ile başlayan Yûnus,Hûd,Yûsuf, Ra’d,İbrahim ve Hicr sûrelerine verilen isimdir.Felak ve Nas surelerine; MUAVİZETEYN,Bakara ve Ali İmran surelerine;ZEHREVAN,Târık suresinden Beyyine suresine kadar olan surelere verilen ortak isim;Et TUVALU’L MUVASSAT,Zilzâl suresinden Nâs suresine kadar olan bütün surelere verilen ortak isim;Et TUVALU’L KISAR,Hucurât suresinden Buruc suresine kadar olan surelere verilen ortak isim;Et TUVALU’L MUFASSAL,Bakara-Ali İmran-Nisa-Maide-En’am-A’raf-Enfal sureleri;SEB’UL TIVAL(Yedi Uzun Sure)
ZİMMİ:İslam Devletinde yaşayan gayr-i müslimlere zimmi denir.(H. i.Kur`an Dili,c.10)
ZİNNUREYN:İki nûr sâhibi. Peygamber Efendimizin(sallallahü aleyhi ve sellem ) Ümmü Gülsüm ve Rukiye isimli iki kızıyla evlendiği için hazret-i Osman’a verilen lakab.Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem ona birbiri ardınca iki kızını vermiştir. İki kızı da vefât edince; “Bir kızım daha olsaydı verirdim” buyurmuştur. (Mir’ât-ı Kâinât-Taftâzânî)
ZÜNNUN:Kur`an`da adı geçen Yunus Peygamberin lakab.

30

Temmuz
2012

Diyanet Mbst Sınavlarına Hazırlık Kılavuz ders Notları-7

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  686 Kez Okundu

 

                                          İSLAM BÜYÜKLERİ

Dini Gifler, Hareketli İslami Resimler

1-İlk İslam halifesi kimdir? –Hz.Ebubekir(R.A.)(632-634)
2-Cehennemden özgürlüğünü kazanmış anlamına gelen Hz.Ebubekirin unvanı nedir?-Atik
3-Hz.Ebubekirin pek doğru, sözünün eri anlamına gelen unvanı nedir?- Sıddık
4-Hz.Ebubekirin, O diyorsa doğrudur, diyerek Peygamberimizi tasdik ettiği olayın adı nedir?-Mirac Olayı.
5-Hz.Ebubekirin mesleği nedir?-Tüccar
6-Hz.Ebubekir Peygamberimizle Mekkeden medineye hicret ederken birlikte kaldıkları mağaranın adı nedir? Sevr Mağarası.
7-Hz.Ebubekirin bilgin olduğu bilim dalı nedir?-Neseb(nesil,soy) bilginiydi.
8-Hz.Ebubekirin peygamberimizle evli olduğu kızının adı nedir?-Hz.Aişe.
9-Hz.Ebubekirin Hz.Ömer ile birlikte katıldıkları savaşı kim komuta ediyordu?-
10-Hz.Ebubekirin sancak taşıdığı seferin adı nedir?-Tebük seferi
11-Peygamberimiz hastalanınca Hz.Ebubekire ne görevi verildi?-İmamlık yapıp namaz kıldırma görevini verdi.
12-Yalancı Peygamberlerden Müseyleme ve Tuleyha üzerine , Hz.Ebubekir hangi komutanı gönderdi?-Halid bin Velid.
13-Yalancı Peygamberlerden Müseylemeyi kim öldürdü?-Hz.hamzanın katili, sonradan müslüman olan Vahşi öldürdü.
14-Bzans ordusuyla yapılan savaşta İslam ordusu kaç bin şehit verdi?-3000 şehid verdiler.
15-İslam ordusu,Bizanslılara kaç kayıp verdirdi?-100.000 Bizanslı öldü.
16-Hz.Ebubekir 23 Ağustos 634 yılında nerede vefat etti?-Medine de vefat ettti.Vasiyeti gereği peygamberimizim tabutuna kondu ve cenaze namazını HzçÖmer kıldırdı.Peygamberimizin yanında toprağa verildi.

17-Hz.Ömer nerede doğdu nerede vefat etti? Mekke de 571 yılında doğdu 644 yılında Medine vefat etti.
18-Hz.Ömer ne zaman müslüman oldu? 618 yılında müslüman oldu. İslam dinine girenlerin 40. oldu.
19-Hz.Ömerin uhud savaşında dul kalan kızı Hz.Hafsa kiminle evlendi?-Peygamberimiz Efendimizle.
20-Hz.Ebubekirden sonra kim halife oldu?-Hz.Ebubekir vefat etmeden önce, sahabeninde görüşünü alarak , halifeliğe Hz.Ömerin getirilmesini vasiyet etti. Sahabe bu vasiyete uygun davrandı.Hz.Ömer halife seçildi.(634)
21-Teravih namazının toplu kılınması ne zaman başladı?-Teravih namazı toplu kılınması Hz.Ömerin emriyle başladı.

22-Hicri takvim kimin zamanında düzenlendi?-Hz.Muhammed(sas) in Medine ye göçüyle başlayan ve ay yılı temeline dayanan hicri takvimi Hz.Ömer düzenledi.(643)
23-İlk kez valilerden ayrı olarak, bağımsız hakimler atayan kimdir? Hz.Ömer (r.a)
24-Hz.Ömer kim tarafından mescidde hançerlendi?-Hz.Ömer,644 yılında İranlı bir köle tarafından mescidde hançerlendi.Üç gün sonrada şehit oldu.
25-Hz.Ömerin haklıyı haksızdan ayıran anlamına gelen unvanı nedir?-Hz.Ömer, müslümanlar arasında adaletin simgesi olarak anılır.Haklıyı haksızdan ayıran anlamında Faruk diye adlandırılır.
26-Mehmet Akif Ersoy, Kocakarı ile Ömer adlı şiirinde kimi adaletli bir yönetici kimliği ile canlandırır?-Hz.Ömerin adaleti hikayelere, şiirlere konu olmuştur.Bu şiirinde Hz.Ömer kimsesizlerin, yetimlerin yardımına koşan; Dicle kıyısında bir kurdun, bir koyunu kapmasının hesabını vermeye bile hazır, adaletli bir yönetici kimliğiyle canlandırır.
27-Devlet hazinesi anlamına gelen , Hz.Ömer döneminde temelinde attığı kurumun adı nedir?Beytülmal.
28-Hz.Ömerin babasını adı nedir? –Hattab.
29-Devlet yönetimindeki adil davranışları nedeniyle Hz.Ömer denilince aklımıza gelen kelime nedir?-Adalet.

