8

Eylül
2012

Siyer-i Nebi’yi Neslimize Öğretmek Bir Görev ve Sorumluluktur

Yazar: arafat  |  Kategori: SiYER  |  Yorum: Yok   |  534 Kez Okundu

Siyer-i Nebi, sevgili Peygamberimizin hayatına ve O’nun hayatını anlatan eserlere verilen isimdir. Siyer kitapları, bize O’nun hayatının tüm inceliklerini anlatır. Bu eserleri okumak, bizim fikriyatımızı belirler. Yüce Kur’ân’ın bize en güzel örnek[1] olarak takdim ettiği Peygamberimizin hayatını öğrenmenin bizlere daha birçok faydası vardır.
1) Resûlullah’ın hayatını ne kadar güzel öğrenirsek, Allah’ı da o kadar güzel tanırız. Allah’ı sevmek için önce Peygamber’ini sevmek; Allah’a itaat edebilmek için önce Peygamber’ine itaat etmek gerekir.[2]
2) Siyer-i Nebi’yi öğrenmek, Kur’ân-ı Kerim’i anlamak ve aynı şekilde anlatabilmek demektir. Sevgili Peygamberimiz “Sizin en hayırlınız, Kur’ân-ı Kerim’i öğrenen ve öğreteninizdir.”[3]buyuruyor. Allah’ın Kitabı’nı anlamanın en iyi yolu da Hz. Âişe (r.anha) annemizin “Yaşayan Kur’ân”[4] olarak tavsif ettiği Peygamberimizin hayatını öğrenmekle mümkündür
3) İmanın altı esasından biri olan “Peygamberlere İman” konusunu da Kur’ân-ı Kerim’den sonra Resûlullah’tan öğrenebiliriz. Çünkü Peygamberler hakkında, bize en sağlıklı bilgiyi O aktarmaktadır.
4) Siyer-i Nebi’yi öğrenmek, İslâm’ı iyi öğrenmek demektir. Resûlullah “Namazı benim kıldığım gibi kılın.”
Bunun için Siyer-i Nebi, ne kadar doğru okunursa, İslâm’ın anlaşılması ve yaşanması da o kadar kolay ve sağlıklı olacaktır.
5) Kâmil insan olabilmek için doğru örneği bulmak çok önemlidir. Yaşadığı hayat, Allah tarafından vahiyle kontrol altına alınmış bir kimsenin, model olarak benimsenmesi, insanlık için ortaya atılan bin teoriden daha hayırlıdır. “Beni Rabbim en güzel şekilde terbiye etti.” buyuran bu kusursuz örnek, insanlık için ne kadar değerlidir
6) Siyer-i Nebi, ibret alınması gereken bir zaman dilimidir.
7) Toplumların ilerleyebilmesi için ahlaki ilkelerin esas alınması gerekir. Bütün insanlığa ölçü olacak prensipleri, Peygamberimizin hayatında bulabiliriz. Bir kısmını sıralayacak olursak:
a) O, bir araya gelmesi mümkün olmayan kişilikleri, etrafında toplayabilmiştir. Örnek olarak: Ebû Bekir, Hâlid b. Velid, Ebû Zer, Bilâl (ra)…
b) Devletin ve hukukun temelini atmıştır. İnsanlık bu konuda henüz O’nun ulaştığı seviyeye varamamıştır. Mesela Resûlullah, savaşlarda ekili alanların tahrip edilmesine; çocuk, kadın, yaşlı ve din adamlarının öldürülmesine müsaade etmemiştir. “Ey Allah’ın kulları! Kardeş olunuz.”buyruğuyla insanları kardeşliğe çağırmıştır.
c) O, aile hukukunun esaslarını göstermiş, ailenin önemine vurgu yapmış, evlenmeyi teşvik etmiş, ana babaya hürmeti öğütlemiştir. O’nun hayatını okursak şunu çok iyi görürüz ki, sütanneye bile büyük bir sevgiyle bağlanmış; ona iyilikte kusur etmemiştir. Altmış yaşlarında bile, annesinin mezarı başında ağlamıştır.
d) Evrensel İslâm kardeşliğinin temellerini atarak ırk ayrımını ortadan kaldırmış, sevgiyi ön plana çıkarmıştır. Cennete gitmenin bu sevgiden geçtiğini buyurmuştur: “Siz iman etmeden cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmeden iman edemezsiniz. Yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi: Selamı aranızda yayınız.”[6] .‘’Ölürken Rabbime mal ile gitmek istemiyorum.’’ diyerek dünyaya dalmayı değil; ahirete bakmayı öğretti.
8) Ümitleri tükenmiş, ataları uyarılmamış[7] insanları, tarih sahnesine çıkaran Sevgili Peygamberimizin Sîre’si ne kadar önemlidir.
Özetle şunları söyleyebiliriz ki, Siyer-i Nebi, daha iyi bir kul olmak, Kur’ân-ı Kerim’i anlamak, Rabbini tanımak, iman esaslarını kavramak, İslâm’ın uygulamalarını tam olarak yerine getirmek ve toplumsal yapıların en iyisini modellemek için mutlaka öğrenilmelidir. Bunun için de Siyer öğrenimini derslere dönüştürmek gerekir. Hiç olmazsa her sene, bu alanda yazılmış üç eser bitirilmelidir. Çünkü kim olursak olalım ne işle meşgul bulunursak bulunalım, bizler için Resûlullah’ın hayatında hidayet, hayatımızın sıkıntılarını gideren ve umutsuzluklarımızı umuda dönüştüren, karanlıkları aydınlatan bir rahmet vardır. Böylece işlerimiz düzelir; sıkıntılarımız sona erer.
Unutmayalım ki, doğru bir yolda yürümek istediğimiz sürece Peygamber Efendimiz, bizim aramızdadır. Ve tek rehberimizdir.
Siyer kitapları Peygamber Efendimizin Hayatı ile ilgili konuları en ince detaylarına kadar ele almışlardır. Peygamberimiz’in (S.A.V.) bu dünyaya teşriflerinde hazır bulunan ebesinden, süt annesine ve onun eşine ve onların neseplerine kadar yer vermişlerdir. Peygamberimiz’in (S.A.V.) en mahrem noktalarına kadar gün ışığı kadar berrak bir şekilde rivayet edilmiştir. Beşer tarihinde bu kadar detaylı bir şekilde hayatı gözler önüne serilen başka bir insan yoktur.
Peygamberimiz’in (S.A.V.) Süt Annesi Halime’ye teslimiyle birlikte, onun yaşadığı yörede meydana gelen bereket ve bolluk, hemen gözlerin Peygamberimiz’in (S.A.V.) üzerine çevrilmesine sebep olmuş ve O’nun (S.A.V.) gelecekte çok önemli misyonlar üsteleneceğinin de işareti sayılmıştır. Nitekim Süt Annesi Amine ve Dedesi O’ndan (S.A.V.) bahsederken O’nun (S.A.V.) gelecekte önemli bir konuma sahip olacağından sözetmişlerdir.
Hz. Amine, Medine’deki Neccar oğullarından olan dayılarını ziyaret ettirdikten sonra Peygamberimiz (a.s.)ı Mekke’ye getirirken, yolda hastalanıp Ebva köyündedurakladı.Başucunda duran ciğerparesinin yüzüne baktı.
Sonra da, ona şöyle hitap etti:
“Ey çekilen dehşetli ölüm okundan, Allah’ın lutfu ve yardımı ile yüz deve karşılığında kurtulan zâtın oğlu!
Allah, seni mübarek ve devamlı kılsın!
Eğer rüyada gördüklerim doğru çıkarsa, sen celâl ve ikram Sahibi tarafından Âdem oğullarına helâl ve haramı bildirmek üzere gönderileceksin!
Allah, seni, milletlerle birlikte devam edip gelen putlardan, putperestlikten de esirgeyecek, alıkoya¬caktır!
Her canlı varlık ölür.
Her yeni eskir.
Her yaşlanan, kocayan, zeval bulur, yok olur.
Ben de öleceğim.
Fakat, temelli anılacağım.
Çünkü temiz bir oğul doğurmuş, arkamda hayırlı bir andaç bırakmış bulunuyorum .”
Hz. Âmine, Ebva’da vefat etti. Oraya da gömüldü.
Hz. Âmine vefat ettiği zaman otuz yaşında idi.
Ebv’a; Mekke ile Medine arasında bir köy olup Medine’ye Mekke’den daha yakındır. Medine’ye 23 mil, yani beş günlük uzaklıktadır.Hz. Âmine’nin Ebva’da vefatı üzerine, Peygamberimiz (a.s.)ı, dadısı Ümmü Eymen (Bereke) bağrına bastı. Mekke’den binip gelmiş oldukları iki deveden birisine bindi. Ötekini yedeği ne alarak, beş günde, Peygamberimiz (a.s.)ı Mekke’ye getirip dedesine kavuşturdu. Dünyada böylece babasız ve annesiz kalan Peygamberimiz (a.s.)ı, Yüce Allah hamisiz bırakmadı. Önce dedesinin, sonra da amcası Ebu Talib’in bağrına bastırdı.
Duhâ sûresinin 6. âyetinde: “Rabbin, seni yetim bulup da barındırmadı mı?” buyurularak bu gerçek hatırlatılır.
Halime’nin Mekke’ye geldiği gün Âmine’nin bayram günüydü. O gün hasretin sona erdiği, Âmine’nin acılarının dindiği ve nihayet yüzünün güldüğü gündü
Yıllar süren ayrılıktan sonra oğluna sıkı sıkı sarılan Âmine onu en güzel şekilde terbiye etti. O’na Mekke’yi, İbrahim’i, Kâbe’yi ve ailesini anlattı. Bir sabah evinden ayrılan ve bir daha dönemeyen babası Abdullah’ı her anlattığında gözünden sel misali yaşlar akıttı. Muhammed aleyhisselam, babasını annesinin gözyaşlarında tanıdı.
Âmine yıllar önce kaybettiği ve hâlâ yasını tuttuğu Abdullah’ın mezarını sık sık ziyaret etti. Bu ziyaretleri sırasında kim bilir nice gözyaşı döktü. Efendimiz aleyhisselam da babasının mezarı başında ağladı. Belki de yetimliğin acısını, babasının yokluğunu bu mezarın başında anladı.
Efendimiz aleyhisselam ile Medine arasında ne kadar güçlü bir bağ var. O henüz doğmadan önce babası bu topraklarda vefat etmişti. Annesi Âmine, Mekke’den çok uzaklarda, Medine’ye daha yakın olan Ebva’da ruhunu teslim etti. Allah Resûlü yıllar sonra Medine’ye göç etti. O, Mekke’de eza ve cefa çekerken Medine O’na kucak açtı. Efendimiz gurbete değil âdeta ailesinin yurduna hicret etti. Ve yine anne babasının yanında dünyaya veda etti.
Âlemlerin Rabbi, Sevgili Peygamberimizin, anne-babasından yoksun bir halde büyümesini murad etti. Belki de Resûlü’nü sadece kendi terbiyesinde yetiştirmeyi, ana babaları dahi olsa kimsenin minneti altında kalmamasını istedi.
Anne babanın vefatı herkes için zor ve hüzün veren bir durumdur. Hele anne babaya en çok ihtiyaç duyulan çocukluk döneminde onları kaybetmek tarifsiz bir sıkıntı, dayanılmaz bir acıdır. Allah Resûlü bu acılara katlanmış, risalet görevi sırasında yaşayacağı zorluklarla başa çıkmayı, sabırlı olmayı henüz çocukluğunda öğrenmiştir.
Allah Resûlü, ben ve yetime arka çıkan kimse cennette şu iki parmağım gibi yan yana olacağız, buyurmaktadır.Efendimiz yetim ve öksüz kalan çocukları himaye etmiş, onları yalnız bırakmamış, yeri geldiğinde onlarla birlikte ağlamış, onları kendi çocuklarından ayırmamıştır. Allah ve Resûlü’nü seven müminler de her fırsatta bu çocukların ihtiyaçlarını karşılamış, sokaklarındaki yetimlerin başlarını okşamış, onları aç ve açıkta bırakmamışlardır.
Resûlullah’ı sevenler sokağın köşesindeki yetim çocuğu ziyaret edip ona tebessüm ederler. O çocuğun yüzünde Efendimizi görürler. Yetimin yüzü güldüğünde Resûl’ün güldüğünü bilirler ve Resûl’ün gülümsemesi için dünyadaki her şeyden vazgeçerler.
Küçük yaşta pek çok sıkıntıya maruz kalan Efendimiz yaşı ilerlediğinde içinde bulunduğu toplumun sorunlarıyla ilgilenmiş, insanların acılarını kendisine dert edinmiştir. Uhud’da Mus’ab’ın cesedinin başında ağlayan, Zeyd’in şehadet haberi geldiğinde yetim kalan yavrularına sarılıp gözyaşı döken, zulme uğrayan bir mazlumun feryadına yetişen; Ebva köyünde annesinin mezarı başında gözyaşı döken Efendimizdir. Gözyaşı, merhametin ve sevginin işaretidir. Gözü yaşlı olanların yüreği sevgi doludur. Hayatı boyunca hiçbir sıkıntı çekmeyen, yüreği yanmayan kimseler yetimlere, kimsesiz ve çaresiz insanlara nasıl merhamet edebilir, onları nasıl anlayabilir? Mazlumların sesini ancak kendilerinden birisi olan yetim ve öksüz bir peygamber duyabilir.
Allah Resûlü, annesinin vefatından uzun yıllar sonra kaza umresi için Mekke’ye giderken Ebva kasabasına uğramış, annesinin mezarını ziyaret etmiş, mezarı düzeltmiş ve ağlamıştır. Sahâbîler Efendimize niçin ağladığını sorduklarında ise şöyle buyurmuştur: “Annemin sevgisini ve merhametini hatırladım.”
Rabbimiz Resûlü’nü seven ve ona şefkat gösteren Âmine Hanım’a merhamet buyursun. Yarım asır sonra annesinin mezarı başında ağlayan Nebi’nin anne sevgisini, bütün Müslümanlara nasip eylesin. Yan odada ilgi bekleyen annesine selam vermeyen, annelerini hayatta iken ziyaret etmeyi angarya gibi gören, düne kadar kendisine bakan annesini şimdi bir yük olarak düşünen Müslümanlar! Unutmayalım ki cennet Âminelerin, cennet annelerin ayakları altındadır.
Ümmü Eymen, Âmine’nin emanetini Abdülmuttalib’e teslim etti. Abdülmuttalib hiçbir oğluna ve torununa göstermediği şefkati Muhammed aleyhisselam’a gösterdi. Onu sevgili oğlu Abdullah’ın aziz bir hatırası olarak gördü. O olmadan sofraya oturmuyor, yemeklerin en güzelini ona yediriyordu.
Kâbe’nin yanında Hicr denilen yerde Abdülmuttalib’e ait bir minder vardı. O minderde ondan başka kimse oturamazdı. Peygamberimiz gelip o mindere oturduğunda amcaları ona kızar, onu kaldırmak ister, Abdülmuttalib ise oğullarına müdahale ederek şöyle derdi: “Oğlumu rahat bırakınız. Onun şanı çok yüce olacaktır.”
Mekke lideri Abdülmuttalib, yaptığı toplantılara torununu da götürür, O’nun terbiyesi ile yakından ilgilenirdi. Torununu yanından ayırmaz, sürekli takip ederdi. Bir defasında Ümmü Eymen dalgınlık sonucu Efendimizi kaybetmiş, Abdülmuttalib Ümmü Eymen’i azarlayarak Efendimiz hususunda dikkatli olmasını zira onun ileride çok önemli bir kimse olacağını ümid ettiğini söylemişti.
Mekke’de kıtlık ve kuraklığın hüküm sürdüğü bir mevsimde Kureyşliler yağmur duası için Ebû Kubeys dağına çıkmış, Abdülmuttalib de torunu Muhammed’i omzuna alarak buraya gelmişti. Abdülmuttalib’in samimi bir dille yaptığı duaya Mekkeliler “âmin” demiş ve onlar daha yerlerinden ayrılmadan yağmur yağmaya başlamıştı.
Zemzem kuyusunu bulan, Fil ordusunun komutanı Ebrehe’nin karşısında cesaretle duran, kavmini adaletle yöneten Abdülmuttalib, seksen iki yaşında vefat etti. O, vefatı öncesi oğullarını toplamış ve torunu Muhammed’e çok iyi bakmalarını vasiyet etmişti. Efendimiz’in babası Abdullah ile aynı anneden olan Ebû Talib ve Zübeyr, Efendimiz’in bakımını üstlenmek için kura çekti ve Peygamberimiz amcası Ebû Talib’in yanında kaldı. Zaten amcaları arasında Efendimiz’i en çok Ebû Talib seviyordu
Abdülmuttalib vefat ettiğinde torunu Muhammed, dedesinin divanı yanında içini çeke çeke ağlamış,dedesinin cenazesi ardında yürümüş ve yıllar sonra dedesinin vefatını soranlara o günü hatırladığını ve o zaman sekiz yaşında olduğunu söylemiştir.
Abdülmuttalib, Hacun mezarlığına defnedilmiş; onu çok seven Mekkeliler günlerce yas tutmuşlardır.
Annesinin vefatından sonra sevgili dedesine sığınan Efendimiz iki yıl sonra onu da kaybetmiştir. Allah Resûlü şimdi, öz oğullarından çok yeğenini seven, yeğenini korumak için tüm dünyayı karşısına alan fedakar amcası Ebû Talib’in ve onun muhterem hanımı Fatıma bint Esed’in yanındadır.
[1] Ahzab sûresi, 21.
[2] Âl-i İmran sûresi, 31.
[3] Buhari, Fezailü’l-Kur’an, 21.
[4] Müslim, Müsafirin: 139.
[5] Beyyine sûresi, 1.
[6] Müslim; İman 93-94.
[7] Yasin sûresi, 6.