30-Hz.Osman , nerede doğdu nerede vefat etti?-Hz.Osman, 574 yılında Mekke de doğdu, 656 yılında medine de vefat etti.
31–Hz.Osmanın tam adı nedir?-Osman bin Affan Zinnureyn(İki nur sahibi Affan oğlu Osman).
32-Hz.Osman Peygamberimizin hangi kızları ile evlendi)-Rukiye ve Ümmü Gülsüm ile evlendi.Bundan dolayı kendisine iki nur sahibi anlamına gelen Zinnureyn adı verilmiştir.
33-Hz.Osman nerede şehit oldu? –Medine de evinde Kuran okurken şehit oldu.
34-Hz.Osman , İslamın kaçıncı halifesidir? Hz.Osman , İslamın 3. halifesidir.
35-Hz.Ömer, devlet yönetiminde otoriter ve adil olan tutumına karşı, Hz.Osmanın geliştirdiği tutum nasıldı?-Hoşgürürlük.
36-Hz.Ali nerede doğdu nerede vefat etti?-Mekke de 598 yılında doğdu, Kufe de 661 yılında vefat etti.
37-İslamın dördüncü halifesi kimdir?-Hz.Ali(r.a)
38-Hz.Alinin babasının adı nedir?-Ebu Talip
39-Murteza unvanı kime verilmiştir?-Hz.Ali(r.a)
40-Murteza ne anlama gelmektedir?-Murtaza:Hoşnut kılınmış, beğenilmiş, seçkin demektir.
41-Hz.Ali kiminle evlendi?-Peygamberimizin kız Hz.Fatıma (r.Anha) ile evlendi.

42-Hz.Alinin , Hz.Fatımadan doğma büyük oğlunun adı nedir?Hz.Hasan.
43-Hz.Alinin,Hz.Fatımadan doğma, Kerbelada şehid edilen küçük oğlununadı nedir?-Hz.Hüseyin.
44-Hz.Aliye Peygamberimiz tarafından hediye edilen ucu çatal olan kılıcın adı nedir?Zülfikar.
45-Hz.alinin halifelik yaptığı ve şehid olduğu kentin adı nedir?-Kufe.
46-Hz.Ömer , Filistin ve Suriyeye gittiğinde vekil bıraktığı kişi kimdir?-Hz.Ali.
47-Hz.Ali nerede ve ne zaman şehid edildi?-Hz.Ali ,Kufe Camiinin kapısı önünde etkisi üç gün süren zehirli bir kılıçla 22 Ocak 661 yılında şehid edildi.

48- Hz.Ali , İslam dinine zaman girdi?-Hz.Ali ,küçük yaşta İslamiyeti ilk kabul edenlerdendir.
49-Hz. Hamza nerede ve zaman doğdu?-Mekke de 569yılında.
50-Hz.Hamzanın Peygamberimizle akrabalık bağı nasıldır?-Peygamberimizin amcası ve süt kardeşi.
51-Hz.Hamza ne zaman şehid edildi?-625 yılında Uhud savaşında.
52-Hz.Hamza yı Uhud savaşında kim şehid etti?-Habeşli bir zenci olan vahşi tarafından şehid edildi.
53-Hz.Hamzanın kahramanlıklıkları hakkında yazılan destanlara ne ad verilir?-Hamzaname adı verilir.
54-Ihud savaşında şehid edilen, müslümanlar arasında pehlivanların piri olarak anılan İslam kahramanı kimdir?-Hz.Hamza (R.a)
55-Peygamber Efendimiz ilk defa kiminle evlendi?-Hz.Hatice(r.Anha) ile evlendi.Hz.haticenin babasının adı Huveylid.Cahiliye döneminde kendisine temiz anlamına gelen Tahira lakabı takılmıştı.
56-Peygamber Efendimiz Hz.Hatice ile kaç yaşında iken evlendi?-Peygamber Efendimiz 25 , Hz.Hatice ise 40 yaşında idi.
57-Hz.Haticenin Peygamberimizle olan evliillerinden Kaç çocuk dünyaya geldi?- 6 çocuk dünyaya geldi.Zeynep,Ümmü Gülsüm,Fatma , Rukiye adında kızları;Kasım ve Abdulllah adında iki oğlu dünyaya geldi.
58-İslam dinine giren ilk kadın kimdir?-Hz.Hatice(r.anha)
59-Hz.Hatice hangi unvanla anılmaktadır?-Haticetül Kübra(Ulu Hatice) unvanıyla anılmaktadır.
60-Müslümanlar Hz.haticeden söz ederken saygılarını nasıl belirtirler?-Hatice Validemiz,Hatice anamız diyerek saygılarını belirtirler.

61-Hz.Aişe nerede ve zaman doğdu?- 613 veya 614 yılında Mekke de.
62-Hz.Aişe neredeve zaman vefat etti?-Medine de 678 yılında.
63-Hz.Aişe kimin kızıdır?-Hz.Ebubekir(r.a) in kızı, Peygamberimizin ikin eşidir.
64-Hz.Aişe hangi lakplarla Müslümanlar arasında anılmaktadır?-Sıddıka, Ümmül-Müminin (Müminerin anası), gibi lakaplarla anılır.
65-Peygamberimiz hangi hanımının odasında vefat etti?-Hz.Aişenin odasınca vefat etti.Vefat edince de bu odaya gömüldü.
66-Hz.Aişe vefat edince nereye defnedildi?-Cennetül Baki.
67-Hz.Zeynep binti Cahş ne zaman doğdu?-592 yılında doğdu 643 yılında vefat etti.
68-Zeynep binti Cahş Peygamberimizin hanımlarındandır.Annesi Peygamberimizin nesi oluyordu?-Halası.
69-Zeynep binti Cahş Peygamberimizle evliliğini nasıl söz ederdi?-Beni bizzat Allah evlendirdi diyerek bu olaydan övünçle söz ederdi.
70-Hz.Aişe validemiz , Zeynep binti Cahşdan nasıl söz edersi?-…zeynepten daha dindar, ondan daha doğru, akrabasıyla ondan daha çok ilgilenen , ondan daha fazla sadaka veren kadın görmedim diye söz ederdi.

70-Bilal-i Habeş ne zaman vefat etti? 641 yılında vefat etti.
71-Babasının adı nedir?-Rebah.
72-İslamın ilk müezzini kimdir?-Bilal-i Habeş.
73-İslama ne zaman girdi?-Bilal-i Habeş, İlk müslümanlardandır.
74-Hz.Bilal-i Habeşi kim özgürlüğüne kavuşturdu?-Hz.Bilal-i habeş, Müslümanlığı kabul ettiğinde bir köleydi.Hz.Ebubekir satın alarak özgürlüğüne kavuşturdu.
75- Medine de ilk ezanı kim okudu?-Bilal-i Habeş.İlk ezanı sabah namazında okudu.
76-Mekke fethedilince Kabe de ezanı kim okudu?-Bilal-i Habeş, Mekke fethedilince Kabenin çatısında ezanı okudu.
77-Bilal-i Habeş, Müslümanların gönlüne nasıl taht kurmuştur?-İslam dünyasında eziyet gören müslüman denilince , Müslümanların aklına ilk gelen isim Hz.Bilal-i Habeş dir.O, samimiliğin, masumiyetin bir sembolü olarak , Müslümanların gönüllerine taht kurmuştur.Müslümanlar arasında, örnek bir kadın olarak anılır.
78-Hz.Abbas bin Abdulmuttalp, Peygamberimizin nesidir?-Amcası.
79-Hz.Abbasın , Uhud savaşındaki rolü nedir?-savaş öncesi, müşrik ordusnun Medineye doğru yola çıktığı haberini bir mektupla Hz.Peygambere Hz.Abbas bildirdi.Mekkeden Mediye göç etmedi.Müslümanlığını gizleyerek Mekke de kalmasını Hz.peygamberin özellikle istediği söylenir.

80-Mekkenin fethi sırasında ve sonrasında ne gibi görevler üstlendi?-Mekkenin fethi sırasında önemli görevler üstlendi.Mekkenin fethinden sonra, Hz.Abbasa Hacılara Su Dağıtma görevi verildi.
81-Abbasilerin soyu kime dayanır?-Abbasilerin soyu Hz.Abbasa dayanır.
82-Hz.Abbasın savaşlardaki rolü nasıldı?-Hz.Abbas gür bir sese sahipti.Savaşlarda bu gür ses bir tür hoparlör görevi görüyordu.savaşçıları bir yere yönlendirmek ya da toplamak istediğinde Hz.Peygamber onun sesinden yararlanıyordu.
83-Hz.Abbas ne zaman vefat etti?- 652 yılında.
84-Talha bin Ubeydullah ne zaman vefat etti?- Basra da 656 yılında veaft etti.
85-Talha bin ubeydullah ne zaman müslüman oldu? –İlk müslümanlardandır.Müslümanlığı kabul ttiği için kabilesi Kureyşten çok ağır baskılar gördü.Cennetle müjdelenen sahabelerdendir.
86-Talha bin Ubeydullahın kolu hangi savaşta çolak kaldı?-Uhud savaşında Hz.peygamberi korumak isterken yaralanarak, ömür boyu çolak kaldı.
87-Talha bin Ubeydullah nerede şhit oldu?-Basra yakınlarındaki Hureybe denilen yerde savaşırken şehit oldu.(656)
88-Zübeyr bin Avvam nerede doğdu?-Mekke de 586 yılında.
89-Zübeyr bin Avvamın annesi Peygamber Efendimizin nesi oluyor?-Halası.
90-Zübeyr bin Avvam kimin çağrısına uyarak müslüman oldu.?-Hz.Ebebekir(r.a)
91-Zübeyr bin Avvam ,Uhud savaşında ne yaptı?-Uhud savaşında zırhlı birlikleri komuta etti.
92-Zübeyr bin Avvam, kimler tarafından şehid edildi?-Hz.Ali döneminde, bozguncu, sözde müslüman olan bir grup tarafından , başı kesilerek sehid edildi.

92-Abdurahman bin Avf , ne zaman vefat etti?- 652 yılında.
93-Abdurahman bin Avf , hangi savaşta topal kaldı?-Uhud savaşında Hz.Abdurahman bin Avf kahramanca savaştı.Hz.peygamberi korumak için yağmur gibi yağan oklara hedef oldu.Savaş sonunda üzerinde yirmi ok tanesi olduğu görüldü.Ayağına isabet eden bir ok yarası yüzünden ömür boyu topal kaldı.
94-Abdurahman bin Avfa halifelik önerildi de kabul etmedi?-Hz.Osman halife seçilirken , önce kendisine halifelik önerildi.Fakat Hz.Abdurahman bin Avf bu öneriyi kabul etmedi.
95-Ebu Ubeyde bin Cerrah nerede doğdu nerede vefat etti?-571 yılında Küdus de doğdu, 639 yılında Amvas da 639 yılında veaft etti.Kendisi il müslümanlardan ve cennetle müjdelenen sahabelerdendir.
96-Ebu Ubeyde bin Cerrah Peygamber Efendimiz tarafından kimlere İslamiyeti öğretmek için gönderildi?-Hz.Ebu Ubeyde bin Cerrah, Yemenlilere İslamı öğretmek için , Hz.peygamber tarafından Necrana gönderildi.Ebu Ubeyde bu tarihten itibaren ümmetin emini olarak anıldı.
97-Ebu Ubeyde bin Cerrah hangi görevlerde bulundu?-Suriyenin fethi sırasında Hz.Ömer halife seçilince ordu komutanı görevinde bulundu. Suriyenin tamamını ele geçiren Ebu Ubeyde , Şam valisi oldu.
98- Ebu Ubeyde bin cerrah,Uhud savaşında nasıl yararlılıklar gösterdi?-Uhud savaşında Hz.hz.Peygamberi korumak için , bir daire oluşturarak vücudlarını kalkan eden grubun içinde o da vardı.Hz.Peygamber bir çukura düşmüş, miğferinin halkaları yüzüne batmıştı.Hz.Ebu Ubeyde bu kalkaları dişleriyle koparmak için tüm gücünü kullanmış, iki ön dişini kaybetmişti.
99-Said bin Zeyd ne zaman doğdu ve vefat etti?-600 yılında doğdu , 671 yılında vefat etti.
100-Hz.Ömerin kız kardeşi Fatıma kiminle evliydi) Said bin Zeyd ile evliydi.Said bin Zeyd Cennetle müjdelenen sahabelerden birisidir.
101-Saad bin Ebi Vakkas nerede doğdu?-Mekke de 574 yılında doğdu,674 yılında vefat etti?
102-peygamber Efendimizle akrabalık durumu nasıldır?-İlk müslümanlardan olan Saad bin Ebi Vakkasın annesinin yakını olduğu için Peygamber onu, dayısı kabul ederdi.