8

Eylül
2012

KUTLU DOĞUM ÖRNEK YARIŞMA SORULARI

Yazar: arafat  |  Kategori: SiYER  |  Yorum: Yok   |  635 Kez Okundu

1. Mekke’de müslüman olsun olmasın tüm Haşimilere boykot uygulanırken, kendisi de Haşimi koluna mensup olmasına rağmen boykotun dışında tutulan kimdir?
a) Ebu Talib b) Ebu Leheb c) Abbas d) Hamza

2. Taif yolculuğundan dönüşte Hz. Peygamber’in (s) sığındığı bahçede ona üzüm ikram eden ve aralarında geçen konuşmadan sonra müslüman olan köle kimdir?
a) Addas b) Zeyd c) Bilal d) Amir b. Füheyre

3. Mekke’nin fethinden sonra İslam ordusuna karşı Evtas’da yaklaşık yirmi bin kişilik bir ordu hazırlayan kabilelere ne ad verilirdi?
a) Teym b) Havazin c) Mudar d) Gatafan

4. İslam ordusunun sayıca çok olmasına rağmen dağılıp kaçtığı, Hz. Peygamber (s) ve bazı sahabilerin şecaati sayesinde yeniden toparlanarak zafer kazandığı ve bolca ganimet elde ettiği zorlu savaş hangi vadide olmuştur? [Kur’an’da bu savaştan özellikle bahsedilmiştir]
a) Mûte b) Yermük c) Huneyn d) Bekke

5. Hz. Peygamber’in (s) önce öldürülmesini istediği, gelip af dilediğinde affettiği, okuduğu güzel şiirlere karşılık çıkarıp hırkasını hediye ettiği şair kimdir?
a) Ka’b b. Eşref b) Ka’b b. Malik c) Ka’b b. Zübeyr d) Hassan b. Sabit

6. Kâbe’nin etrafındaki putları yere devirirken Hz. Peygamber (s), hangi ayeti okumuştur.
a) “Şüphesiz şirk, büyük bir zulümdür.”
b) “Yalnız sana ibadet eder, ancak senden yardım bekleriz.”
c) “İzzet sahibi Rabbin, onların tüm yakıştırmalarından münezzehtir.”
d) “Hak geldi, batıl yok oldu. Kuşku yok, batıl yok olucudur.”

7. Buhârî ve Müslim’in rivâyetlerine göre Peygamberimiz âhirete göç ettiğinde miras, daha doğrusu tereke olarak ne bırakmıştı?
a) Silâhı, katırı ve sadaka arazisi b) Zırhı, atı, bir kölesi ve üç câriyesi
c) Sadaka bahçesi, koyun sürüsü, sekiz deve d) Sarayı, hizmetçileri, hazine sandığı

RİYAZU’S SALİHÎN HADİS BİLGİ YARIŞMASI ÖRNEK SORULARI
1. “Biz miras bırakmayız. Bizim bıraktığımız ………………………………………”
Boş bırakılan yere hangi kelime gelmelidir
a)Sadakadır b)Hayırdır c)İlimdir d)Hikmettir

2. Mekke’nin fethi öncesinde gizlice mektup yazarak Mekke’deki akrabalarını uyaran bir sahabi vardı. Yakalanınca Peygamberimiz (sav) tarafından sorgulanmış ve zamanında Bedir savaşına katıldığı için affedilmişti.
Bu sahabinin adı neydi?
a) Sâlim b)Kâzım c) Câbir d)Hâtıb

3. Bir hadis-i şerife göre “malın sürümünü artıran, bereketini ise yok eden şey nedir?
a) Fahiş fiyat b) Faiz c) Eksik tartmak d)Yalan yemin

4. Allah Rasulü (sav) ölüm döşeğinde iken kimlerin Arap yarımadasından çıkarılmalarını vasiyet etmiştir?
a) Hicaz Yahudilerinin b)Medine’deki Ermenilerin
c) Mısırlı putperestlerin d)Taifli Hıristiyanların

5. Mekkeli müşriklerin ilk yıllarda Peygamberimizi (sav) kötülemek için ona taktıkları olumsuz içerikli isim neydi?

a) Müzemmem b)Mürekkep
c) Muhammen d)Mükellef

6. Kendisine yöneltilen “en sevdiğiniz insan kim “ sorusuna Peygamberimiz (sav) aşağıdaki cevaplardan hangisini vermiştir?

a) ”Fatma” b) ”Ali” c)”Ayşe” d)”Hasan”

7. “iyiliğin her türlüsü X’dir”
“Y’ den mahrum olan iyilikten mahrum kalır.”
İyilikle ilgili bu iki hadiste X ve Y harflerinin yerine sırasıyla hangi kelimeler gelmelidir?
a) Sevap -Namaz b)Ahlâk
c ) Sadaka Kibarlık d)Takva – Niyet

MEÂL BİLGİ YARIŞMASI ÖRNEK SORULARI

SORU 1- Bakara sûresinin 155. âyetine göre, Allah insanları aşağıdaki sebeplerden hangisiyle imtihan etmez?
a) Korku. b) Hiç erkek çocuğu olmaması.
c) Açlık. d) Ürünlerden eksiltme.

SORU 2- “Ey insanlar! Allah’ın vâdi şüphesiz gerçektir. Dünya hayatı sizi aldatmasın. Aldatıcı da sizi Allah ile aldatmasın.” (Fâtır, 5) Aşağıdakilerden hangisi, bu âyette verilen mesajlardan biri değildir?
a) Allah’ın affediciliği. b) Dünya hayatının aldatıcılığı.
c) Allah’ın vâdinin hak oluşu. d) Allah ile aldatılmak.

SORU 3- Kur’an, “güzel sözü, kökü yerde sâbit, dalları gökte, her zaman meyvesini veren güzel bir ağaca benzetir.” (İbrahim, 24-25) Peki, kötü sözü neye benzetir? (İbrahim, 26).
a) Dalları budanmış, meyve vermeyen ağaca.
b) Meyvesi şeytanların başlarına benzeyen zakkum ağacına.
c) Kökü yerde sâbit, çorak arazide yetişen ılgın ağacına.
d) Gövdesi yerden koparılmış, ayakta durması mümkün olmayan ağaca.

SORU 4- Furkan sûresi 77. âyete göre, hangi durum olmasa, Allah insana değer vermez?
a) İman. b) Oruç. c) Dua. d) Namaz.

SORU 5- Bakara sûresinin 8-12. âyetlerine göre, “Allah’ave ahiret gününe inanmadıkları halde inandık diyen, bu şekilde Allah’ı ve mü’minleri aldattıklarını zanneden, kalplerinde hastalık bulunan” karakterleri Kur’an tam olarak hangi isimle anmaktadır?
a) Müşrik. b) Kâfir.
c) Müfsid/fesat çıkaran/bozguncu. d) Ehl-i Kitap.

SORU 6- Mîras hukukuyla ilgili hükümler ayrıntılı olarak hangi sûrede bulunmaktadır?
a) Nisâ sûresi. b) Talâk sûresi.
c) Tahrim sûresi. d) Âl-i İmran sûresi.

SORU 7- Mâide sûresinin 44, 45 ve 47. âyetlerine göre “Allah’ın indirdikleriyle hükmetmeyenlere” aşağıdaki isimlerden hangisi verilmemiştir?
a) Kâfir. b) Zalim. c) Münâfık. d) Fasık

8

Eylül
2012

SİYER-İ NEBİ (SAV) BİLGİ YARIŞMASI MEKKE- MEDİNE SORU TESTİ

Yazar: arafat  |  Kategori: SiYER  |  Yorum: Yok   |  3.176 Kez Okundu

MEKKE DÖNEMİ

SORU-1-Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Arap toplumu için söylenemez?
a-İnsanlar putlara taparlardı b-Kabileler halinde yaşarlardı
c-Köle ve kadınlara değeri vermezlerdi d-Okuma-yazma yaygındı

SORU-2- Peygamber Efendimizin miladi takvime göre doğum ve vefat tarihleri hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?
a-20 Nisan 571-27 Mayıs 632 b-20 Nisan 571-27-Ramazan 632
c-14 Nisan 570-20 Nisan 632 d-01.Ocak 571-20 Nisan 632

SORU-3- Cahiliye devrinde Mekke’de yabancılara yapılan zülme karşı gelmek için bazı insaf sahibi kişiler tarafından “Mekke’de zulmü önlemek, yerli-yabancı hiç kimseye karşı haksızlık ettirmemek” için kurulan, Peygamber Eefendimizin yirmi yaşlarında katıldığı ve peygamberlikten sonra da “İslâm’da da böyle bir cemiyete çağrılsam, yine icâbet ederim” diye buyurduğu ittifakın adı nedir?
a-Hudeybiye Anlaşması
b-Hilfu’l-Fudul
c-İttifaku’l-Ebrar
d-Daru’n-Nedve

SORU-4-Hz. Peygamber’in ilk sütannesi kimdir?
a-Hz. Halime b-Süveybe c-Şifa Hatun d-Meryem

SORU-5- Peygamber Efendimize en çok düşmanlık besleyip karşı çıkan ve hakkında bir süre inen amcası kimdir?
a-Abbas b-Ebu Cehil c-Ebu Leheb d-Ebu Talip

SORU-6- Aşağıdakilerden hangisi peygamberimizin çocuklarından biri değildir.
a-Ümmü Gülsüm b-Rukiyye c-İbrahim d-Hafsa

SORU-7-Peygamber Efendimiz Kureyş kabilesinin hangi kolundandır?
a-Zühreoğulların b-Haşimoğulları c-Sa’doğulları d-Adiyoğulları

SORU-8-Rasulullah (sav)’in nesli (soyu) çocuklarından hangisi ile devam etmiştir?
a-Ümmü Gülsüm b-Rukiyye c-Kasım d- Fatima

SORU-9- İslam’dan önce Kâbe’yi ziyarete gelenlerin suyunu temin etme ve zemzem kuyusuna bakma görevine ne ad verilirdi?
a-Sikaye b-Rifade c-Hicabe d-Kiyade

SORU-10-Peygamber Efendimiz (sav) gerek çocukluğunda, gerekse ticâret hayâtında, dürüstlüğü ile tanınmıştı. Sözünde durmadığı, yalan söylediği, başkalarına zarar verecek bir davranışta bulunduğu, bir kimseyi incittiği asla görülmemiş; dürüstlüğü dillere destan olmuştu. Bu yüzden Mekke’liler O’na “……………… “ diyorlardı.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kelimelerden hangisi gelir?
a-El-Emin
b-Muhammed (sav)
c-Ahmed
d-Nebiyyu’l-Kerim

SORU-11- Aşağıdakilerden hangisi İslam’dan önce çocukların belli bir süre çölde yaşayan sütanneye verilmesinin sebeplerinden biri değildir?
a-Mekke havasının ağır olması
b-Çöl havasının çocukların gürbüz yetişmesine sebep olması
c-Fakirlikten dolayı anne-babanın çocuklarına bakamaması
d-Bozulmamış (fasih) Arapça öğrenmeleri.

SORU-12-aşağıdaki şıklardan hangisinde vahyin ilk indiği yıl ve ilk inen süre ayetleri doğru olarak verilmiştir.
a-611-Bakara-15 b-610-Alak-1-5 c-620-Alak 1-5 d-610-İhlas Süresi

SORU-13-Müslümanlar ilk defa hangi olay üzerine Harem-i Şerifte (Kâbe’de) saf olup topluca namaz kıldılar?
a-İlk vahyin inmesinden sonra
b-Hudeybiye Barış Anlaşmasından sonra
c-İslam’a davetin açıktan yapılmaya başlanmasından sonra
d-Hz. Ömer’in Müslüman olmasından sonra

SORU-14- Mekke döneminin 10. senesine “Hüzün Yılı” denmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
a-Müslümanların Mekke’den Habeşistan’a hicret etmeleri.
b- Müslümanların boykot edilmeleri
c-Ebu Talip ile Hz. Hatice anamızın vefat etmeleri
d-Vahyin kesilmesi

SORU-15-Hz. Peygamber’in, biri dışında bütün çocukları Hatice anamızın çocuklarıdır. Mısır Meliki Mukavkıs tarafından Peygamber efendimize hediye olarak gönderilen Mariye anamızdan olma çucuğunun ismi nedir?
a-Zeyneb b-Rukiyye c-Kasım d-İbrahim

SORU-16-Aşağıdakilerden hangisi Miraç gecesinde Hz. Peygamber’e verilen hediyelerden biri değildir?
a-Beş vakit namaz farz kılındı
b-Bakara süresinin son iki ayeti vahyedildi
c-Ayete’l-Kürsi vahyedildi.
d-Ümmetinden şirk koşmayanların Cennet’e girecekleri müjdesi verildi.

SORU-17-Peygamber Efendimiz (sav)’e vahiy indikten ve insanlara tebliğ etmekle görevlendirildikten sonra ilk önce gizli olarak kendisine en yakın kişileri İslam’a davet etti. Aşağıdakilerden hangisi Peygamberimize ilk iman edenlerden değildir?
a-Hz. Hatice b-Halit Bin Velid c-Zeyd Bin Harise d-Hz. Ali

SORU-18-Yeryüzünde Allah’a ibadet etmek için kurulan ilk mabed (ibadet yeri) aşağıdakilerden hangisidir?
a-Süleyman Mabedi b-Kabe c-Mescid-i Aksa d-Mescid-i Nebevi

SORU-19- “Kulu Muhammed (s.a.s.)’i, bir gece Mescid-i Harâm’dan, kendisine bir kısım âyetlerimizi göstermek için, etrâfını mübârek kıldığımız Mescid-i Aksâ’ya götüren Allah’ın şânı ne yücedir. Doğrusu O işitir ve görür.”
Yukarıdaki ayet-i kerime hangi olaydan bahsetmektedir?
a-İsra ve Miraç b-Hicret
c-Peygamberimiz (sav)’in Şam yoluculuğu d-Kudüs’ün fethi

SORU-20- İslam’da Allah’a imandan sonra ilk farz kılınan ibadet hangisidir?
a-Abdest b-Zekat c-Oruç d-Namaz

SORU-21-Mekke müşriklerinin işkenceleri dayanılmaz bir hal almıştı. Müslümanlar serbestçe ibâdet edemiyorlardı. Bu sebeple Rasûlullah (s.a.s.) Müslümanların hicret etmelerine izin verdi. Müslümanların ilk hicret ettiği yer ve yıl hangi şıkta doğru verilmiştir?
a-615-Habeşistan b-620-Yemen c-623-Medine d-620-Habeşistan

SORU-22-Rasûlullah (s.a.s.) Hac mevsiminde Mekke yakınlarında kurulan Ukaz, Mecenne, Zülmecâz.. gibi panayırlara gidiyor, oralarda toplanan diğer Arap kabîleleriyle görüşüyor, onlara Kur’ân-ı Kerîm okuyor, Hak Dini tebliğe çalışıyordu. Kureyş’in ileri gelenleri Müslümanlığın Mekke dışındaki diğer kabileler arasında yayılmasından endişeye düştüler. Müşrikler, gayretlerini boşa çıkarmak, Hz. Muhammed’in sözlerine diğer kabîlelerin değer vermelerini önlemek için efendimize hangi iftirayı attılar?
a-Şairlik b-Sihirbazlık c-Delilik d-Falcılık

SORU-23- “Senetü’l-İbtihac” (sevinç yılı) aşağıdaki olayların hangisinin yaşandığı yıla denir?
a-Vahyin kesilmesinden sonra tekrar başladığı sene
b-Hz. Ömer ile Hz. Hamza’nın Müslüman oldukları sene
c-Müslümanlara uygulanan boykotun kaldırıldığı sene
d-Medine’deki Evs ve Hazreç kabilelerinin reisleri ile birlikte İslam Dinini kabul ettikleri sene

SORU-24-Hz. Peygamber (sav); “Ben Medine’ye gidiyorum. Sen bu gece benim yatağımda yat, hırkamı üstüne ört. Müşrikler beni yatıyor sansınlar, onlara bir şey sezdirme. Sabahleyin şu emânetleri sâhiplerine ver. Ondan sonra sen de hemen gel” diye emir buyurduğu sahabi kimdir?
a-Hz. Ebubekir b-Hz. Ömer c-Hz. Ali d-Hz. Zeyd Bin Harise

SORU-25-Mekke’de Müslümanlar her türlü işkenceye maruz kaldılar. Müşriklerin zulüm ve baskıları dayanılmaz bir hal alınca Müslümanlar, hem İslam’ı rahat yaşamak, hem de insanları daha serbest bir şekilde İslam’a davet etmek için mallarını, çocuklarını ve doğup büyüdükleri Mekke’yi terk ederek Medine’ye göç ettiler. İslam tarihinin en büyük olaylarından biri olan ve Müslümanlar tarafından takvimin başlangıcı olarak esas alınan bu olaya ne ad verilir.?
a-Seferilik b-İsra c-Hicret d-Taif yolculuğu
MEDİNE DÖNEMİ

SORU-1- Peygamberimiz (sav) ilk Cuma namazını ne zaman ve nerede kıldırmıştır.?
a-610-Mekke b-622-Ranuna Vadisi c-620-Mekke d-630-Medine