103-Saad bin Ebi vakkas kaç yaşında müslüman oldu?- 17 yaşında müslüman oldu.
104-Allah yolunda ilk ok atan sahabe kimdir?-Saad bin Ebi Vakkas.
105-Kufe şehrini kim kurdu?-Saad bin Ebi Vakkaskurdu.Hz.Ömerin Kufe valis oldu.
106-Mekke den Medineye en son göç eden sahabe kimdir?-Saad bin Ebi Vakaks.
107-Saad bin Ebi Vakkas , Bedir savaşında giydiği elbiseyi ne yaptı?-Bedir savaşında giydiği elbiseyi saklıyordu.Vefat edice vasiyet gereği, o elbiseyle birlikte mezarına konuldu.
108-Abdulalh bin Ümmü Mektum ne zaman vefat etti? -636 yılında.
109-Abdullah bin Ümmü Mektum hakkında nazil olan ayetler hangi sürenin ayetleridir?-Abese süresi 1-10. ayetlerdir.
110-Abdullah ibni Ümmü Mektum nasıl bir sahabe idi?-Gözleri görmeyen bir sahabe idi.
111-Peygamber efendimiz Abdullah ibni Ümmü Mektuma nasıl davranırdı?-Peygamber Efendimiz kendi yerine 13 kez vekil olarak bıraktı.Hep gönlünü almaya çalıştığı sahabedir.

112-Zeyd bin Harise nerede ve ne zaman doğdu?-Suriye de 574 yılında.
113-Zeyd bin harise nerede ve ne zaman vefat etti?-Ürdün de 630 yılında.
114-Mekke pazarında esir iken satışa sunulan zeyd bin hariseyi kim satın alarak Peygamberimize hediye etti?-Hz.Hatice (R.Anha?
115-Peygamber Efendimiz Zeyd binhariseyi kimi kardeş seçti?-Hz.Hamzayı.
116-Zeyd bin harise kiminle evliydi ve neden boşandı?-Hz.zenep ile evli idi sonra geçimsiz nedeni ile Hz.Zeynep boşandı.
117-Peygamber Efendimiz Medine den ayrıldığı zamanlarda yerine vekil olarak bıraktığı sahabelerden biride kimdir?-Zeyd bin Harise.
118-Zeyd bin Harise nerede şehid oldu?-zeyd bin harise komutanlığını yaptığı Mute savaşında şehid oldu.

119-Zeyd bin Sabit ne zaman vefat etti?-Medine de 665 yılında vefat etti.
120-Zeyd bib Sabitin özellikleri nelerdir?-Çocuk yaşta İslami kabul etti.Hendek savaşından itibaren Peygamberimizle bütün savaşlara katıldı.ir süre Peygamberimizin vahiy kaitpliğini yaptı.Bir ara Hz.Ömerin halife vekilliğinde bulundu.Hz.Osman döneminde bir süre devlet hazinesini yönetti.Hz.Ebubekir tarafından Kuranın toplanması için görevlendirildi.Hz.Osman döneminde de Kuranın toplanıp kitaplaştırılmasına büyük katgıda bulundu.

120-Kuranı yazıya ilk kez hangi sahabe geçirdi?-Zeyd bin Sabit.
121-Abdullah bin Ababs ne zaman doğdu ve vefat etti?- 619 yılında doğdu 688 yılında vefat etti.
122-Abdullah bin Abban Peygamber Efendimizin akrabalık yönünden neyi oluyor?-Amcasının oğlu.
123-İlk müfessir sahabe kimdir?-Abdullah bin abbas.
124-Abdullah bin Abbas hangi unvanla anılır?-Hibrül –Ümmet(Ümmet bilgini) diye anılır.
125-Abdullah bin Abbas,Hz.Osman ve Hz.Ali dönemlerindee hangi görevlerde bulundu?-Valilik.
126-Abdullah bin Ömer ne zaman doğdu?-609 yılında doğdu.
127-Abdullah Bin Ömer ne zaman müslüman oldu?- 13 yaşında müslüman oldu.Hz.Ömerin oğludur.
128-Abdullah bin ömerin özelliği nedir?-Ünlü tefsir ve fıkıh bilgini sahabedir.Hadis nakletme konusundaki titizliği takdir toplayan bir özelliğidir.Kendisine üç kez halifelik verildiydiyse de , kabul etmedi.
130-İmam-ı Azam Ebu hanifenin asıl adı nedir?-Numan bin Sabit.
131-İmam-ı Azam Ebu hanife nerede doğdu, nerede vefat etti?-699 yılında Kufe de doğdu,767 yılında bağdatta vefat etti.
132-İmam-ı Muhammed ve İmam-ı Ebu Yusuf kimin öğrencileridir?İmam-ı Azam.

133-Fıkhı konularda İmam-ı Azamın yolunu izleyenlere ne denir?-hanefi.
134-Hanefi mezhebinin kurucusu kimdir?-İmam-ı Azam.
135-İmam-ı Azamın fıkha dair eserinin adı nedir?el-Fıkhul-Ekber
136-İmam-ı Şafii nerede doğdu?-Gazze de 767 yılında doğdu.
137-İmam-ı Şafii nerede vefat etti?-Mısırda 820 yılında veaft etti.
138-İamm-ı Şafiinin asıl adı nedir?-Ebu Abdullah Muhammed bin İdris.
139-Şafii mezhebinin kurucu kimdir?-İmam-i Şafii.
140-İmam-ı Şafii hangi kabileddendir?-Kureyş kabilesinin haşimi kolundan.
141-Kaç yaşında fetva vermesine izin verildi?-Henüz 20 yaşında iken fetva vermesine izin verildi.

142-İmam-ı Şafii Tefsir ve fıkıh derslerini kimden aldı?-Medine de İmam Malik bin Enes.
143-İmam-ı Şafii nerede fıkıh okuttu?-Bağdat ve Mısır da fıkıh dersi okuttu.
144-İmam-ı Şafiinin ünlü olan kitapları hangileridir?-Aynı zamanda bir şair olan İmam Şafiinin, er-Risale ve el-Ümm adlı kitapları ünlüdür.
145-İmam Malik bin Enes nerede doğdu?-Medine de 710 yılında doğdu.
146-İmam Malik bin Enes nerede vefat etti?-795 yılında Medine de vefat etti.
147-Maliki mezhebinin kurucusu kimdir?İmam Malik bin Enes.
148-İmam Malik bin Enesin asıl adı nedir?Ebu Abdullah.
149-İmam Malik bin Enes bilmediği konularda nasıl cevap verirdi?-Bilmiyorum.
150-İmam Malik bin Enesin fıkıh kitabının adı nedir?-Kitabül Muvatta.
151-Ahmet bin Hanbel nerede doğdu?Bağdat da 780 yılında.