SORU-2-Mekke’nin fethine kadar geçen süre içinde, dini uğruna, evini-barkını, malını-mülkünü, âilesini, kabîlesini, akrabasını, bütün varlığını Mekke’de bırakarak Rasûlullah (s.a.s.)’in müsâdesiyle Medine’ye göç eden Mekke’li Müslümanlara “……………..” adı verilmiştir. Medine’de Muhâcirleri misâfir eden, onlara bütün imkânları ile yardımcı olan Medine’li Müslümanlara da “……………” denilmiştir.
Yukarı parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdaki kelimelerden hangileri gelir?
a-Ensar-Muhacirun
b-Hanif-Ensar
c-Muhacir-Müslüman
d-Muhacirun-Ensar

SORU-3-Müslümanlar Mekke’den Medine’ye hicret ettikten sonra onlar için tehlikeli olan bir çok düşmana karşı mücadele etmek zorunda kaldılar. Aşağıdakilerden hangisi Müslümanların Medine’de Mücadele ettiği düşman gruplarından biri değildir.?
a-Hristiyanlar b-Yahudiler c-Münafıklar d-Müşrikler

SORU-4-Rasulullah (sav)’in kendisinin bulunmadığı küçük harp müfrezesine “………………….”, Rasulullah (sav)’in bizzat idare ettiği harekata ise “……………….” denir. Yukarıdaki boşluklara sırası ile aşağıdaki kelimelerden hangileri gelir?
a-Harp-Seriyye b-Seriyye- Savaş c-Seriyye-Gazve d-Gazve-Seriyye

SORU-5- Allah Teâlâ, namazda Kâbe’ye yönelmelerini emretmeden önce Müslümanlar nereye yönelerek namaz kılarlardı?
a-Mescid-i Nebevi b-Arafat dağı c-Mekke d-Beyt-i Makdis (Kudüs)

SORU-6-Aşağıdakilerden hangisi Hicretin ikinci yılında meydana gelen olaylardan biri değildir?
a-Bedir savaşı b-Ramazan orucunun farz kılınması
c-Kıblenin değiştirilmesi d-İçki ve kumarın haram kılınması

SORU-7-Aşağıdakilerden hangisi Mekke müşrikleri ile yapılan bir savaş değildir?
a-Bedir Savaşı b-Tebük Savaşı c-Uhud Savaşı d-Hendek Savaşı

SORU-8-Müşrikler, Uhud Savaşında elde ettikleri üstünlükten yararlanıp Müslümanları imhâ etmeden savaş alanından ayrıldıklarına pişmân oldular. Aralarında, geri dönüp Medine’yi basmayı konuştular. Rasûlullah (s.a.s.) bu durumdan haberdar olunca, Medine’ye dönüşünden bir gün sonra, Uhud Savaşı’na katılmış olan ashâbını toplayarak Medine’den 16 km. uzaklığa kadar müşrikleri takibetti. Gece olunca, burada 500 kadar ateş yaktırdı. Müşrikler, takib edildiklerini öğrenince, korktular; Medine’yi basma düşüncesinden vazgeçerek, süratle Mekke’ye döndüler.
Peygamber Efendimizin gerçekleştirdiği bu gazveye ne ad verilir?
a-Hamra’ül-Esed b-Bi’r-i Maun olayı c-Sevük Gazvesi Tebük Seferi

SORU-9- Raci olayında Müslüman mürşitlere kurulan tuzak esnasında müşrikler tarafından yakalanmıştı. Mekke’de öldürülmek üzere insanların toplandığı meydana getirildiğinde Ebu Süfyan kendisine yaklaşarak;
-Doğru söyle, hayâtının kurtarılması için, senin yerine Muhammed (s.a.s.)’in öldürülmesini istemez miydin? Demişti.
O hiç tereddüt göstermeden;
-Asla, Rasûlullah (s.a.s.)’in hayâtı yanında, benim hayâtım hiçtir. Benim kurtulmam için değil O’nun öldürülmesini, Medine’de ayağına bir diken batmasını bile istemem, diye cevap verdi. Bu kuvvetli iman karşısında Ebû Süfyân:
-Gerçek şu ki, hiç kimse, arkadaşları tarafından Muhammed (s.a.s.) kadar sevilmemiştir, demekten kendini alamadı.
Yukarıdaki olayda bahsi geçen sahabi kimdir?
a-asım Bin Sabit b-Hubeyb Bin Adiy c-Zeyd Bin Desine d-Ammar Bin Yasir

SORU-10- Hendek Gazvesi’ne bir çok müşrik ve Yahûdî kabîlesi, Müslümanlara karşı birleştiği için bu savaşa başka hangi isim verilmiştir.?
a-Ahzap Harbi b-İttifak Harbi c-Kabileler savaşı d-Münafıklar ordusu

SORU-11-Aşağıdakilerden hangisi Hudeybiye Barış Anlaşmasının bir maddesi değildir.?
a-Müslümanlar bu sene Kâbe’yi ziyâret etmeden dönecekler, ancak bir yıl sonra ziyâret edebilecekler.
b-Mekkelilerden Müslüman olmak isteyenlere Medine’ye göç etme izni verilecek.
c-Kureyş dışında kalan diğer kabileler, iki taraftan istediklerinin himayesine girmekte ve anlaşma yapmakta serbest olacaklar.
d-Bu anlaşma on yıl geçerli olacak, bu müddet içinde iki taraf arasında savaş olmayacak.

SORU-12-Rasulullah (sav) Hicretin 7. yılında komşu ülke hükümdarlarına elçilerle mektuplar göndererek onları İslam’a davet ettiğinde, bu davete icabet edip Müslüman olan hükümdar kimdir?
a-Gassan Emiri Haris b-Yemame Emiri Hevze
c-Habeşistan Necaşisi Ashame d-Bizans Kisrası Hirakl

SORU-13-Müslümanların Medine’ye hicret etmelerinden sonra topluca Kâbe’yi ilk defa ziyaret ettikleri umreye ne ad verilir ve bu umre kaç tarihinde yapılmıştır.
a-Umretu’l-Kaza-629 b-Ziyaret tavafı-629
c-Vacip Umre-630 d-Farz Umre-632

SORU-14-Müslümanlarla Hristiyanlar arasında yapılan ilk savaş hangisidir?
a-Huneyn Savaşı b-Uhud Savaşı c-Mute Savaşı d-Hendek Savaşı

SORU-15-Huneyn Savaşı’nda elde edilen ganimetlerin çoğunun Mekkelilere verilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
a-Peygamber efendimizin kavmi ve akrabaları olmaları.
b-Yeni Müslüman olduklarından dolayı kalblerinin İslam’a ısındırılmak istenmesi.
c-Savaşta üstün başarı göstermeleri.
d-Kısa süre önce fethedilmiş olan Mekke’nin kalkındırılmaya daha fazla ihtiyaç duyması.

SORU-16- İslam Tarihinde Senetu’l-Vufud (Elçiler Yılı), aşağıdaki olaylardan hangisinin vuku bulduğu yıla denir?
a-Peygamber Efendimizin komşu devlet hükümdarlarını İslam’a davet etmek için elçiler gönderdiği yıl.
b-Arabistan’ın çeşitli bölgelerinde yaşayan Arap kabilelerinin Müslüman olmak istediklerini, İslam’ı kabul ettiklerini bildirmek veya İslam esaslarını öğrenmek istediklerine dair Hz. Peygamber’e heyetler gönderdikleri yıl.
c-Huneyn Savaşı’ndan sonra Müslüman olan Havazin Kabilesi üyelerinin, esir edilen ailelerini geri almak için elçiler gönderdiği yıl.
d- Hudeybiye Barış Anlaşması için Mekkeli müşriklerin Medine’ye elçiler gönderdiği yıl.

SORU-17- Mekke fethi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
a-Bir iki küçük çaptaki çatışma dışında Mekke savaşsız fethedilmiştir.
b-Peygamber Efendimize onca zulüm yapan insanlar Fetih sırasında affedilip serbest bırakılmışlardır.
c-Fetih esnasında İslam’ı kabul etmeyenler öldürülmüşlerdir.
d-Kabe putlardan temizlenmiştir.

SORU-18- Mekkeli Müşriklerdendi. Kuvvetli bir şair olduğundan Peygamber Efendimiz ve İslam’ı karalayıcı şiirler yazardı. Mekke’nin fethinden sonra Müslüman olarak Hz. Muhammed (sav)’i öven ve günümüzde Kaside-i Bürde diye meşhur olmuş nat-ı şerifi yazan sahabi şair kimdir?
a-Ka’b Bin Züheyr b-Amr Bin As c-Ka’b Bin Eşref d-Talha Bin Zübeyr

SORU-19-Münafıkların Kuba Mescidi cemaatini bölmek, Müslümanlar arasına fitne ve fesat sokmak amacıyla inşa ettikleri ve Peygamber Efendimizin emri üzerine yıkılan mescidin (caminin) İslam Tarihi’ndeki ismi nedir?
a-Kubbetu’S-Sahra b-Daru’n-Nedve Mescidi c-Mescid-i İfsad d-Mescid-i Dirar

SORU-20-Ezan müminleri namaza ve kurtuluşa davet eden bir çağrıdır. Bu itibarla Peygamber Efendimiz Medine döneminin ilk yıllarından itibaren ezanı okutmaya başlamış ve kıyamete kadar da bu ilahi çağrı okunmaya devam edecektir.
İslam Tarihi’nde ezanı ilk okuyan sahabi kimdir?
a-Abdullah İbn-i Mektum b-Zeyd Bin Harise c-Bilal-i Habeşi d-Hz. Ebubekir.

SORU-21-
Dünya neye sahipse, O’nun vergisidir hep,
Medyûn O’na cemiyyeti, medyun O’na ferdi
Medyûndur O Masum’a bütün bir beşeriyet
Yarab, bizi mahşerde bu ikrar ile haşret
Peygamberimiz hakkında yazılan yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
a- Necip Fazıl KISAKÜREK b- Mehmet Akif ERSOY
c- Süleyman ÇELEBİ d-Arif Nihat ASYA

SORU-22- ”Meşhur peygamberler, fatihler arasında tarih-i hayatı; Hz. Muhammmed’in tarihi gibi en ince teferruatına kadar, en mevsuk şekilde kayd ve zabt olunan bir kimse gösterilemez”
Yukarıdaki sözlerin sahibi İngiliz bilgini kimdir?
a-Thomas Cariyle b-Walter Scott c-John Davenport d-Prens Bismark

SORU-23-Peygamber Efendimiz vefat etmeden önce söylediği son söz hangisidir?
a-Ey İnsanlar! Kur’an ve sünnetten ayrılmayınız.
b- Allh’ım! Beni Rafik-i Ala’ya (en yüce dosta) ulaştır
c-. Ya Rabbi! Beni cennetine koy!
d-Benden sonra sakın ayrılığa düşmeyiniz.

SORU-24-Allah’ın Elçisi Hz. Muhammed (sav)’in vefatı üzerine şaşkına dönen ve Peygamber Efendimizin öldüğüne bir türlü inanamayan sahabeyi sakinleştirmek için minbere çıkıp;
-Sizden her kim Muhammed (s.a.s.)’e tapıyorsa, iyi bilsin ki, Muhammed (s.a.s.) öldü. Her kim Allah’a kulluk ediyorsa, iyi bilsin ki, Allah bâkîdir, asla ölmez,” diye hitap eden sahabi kimdir.
a-Hz. EbuBekir b-Hz. Ömer c-Hz. Ali d-Hz. Osman

SORU-25- Rasulullah (sav)’in eşi Hz. Aişe anamıza Peygamber Efendimizin ahlakı sorulduğunda, O’nun ahlakını nasıl tarif etmiştir?
a-O, üstün bir ahlaka sahipti.
b-O’nun ahlakı Kur’an’dı
c-Ahlakta O’nun eşi ve benzeri yoktu.
d-O’nun ahlakı sünnetti.

MEKKE DÖNEMİ CEVAP ANAHTARI
1-d
2- a
3-b
4-b
5-c
6-d
7-b
8-d
9-a
10-a
11-c
12-b
13-d
14- c
15- d
16- c
17-b
18-b
19-a
20-d
21-a
22-b
23-d
24-c
25-c

MEDİNE DÖNEMİ CEVAP ANAHTARI.
1-b
2-d
3-a
4-c
5-d
6-d
7-b
8- a
9-c
10-a
11-b
12-c
13-a
14-c
15-b
16-b
17-c
18-a
19-d
20-c
21-b
22-C
23-b
24-a
25-b-

7

Eylül
2012

En Çok Okunan Aşr-ı Şerifler Hangileridir?

Yazar: arafat  |  Kategori: KUR’AN-I KERİM  |  Yorum: Yok   |  1.415 Kez Okundu

-Sayfa 206,  Tevbe sûresi, 126-129 Ayetleri arası

-Sayfa 395,396 Kasas sûresi, 83,88 Ayetler arası

-Sayfa 395,396 Kasas sûresi, 83,88 Ayetler arası

-Sayfa 145-146 En’an sûresi 142-144 Ayetler arası

-Sayfa 62 Al-İmran sûresi 103-108 Ayetler arası

-Sayfa:545,Haşr suresi:20-24 ayetler

-Tevbe süresi ayet:17-24

-Sayfa:29, Bakara suresi, ayet; 183-186

-Sayfa: 595, Fecr suresi, ayet; 17-30

-Sayfa 355 Nur suresi 3537 ayetler arası

-Sayfa 69 Al-i İmran suresi 144-148 ayetler arası

-Sayfa 24 Bakara suresi 152-155 ayetler arası

-Sayfa 313, Taha sûresi, 1-12 Ayetler arası

-Sayfa:141, En’am suresi, ayet:95-101

-Sayfa 32, Bakara sûresi, 214 215 Ayetler

-Fetih suresi, 27-29 Ayetleri arası

-Sayfa 405,Rum Sûresi :21,22,23,24 Âyet-i Kerimeler

-Sayfa 582,Nebe suresi, 31-40 Ayetleri arası

-Sayfa 58, Ali İmran sûresi, 71 77 Ayetler

-Sayfa 74, Ali İmran sûresi, 190 194 Ayetler

-Fatır Suresi, 27 ve 32 ayet-i kerimeler

-Sayfa : 553 Sure: Saf Suresi Ayet Aralığı: 6-11

-Tevbe sûresi Uzunluğu
111 den113 ayeti kerimeye kadar

7

Eylül
2012

Temel Dini Bilgiler-5

Yazar: arafat  |  Kategori: TEMEL DİNİ BİLGİLER  |  Yorum: Yok   |  481 Kez Okundu