152-Ahmet bin Hanbel nerde vefat eti?-Bağdat da 855 yılında.
153-Hanbeli mezhebinin kurucu kimdir?-Ahmet bin Hanbel.
154-Ahmet bin Hanbelin hadiste ve fıkıhta hocası kimdir?-İmam-ı azamın öğrencisi İmam Ebu Yusuf.
155-İmam-ı Şafii , Ahmet Bin Hanbel hakkında ne diyor?-Bağdatta ondan daha faziletli, ondan daha fakih, daha alim kimse görmedim , demiştir.
156- Ahmed bin hanbelin ünlü kitabının adı nedir?-İmam ahmed bin Hanbel büyük müçtehidlerdendir.Kitaplarından Müsned adlı eseri çok ünlüdür

30

Temmuz
2012

Diyanet Mbst Hazırlık Kılavuz Ders Notları-8

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  480 Kez Okundu

İTİKAD BÖLÜMÜ
1)AMELİ MEZHEP İSİMLERİ:İmamı Azam Ebu Hanife, İmamı Şafii, İmamı Malik,Ahmed İbni Hanbel
2)İTİKADI MEZHEPLER: İmamı Maturidi ve İmamı Eş’ari
3)AMELİ MEZHEP İMAMLARININ İSİMLERİ: Numan bin Sabit,Muhammed İdris eş-Şafiî,Ahmed ibn-i Hanbel,Enes bin Malik
4)MEZHEP: İslam alimlerinin Kur’an ve sünnet çerçevesinde, birbirleri arasındaki yorum farklılıklarından meydana gelen görüşleridir.
5)EDİLLE-İ ŞERİYYE Dinimizin hükümlerinin dayanağı olan ana kaynaklarıdır; Kitap Sünnet İcma Kıyas
6) İCTİHAD VE MÜCTEHİD: Dini ilimleri tahsil etmiş,konusunda uzman ilmi ile amil,ihlaslı alimlerin şer’î delillerden ,şer’î hükümler çıkarmasıdır.Bu şartlara haiz olan kişiyede Müctehid denir
9)SÜNNET: Hz.Peygamber’in (s.a.v.)Kur’an dan başka söz fiil ve takrirleridir
10)SÜNNETİN KISIMLARI:Kavli, Fiili ,Takriri sünnet
11)TAKRİRİ SÜNNET: Hz.Peygamber’in ( S.A.V.) sahabenin yaptığı güzel bir hareket karşısında güzel görüp sükut etmesidir
12)SÜNNETİ ZEVAİD Peygamberimizin beşeriyet icabı yaptığı giyinme yime içme gibi sünnetleridir
13)SÜNNETİ HÜDA: Peygamberimizin ibadetle ilgili sünnetleridir
14)İCMALİ İMAN-TAFSILI İMAN:İcmali iman;iman esaslarına kısaca toptan inanmaktır,tafsili iman:iman esaslarına ayrı ayrı delillerine vakıf olarak araştırarak inanmaktır
15)İMANIN RÜKNÜ:Kalb ile tasdikdir
16)ALLAHIN SIFATLARI:
ZATI SIFATLARI:vucüd, kıdem,baka,vahdaniyet,muhalefetün lil havadis,kıyam bi nefsihi
SUBUTİ SIFATLARI:Hayat ,ilim ,semi, basar,irade,kudret, kelam ,tekvin
17)İLK İNEN AYETLER:Alak suresi ilk 5 ayet
18)MEKKİ VE MEDENİ SURELERİN SAYISI:87 tanesi mekki, 27 taneside medenidir
19)KUR’ANIN VAHİY KATİPLERİ:4 halife ,Zeyd bin Sabit,Ubeyy bin Ka’b,Halid bin ebi Sufyan
20)KUR’ANIN MUSHAF HALİNE GETİRİLİŞİ:Hz. Ebu Bekir(r.a.) devrinde oldu.
21) PEYGAMBERLİĞİNDE İHTİLAF OLUNAN ÜÇ KİŞİ:Uzeyr,Lokman ,Zülkarneyn
22)KURANDA ADI GEÇEN PEYGAMBERLER: 25 tanedir
23)RESÜL:Rasul:Kendisine Kitap indirilen ,NEBİ :Kendine kitap indirilmeyen ve kendinden önceki peygambere indirilen kitapla amel ederler
24)KADER VE KAZA:Kader;Allah’ın ezelden ebede kadar olacak şeylerin zaman ,yer, ve özelliklerini önceden bilip takdir etmesi,,Kaza:Kaderin zamanı gelince Allah Teala tarafından tahakkuk ettirilmesidir
İBADET BÖLÜMÜ
25)İBADETİN ÇEŞİTLERİ:1:Bedenî,2: Malî,3: Hem bedeni hem mali
26)MÜKELLEF: İslam dininin emirlerini yapmak yasaklarından kaçmakla yükümlü Müslüman ,Âkil, ve Bâliğ kimselerdir
27)EFAL-İ MÜKELLEF: Farz,vacip,sünnet,müstehap(mendub), mübah,haram ,mekruh,müfsid
30)HADES: Bazı ibadetlerin yapılmasına engel hükmi pisliklerdir
31)TAHARETİ SUĞRA: Tahreti suğra:abdestsizlik halinden temizlenmektir
32)TAHARET-İ KÜBRA:Tahareti Kübra :cünüplük ten temizlenmektir.
33)Necaseti galiza ve hafife nedir: Necaseti galiza:ağır necasetler:idrar,kan, dışkı ,irin, kusuntu,leşler ,şarap… Nnecaseti hafife:atın dışkı ve idrarı,ehli hayvanların dışkı ve idrarları vb.
34)MUTLAK VE MUKAYYED SULAR: Mutlak su:tabiattaki yağmur kar deniz ırmak kuyu sularıdır. Mukayyed su:kavun karpuz vb.gibi meyvelerin suları ile aslı mutlak su olduğu halde rengi kokusu ve akıcılığını kaybeden sulardır
35)HAK DİN-BATIL DİN:Allah’dan indirilen, peygamber ve kitabı olan dinlerdir.şu anda geçerli olan tek hak din İSLAM’dır
36)MUAMELET HÜKÜMLERİ: İbadetin dışında kalan hukiki tasarruflar suç ceza vb.hükümlerdir
37)FER’î DELİLLER: İslam hukukunun dayandığı 4 temel kaynaktan başka yine bu delillerin referansında ikinci derecedeki delillerdirbunlar: İstihsan,Mesalihi Mürsele ,Şer’u ma Kablena,Sahabe kavli,Maslahat,Örf, İstishab
38)HAVZI KEBİR-HAVZI SAĞIR: Alanı 100 arşın: 68 m2 olan kuyu ve havuz suları havzı kebir denir ki necaset pisletemez böyle bir su kaynağını, küçük olanada havzı sağir denir necaset düştüğü zaman usulüne göre temizlenmesi lazımdır,
39) VİLA:Ara vermeden abdest azalarını yıkamaktır.
40)İRHAS Peygamberlik görevi verilmeden önce onlarda görülen olağanüstü hallerdir. Kundakta Hz.İsa’nın konuşması buna örnektir.
41)MEUNET:Salih müminlerde ortaya çıkan olağanüstü hallerdir.
42)İSTİDRAC:Küfrü ve günahı sabit kimselerde kendi isteklerine uygun olağanüstü hallerin zuhur etmesidir.Allah Teala böylece onları daha fazla küfre düçar kılar.
43)İHANET: Ehli istidracın bazı isteklerinin aksine dönmesi olağanüstü hallerin meydana gelmesidir.Buna Hızlan da denir.Müseylemet-ül Kezzab’ın tek gözü kör olan çocuğun gözünü açmak için tükürüğünü sürünce öbür gözünün kör olması buna örnek gösterilebilir.
44)BERZAH: Kabir hayatı demektir.
45)HAŞR:Mahşer yerinde insanların toplanmasıdır.
46)BA’S :Öldükten sonra dirilmektir.
47)Cemi takdim ve cemi te’hir nedir?Arafat’ta öğle namazının farzının arkasından ikindi namazının farzını kılmak cemi takdim,Müzdelife’de akşam namazını yatsı namazı ile birlikte kılmak cemi Te’hirdir.
48)TAHRİME TEKBİRİ:İftitah tekbiridir.
49)NAMAZ KILARKEN KIBLEYİ ARAŞTIRMAK: Araştırıp namaz kılan kıbleye isabet etse de etmese de namazı olmuştur. Araştırmayıp namaz kılan kıbleye isabet etmediyse namazı olmaz.
50)MEST MÜDDETİ:Mukim olanlarda 24 saat,seferilerde 72 saattir.Bu süreler ilk alınan abdestin bozulması ile başlar.
51)FECR-İ SADIK:Ufukta günün ilk aydınlığının genişlemesine yayılmasına denir.Sabah namazı vaktinin girdiği andır.
52) FECR-İ KAZİP:Ufukta dikey olarak dar bir şekilde görülüp sonradan kaybolan yalancı aydınlığa denir.51)FEY-İ ZEVAL:Güneş tepe noktasındayken cismin mevcut olan gölgesidir
53)KUTUPLARDA NAMAZ VAKİTLERİ: Normal namaz vakitleri belli olan en yakın ülkenin saatlerine uyulur.
54)TEHARRİ: Kıbleyi bilmeyen kişinin kıbleyi araştırmasıdır.
55)MESBUK:Namaza sonradan yetişen kişidir.
56)TESMİ:Semiallahülimenhamideh demektir.
57)TAHMİD:Rabbena lekel hamd demektir.
58)TEVERRUK:Kadınların teşehhüd oturuş halidir.her namaz için ayrı abdest alması lazım.
59)KAZA: Kaderin zamanı gelince Allah tarafından tahakkuk etmesidir.
60)MAZMAZA ve İŞTİNŞAK:Mazmaza gusülde ağzı boğazın girişine kadar gargara ile yıkamak,istinşak burnu genize su gidip yanıncaya kadar su ile temizlemektir.Guslün farzlarıdır
TEYEMMÜM BÖLÜMÜ
61)TEYEMMÜM ne zaman meşru kılındı:Hicri 6.yıl Ben-i Mustalik Gazvesinde meşru kılındı.
62)TEYEMMÜM de suyu araştırma mesafesi ne kadardır: 1 mil(1660 metre)
CENAZE BÖLÜMÜ
63)CENAZEYE GUSUL abdesti aldırmanın hükmü nedir: Farz-ı kifayedir.
64)CENAZE NAMAZININ VAKTİ:: 3 mekruh vaktin dışında her zaman kılınabilir.
65)CENAZE NAMAZININ RÜKÜNLERİ:4 tekbir ve kıyamdır.
66)CENAZE NAMAZININ VACİPLERİ: Selamdır.
67)CENAZE NAMAZINDA CEMAAT: Cenaze namazında cemaat şart değil.
68)CENAZE NAMAZININ SÜNNETLERİ kunan dualar sünnettir.
EZAN BÖLÜMÜ