- İbadetin çeşitleri:1:Bedenî, 2: Malî, 3: Hem bedeni hem mali ibadetler
-Mükellef :İslam dininin emirlerini yapmak yasaklarından kaçmakla yükümlü Müslüman ,Âkil, ve Bâliğ kimselerdir
– Ef’âl–i mükellefin:Farz, vacip, sünnet, müstehap (mendub), mübah, haram ,mekruh, müfsid
-Hades, bazı ibadetlerin yapılmasına engel hükmi pisliklerdir.
-Tahreti suğra:abdestsizlik halinden temizlenmektir.
-Tahareti Kübra :Cünüplük ten temizlenmektir.
-N.galiza:ağır necasetler:idrar,kan, dışkı ,irin, kusuntu, leşler ,şarap…
-N.hafife:atın dışkı ve idrarı,ehli hayvanların dışkı ve idrarları vb.
-Mutlak ve mukayyet sular :Mutlak su:tabiattaki yağmur kar deniz ırmak kuyu sularıdır. Mukayyed su:kavun karpuz vb.gibi meyvelerin suları ile aslı mutlak su olduğu halde rengi kokusu ve akıcılığını kaybeden sulardır
-Fer’î deliller :İslam hukukunun dayandığı 4 temel kaynaktan başka yine bu delillerin referansında ikinci derecedeki delillerdir, bunlar: İstihsan, Mesalihi Mürsele ,Şer’u ma Kablena, Sahabe kavli, Maslahat, Örf, İstishab
– Havzı Kebir ve Sağir’in tanımı :Alanı 100 arşın: 68 m2 olan kuyu ve havuz suları havzı kebir denir ki necaset pisletemez böyle bir su kaynağını, küçük olanada havzı sağir denir necaset düştüğü zaman usulüne göre temizlenmesi lazımdır,
– Vila :Ara vermeden abdest azalarını yıkamaktır.
– Cemi takdim ve cemi te’hir :Arafat’ta öğle namazının farzının arkasından ikindi namazının farzını kılmak cemi takdim, Müzdelife’de akşam namazını yatsı namazı ile birlikte kılmak cemi Te’hirdir.
– Tahrime tekbir:İftitah tekbiridir. (başlangıç tekbiridir)
– Mest müddeti:Mukim olanlarda 24 saat,seferilerde 72 saattir.Bu süreler ilk alınan abdestin bozulması ile başlar.
-Fecr-i Sadık:Ufukta günün ilk aydınlığının genişlemesine yayılmasına denir. Sabah namazı vaktinin girdiği andır.
– Fecr-i Kazib:Ufukta dikey olarak dar bir şekilde görülüp sonradan kaybolan yalancı aydınlığa denir.
– Fey-i Zeval:Güneş tepe noktasındayken cismin mevcut olan gölgesidir.
-Mesbuk :Namaza sonradan yetişen kişidir.
-Mazmaza ve istinşak :Mazmaza gusülde ağzı boğazın girişine kadar gargara ile yıkamak, istinşak burnu genize su gidip yanıncaya kadar su ile temizlemektir.Guslün farzlarıdır.
– Teyemmüm :Hicri 6.yıl Ben-i Mustalik Gazvesinde meşru kılındı.
-Cenaze namazının rükünleri:4 tekbir ve kıyamdır.
-Cenaze namazının vacipleri:Selamdır.
– Cenaze namazının sünnetleri:Okunan dualar sünnettir.
-Ezanın hükmü :Sünnet-i müekkededir.
– Tadil-i erkân :Namazda rüku, secde ve bunlardan kalkışta vücudun sükunet bulmasıdır. Vaciptir.
– Kamet getirmenin hükmü :Sünnettir.
-Müdrik :İmama başından beri uyup onunla namazı tamamlayan kişidir.
– Mesbuk :İmama birinci rekattan sonra yetişen kişidir.
-Lahik :Namaza imamla başlayan ama abdesti bozulup namazdan çıkıp abdestini alıp hiçbir şey konuşmadan tekrar aynı namazını tamamlayan kişidir.
– Müktedi :İmama uyan kişidir.
– Mihrabiye :Namaz sonunda okunan mutad aşırlardır.
– Sütre :Namaz kılanın önünden geçene engel olması için önüne koyduğu şeylerdir.
– Kasr-ı salat :Yolcunun kısaltarak kıldığı farz namazdır.
– Amel-i kesir ve amel-i kalil :Ameli kesir:namazı bozan davranışlardır. Bir rükunda peş peşe 3 defa aynı hareketi yapmak gibi. Ameli kalil ise namazı bozmayan davranışlardır. Peş peşe 2 defa yapılan hareketlerdir.Namazda çalan cep telefonunu kişinin tek elle alıp kapatması da ameli kalildir.
-ilk cuma namazı ranuna vadisinde beni avf yurdunda kılındı hicret esnasında.
-hicretin 1. yılında cuma namazı farz kılındı.
-Abdullah b. Zeyd ezanı rüyada gördü, ilk ezan hicretin 1. (622) veya 2. (623) yılında bilal Habeşi tarafından okundu.
-Hicretin 2. yılında ramazan ayından sonra ise zekat farz kılındı.
-Gazve: peygamberin bulunduğu savaşlara denir. Seriyye ise bizzat katılmadığı sahabeleri görevlendirdiği birliklerdir.
-Bedir savaşından önceki hicretin 2. yılında gerçekleşen gazveler şunlardır: Ebva, Buvat,Bedrulula ve zuluşeyre gazveleridir.
-Bedir Savaşı (h.2/m.624)
-Uhut (3/625)
-Hendek (5/627)
-Hudeybiye Antlaşması (6/628)
-Mekke fethi (8/630)
-Huneyn-Evtas savaşları ve Taif Kuşatması (8/630)
-Kaynukaoğulları Medineden çıkarıldı( 2/624); Müslümanlarla yaptıkları anlaşmayı ilk bozan yahudi topluluğudur.
-Nadiroğulları (4/625)’te sürüldüler. Haşr sursi indi bu topluluk hakkında.bundan dolayı bu sureye beni nadir suresi de denir.
-Kureyzaoğulları olayı (5/627) de yaşandı.Hendek savaşı sonuna kadar medine kaldılar.bunlar, beni nadirden huyey b. ahtabın tahrikiyle hendek savaşında müslümanları arkadan vurmak istediler. peygamberimiz savaştan hemen sonra bunları kuşattı. kureyzaoğulları Sad b. Muazın hakemliğini kabul etti,Sad, buluğ çağına eren erkeklerin idam edilmesi, kadın ve çocukların esir alınmasına ve mallarının ganimet olmasına karar verdi.sadece bir kadın ise Hallad b. Suveyd isimli bir sahabenin üstüne kaya yuvarlayıp ölümüne sebeb olduğu için öldürüldü. cenabı Allah Ahzab suresinde bu olaya değinmiştir.
-Hayber fethi (7/628)
-Mute savaşı (8/629), Bizans ile müslümanlar arasında yüzyıllarca sürecek savaşlar bu savaşla başladı. kumandan Zeyd b. Harise; o şehit oluca Cafer b.ebi Talib; o da şehid olunca Abdullah b. Revaha komutan olacaktı. Hepsi şehit olunca halid b. velid komutran oldu.Seyfullah( Allahın kılıcı ) lakabını aldı.
-Tebük Seferi( Gazvetül Usre:Güçlük savaşı), orduya ise güçlük ordusu manasına Ceyşul Usra denir.( 9/630)
-Kab b.Malik,Mürare b. Rebi ve Hilal b. Ümeyye mazeretsiz tebük savaşına katılmadılar.müslümanlar Allahın emriyle bunlarla 50 gün küstü. tevbe suresi 118. ayetle allah bunları affetti.
-Senetül Vufud ( Heyetler Yılı) denilen h. 9. (630-631) yılında necranlı hristiyanlar medineye geldiler,peygamber onlara Ali imran 59-61 ayetleri okudu ve onları Mübaheleye (Karşılıklı lanetleşmeye ) çağırdı, düşündüler kabul etmediler.
-Veda haccı (10/632)
-Ziyaret için şu üç mescide gidilebilir: Mescidi aksa, Mescidi Haram ve Mescidi Nebevi
-Ravzai Mutahhara: Peygamberimizin minberiyle kabri arasındaki kısımdır.
-Semiyyat: Akli delillerle sabit olmayan, sadece Allahın peygamberleri vasıtasıyla bildirdiği nakli nakli delillerle sabit olan itikadi hükümlere denir.
-İlk mescid Kuba mescididir.
-Teşrik tekbirlerindeki teşriğin kelime manası et kurutmaktır.
-Kuranı çoğaltan grubun başkanı zeyd b. sabittir.
-Sebut tıval ( yedi uzun sure ): Bakara,Ali İmran, Nisa, Maide,Enam ve Enfal sureleridir.
-Vücuh: Lafızları aynı, manaları farklı olan kelimelere denir.
-İlhadi tefsir: Kuran ve sünnetin açık hükümlerine aykırı tefsirlere denir.
-Burhanı Limmi: Müessirden esere ya da kanunlardan hadiselere götüren delillerdir.
-Ahdi atik:Tevrat / Ahdi Cedid: İncil
-Tevrat: Kanun,Öğreti demek; İncil : Müjde demek
-Beytül izze: Kuranın bir bütün olarak dünya semasına indirildiği yerin adıdır.
-Berzah:ölümden Mahşerdeki dirilişe kadar süren hayat kabir/Berzah hayatıdır.
-Küsuf: güneş tutulma namazı/ Husuf: ay tutulma namazı.
-Peygamberin vefatından sonra sahabiler Sakifetü beni saide denilen yerde hz. ebu bekire biat etti.
-Maverdi’nin Edebüddünya veddin isimli eseri ahlak üzerinedir.
-İsar: kendi ihtiyaç içinde olsada kardeşini nefsine tercih etmek, cömertliğin zirvesidir.
-Hz. Aişe: Onun ahlakı Kurandı demiştir.
-Peygambere süt emzirenler. 1) ebu lehebin cariyesi Suveybe 2) Halime bnt. Ebi Züeyb 3) Amine bnt. Vehb
-Zeynep, Rukiyye ve Ümmü gülsüm Hz. Hatice annleriyle aynı anda müslüman oldular.
-Hz. peygamberin hicreti 3. akabe görüşmesi sonunda 622 yılında gerçekleşti.
-İkinci akabe biatı miladi 621 de zilhicce ayında mekkede gerçekleşti.
-Dehriyyun: zaman ve maddenin ebediliğini savunanlar.
-Üzeyir, lokman ve zülkarneyn veli mi peygamber mi belli değildir.
-Mezheb: bir dinin bilginleri arasındaki yorum farklılıklarından meydana gelen görüş farklılıklarıdır.
-peygamberlerin sıfatları; sıdk,emanet,fetanet,ismet ve tebliğdir.
-ilk vahiy m.610, 27 ramazan,pazartesi günü geldi.
-Medinede inen son sure Nasr suresidir.
-Ayet:Alamet,nişan,ibret,emri acip,burhan ve delil manasına gelir.
-Genel kabule göre Kuranda 6236 ayet vardır.
-Aksamul kuran: Kurandaki yeminlerdir.
-İtikadi mezhepler:selefiyye,maturidiyye ve eşariyyedir.
-Zarurati diniyye: peygamberimizin Allah tarafından tebliğ edip haber verdiği kesin olarak bilinen hüküm ve esaslara denir.
-Haberi sıfatlar: Allahın eli,yüzü,gelmesi gibi sıfatları için kullanılır.
-Cennet bekçisi Rıdvan adlı meleğindir. Cehennem bekçisi maliktir.
-Hz. ademe 10, şit 50, idris 30 ve ibrahime 10 sahife verildi.
-Vitir namazı vakti: yatsı namazı kılındıktan sonraki vakittir.
-Fasit:Kendi başına sahih ve meşruyken ğayrı meşru bir şeye yakınlığı sebebiyle meşru olmaktan çıkan şey.
-Halkulkuran:kuranın mahluk olup olmadığı tartışmasıdır.
-Mutezilenin kurucusu:vasıl b. Ata
-Cebriyye:kurucusu, Cehm b. Safvandır. İnsan fiillerinde hür değildir.
-Kaderiye:Kurucusu,Mabed el-Cühenidir.kaderi inkar ederler,insan fiillerinde hürdür.
-Hükmü itibarıyla hac çeşitleri:Farz,Vacip ve Nafile hac
-Edası itibarıyla hac çeşitleri:Kıran,Temettü ve İfrad haccı
-Afaki;Mikat sınırları dışında oturan kişiler için kullanılır.
-Teyamun;Tavafı kabenin sağından yapmaktır.
-Izdıba:Omuzlara alınan ridanın bir ucunu sağ koltuk altından geçirip sol omuz üzerine atarak sağ omuzu ve sağ kolu açıkta bırakmak.
-Remel:Koşmaksızın çalımlı ve süratli yürümek
-Hıll;Harem ile mikat arasındaki bölgedir.
-Eyyamı Mina: Zilhiccenin 10,11,12 ve 13. günleridir.
-Ziyaret tavafı haccın farz olan tavafıdır.
-Tehallül:İhram yasaklarının sona ermesidir.tehallülü evvelden sonra cinsel ilişki yasağı devam eder,bu yasak tehallülü sani ile kalkar.
-İhsar:Hac veya umre için ihrama giren kimsenin elinde olmayan bir sebeble ihramdan çıkmasıdır.
-özbekistan başkenti:taşkent
-Unesco:Birleşmiş milletler eğitim,bilim ve kültür teşkilatıdır.
-Numan b. Sabit(Ebu Hanife) eseri: Elfıkhul ekber
-Hayız müddeti en az hanefide 3 gün şafide ise bir gündür.en çok hanefide 10 şafide 15 gündür.
-loğusalık/nifasa gelince hanefide azami 40 gün şafide ise 60 gündür.
-istihlaf:namazda abdesti bozulan imamın yerine cemaatten birini geçirmesidir.
-Cuma namazının sıhhati için hanefide imam dahil 4, şafide ise imam dahil 40 kişi olmalıdır.
-Kerrubiyyun:Arşın etrafında bulunan meleklere denir.
-Müşkilül kuran: Aralarında tenakuz ve ihtilaf olduğu zanndeilen ayetlere denir.
-Maturidiyye. İnsan özgür bir cüzi iradeye sahiptir der.
-Maturidiye göre husn ve kubh( iyilik ve kötüllük) akılla bilinebilir.Eşariye göre ise din bildirmedikçe bilinemez.
-Eşariye göre dini tebliğat olmasa akıl ile Allahın varlığı bilinemez, maturidiye göre bilinebilir.
-Nefri evvel:Bayramın 3. günü minadan ayrılmaya denir.
-Revatip: 5 vakit namaza bağlı olarak kılınan nafile namaz; regaip ise 5 vakit namaza bağlı olmaksızın kılınan namazlara denir.
-Vatanı sükna: 15 günden az kalmak üzere gidilen yer. vatanı ikame:15 günden fazla kalınacak yer; vatanı asli;kişinin doğup büyüdüğü,yerleştiği yer.
-Eyyamı bid. Kameri ayların 13,14 ve 15. günleri oruçla geçirmek.
-Ehli kıble: kabeye doğru namaz kılmanın farz olduğunu kabul edenler için kullanılır.
-Mukarrebun-İlliyyun: Daima Allahı tesbih eden ve anan, Allaha çok yakın ve onun katında şerefli mevkii bulunan melekler.
-İcaz:Kuranın özlü oluşu, kelime ve cümlelerin derin ve eşsiz anlamlartaşımasıdır.
-İ’caz: Kuranın mucize oluşu.
-En uzun bakara, en kısa kevser suresi.
– VİLA:Abdest organlarını, arada kesinti yapmadan yıkamak. Bir organ henüz kurumadan diğerini yıkamaya geçmek. Buna “Vilâ” denir. Havanın sıcaklığı sebebiyle yıkanan organın hemen kuruması vilâya engel değildir.
Bazı alimlere göre vilâ: Abdest alırken araya başka bir iş sokmamaktır.
(Malikîlerle Hanbelîlere göre, abdest organları yıkanırken hemen birbiri ardından yıkanmaları ve araya başka bir iş sokulmaması farzdır.)
-Başın tamamını bir su ile meshetmek. Buna “Kaplama Mesih” denir.
-Mazmaza (ağıza su vermek) ve istinşak (buruna su çekmek). Şöyle ki: Elleri yıkadıktan sonra; önce üç kez ağıza dolusunca su alınır ki, buna “Mazmaza” denir. Sonra üç kez de burnun yumuşağına kadar gidecek şekilde burnuna su verilir ve sümkürülür. Buna da “İstinşak” denir.
-Abdest organlarının peş peşe yıkanması demek olan müvâlât/vilâ Hanefi ve Şafii mezheplerine göre sünnet, Maliki ve Hanbelî mezheplerine göre ise farzdır. (Vehbe ez-Zuhayli, el-Fikhu’l-İslâmî ve Edilletuh, c: 1, s: 233-234) Yani bir organ yıkandıktan sonra başka bir şeyle uğraşmadan hemen diğer organı yıkamak veya mesh etmek gerekir.

7

Eylül
2012

Sedd-i Zerâi` ve feth-i zerâi` Ne demektir?

Yazar: arafat  |  Kategori: DİNİ TERİMLER  |  Yorum: Yok   |  672 Kez Okundu

Sedd-i Zerâi` feth-i zerâi`
Harama, kötü ve zararlı bir sonuca vasıta olan davranışların yasaklanması, kötülüğe giden yolların kapatılması demek olan sedd-i zerâi`,Bunun karşılığında yer alan ve iyiliğe götüren yolların açılması anlamına gelen feth-i zerâi` de yine İslâm hukukunda hâkim ilkelerden biridir.

7

Eylül
2012

DELK ve MUVALAT NE DEMEKTİR?

Yazar: arafat  |  Kategori: FIKIH  |  Yorum: Yok   |  1.178 Kez Okundu

DELK:Ovmak, ovuşturmak, çitilemek anlamlarına gelen delk kelimesi, abdest ve gusül ile necasetin temizlenmesinde bir kavram olarak fıkıh kitaplarında kullanılmaktadır.
Abdest ve gusülde yıkanan uzuvların ovulması, abdestin sünnetlerindendir. Malikîlere göre gusülde uzuvları ovalamak farzdır.
Necasetin temizlenmesinde ovalama, bir temizleme aracı olarak kabul edilmiştir. Mest, kundura ve deriden mamul elbiseler gibi necaseti emmeyen giyeceklere, hayvan pisliği gibi görünür bir necaset dokunduğunda, su ile temizleneceği gibi, bıçak gibi bir şeyle kazımak veya yere sürtmekle de temizlenir. Ancak, idrar gibi görülmeyen necaset mutlaka yıkanmalıdır. Necaseti emen elbise veya bedene dokunan necasetin yıkanması gerekir. Bununla birlikte, insan menisinin, kuruduktan sonra ovalanmak sûretiyle temizlenebileceği kabul edilmiştir. Fakat kurumadan temizlenmesi için yıkanması gerekir.
MÜVÂLÂT:1.Abdest alırken her uzvu ara vermeden birbiri ardınca yıkamak.
Müvâlât, Hanefî mezhebinde sünnet, Mâlikî mezhebinde farzdır. 2. Muvâlât yani tavafın bütün şavtlarını ara vermeden peş peşe yapmak.Hanefi mezhebine göre tavafın sünnetlerindendir