69)EZANIN HÜKMÜ: Sünnet-i müekkededir.
70)EZAN OKUYANDAKİ ŞARTLAR: Müslüman,akıllı ve erkek olmak gerekmektedir.
NAMAZ BÖLÜMÜ
71)İMA NEDİR:Ayakta duramayanın,oturduğu veya yattığı yerde namazını hafifçe başını öne eğmesiyle kılmasıdır.Secde için başını rükudan biraz daha fazla eğer.
72) TADİL-İ ERKAN:Namazda rüku,secde ve bunlardan kalkışta vücudun sükunet bulmasıdır.Vaciptir.
73)KAMET getirmenin hükmü nedir:Sünnettir.
74)MÜDRİK:İmama başından beri uyup onunla namazı tamamlayan kişidir.
75)MESBUK: İmama birinci rekattan sonra yetişen kişidir.
76)LAHİK:Namaza imamla başlayan ama abdesti bozulup namazdan çıkıp abdestini alıp hiçbir şey konuşmadan tekrar aynı namazını tamamlayan kişidir.
77)MUHAZAT: Aynı namazda kadın ve erkeğin cemaatle bir rükun eda edecek kadar yan yana durmasıdır.Kadının yanında ki iki kişi ve arkasında ki bir kişinin namazı olmaz.
78)MÜKTEDİ: İmama uyan kişidir.
79)SÜTRENİN HÜKMÜ: Sünnettir.
80)KASR-I SALAT: Yolcunun kısaltarak kıldığı farz namazdır.
81)Cuma namazını özürden dolayı kılamayan ne yapar nasıl yapar? Ezansız kametsiz öğlen namazı kılar.
82)AMEL-İ KESİR VE AMEL-İ KALİL: Ameli kesir:namazı bozan davranışlardır. Bir rükunda peş peşe 3 defa aynı hareketi yapmak gibi. Ameli kalil ise namazı bozmayan davranışlardır. Peş peşe 2 defa yapılan hareketlerdir.Namazda çalan cep telefonunu kişinin tek elle alıp kapatması da ameli kalildir.
83)Emzirmek annenin abdestini bozar mı?Bozmaz.
84)Secde ayetinin tercümesi okunduğunda tilavet secdesi vacip olur mu? Evet olur.
85)Tilavet secdesi namaz dışında cemaatle yapılabilir mi?Hayır yapılmaz.
86)Bir kişi namaz dışında tilavet secdesini nasıl yapar? Abdestli kıbleye döner niyet eder ellerini kaldırmadan tekbir getirip direk secdeye yatar.Bir kere secde yapar tekbir getirerek ayağa kalkar ayakta semiğna ve etağna ğufranake Rabbena ve ileykel masîr der.. Bunu okuması müstehaptır.
87)Kuranda kaç yerde secde ayeti vardır? 14 yerde vardır.
88 -Vakit namazları yanında düzenli olarak kılınan sünnet namazlara revatib denir.Aşure orucu, muharrem ayı-
89)İtikaf:Bir mescide ibadet niyetiyle ve belirli kurallara uyarak inzivaya çekilmeye denir nda tutulur.
90-İslamda ilk Cuma hutbesi hicret esnasında okundu.
91-Akşam- yatsı namazlarını birleştirerek kılmaya cem-i tehir denir -Hutbenin sonunda okunan Nahl suresinin 93. ayeti ilk defa Ömer b. Abdül Aziz zamanında okundu
94-İstiva vakti:Güneşin tam tepe noktasında olduğu ve namaz kılmanın mekruh olduğu vakte denir.
95-Hanefi mezhebine göre, namazda fatiha süresini zamm-ı süreden önce okumanın hükmü vacip. Ramazan ve kurban bayramlarında hutbe , namazdan sonra okunur.Cuma hutbesi ise namazdan önce okunur.
96-Hades:Abdestsizlik veya cünüplük sebebiyle insanda meydana geldiği var sayılan hükmi kirlilik
CENAZE BÖLÜMÜ
97)Cenaze namazının hükmü nedir? Farzı kifayedir.
98)Kadınlar cenaze namazı kılabilir mi?Evet kılabilir.Cemaatle de tek başına da kılabilir.Farzı kifaye de ifa edilmiş olur.
99)Erkeklerin kefeni kaç kısımdır?3 kısımdır: Gamis,İzar ve Lifafe dir.
100)Kefen çeşitleri:
1-Sünnet olan kefen:Erkekler için gömlek,izar ve lifafe.Kadınlar için birde baş ve göğüs örtüsü.
2-Kefen-i Kifaye:Erkekler için İzar ve lifafe.Kadınlar için bir de başörtüsü ilave edilir.
3-Kefen-i Zaruret:Erkek ve kadınlar için bir kefen yeterli olup, ona sarılır.
101)Cenazeyi yıkamak için su yoksa ne yapılır?Teyemmüm yaptırılır.
102)Cenaze namazında imama sonradan uyan kişi ne yapar? İmamın selamından sonra o selam vermez yetişemediği kaç tekbir varsa dualarını okumadan peş peşe o tekbirleri getirir selam verir.
103)Cenaze namazının sünnetleri nelerdir?Sübhaneke,salli barik ve cenaze duası ve imamın cenazenin göğsü hizasında durmasıdır.
104)Cenaze namazını şartı nedir? Niyettir.
105)Cenaze namazı bütün vakitlerde kılınabilir mi? 3 mekruh vakit dışında tüm gün kılınabilir.
106)Tekfin:Cenazenin yıkandıktan sonra kefenlenmesine tekfin denir.
107)Gasil:Öilünün yıkanmasına gasil denir.
108)Techiz:Ölü için yapılması gereken işlerin tümüne techiz denir.
109)Teşyi:Ölünün yıkandıktan sonra tabutu konulup musallaya, musalladan da kabritantana götürülmesine teşyi denir.
110)Defin:Ölünün kabre konulmasına defin denir.
ORUC BÖLÜMÜ
111-Savm- Davud:Gün aşırı tutmak yani bir gün oruç tutup ertesi gün tutmamaya denir.-Münadi:İmamın tekbirlerini geri saftaki cemaate duyuran kimseye denir.
112-İmsak ruca başlama vakti.
113)Orucun kurandaki adı nedir? Savm dır.
114)Oruç kimlere farzdır.Müslüman,akıllı,ergenlik çağında olan oruç tutmaya gücü yeten,mukim olan herkese farzdır.
115)Ru’yet-i Hilal nedir?Ramazan orucu için şaban ve ramazan hilalinin bayram içinde şevval hilalinin gözlemlenmesidir.
116)Oruç çeşitleri nelerdir?
Farz Olan Oruçlar:Ramazan orucu,ramazan orucunun kazası,kefaret oruçları..
Vacip Olan Oruçlar:Adak ve bozulan nafile oruçların kazası
Sünnet Olan Oruçlar: Muharrem ayının 9-10-11. günleri oruç tutmak.
Müstehap Olan Oruçlar: Kameri ayların 13-14-15. günleri,pazartesi Perşembe günleri, 6 şevval orucu
Mekruh Olan Oruçlar:
a-Tenzihen Mekruh: Muharrem ayının sadece 10. günü,yalnız Cuma gününü oruçlu geçirmek
b-Tahrimen Mekruh: Ramazan bayramının 1. Kurban bayramının ilk 4 gününü oruçlu geçirmektir.
117)Ramazan orucuna nasıl ve ne zamana kadar niyet edilebilir?
Akşam namazından sonra öğlen öncesine kadar niyet edilebilir. Dil ile niyeti unutan bir kişinin kalbinde ki niyeti veyahut sahura kalkması niyet yerine geçer.
118)İmsaktan önce niyet edilmesi gereken oruçlar hangileridir? Kefaret oruçları,nafilenin kazası,adak oruçları ve ramazan orucunun kazasıdır.Bunların imsaktan sonra ki niyetleri geçerli değildir.Tutulursa nafile olur.
119)Oruca niyet eden ve sahur yemeği yiyen ama imsaktan önce niyetinden dönene ne gerekir? Dönebilir bir şey gerekmez