6

Eylül
2012

AÖF 4.SINIF TÜRKİYE EKONOMİSİ ÖZET NOTLAR

Yazar: arafat  |  Kategori: GENEL KÜLTÜR  |  Yorum: Yok   |  1.725 Kez Okundu

AÖF 4.SINIF TÜRKİYE EKONOMİSİ-1
1. Sanayi sektörü hangi faaliyetleri kapsar? Sınaî faaliyetler
2. Sınaî faaliyet nedir? Hammaddelerin taşınabilir ve kullanılabilir ürünlere dönüştürülmesidir.
3. Dar anlamda sanayi nedir? Üretim faktörlerinden emek ve sermayeyi kullanarak ham madde ve yarı mamul maddeleri işleyerek mamul haline getiren üretim faaliyetleridir.
4. Türkiye’de imalat sanayinin dalları nelerdir? İmalat sanayi, tüketim sanayi ara ve yatırım san.
5. DPT sanayi sınıflandırmaları nelerdir? Madencilik san. İmalat san. Gaz elektrik ve su sanayi
6. Buharlı makineyi kim ve ne zaman yapmıştır? 18 yüzyıl 1781 James Watt
7. Teşviki sanayi muvakkati (geçici sanayi teşvik yasası ) ne zaman çıkarılmıştır? 1913
8. Osmanlıda ilk enerji üretim birimi ne zaman nerede kurulmuştur? 1902 Adana’da kuruldu
9. Türkiye iş bankası ne zaman kurulmuştur? 1924
10. Sanayi ve maadin bankası ne zaman kurulmuştur? 1925
11. Etkili gümrük korumacılığı ne zaman başlatılmıştır? 1929
12. Aşar vergisi kaç yılında kaldırıldı? 1925
13. Türkiye cumhuriyetinde ilk sanayi sayımı kaç yılında yapılmıştır? 1927
14. 1927 yılında yapılan sanayi sayımı 1913-1915 sayımlarından farkı nedir? Tüm ülkeyi kapsamıştır.
15. Birinci beş yıllık kalkınma planı ne zaman yürürlüğe konmuş ve ne zaman uygulanmıştır? 17 Nisan 1934 ile 1938 uygulanmıştır.
16. Birinci beş yıllık kalkınma planı kapsamında kurulan kuruluşlar nelerdir? Etibank Sümerbank ve 20 tane fabrika kurulmuştur.
17. Türkiye’de sanayinin %50 marmara % 20 ege bölgesinde yoğunlaşmasının olumsuz sonuçları nelerdir? Ülkede iç göçlerin doğmasına iller ve bölgeler arasında gelir dağılımında bozulmalara neden olmaktadır.
18. Fiyat sahip ülkelerin yıllık enflasyon oranları kaç ile kaç arası olur? %1 ile %3 arası
19. Hiper enflasyon nedir? Fiyatlar genel seviyesinin çok hızlı arttığı enflasyon türüdür.
19. 2005 yılında para reformu kapsamında neler yapılmıştır? Paradan 6 sıfır atılmış,
20. Finansal krizler nedir? Finansal piyasalarda finansal ataklarla ortaya çıkan ve ülkelerin para, bankacılık, borsa ve diğer finansal piyasalarında büyük çaplı dalgalanmalardır
21. Finansal krizler nelerdir? Borç krizleri, borsa kriz, para kriz, bankacılık kriz, ikiz krizler
6. Reel sektör krizleri nelerdir? Mal ve hizmet piyasalarında yaşanan krizler (enflasyon, durgunluk) faktör piyasalarında yaşanan krizler (işsizlik)
22. Borç krizi nedir? Bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamunun iç borçlarını ödeyememe durumudur.
23. Ekonomide istikrarın sağlanmasında temel unsurlar nelerdir? Fiyat istikrarı ve tam istihdam
24. Ortodoks istikrar politikaları neyi öngörür? Sıkı para sıkı maliye ve sabit kur politikası
25. Heterodoks istikrar politikalarının temelinde ne vardır? Sıkı para sıkı maliye politikaları ile sabit kur sistemine ek olarak ücret ve fiyat kontrolleri şeklinde uygulanan gelirler politikası yer alır.
26. Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar politikası kaç yılında uygulamaya konmuştur? 4 Ağustos 1958 alınan kararla uygulanmıştır.
27. 5 Nisan 1994 kararlarının kısa vadede hedefi nedir? Döviz piyasası ve dış dengede istikrarın sağlanmasıdır.
29. 5 Nisan 1994 kararlarının özellikleri nelerdir? Hem Ortodoks hem de heterodoks özelliktedir.
30. Osmanlının ilk parası nedir ne zaman basılmıştır? Akçe 1326 yılında basıldı
31. Osmanlının ilk kâğıt parası nedir ne zaman basıldı? Kaime 1843 yılında basıldı
32. Merkez bankası ne zaman kurulmuştur? 1715 sayılı yasa ile 30 Haziran 1930 da kuruldu 3 Ekim 1931 çalışmaya başladı.
31. Ülkemizde gerçek anlamda ilk kurulan banka nedir? İstanbul bankası 1847
32. Osmanlı devletinde ilk ticaret ve mevduat bankası olup yabancı sermaye ile kurulan banka ? Osmanlı bankası 1856
33. Osmanlı devletinde kurulmuş ilk ulusal sermayeli banka hangisidir? Memleket sandıkları 1861
34. Cumhuriyet döneminde İzmir iktisat kongresi sonrası alınan kararla kurulan ilk özel banka hangisidir? İş bankası 1924
35. Merkez bankası kaç yılında kurulmuştur? 1930
36- ticari hizmetler kapsamına neler girer? Meslek hizmetleri,bilgisayar hizmetleri,Ar-Ge hizmetleri,emlak hizmetleri,kira hizmetleri,diğer ticari hizmetler
37-iletişim hizmetleri kapsamında neler vardır? Posta,kurye,telekomünikasyon,görsel-işitsel ve diğer hizmetler.
38-dağıtım hizmetleri kapsama neler girer? Toptan ticari satış hizmetleri, perakende hizmetleri,franchising ve diğerlerini kapsar
39-çevre hizmetleri kapsamında neler vardır? Kanalizasyon hizmetleri, atık imha hizmetleri, hıfzısıhha ve diğerleri
40-mali hizmetler nelerdir. Sigorta ve bankacılık hizmetleri
41- hizmetler sektörünün 2002 ve 2009 verileri kaçtır? 62,7-65,4
42- Türkiye’de ilk demiryolu hattı ne zaman ve nereden nereye kurulmuştur? İzmir ile aydın arasında 1866 yılında kurulmuştur..
43-Ödemeler dengesinin dar anlamdaki tanımı nedir? Bir yıl içinde bir ülkenin yerlileri ve yabancıları arasında yapılan ödemelerin sistematik olarak tutulduğu belgedir.
44-Hizmetler (görünmez işlemler ) dengesi nedir? Hizmet kalemleri gelir ve gider toplamları arasındaki farka denir.
45- Cari işlemler dengesi nedir? Cari işlemler hesabının üç alt hesabının alacak ve borçlu tarafların toplamı arasındaki farktır
46-Hizmetler dengesinin fazla vermesinin arkasındaki en önemli faktör nedir? Turizm gelirleri
47-Türkiye’nin dış ticareti zaman içinde incelendiğinde ortaya hangi gerçek çıkmaktadır? Türkiye geleneksel olarak OECD ülkeleriyle ticaret yapmaktadır.
AÖF 4.SINIF TÜRKİYE EKONOMİSİ-2

1-Osmanlı da ilk elektrik enerji üretim birimi 1902 de Adana da kurulmuş ve 1913 yılında İstanbulda bir benzeri faaliyete geçmiştir.
2-17 Şubat 1923 tarihinde İzmir de Türkiye İktisat Kongresi toplandı.
3-1924 yılında İş Bankası,1925 yılında Sanayi ve Madin Bankası kurulmuş,1929 yılında da etkili bir gümrük korumacılığı başlatılmıştır.
4-Hükümet,1927 yılında eski 1913 tarihli yasayı gözden geçirip genişleterek 15 yıl için Teşvik-i Sanayi Kanunu yeniden yürürlüğe koymuştur.
5-Birinci 5 yıllık sanayi planı kamu yatırımlarının tümünü kapsamayan bir plandır.Sümerbank ve Etibank gibi iki büyük kuruluş ekonomiye kazandırılmıştır.
6-1942 yılının başında Ankara ve İstanbul da karne uygulaması başlatılmış, başlangıçta 300, daha sonra kişi başına 175 gram ekmek verilmiştir.Karne uygulaması, 1 Eylül 1944 tarihine kadar devam etmiştir.
7-2008 yılında büyüme hızı % 1,1 olarak gerçekleşmiştir.
8-1963 yılında başlayan planlı ekonomi döneminde 9 adet beş yıllık kalkınma planı hazırlanmıştır.
9-Türkiye de sanayinin % 50 si Marmara, %20 si ise ege bölgesinde yoğunlanmıştır.
10-1.ci iktisat kongresi 1923 yılında İzmir de toplandı.
11-Türki yede ihracata dayalı sanayileşme stratejisine 24 Ocak 1980 kararlar ile geçilmiştir.
12-Etibankın ve Sümerbankın kurulduğu dönem Birinci 5 yıllık sanayi planı dönemidir.
13-1952-1957 döneminde sanayi sektörünün ortalama büyüme hızı % 12.5
14-IMD Dünya rekabet gücü 2009 raporuna göre Türkiye ,rekabet gücü açısından 61 .ci sıradadır.
15-Türkiye Cumhuriyetinde 1980 yılına kadar geçen süre de (57 Yıl) sanayileşme,ithal ikamesi yönünde olmuştur.
16-Türkiye de yük taşımalarında ağırlık kara yollarındadır.Yurtiçi yük taşımalarının %90,11 i(2009) kara yolları ile yapılıurken, ucuz ve güvenli demir yollarının payı ise ancak % 3 seviyesindedir.Deniz yollarının payı %6,3 tür.Yurtiçi yolcu tsşımslsrının %87,5 i 2009 yılında kara yolu ile yapılmıştır.
17-Türkiye de yük ulaştırmasında , yükü kara yolları taşımaktadır.
18-Ankara-Eskişehir hızlı tren hattının km maliyeti 3,6 milyon Euro/km.dir.
19-5 yılda Ankara-Eskişehir hızlı tren hattı yapımı tamamlanmış ve 19 ocak 2010 tarihinde hizmete açılmıştır.
20-2008 yılında ekonomik faaliyetlere göre GSYÜ için en büyük paya sahip sektör hizmetler sektörü.
21-Toptan ticaret yapan iş yerleri arasında ilk sıra da Gıda Maddeleri yer almaktadır.
22-2009 yılında Türkiyeye en çok ziyaretçi gönderen ülke sıralaması:Almanya-Rusya-İngitere.
23-Türkiyede Demir yolları genel müdürlüğü Bayındırlık bakanlığına bağlıdır.
24-Bir ülkenin kendi limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkı Kabotaj ile ifade edilir.
25-Havayolları Devlet işletme dairesi Milli savunma Bakanlığına bağlıdır.
26-Yıllık eflasyon oranları % 1 ile %3 olan ülkeler, fiyat istikrarına sahip ülkelerdir.
27-Sıkı para ve kredi politikaları,Beyaz Rusya,Bulgaristan,Kazakistan,Kırgızistan,Romanya ve Ukranya da aylık eflasyon oranını tek haneli rakamlara indirmede etkili olmuştur.
28-Türkiye de enflasyon hedeflemesine 2006 yılında geçilmiştir.
29-Ekonomik krizler,reel sektör krizleri ve finansal krizler olarak iki ana başlık altında toplanabilir.
30-İstikrar politikaları Ortodoks ve heterodoks politikaları olarak iki gurupta sınıflanabilir.
31-Ortodoks iktikrar politikaları fiyat iktikrarının sağlanmasında sıkı para, sıkı maliye ve sabit kur politikalarını kullanır.
32-AB ülkeleri arasında ihracatımızda ve ithalatımızda en önemli paya sahip olan ülke, Almanyadır.Ülkeler bazında incelendiğinde ,Rusyadan sonra ithalatta en fazla ağırlığı bulunan ülkeler,Almanya,Çin,ABD ve İtalya dır.
33-Türkiye de Birinci beş yıllık kalkınma planının ilk uygulama yılı 1963
34-1980/1988 yılları arasında döviz kurları devalüe olmuştur.
35-Ulusal para biriminin yabancı ülke parasıyla ifade edilmesine SERTEN USUL denir.
36-Dünya d toprak bakımından en büyük ülke Rusya fedarsyonudur.
37-Türkiyede aktif nüfusun ortalama yarısına yakını tarım sektöründe çalışmaktadır.
38-Dünya da devlet kurumlarının en dürüst çalıştığı ülke Yeni Zelandadır.
39-Osmanlı da ilk borçlanma Krım savaşından sonra yapılmıştır.,
40-Türkiye de planlı çalışma dönemine 1963 tarihte girmiştir.
41-Yabancı paralar üzerine yazılı ticaret poliesi döviz.
42-Cumhuriyet tarihimizin en büyük üçüncübüyük devaluasyonu 10 Ağusos 1970 de gerçekleşmiştir.
43-İç borçların en büyük alıcısı Bankalar.
44-1858 arazi kararnamaesi ile Osmanlı toprakları 5 e ayrılmıştır.
45-Osmanlı imparatorluğunda 30 yıl süre ile Banknot basma yetkisindeki Bank-ı Osman-i Şahane 1863 yılında kurulmuştur.
46-Aşar vergisi 1925 yılında kaldırıldı.
47-Devletçilik ilkesi Anayasaya 1937 de girmiştir.
48-1913 tarihli teşvik-i sanayi kanunu 1927 de yürürlüğe girdi.
49-Karne uygulaması 1 eylül 1944 yılına kadar devem etmiştir.
50-Devlet planlama teşkilatı 1961 yılında kuruldu.
51-Kapitalisyonlar Lozan antlaşması ile kaldırılmıştır.
52-Ankara-Eskişehir hızlı tren hattının maliyeti 3,6 euro.
53-Türkiye –Irak petrol hattının işletmesi Botaşa ait.
54-Bakü-Tiflis-Cehan boru hattı projesi 2005 yılında tamamlanmıştır.
55-En çok turist çeken ülkeler:Fransa,İspanya,İtalya.
56-1989 yılında Türk Lirası konsertivi hale gelmiştir.
57-Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 30 Haziran 1930 yılında kurulmuştur.
58-Üniversiteler genel bütçelei kurumlardan değildir.
59-Osmanlı topraklar büyüklüklerine göre 3 e ayrılmaktadır.
60-Ekonomik krizler 2 başlık altında toplanmaktadır.
61-1850 tarihinden sonraki Osmanlı bütçeleri muvazene-i defteri isimle düzenlenmiştir.
62-Sikke ilk Osmanlı parasıdır.
63-Karayolları genel müdürlüğü 1950 yılında kuruldu.
64-Günümüzde tarımsal istihdamı toplam istihdam içerisindeki PAYI %24
65-Dünya da gelir dağılımı en bozuk olan ülke Brezilyadır.
66-Tüm gelirlerin bir kişide toplandığı toplumun gini kat sayısı 1 dir.
AÖF 4.SINIF TÜRKİYE EKONOMİSİ-3

1-Teşvik mevzuatı ne zaman yeniden yürürlüğe konmuştur? 1927
2- 1913 tarihli Teşvik-i Sanayi Kanunu, ne zaman yeniden yürürlüğe girmiştir?1927
3-1927’de yeniden yürürlüğe giren Teşvik-i Sanayi Kanunu, kaç yıl için hazırlanmıştır?15
4-Aşar vergisi ne zaman kaldırılmıştır?1925
5- Sanayi sayımı ilk ne zaman yapılmıştır?1927
6-1927 sanayi sayımının 1913 ve 1915 sayımlarından farkı nedir?Tüm ülkeyi
kapsayan bir sayımdır.
7- Devletçilik ilkesi Anayasa’ya kaç yılında girmiştir?D)1937
8- Karne uygulaması hangi tarihe kadar devam etmiştir? 1 Eylül 1944
9-1952- 1957 döneminde sanayi sektörünün büyüme hızı ne kadardır? %12,5 gibi rekor bir oranda büyümüştür.
10-Devlet Planlama teşkilatı ne zaman kurulmuştur?D) 1961
11-Kalkınma planlarını hazırlamak ve yürütme görevi hangi kuruma aittir?A) DPT
12-Mal ve Hizmetlerin elektronik araçlarla dağıtımı, pazarlanması, satışı veya teslim edilmesine ne ad verilir?D) Elektronik Ticaret
13-2009 yılında sabit sermaye yatırımları içinde ulaştırma yatırımlarının payı nedir?
B) 23,5
14-Osmanlı Devletinde düşük standartlı kara yolu uzunluğu 13.900 km’dir. 1950’den sonra üst yapılı kara yolu uzunluğu kaç km olmuştur?A) 24.200 km
15-Mal taşımacılığında en ucuz sektör hangisidir?D) Deniz
16-Türkiye kendi kıyılarında Türk karasularında gemi işletme hakkını hangi anlaşmayla yabancılardan almıştır?A) Lozan Antlaşması
17-Limanlar arasında yolcu taşıma hakkı hangi yıl özel teşebbüsten alınıp devlete bırakılmıştır?1933
18-Denizbank kaç yılında kurulmuştur?1938
1939’da da Devlet teşekkülü olarak Devlet Denizyolları Umum Müdürlüğü oluşturulunca, Denizbank bu kuruluşa devredilmiştir.
19-Türkiye, Kabotaj hakkını hangi gelişmeyle elde etmiştir?B) Osmanlı Devleti zamanında verilen kapitülasyonların kaldırılması ile
20- Kapitülasyonlar hangi anlaşma ile kaldırılmıştır?E) Lozan Antlaşması
21-Ankara – Eskişehir hızlı tren hattının km maliyeti ne kadardır?D) 3,6 milyon Euro
21-Dış ticarete konu olan malların yüzde kaçı deniz yolu ile taşınmaktadır?D) % 80
22-Türkiye’de yük taşımacılığında kara yollarından sonra hangisi gelir?Deniz Yolları
23-Türk Hava Yolları ne zaman kurulmuştur? 01 Mart 1956
24-Türkiye-Irak Petrol Boru hattı hangi yıl işletmeye açılmıştır? 1977
25-Dünyada ham petrol ve petrol ürünleri taşımacılığında 1960’lardan sonra deniz yollarının yanı sıra hangi sektör ortaya çıkmıştır?D) Boru hattı Taşımacılığı
26- Ülkemiz Türkiye – Irak botu hattından nakledilen petrolün ne kadarını satın alma hakkına sahiptir?C) % 40
27-Türkiye – Irak Petrol boru hattının işletmesi aşağıdakilerden hangisine aittir? BOTAŞ
28- Bakü – Tiflis – Ceyhan Boru Hattı Projesi kaç yılında tamamlanmıştır?A) 2005
29- 2009 yılında inşaat sektörünün GSUG içindeki payı kaçtır?A) % 4,3
30-Türkiye’de toplam yapı üretiminde konut üretiminin payı kaçtır?D) % 90
31-1993- 2003 döneminde küçülme gösteren tek sektör aşağıdakilerden hangisidir?
B) İnşaat (% 22 küçülmüştür)
32-İnşaat sektörü Cumhuriyet’in ilk yıllarından 1950’lere kadar hangi alanlarda çalışmalar yapmıştır?E) Demiryolu hatları ve Büyük su projeleri
33-2005 yılının ilk yarısında, inşaat ruhsatlarındaki artış oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre % kaç olmuştur?C) % 40
34- Türkiye’de son yıllarda sabit sermaye yatırımları içinde ilk sırada hangisi yer almaktadır?A) Konut
35-ABYKP döneminde toplam sabit sermaye yatırımları içinde Konut’un payı kaçtır?
A) % 32,3
36-Sürekli oturduğu ülke dışında başka bir ülkeyi 24 saatlik bir süre için ziyaret eden kişiye ne ad verilir?E) Turist
37-Dünya Turizm örgütünün (WTO) 2009 verilerine göre Türkiye’nin dünya turizm gelirleri içindeki payı ve sıralamadaki yeri nedir?A) 22 Milyar Dolar ile 8’inci
38-1990’lı yıllardaki artış hızı baz alınarak yapılan tahminlere göre 2020 yılında toplam turizm gelirleri ne kadar olacaktır?A) 2 trilyon dolar
39-AB ülkelerinin dünya turizm hareketlerinden aldıkları pay ne kadardır?D) % 40
40-En çok turist çeken ülkeler aşağıdakilerden hangisidir?E) Fransa – İspanya – İtalya
41-Dünyanın en gelişmiş ülkelerinde dış turizm gelirinin ihracata oranı kaçtır?A) % 7
42-. Gelişme yolunda olan ülkelerde, dış turizm gelirinin ihracata oranı kaçtır?A) % 9,6
43-Kamu kesimini meydana getiren öğeler ”bütçe genellik ilkesi”ne göre sınıflandırılır
44-Genellik ilkesine tabi kamu ekonomisi öğeleri ”genel bütçe daireleri”dir
45-Genellik ilkesinin esnetilmesiyle ortaya çıkan kamu ekonomisi ögeleri şunlardır
a- katma bütçeli daireler
b- özel bütçeli mahalli idareler
c- özerk bütçeli kamu iktisadi teşebbüsleri
d- fonlar ve döner sermayelerdir
46-kamu harcamaları şunlardır
a-kamu cari harcamaları
b-kamu transferleri
c-kamu yatırımları
47-Türkiyede kamu kesiminin cari harcamaları GSYİH oranı 1999-2001 arası %11-14 tür
48-kamu kesiminin kaynak açığına kamu kesiminin borçalanma geregide denir
49-Türkiyede kamu ekonomisinin başlıca sistemsel sorunları şunlardır
a-vergi kapsamının darlığı
b-vergi adaletsizliği
c-bütçe disiplinsizliği
d-borçlar üzerindeki demokratik denetim zayıflığıdır
50-Türkiye ekonomisi dünya pazarına 1980-1983te açılmaya başladı.1989-1990da tamamlandı
51-Türkiye 1982 de 32 sayılı karar ile kambiyo rejimini tamamen serbestleştirdi ve ödemeler dengesinin sermaye hareketleri kalemlerini uluslararası finans sermayesinin spekülatif hareketlerine açtı
52-Türkiyede 2000yılında fert başına en büyük geliri alan kocaeli
en düşük geliri alan muş (10.4) .2001 de ise en düşük geliri alan ağrıdır.
53-Kamu sektörünün temel dengesini oluşturan faktörler
1. Kamu kesimi dengesi
2. Merkezi bütçe
3. Bütçe dışı fonlar
4. Yerel yönetimler
5. Finansal sektörü dışında faaliyet gösteren kamu teşebbüsleri
6. MB’nin ve kamu bankalarının görev zararları.
54-2000 istikrar programının ana hedefi: Para ve döviz kuru gelirlerinin önceden tahmin edilerek yerli ve yabancılar için finansal yatırım belirsizliklerini azaltmak.
55-2000 İstikrar programı: maliye politikasının hedeflerini desteklemek için özelleştirme tarımı destekleme sosyal güvenlik kamu maliyesi bankacılık sisteminde denetim ve gözetim kanunlarını içeren yapılanmayı içeriyor.
56-Bretton Woods para sistemi; dolarin altin karsiligini sabit kabul eden ve diger uluslarin paralarinin degerini dunya parasi (rezerv para) olan dollar uzerinden altina bağlayan bir sistemdir.
57-1989 yilinda yururluge giren ve Turk Parasinin Kiymetini Koruma Kanunu’nda degisik yapan 32 sayili kararla baslamistir.
58-Turkiye 1 Ocak 1958 Roma Ant ile kurulan AET’na ilk basvuran ulkeler arasinda yer aldi. (31 Temmuz 1959)
59-12 Eylul 1963’te yururluge giren Ankara Antlasmasi ile Turkiye’nin AB’ye uyeligi icin ilk hukuksal adim atilmis oldu.
60-Para Kurulu: Sabit bir oranda bir yabanci para veya baska bir dis varliga istek uzerine cevrilebilen kagit ve ufaklik parayi piyasaya surebilme yetkisindeki bir kurumdur.
61-Nihai Kredi Mercii: finansal sorunlar yasayan banka ve diger yetkili kuruluslara borc veen kurumdur. Genellikle ulkenin MB’dir.

6

Eylül
2012

AÖF TÜRKİYE EKONOMİSİ VİZE KISA NOTLAR:1-5 ÜNİTELER

Yazar: arafat  |  Kategori: GENEL KÜLTÜR  |  Yorum: Yok   |  902 Kez Okundu

ÜNİTE:1
-Türkiye’nin iz düşümü ile gerçek alanı arasındaki fark neden kaynaklanmaktadır. Arazinin engebeli olması
– Türkiye’den doğup komşu ülkelere dökülen akarsular? Fırat, Dicle aras
-Başka ülkede doğup Türkiye’ye dökülen ? Meriç Asi
– Ülkemizde doğup ülkemizde dökülen? Kızılırmak, Sakarya, Yeşilırmak, Çoruh, Gediz, menderesler, susurluk, Seyhan, Ceyhan,
-Optimal nüfus ne demektir? Ülkenin doğal kaynakları mevcut sermaye ile en iyi şekilde kullanabilecek nüfus miktarıdır.
-Türkiye cumhuriyetinin ilk nüfus sayımı kaç yılında yapılmıştır? 1927
– İnsani gelişme endeksi nedir? Ülkelerin yaşam uzunluğu,okur yazar oranı,eğitim ve refah seviyesi ölçen bir istatistiktir.
– Türkiye’nin yıllara göre insani gelişme endeksi seviyeleri nelerdir? 1965-0.438 (152. sırada yani düşük)1975-0.587 (52. ülke orta) 2007- (182 ülke 79. sırada gelişmiş)
– Yoksulluk endeksine göre Türkiye kaçıncı sıradadır? 135 ülke arasında 40. Sıra
-2009 verilerine göre insani gelişme endeksi sınıflandırmasında ki 5 ülke ? Norveç, Avustralya, İzlanda, Kanada, İrlanda
-Kamu sektörünün toplam istihdam içindeki payına göre en fazla ve en az istihdam sağlanan ülkeler hangileridir. En fazla olan iki ülke Norveç (35.56) İsveç (34.42) en az Japonya (3.52) Singapur (2.40)
– Aktif Nüfus nedir? Çalışma çağında (15-64 yaş grubunda ) olup çalışabilir durumdaki nüfustur.
– Bağımlılık oranı nedir? Nüfusun iş gücüne katılmayan bölümüdür.
-2009 verilerine göre Türkiye’de aktif nüfus ve bağımlı nüfus oranları kaçtır? Aktif ;%66.9 bağımlı; % 26.3dir
-2009 yılı verilerine göre Türkiye’de işsizlik oranı kaçtır? %14
– Bin yıllık kalkınma planının uygulanma tarihi kaçtır? 2015
ÜNİTE: 2
1. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinin dünya ekonomisi içindeki yerini belirleyen göstergelerden değildir? İç borçlar
-2007 insani gelişme endeksine göre Türkiye kaçıncı sıradadır? 79
-İnsani gelişmenin temelini oluşturan göstergelerde Türkiye en fazla ilerlemeyi hangi yıllarda göstermiştir? 1980-2007
– Hangi ülke dünyada kişi başına düşen gelir açısından ilk sırada yer alır? Lüksembourg
-Türkiye’de ulusal gelir kim tarafından hesaplanır? TUİK
-GSYG nedir? Ülke sınırları içinde belli bir dönemde üretilen toplam katma değerdir.
-GSUHG nasıl ulaşılmaktadır? Karşılıksız cari transferlerin GSUG ye eklenmesiyle olur.
-ulusal gelir ilk ne zaman ve kim tarafından hesaplanmıştır? TUİK, 1947 yılı
ÜNİTE:3
-Gelir dağılımdaki dengesizlik neleri ortaya çıkarır? Bütçe açıklarını büyütür, turizm gelirlerinin artmasını ve yabancı sermayenin ülkeye gelmesini önler. (2012 ara sınav)
-Türkiye’de gelir dağılımı ile ilgili ilk çalışma ne zaman kim tarafından yapılmıştır? DPT 1963 (2012 ara sınav)
– Gelir dağılımı araştırmaları hangi yönleriyle birbirinden ayrılır? Kapsadığı alan,örnekleme yöntemi, örnekleme sayısı
10. Türkiye’de 1963 deki birinci ve beşinci dilimlerinin gelir dağılımı oranları nelerdir? 4.50 birinci %20 lik kısım 57 beşinci %20 lik kısım
-Dünyada gelirin en adaletsiz dağıtıldığı ülkeler hangileridir? Türkiye kaçıncı ülkedir? 1. Brezilya 2. Şili, 3. Kolombiya 4.Meksika 5. Türkiye
– Lorenz eğrisi nedir? Belli bir dönemde ekonomide yaratılan reel gelirin yüzde olarak kişisel bölüşürünü gösteren eğridir.
– Herkesin aynı gelire sahip olduğu bir toplumda gini kat sayısı kaçtır? 0 (sıfır)
– Tüm gelirin bir kişide toplandığı durumlarda gini kat sayısı kaçtır? 1 (bir)
-OECD ülkeleri arasında Gelir dağılımı en bozuk ülkeler hangisidir? Meksika
-Yoksulluk nedir? Kişilerin ve hane halkının kendileri için uygun görecekleri bir tatmin seviyesini sağlamaya yetecek kadar bir gelire sahip olmamalarıdır.
– Mutlak yoksulluk nedir? Hane halkı yada kişilerin ihtiyaç duydukları asgari gelir ve harcama seviyesidir.
-Nispi yoksulluk nedir? Yoksul vatandaşlar ile o toplumda yaşayan ve varolan koşullara göre ortalama bir gelire sahip kişiler arasındaki gelir farkıdır.(kaynak gurcanbanger.com/yaz/esk0525 .htm)
-Birleşmiş milletlere göre yapısal yoksulluk nedir? Ülkenin sosyo-ekonomik yapısı bağlı olarak bu yoksulluğun kuşaktan kuşağa geçmesidir.
– Birleşmiş milletlere göre geçici yoksulluk nedir? Dönemsel faktörlerden(mevsimlik işsizlik, enflasyon gibi nedenlerden) kaynaklanan ve kısa dönemde oluşan yoksulluk)
– Dünyada devlet kurumlarının en dürüst çalıştığı ülke hangisidir? Yeni Zelenda
-Yolsuzluğun en yaygın olduğu ülke hangisidir? Somali
ÜNİTE:4
– 2009 yılında dolaylı ve dolaysız vergilerin oranları nedir? Dolaylı %64,3 dolaysız % 35,7
-Fon nedir? Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için gerektiğinde kullanılmak için ayrılan ve işletilen mali kaynaktır.
– Bütçe ödeneklerinin dağıtım yetkisi kime aittir? Maliye bakanlığı ya da bakanlar kurulu
-Türkiye ekonomisinde çıkarılan ilk fon nedir? İstikrar fonudur.
-Bir ekonomide istikrarın sağlanabilmesi için ne gerekir? Kamu finansmanı dengesinin gerçekleştirilmesi gerekir.
-2012 yılına göre devletin vergilerin oranı % kaç olarak hesaplanmıştır? %19.4
– 2012 yılına göre toplam borçlanma gereği ne kadardır? % 2.7
-2012 verilerine göre toplam gelir ve harcama % olarak ne kadardır? Toplam gelir %35,1 toplam harcama %37,8
-Kamu açığı nedir? Kamu gelir ve giderler dengesinin gider lehine bozulmasıdır.
-Devlet eğer elde ettiği gelirlerden daha fazlasını harcıyorsa ortaya ne çıkar? Kamu açığı
-Yerel yönetimlerden nelerden oluşur? İl özel idareleri, belediyeler,köylerden oluşur (2012 ara sınav)
-Program bütçeye kaç yılında geçildi ? 1973
– Osmanlının ilk bütçesi nedir? 1855 bütçe nizamnamesi
– Osmanlı devletinde klasik bütçe ne zaman yer almıştır? 1876 anayasasında yer almıştır
– Türkiye’de batılı anlamda ilk bütçe hangi bütçedir? 1863-1864
-Mali kuralda basitlik nedir? Kişiler tarafından kolayca anlaşılabilir olmasıdır.
-Esneklik nedir? Olağanüstü durumlarda değişebilirliği ifade eder.
-Uyumluluk nedir? Kuralın nihai amacına sonuç verecek patika üzerinde hareket etmesini sağlayacak şekilde oluşturulmasıdır.
ÜNİTE 5
-Borç yönetimindeki gelirler bölümünde neler yer alır? Dış borç kalemi, devirli krediler, dış krediler
-Devirli kredi nedir? Hazinenin yurt dışından sağlayarak çeşitli kamu kuruluşlarına devrettiği döviz kredilerinden yapılan anapara tahsilâtıdır. (2012 ara sınav)
-2009 yılında Türkiye’nin borç stoku ne kadardır? %47.3 (iç ve dış borç dahil)
– İç borçlanma nedir? Hükümetin ülke sınırlarındaki kişi veya kurumlara ulusal para cinsinden borçlanmasıdır.
-İç borçlanmanın en önemli özelliği nedir? Ülkenin kaynaklarına ek bir kaynak oluşturmamasıdır.
-Uzun vadeli borçlanmanın kaynağı nedir? Ekonomideki tasarruflardır.
– Osmanlıda ilk dış borçlanma ne zaman yapılmıştır? Kırım savaşı 1854
-Net dış borç stoku nedir? Dış yükümlülüklerin uluslar arası rezervler ve döviz cinsi mevduatlar gibi varlıklarla netleşmesiyle hesaplanmasıdır.
-Türkiye’nin dış borç stoku 2009 verilerine göre ne kadardır? 271.1 milyar dolar

5

Eylül
2012

SİYER-FIKIH-HAC -MESCİD TERİMLERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: DİNİ TERİMLER  |  Yorum: Yok   |  674 Kez Okundu