120)Kimler oruç tutmayabilir?Hasta,seferi,gebe,yaşlı,cihada gidenler ve özürlüler tutmayabilir.
121)Ramazan orucunu bozmakla sadece kazayı gerektiren durumlar nelerdir?Tedavi amaçlı orucu bozmak,Mu’tad dışı ikrah edilerek çiğ et,hamur,toprak,bir avuç tuz,ham meyve ve yanlışlıkla bir şey yemek kazayı gerektirir.
122)Oruçta kefaret nedir? Ramazan orucunda bile bile bir şeyin yenilip içilerek orucun taammüden bozulmasıdır.Bu kişi iki kameri ay ara vermeden oruç tutacak bir günde kazasını tutacaktır.Kameri ayı takip edemeyen kefaret borçlusu 60 gün ceza olarak bir günde kaza olarak peş peşe oruç tutar.
123) Ramazan orucunun kazasını tutarken bile bile bu orucu bozana ne gerekir? Sadece bozduğu orucun kazası gerekir.
124)Kefaret orucunda özürlü kadın ne yapar?Özründen temizlendiğinde kaldığı yerden ara vermeden devam eder.
125)Orucun fidyesi nedir?Orucun kazasını tutmaya gücü yetmeyen sürekli hasta ve ihtiyarların tutamadığı her bir gün oruç için sabah akşam bir fakiri doyurmasıdır veya bu yemeğin bedelinin para olarak fakire verilmesidir.
126)Ramazan orucunda kefaret borcu olan bir kişi fidyesini nasıl öder?
A-60 fakiri sabah akşam doyurması B-120 fakiri bir öğün doyurması C-Bir fakiri atmış gün doyurması D-Bir fakire atmış gün o parayı günü gününe ödemesi lazımdır. Ancak bir fakire 60 günlük fidye parasını tek seferde veremez.
127)Oruç kefaretini düşüren sebepler nelerdir?Bile bile ramazan orucunu bozan kefaret sahibi eğer aynı günde hastalandı ise veya kefaret sahibi kadınsa ve ay haline rastlarsa kefaret düşer.
128)Oruçlu abdest alırken elinde olmadan boğazına su kaçırdı ise ne gerekir? Kaza gerekir.
129)Hastaların kullandığı nefes açıcı spreyler orucu bozar mı? Bozmaz.
130)Göz,burun ve kulak damlaları,dil altı hapları orucu bozar mı?Hayır bozmaz.
131)Tedavi amaçlı ağrıyı dindirici enjeksiyonlar orucu bozar mı? Hayır bozmaz.
132)Kan vermek orucu bozar mı?Hayır bozmaz.
133)Hastaya serum vermek orucu bozar mı?Evet bozar.
134)Ramazan ayında 3 gün baygın olan kişi ayıldığında ne yapar? Bayıldığı günü kaza etmez zira o günün orucuna zaten niyet etmiştir.Diğer iki günü kaza eder.
135)İtikaf nedir? Ramazanın son 10 gününde Allah rızası için camide ibadet niyetiyle durmaktır.Sünneti müekkededir
FITIR SADAKASI
136)Fıtır sadakası nedir Ramazan ayında nisap miktarına malik her müslümanın yaratılış şükranı olarak kendisinin vermesi vacip olan sadakadır. Her aile ferdi için fitre vermek gereklidir.
137)Fıtır sadakası için kişinin malından bir yıl geçmesi zorunluluğu var mıdır Hayır yoktur.
138)Fitre kimlere verilebilir.Zekat verilen herkese fitre verilebilir.
139)Fitrenin miktarı ne kadardır?Sabah akşam bir fakiri doyuracak kadar para miktarıdır.
140)Bir kişi kimlere fitre veremez? Bakmakla yükümlü olduğu anne baba,kendi çocukları torunlarına fitre veremez.
ZEKAT BÖLÜMÜ
141)Zekat kimlere farzdır? Müslüman,âkil baliğ,hür ve zengin olanlara farzdır.
142)Nisap miktarı ne demektir? Kişinin bir yıllık aile ihtiyaçlarını tümü ile giderdikten ve borçlarını kapattıktan sonra elinde kalan servetinin 80.18 gram altına tekabül etmesi nisap miktarıdır.Servetin zekatı gerektiren miktarı diye de ifade edilebilir.
143)Altının zekat miktarı ne kadardır? 20 miskal yani 80,18 gramdır.
144)Gümüşün nisap miktarı ne kadardır? 200 dirhem yani 561 gramdır.
145)Havaic-i Asliye nedir? Kişinin asli ihtiyaçlarıdır. Bir insanın ve ailesinin temek ihtiyaç maddeleri,ev,araba,giyim eşyası,ticaret için olmayan ev aletleri,bir yıllık maişet bedelidir ki bunlara zekat düşmez.
146)İnci zümrüt elmas gibi ticaret malı olarak kullanılmayan süs eşyalarından zekat alınır mı?Hayır alınmaz.
147)Nisap miktarı parası veya malı olan bir kişini o kadarda borcu olsa zekat düşer mi?Hayır düşmez.
148)Ev,dükkan aletleri nakil vasıtalarına zekat düşer mi?Hayır düşmez.
149)Alacağı olan kişi henüz parasını tahsil edememiş ise zekat düşer mi? Hayır düşmez.
150)Koyunların nisabı:Bir yıl üzerinden geçince : 40 dan 120 ye kadar 1 tane koyun, 121 den 201 e kadar 2 koyun……
151)Büyükbaş hayvanların nisabı: 30 da 1 dir. 2 yaşına giren bir erkek veya dişi dana verilir.
152)Nisap miktarı malda aranan özellikler nelerdir?-Büyüyen,artan bir mal olacak. Örn:Malın ticaret,ziraat veya doğumla artması gibi…
153)Zilyet nedir?Malın mülkiyetine fiilen sahip harcama yetkisi olan kişidir.
154)Havl-i Havelan nedir? Zekat verilecek nisap miktarı malın üzerinden bir kameri yılın geçmesidir.
155)Altın,gümüş,para,ticari mallar ve saime hayvanlarda havl-i havelan uygulanır mı?Evet uygulanır.
156)Saime nedir? Yılın yarısından fazlasını merada otlayarak geçiren hayvanlardır.
157)Öşür nedir Toprak mahsüllerinin zekatıdır.Masraflar çıkınca hasatın 10 da birinin verilmesidir.
158)Madenlerin zekatı nasıldır? 5 de birdir.
159)Ödünç verilen paraların zekatı nasıldır? Bunlar tahsil edildikten sonra geçmiş yılların zekatı verilir.
160)Zekatta niyet şartmıdır? Evet şarttır.
161)Kişi yılın belli zamanlarında fakirlere dağıttığı mal ve para için bir süre geçtikten sonra onlar benim zekatım olsun dese olur mu?Hayır olmaz.Her verdiğinde zekat niyeti ile vermesi lazımdır.
162)Malının tamamını sadece sadaka niyeti ile verenin zekat borcu düşer mi?Evet düşer.
163)Zekatın sahih olması için gereken şartlar nelerdir?Niyet,-temlik.
164)Temlik nedir?Zekatın bizzat fakirin eline ulaşmasıdır.
164)Zengin, kiracısından ücret almayıp bunu zekatıma sayıyorum dese olur mu?Hayır olmaz zira fakirin eline geçmiyor.
166)Ev parası biriktiren kişi bir yıl geçince nisap miktarı paradan zekatını verir mi? Evet verir.

Toplam 194 sayfa, 115. sayfa gösteriliyor.« İlk...102030113114115116117120130140...Son »



© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.