SİYER TERİMLERİ

-İslâmiyet’ten önce Hicaz bölgesindeki en önemli şehirler :Mekke, Yesrib (Medine) ve Tâif’ti
-”eşhür-i hurum” (savaşılması, kan dökülmesi haram olan hürmetli aylar : (Muharrem, Recep, Zilka’de ve Zilhicce.
-Hicaz bölgesindeki panayırların en önemlileri, Mekke civârında kurulmakta olan Ukaz, Mecenne ve Zülmecaz panayırlarıydı.
- Hicâbe: Kâbe’nin perdedarlığı ve anahtarlarını taşıma görevidir.
-Sikâye: Kâbeyi ziyârete gelenlerin suyunu temin etme ve Zemzem kuyusuna bakma görevidir.
- Rifâde: Kâbeyi ziyâret için Mekke’ye gelenleri ağırlama, barındırma ve muhtaçlara yardımcı olma hizmetidir.
- Nedve: Kusayy tarafından yapılan “Dâru’n-Nedve” adlı istişâre meclisi binâsında yapılan toplantılara başkanlık etme görevidir.
- Livâ: Savaş zamanında ve askerin toplanmasında sancağı taşıma görevidir.
- Kıyâde: Savaşta askere komuta etme görevidir.
-Sefâre: Aynı toplum içindeki fertler veya kabîleler arasında meydana gelen çekişmelerde hakem olarak arabulma hizmetidir.
-Hazine-i emvâl: Savaş için hazırlanan silâh, mal ve âletleri muhâfaza etme görevidir.
-Ezlâm: Oklar ile fal bakma işidir.
-Nezâre: Bir yerden başka bir yere nakledilecek eşyayı kontrol ve muâyene ettikten sonra “taşıma ruhsatı” verme görevidir.
- Daru’n-Nedve :Kusay b. Kilâb, Kâbe”nin kuzeyinde bir ev yaptı. Bu ev, o dönemde Daru’n-Nedve olarak biliniyordu.Burası, Kureyş’in şurâ meclisi ve toplumsal kararların alındığı merkez konumundaydı. Öyle ki Daru’n-Nedve”nin dışında hiçbir yerde nikah kıyılmaz ve hiçbir iş yapılmazdı.Sancak ve komutanlık Kusay b. Kilâb”ın elinde idi. Sancak onun elinde olmadan savaşa çıkılmazdı. Kusay b. Kilâb, cömert, akıllı ve kavminde sözü dinlenen birisiydi.
- Ravm: (طلب الحركة بصوت خفي )Düşük bir sesle harekeyi okumaktır.
– Noktalama ve harekeleme meselesini en güzel hale sokan hicretin 175 tarihinde vefat eden Sibeveyhi’nin üstadı El-Halil bin Ahmed’tir.
– İslam dünyasında nüzul sırasına göre tefsir yazma geleneğini başlatan Derveze tefsir alanına zenginlik ve derinlik kazandırmıştır.
-BÂİN TALÂK:Klasik fıkıh ıstılahında boşama türlerinden birisi olup, nikâhtan sonra zifaf olmadan meydana gelen; zifaftan sonra tarafların anlaşarak kadının eşine ödediği bir bedel karşılığında yapılan (muhalaa) veya kocanın üçüncü boşama hakkını kullanarak yapmış olduğu boşamadır. Bunun dışında kinayeli sözlerle veya şiddet ifade eden lafızlarla yapılan boşama da Hanefîlere göre bâin talâk kabul edilmiştir.
Bâin talâk ile meydana gelen ayrılığa beynûnet denmiştir. Bir veya iki bâin talak ile meydana gelen ayrılık beynûnet-i suğrâ (küçük ayrılık) olup, bu durumda eşler yeni bir nikâhla tekrar evlenebilirler. Üçüncü boşanma ile, beynûnet-i kübrâ (büyük ayrılık) meydana gelir. Bu durumda eşlerin yeniden evlenmeleri helal değildir. Ancak kadının normal şartlarda bir başkasıyla geçerli bir evlilik yapıp ölüm veya geçimsizlik nedeniyle ayrılmaları halinde ilk eşiyle evlenebilir.
-HADES:Bazı ibadet ve fiillerin yapılmasına engel olan hükmî kirliliğe hades denir. Abdestsizlik ve cünüplük hali hades olarak nitelendirilir. Namazın altı şartından (dışındaki farzları) birisi olan hadesten taharet tabiriyle, bu hükmî kirlilikten temizlenmek kastedilir.
Hades biri küçük ve diğeri büyük olmak üzere ikiye ayrılır; namaz abdestinin olmaması küçük hades, cünüplük, ay halî (hayız) ve loğusalık (nifas) ise büyük hades olarak adlandırılır. Küçük hadesten temizlenmek için abdest alınması, büyük hadesten temizlenmek için ise gusledilmesi gerekir. Abdest almak veya gusül için su bulamayan veya bir mazereti sebebiyle kullanamayan kimse teyemmüm eder.
Abdestsiz olan kişinin, namaz kılması ve Kâbe’yi tavaf etmesi caiz değildir. Cünüp olan kimse ise, bunlara ilave olarak, Kur’ân-ı Kerim’e dokunamaz, okuyamaz ve camiye giremez.
-Hurufu Mukatta:Kur’ân’da 114 sûreden 29′u nun, kaf, sâd, yâsîn, tâhâ, tâsîn, tâsîn mîm, elif lâm mîm, elif lâm râ, elif lâm mîm râ, elif lâm mîm sâd, hâmîm, hâmîm ayın sîn kâf, kef hâ yâ ayn sâd harfleriyle başlamaktadır. İşte bu harflere hurufu mukatta’a (kesik harfler) denilmektedir. Bu harfler müteşâbihattandır. (bk. Müteşâbih)
Bir kısım âlimler, bu harflerin Kur’ân’ın esrarından olduğunu, anlamlarını Allah’tan başka kimsenin bilemeyeceğini söylemişlerdir. Bazı âlimler ise bu harflere çeşitli anlamlar yüklemeye çalışmışlardır. Ancak bu harflerin anlamını açıklayan sarih bir hadis yoktur
- Sığırların ZekâtıSâime olan sığırlarda zekât nisabı 30 sığır olup, bundan azı için zekât gerekmez. 30 sığırdan 40 sığıra kadar, zekât olarak iki yaşına basmış erkek veya dişi bir buzağı verilir. 40 sığırdan 60 sığıra kadar, üç yaşına girmiş erkek veya dişi bir dana verilir. Tam 60 sığır olunca, birer yaşını bitirmiş iki buzağı verilir. Sonra her otuz sığırda bir buzağı ve her 40 sığırda bir dana verilmek suretiyle hesap edilir.
Zekât verme bakımından sığır ile manda arasında fark yoktur ve bunlar bir cins sayılır. Bir kimsenin 20 inek ve 10 mandası varsa, 30 sığırlık zekât nisabına sahip olmuş kabul edilir.
-Hidane:Sözlükte “göğüs, kanat; çocuğu kucağına almak, beslemek; bir şeyi yanına almak” anlamlarına gelen hıdâne, bir fıkıh terimi olarak, küçük çocukları yanında bulundurma, bakım, gözetim ve terbiye etme hak ve vazifesi demektir.
-M ÎKAT: Hacc ve umre ibadetlerinin kendine has menâsiki vardır. (33) Bunlardan biri ihramdır. İşte, Mekke dışından hacc için gelenlerin ihram giymeleri şart olan yerlerden her birine mîkat denir. Mekke’ye gelinen istikâmete göre mîkat yerleri farklıdır ve toplam beş adet mîkat vardır: Zülhuleyfe, Zat-ı Irk, Cuhfe, Karn, Yelemlem.Mekke’de bulunanların hacc için mîkatı Mekke’dir. Umre için, Mekke’nin Harem bölgesinin dışında ihram giymesi gerekir. Bu maksadla Mekke’ye en yakın Ten’im mevkii vardır, oraya gidip ihram giymesi gerekir.
İhram giyme vaktine de mîkat denir. Mîkat mahallerinden önce de ihrame girilebilir.
İhramla ilgili yasaklar ihramın giyildiği yerden itibâren başlar. Mecburi ihram giyme yerleri, gelinen istikametlere göre şöyledir:
1- Zülhuleyfe: Medine istikametinden gelenlerin mîkatıdır. Mekke’ ye en uzak mîkattır. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) Veda haccında burada ihrama girmiştir. Şimdilerde Âbâr-ı Ali veya Ebyâr-ı Ali denilmektedir. Mekke’ye 450 km uzaklıktadır.
2- Cuhfe: Şam yönünden gelenlerin mîkatıdır. Mekke’ye 187 km. mesafededir.
3- Zat-ı Irk: Irak istikâmetinden gelenlerin mîkatıdır.
4- Karn: Necid bölgesi cihetinden gelenlerin mîkatı olup Mekke’ye 54 km. mesafededir.
5- Yelemlem: Yemen tarafından gelenlerin mikatıdır. Mekke’ye uzaklığı 54 km’dir, en yakın olanı budur.
-BEDELLERİ AÇISINDAN ALIŞ-VERİŞ ŞEKİLLERİ
1-Bey’: Malı para karşılığında satmaya bey’ denir. Alış-verişlerin büyük bir kısmı bu şekilde yapılmaktadır.
2-Sarf : Paranın para ile değiştirilmesi olayına sarf denir.
3-Mubâdele: Malı mal ile değiştirme işlemine denir. Halk arasında buna trampa ve takas* gibi isimler verilmektedir .
4-Selem : Para peşin, mal veresiye yapılan ticarete selem denir. Bu tür satışlara halk arasında ‚alevra satış’ da denir.
-İLK VE SON TEHALLLÜL: Arafe vakfesinden sonra, aşağıdaki üç işlemden iki tanesi yapılırsa ilk tahallül gerçekleşmiş olur. Üçüncü işlem ile de ikinci tahallül gerçekleşir.
1 – Akabe Cemre’sinin taşlanması.
2 – Saç tıraşının yapılması.
3 – Daha önce yapılmadıysa, sa’yin ifâdâ tavâfının ardından yapılması.
- HAC: İslam’ın şartlarından olup, Kabe’yi ve civarındaki ibadet için işaret olunan özel yerleri, belirtilen vakit içinde usulüne uygun olarak ziyaret edip, yapılması gereken diğer menasiki yerine getirerek yapılanfarz ibadettir
-UMRE:Mikatta ihramlanıp niyetlenerek Kabe’yi ziyaret ve tavaf edip, Safa ve Merve arasında Sa’y yaptıktan sonra saç kestirip İhram’ın sona ermesiyle tamamlanan bir ibadettir.
-MENASİK: Hac ve Umre’nin edasıyla ilgili farz ,vacip ve sünnet olan amellerin tamamına menasik denir.
-İHRAM: Hac veya umre yapmak isteyen kişilere sair zamanda helal olan bir kısım fiil ve davranışların niyetle başlayarak, ibadet bitinceye kadar yasak kılınmasıdır. Erkeklerin ihram elbisesi İzar ve Rida adı verilen, beyaz renkli olması daha uygun görülen, modeli ve dikişi olmayan, bir parçası bele bağlanarak diğeri de omuzdan sarkıtılarak vücudu örten iki parça kumaştır.

-TEHLİL:”La ilahe illallah…”lafzıyla başlayan Allah’a olan tevhid inancının ifade edilişidir.
-TEKBİR:”Allahüekber…”lafzıyla başlayan ve Allah’ın en büyük olduğunu ifade eden zikirdir..
-TAVAF:Hacer-i Esved köşesi hizasından niyetle başlayarak, Kabe’nin etrafında yedi defa dönmektir. Bu dönüşe yürüyerek güç yetiremeyenler, diğer imkanları kullanarak da yapabilirler.
-ŞAVT:Tavaf’daki bu dönüşlerden her birine şavt denir.
-IZTIBA:Erkeklerin tavaf esnasında sağ omuzlarını koluyla birlikte açık bulundurmalarıdır.
-İSTİLAM:Tavaf’a başlarken ve Tavaf esnasında her bir şavt’ta Hacer-i Esved’i selamlamaya verilen isimdir.
-TAVAF NAMAZI: Farz, vacip, sünnet ve nafile olan her Tavaf’tan sonra kılınan iki rekat vacip namazdır. Okunan sureler ve kılınış yönüyle
ihram namazı gibidir.
-NAFİLE TAVAF: Umre tavafını ve Sa’y'ını yapıp ihramdan çıktıktan sonra Mekke’de geçirilen zaman içinde ihramsız yapılan, tavaf namazı kılınarak tamamlanan bir ibadettir.
-SAY: Safa’dan başlayıp Merve’de bitmek üzere dört gidiş ve üç gelişten ibaret olan bir yürüyüştür. Bu yürüyüşe gücü yetmeyenler tekerlekli sandalye ile de yapabilirler.
-MİKAT: Hill bölgesini dünyanın diğer bölgelerinden ayıran sınıra verilen isimdir.Harem ve Hill bölgeleri dışında yaşayan dünya müslümanları Hac veya Umre yapmak niyetiyle Mekke’ye gelirken bu sınırlarda ihrama girerler.
-HERVELE: Erkeklerin say yaparken yeşil direkler arasında kısa adımlarla koşmaya yakın hızda yürümelerine verilen isimdir.
-HALK ve TAKSİR: Umre’nin bitiminde erkeklerin ihramdan çıkmak için saçlarının tamamını kestirmelerine “Halk” bir miktar kestirmelerine ise “Taksir” denir. Hanımların ise saçlarının herhangi bir yerinin ucundan az miktarda kestirmeleri ihramdan çıkmaları için yeterlidir.
-HAREM BÖLGESİ: Mekke ve etrafına yayılan, Allah (cc) tarafından “Harem Bölge ” olarak tanımlanan, sınırları Hz. Muhammet (S.A.V) tarafından işaret olunan, bitki ve canlıları koruma altına alınan geniş alandır.
-KABE: Yeryüzünde ibadet maksadıyla inşa edilen ilk bina olup, bulunduğu alan Allah ( cc) katında dünyanın en kıymetli yeridir.
-HACER İ ESVED: Kabe’nin doğu köşesine tavafa başlama işareti olarak konmuş olan ve Hz.Muhammed (S.A.V) tarafından cennetten gönderildiği haber verilen koyu renkli taştır.
-MÜLTEZEM KAPISI:Kabe’nin kapısına verilen isimdir. Hacer-i Esved köşesi ile kapının olduğu yer arasına da Mültezem denmektedir.
-RÜKN-Ü YEMANİ:Kabe’nin güney köşesi olup tavaf esnasında Hacer-i Esved?e gelmeden önce istilam edilen yerdir.
-KİSVE:Saf ipekten dokunan ve üzerinde ayetler yazılı olan siyah renkli Kabe örtüsüdür.

-HATİM & HİCRİ İSMAİL:Kabe’nin kuzey duvarı önünde bulunan yarım daire şeklindeki duvara “Hatim” denir. Bu duvarla Kabe arasındaki boşluğa ise “Hicri İsmail” denir. Burası Kabe’nin iç kısmı ile aynı hükümde olup içinde sadece nafile namazlar kılınabilir.
-MAKAM-I İBRAHİM:Hz. İbrahim(A.S)’ın Kabe’yi inşa ederken iskele olarak kullandığı ve ayak izlerinin bulunduğu taşın olduğu yer ve çevresidir.
-ZEMZEM: Allah ( cc)’ın, Hz. Hacer ve oğlu Hz.İsmail’e ihsan ettiği ve kaynağı Kabe’nin yanında bulunan suyun adıdır.
-SAFA VE MERVE: Kabe’nin doğu tarafında yaklaşık 350m mesafeli, Sa’y ibadetinin başlangıç ve bitiş yeri olan iki tepenin adıdır.
-MEKKE’DEKİ TARİHİ MESCİDLER
1-Fetih Mescidi: Mekke’nin Merv-i Zahran Vadisinde yapılan mesciddir. Peygamberimiz (sas) Mekke’nin fethi sırasında, bu mescidde iki rekat namaz kılmıştır. Mekke’nin fethi hatırasına bağlı olarak bu mescide Fetih Mescidi denilmiştir.
2-Nemre Mescidi: Mina’da, Birinci ve Orta cemre arasında bulunur. Dâr’ul-Münhar denilen yerin yanındadır.
Peygamberimiz (sas) Veda Haccında burada kuşluk namazı kılmıştır. Bunun için hacılar burada toplanıp namaz kılarlar.
3-Kevser Mescidi: Mina yolunda orta cemrede bulunan eski mescitlerdendir.
4-Tenim Mescidi: Bu mescid Mescidi’l-Haşiye yakın Kabe’ye 3 mil uzaktadır. Tenim Mescidinin sağ tarafında Tenim dağı vardır. Mescidin bulunduğu vadiye Numan Vadisi denir.
5-Hayf Mescidi: Mina’nın Şam tarafında gayet büyük bir mesciddir. Kubbesinin altı peygamber efendimizin (sas) çadır kurduğu yerdir. Bu mübarek yerde bir çok peygamber kabrinin olduğu rivayet edilmektedir. Onun için bu mescide Mescid-i Enbiya da derler. Kapısından girenin sol tarafına gelen bir minaresi vardır. Adem Aleyhisselamın kabrinin burada olduğu söylenmektedir. Rivayete göre Adem aleyhisselam Mekke’de vefat etmiş; oğlu Şit Aleyhisselam onun cenaze namazını kıldıktan sonra Cebel-i Kubeys’e gömmüştür. Nuh Aleyhisselam Tufandan sonra gelip Kabe’yi tavaf etmiş sonra mescid-i Hayf tarafına gitmiş ve vefat edenler oraya gömülmüştür.
Peygamber Efendimiz (sas) “Kabe’yi 70 Peygamber tavaf etti. Hepsi de Kabe’yi tavaf ettikten sonra Mescid-i Hayf’ta namaz kıldılar. Orada bulundukça namazı kaçırmayın.” buyurmuştur. Ebu Hureyre ben Mekke ehlinden olsaydım Mescid-i Hayf’ta namaz kılmak için her Cuma gecesi Mina’ya gitmeyi adet edinirdim.” demiştir.
6-Mescid-i Kebş (Kurban Mescidi) : Mina’dan Arafat’a gidenin sol tarafına gelir. Sevr dağının eteğinde üstü açık bir namazgahtır. Hazreti İsmail’in kurban edilmek üzere getirildiği yerdir. Buraya gökten kurban indirildiği için bu isim verilmiştir. Hazreti İbrahim oğlu İsmail Aleyhisselamı kurban etmek için bıçağı boğazına sürmüş ise de kesmemiş sonra da hiddetle yanındaki taşa vurmuştur ve taş ikiye ayrılmıştır. Mescid-i Kebş her tarafı açık dört direk arasında bir kubbedir.
7-Mescid–i Mürselat: Bu mescid, Hayf mescidinin güneyindedir. Peygamberimiz (sas) buraya gelmiş hatta mübarek başı o zaman burada mescidin taşına dokunmuş bu taş Resulullahın (sas) mübarek başını incitmemek için gayet yumuşak bir hale gelmiştir. Bu taşın numunesi hala oradadır. Ziyaretçiler, Peygamberimizin (sas) mübarek başını dokunduğu taşa teberrüken yüzlerini ve gözlerini sürerler.
8-Mescid-i İbrahim: Bu mescide Nemre Mescidi de denir. Cebeli Rahmetin sağ tarafındadır. Burada öğle ve ikindi namazları bir arada kılınır. Mescid-i İbrahim, Vakfe’ye yarım saat kadar uzaklıktadır. Burası gayet sıcaktır. Sıcaklık bazan 39 dereceyi aşar. Hacıların buraya gitmesi için kendisini çok iyi koruması gerekir. Burada Zübeyde suyu ile doldurulan bir sarnıç vardı. Arafat’a çıkılacağı zamanlar, Mekke’de ki, Zübeyde suyu buraya akıtılarak bu sarnıç dolardı.
9-Mescid–i Meş’ar: Buraya Mescid-i Adem de denir. Mescid-i İbrahim’e 3 mil uzakta Müzdelife, Cebel-i Kuzah’a mukabil bir yerinde dik dörtgen şeklindedir. Üç tarafından merdivenle çıkılır. Duaların kabul olduğu bir yer olmakla gece burada geçirilir. Buranın geceleri soğuk olmakta; iyi korunmak gerekir.
10-Mescid-i Sahra: Arafat’ta Cebel-i Rahmet’in yanıdan bir kayalık içinde bulunmakta ve buraya Mescid-i Sahra denmiştir. Resulullah’ın (sas) burada vakfe yaptığı rivayet edilir.
11-Mescid-i Cebel: Arafat’ta Arafat hutbesinin irad edildiği yerdir. Burada bu vakfeye her sene hac ayının 9.ncu günü hacılar toplanır. Arafat Dağı, civar dağların en küçüğü olmakla beraber manevi kıymeti itibariyle hepsinden üstün sayılır. Buraya Cebel-i Rahmet denir. İlahi Rahmetin hacılar üzerine indiği dağ manasını ifade eder. Bu dağın tepesinde eski bir bina vardır. Bu binanın Adem Aleyhisselam’ın mutfağı olduğu söylenir ve Hz. Havva ile burada karşılaştığı rivayet olunur.
12-Mescid-i Çağran: Mekke ile Taif arasındadır. Mekke’ye Taif’ten daha yakındır. Çağran deresi civarında yapıldığından Mescidü’l-Çağran denilmiştir. Resulullah (sas) Huneyn ganimetlerini burada taksim etmişlerdir. Aynı sene de burada ihrama girip Umrenin şartlarını yerine getirmişlerdir.
13-Mescid-i Mutteka: Bu mescid Mekke’dedir, yıkılmış olup yerini bilen hemen hemen yok gibidir. Taberi’ye göre Eciyat denen mahaldedir. Resulullah (sas) burada namaz kıldıktan sonra bir yere yaslanarak istirahat ettiklerinden Mescid-i Mutteka denilmiştir.
14-Mescid-i Aişe: Mekke’ye yayan olarak 1 saat mesafededir. Hazret-i Aişe’nin kardeşi Hazret-i Abdurrahman ile beraber ihram içinCebel-i Ten’im’deki ağaçlık yere gelince orada ihramlanmış iki rekat ihram sünnetini kılmıştır onun için Mescid-i Aişe denilmiştir.
15-Mescid-i Cin: Mekke’nin Şam tarafındadır. Mualla kabristanının, Batn-ı Vadiye bitişik olan duvarının karşısında Cebel-i Hacun’un mukabilinde toprak altı bir mescittir. Cennet-i Muallaya gelenler burada ikişer rekat namaz kılarlar.
Peygamber Efendimiz (sas) Taif’ten döndükten sonra buraya gelmiştir. Sabah namazını kılarken okuduğu Kuran’ı cinler dinledikleri için buraya Mescid-i Cin denilmiştir. Bunların sayısının 7 olup Nusaybin cinlerinden oldukları söylenmektedir.
16-Mescid-i Râye: Bu mescit Mekke’nin doğu tarafındadır. Mescid-i Miha’ya ziyaretten sonra bu mescide gelinir ve iki rekat Tahıyyetü’l-mescid namazı kılınır. Peygamber Efendimiz (sas) burada iki rekat namaz kılmışlardır.
17-Mescid-i Biy’at: Mekke-i Mükerreme’nin Şam tarafındadır. Mekke’den Mina’ya giden kimsenin soluna düşer. Bir çok sahabe, Peygamberimiz (sas) burada Biy’at ettikleri için Mescid-i Biy’at denilmiştir.
18-Mescid-i Ebu Bekir: Mekke’nin Yemen tarafında bir kubbe içerisindedir. Mekke’de hacılar bazen buraya birikir ibadet ve zikir ederler. Hazret-i Ebu Bekir burada doğduğundan buraya Mescid-i Ebu Bekir veya Mescid-i Mevlid-i Ebu Bekir denir.
19-Mescid-i Tuva: Mekke’nin Şam tarafında belde haricinde bulunur. Peygamberimiz (sas) Veda haccında buraya inmiş bir gece kalmış ve sabah namazını burada kılmıştır.

4

Eylül
2012

Talak ve Mehir Çeşitleri

Yazar: arafat  |  Kategori: FIKIH  |  Yorum: Yok   |  503 Kez Okundu

Talâkın Çeşitleri:
Biçimi ve sonuçları bakımından talâk çeşitlere ayrılır. Biçiminin Kur’ân ve sünnetin belirlediği kurallara uygunluğu açısından talâk sünnî ve bid’i olmak üzere ikiye ayrılır. Sonucunda evlilik hayatına dönüş imkânı tanıyıp tanımaması bakımından da talâkın ric’î ve bain olmak üzere iki çeşidi vardır.
a- Sünnî Talâk:
Sünnî talâk (talâk-ı sünn), Kur’ân ve sünnetin talimatına uygun olan boşama biçimidir.
b- Bid’î Talâk:
Kadını hayız günlerinde veya temizlik halinde cinsi temastan sonra yahut temizlik halinde birden fazla boşamak sünnete aykırı olduğundan bid’î talâk (talâk-ı bid’) adını alır.
c- Ric’î Talâk:
Yeni bir nikâh akdi yapılmadan erkeğin eşiyle normal aile hayatına dönmesine imkân veren boşama şekline ric’î talâk denir.
d- Bain Talâk:
Yeni bir nikâh akdedilmeden erkeğin normal evlilik hayatına dönüşüne imkan vermeyen boşama şekline bain talâk denir.
((Şamil İslam Ansiklopedisi)
Bâin talak, beynûnet-i* suğrâ (küçük ayrılık) ve beynûnet-i kübrâ (büyük ayrılık) olmak üzere iki kısma ayrılır. Buna hürmet-i hafife ve hürmeti galiza da denir. Bir veya iki talak ile meydana gelen bâin talaka beynûnet-i suğrâ; üç talak ile meydana gelen bâin talaka da beynûnet-i kübrâ adı verilir.
MEHİR ÇEŞİTLERİ:Erkeğin evlenirken eşine verdiği veya vermeyi taahhüt ettiği para veya başka bir mala mehir denir. Kur’ân-ı Kerim’de, evlenen erkeğin kadına mehir vermek zorunda olduğu ve bunu zorla geri almasının caiz olmadığı konusunda âyetler bulunmaktadır (Bakara, 2/237; Nisâ, 4/4, 20, 24, 25; Mâide, 5/5). Hanefîlere göre mehir nikâhın sonuçlarından biridir. Bu nedenle nikâh esnasında belirlenmemiş olsa, hatta nikâh esnasında verilmeyeceği şart koşulsa bile evlenen kadın mehre hak kazanır.
Mehir nikâh anında belirlenip belirlenmemesine göre ikiye ayrılır. Mehir nikâh anında belirlenmişse buna mehr-i müsemmâ, nikâh esnasında belirlenmemişse mehr-i misil denir. Evlilik sırasında mehrin belirlenmemesi veya belirlenen mehrin bir sebeple geçersiz sayılması halinde, evlenen kadın mehr-i misile hak kazanır. Mehr-i misil, evlenen kadının, akrabaları arasında her bakımdan kendi konumunda olan kadına verilen mehir demektir.
Mehir, ödenme zamanına göre, mehr-i muaccel ve mehr-i müeccel olmak üzere ikiye ayrılır. Mehr-i muaccel, peşin olarak ödenen mehirdir. Kadın mehr-i muacceli almadan kendisini kocasına teslim etmeme hakkına sahiptir. Mehr-i müeccel ise, veresiye, yani ödenmesi sonraya bırakılan mehirdir. Bu mehrin ödenmesi için herhangi bir zaman belirlenmişse, bu tarih geldiğinde kadın mehre hak sahibi olur. Bir vakit belirlenmemişse, nikâhın sona ermesiyle mehir muacceliyet kazanır ve ödenmesi gerekir. Başka bir deyişle, boşanma halinde kocanın bu mehri ödemesi gerekir; ölüm halinde de, bırakmış olduğu terikeden ödenir.
Kaynak:
-Şamil Ansiklopedisi,
-Diyanet Kavramlar Sözlüğü

4

Eylül
2012

Namaz Bilgileri

Yazar: arafat  |  Kategori: NAMAZ  |  Yorum: Yok   |  621 Kez Okundu

- Salât: Namaz demektir. Çoğulu “Salâvat”dır. Salât, sözlükte dua manasındadır. Namaz kılana, “Müsalli” denir.
– Tekbir: “Allahü Ekber” demektir.
– Kıyam: Ayakta durmaktır.
– Kıraat: Kur’an-ı Kerîm’den bir mikdar okumak demektir.
– Rükû: Sözlükte eğilmek demektir. Din deyiminde, namazdaki okuyuştan sonra eğilerek baş ve sırtı düz bir şekle getirmektir.
– Kaveme: Rükû halinden doğrulup da bir defa “Sübhane Rabbiyel’azim” diyecek kadar ayakta durmaktır.
– Secde: Namaz kılarken yere eğilerek yüzün bir kısmını, Yüce Allah’a saygı için yere koymaktır. Arka arkaya yapılan iki secdeye “Secdeteyn” denir. “Sücûd” sözü de secde etmek ve secdeler manasına gelir.
– Celse: İki secde arasında bir defa “Sübhane Rabbiyel’azim” diyecek kadar oturmaktır.
– Ka’de: Namazda teşehhüd için, “Ettehiyyatü lillâhi”yi okumak için oturmaktır. Bir namazda iki defa oturulursa, birinci oturuşta “Kade-i Ûlâ = İlk otururş”, ikincisine de: “Kade-i Ahire = son oturuş” denir.
– Rek’at: Namazın bölüklerinden her biri demektir.
– Şef: Çift manasında olup namazların her iki rekâtına denir. Dört rekâtlı bir namazın önceki iki rekatına “birinci şef” son iki rekatına da “ikinci şef” denir. Üç rekatlı bir namazın üçüncü rekatı da, “ikinci şef” demektir.
– Namazlarda tadil-i erkana riayet, İmam Ebû Yusuf’a göre, bir rükün olduğundan farzdır. Tadil-i Erkan, İmam Azam ile İmam Muhammed’e göre, vacibdir.
– Namaz kılanın, kendi ihtiyarına bağlı olan bir işle namazdan çıkması da, İmam Azam’a göre bir rükün olduğundan farzdır. Buna Huruç bisun’ihi (kendi ihtiyarı ile çıkmak) denir.
– Aklı olan, bûluğ çağına eren, hür olan ve zorluk çekmeksizin topluca namaz kılmaya gücü yeten müslüman erkeklerin toplanıp cemaatle cuma namazını kılmaları farz, bayram namazlarını kılmaları vacibdir. Diğer farz namazları cemaatle kılmaları ise, müekked sünnettir.
-Cemaatle kılınan namazda, kendisine uyulan zata “İmam” denir. Bu zatın bu görevine de “İmamet” denir. İmama uymayan, bir kimsenin kendi namazını imamın namazına bağlamasına “İktida, ittiba” adı verilir. Bu uyan kimseye de “Muktedi, müttabi, memum” gibi adlar verilmiştir. Kendi başına namaz kılana da “Münferid” denir
-Bir kadın veya buluğ çağına yakın bir kız, bir erkeğin önünde veya tam hizasında aynı namazı cemaatle kılacak olsa, erkeğin namazı bozulur. Buna: “Muhazatü’n-Nisa = Kadınların erkeklerle bir hizada bulunması” denir.

4

Eylül
2012

TÜRKİYE EKONOMİSİ 2012 FİNAL ve BÜTÜNLEMEYE HAZIRLIK NOTLAR

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  413 Kez Okundu

ÜNİTE 7
1) Sınaî faaliyet nedir?
1) Hammaddelerin taşınabilir ve kullanılabilir ürünlere dönüştürülmesidir.
2) Dar anlamda sanayi nedir?
2. Üretim faktörlerinden emek ve sermayeyi kullanarak ham madde ve yarı mamul maddeleri işleyerek mamul haline getiren üretim faaliyetleridir.
3) Geniş anlamda sanayi nedir?
3) Turizm sanayinde olduğu gibi müteşebbisin kurduğu, mal ile hizmet üreten ve gelir getiren faktörlerin bileşimidir
4) Sanayi sektörü hangi faaliyetleri kapsar?
4) Sınaî faaliyetler
5) İmalat sanayi grupları nelerdir?
5) Gıda, içki ve tütün, dokuma giyim eşyası ve deri sanayi, orman ürünleri ve mobilya; kâğıt ve kağıt ürünleri basım, kimya petrol kömür kauçuk ve plastik ürünleri, taş ve toprağa dayalı sanayi metal ana sanayi, metal eşya makine ve teçhizat, ulaşım aracı ilmi ve mesleki ölçme aletleri ve diğer sanayi.
6) Türkiye’de imalat sanayinin dalları nelerdir?
6) İmalat sanayi, tüketim sanayi ara ve yatırım sanayi
7) DPT sanayi sınıflandırmaları nelerdir?
7) Madencilik sanayi, İmalat sanayi, Gaz, elektrik ve su sanayi
8) Bir ülkenin sanayileşme seviyesi neyi gösterir?
8) O ülkenin gelişmiş olduğunu ve sanayi sektörünün ülkenin ulusal geliri içindeki büyüklüğüne bağlıdır.
9) Osmanlı sanayi hakkında bilgiler nelerdir?
9) Osmanlı ekonomisi tarıma dayalı olduğu için sanayi ikinci planda kalmıştır, lonca örgütlenmesi ile çinicilik dokumacılık ve gemi yapımında ileri durumdaydı, sanayi devriminden tam olarak haberdar olamamışlardır, geleneksel yerli sanayi gerilemiştir.
10) Buharlı makineyi kim ve ne zaman yapmıştır?
10) 18 yüzyıl 1781 İskoçyalı James Watt’tır. Watt’ın icadı, sanayi devriminin doğmasına yol açmıştır.
11) Sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla, Teşviki sanayi muvakkati (geçici sanayi teşvik yasası ) ne zaman çıkarılmıştır?
11) 1913 yılında çıkarılmıştır.
12) Teşviki sanayi kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları (1917) nelerdir?
12) Osmanlı sanayi tüketim malları üretmekte ara ve yatırım malları üreten sanayi dallarına sahip değildir.
13) 1915 sayımına göre Osmanlı Sanayiinde kim ne kadar paya sahip idi?
13) Türkler sermayedar ve işçi olarak %15 oranında yer tutarken, Rumlar sırasıyla %50 ve %60, Ermeniler %20 ve %18 ve Yahudiler de %95 ve %10 bir paya sahiptir. Büyük sanayi tesisleri, kamu tarafından ordunun ve sanayinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuştur.
14) Osmanlıda ilk enerji üretim birimi ne zaman nerede kurulmuştur?
14) 1902 Adana’da kurulmuş ve 1913 yılında İstanbul’da bir benzeri faaliyete geçmiştir.
15) Siyasi ve askeri zaferler ne kadar büyük olursa olsun iktisadi zaferlerle taçlanmasa meydana gelen zaferler kalıcı olamaz ……. …… Yeni Türkiye’mizi layık olduğu mertebeye çıkarmak için vakit geçirmeden iktisadiyatımıza önem vermemiz gerekir. Sözüyle neye vurgu yapmıştır?
15) İktisadiyatlıktan kastı sanayileşmektir.
16) Türkiye iktisat kongresine katılan sanayiceler neler istemişlerdir?
16) Gümrük tarifelerinin artırılarak sanayinin dış rekabetten korunmasını istemişlerdir. Teşviki sanayinin yeniden düzenlenip yürürlüğe konması, bir sanayi bankasının kurulmasını, makine araç ve gereç ithaline vergi bağışıklığı sağlanmasını talep ettiler.
17) Türkiye iş bankası ne zaman kurulmuştur?
17) 1924 yılında kurulmuştur.
18) Sanayi ve maadin bankası ne zaman kurulmuştur?
18) 1925 yılında kurulmuştur.
19) Etkili gümrük korumacılığı ne zaman başlatılmıştır?
19) 1929 yılında başlatılmıştır.
20) Gümrük korumacılığının geç başlatılmasının sebebi nedir?
20) Lozan barış anlaşması gereğince gümrük tarifelerini 5 yıl süreyle 24 Ağustos 1928 tarihine kadar, 1 Eylül 1916 tarihinde olduğu seviyede tutma yükümlülüğüdür.
21) Cumhuriyet döneminde hükümet yerli üretimi nasıl korumuştur?
21) İç vergilerden muaf tutarak, prim ödeyerek, ucuz kredi sağlayarak, ithal malların üzerine tüketim vergisi koyarak korumuştur. Ekim 1929 tarihinde de spesifik tarifeler uygulayarak etkili bir koruma sağlanmıştır.
22) Cumhuriyetin ilk yıllarında izlenen temel ekonomi politikası nedir?
22) İlke olarak özel girişim eliyle serbest piyasa şartlarında sanayileşmektir. Devlet özel girişimi desteklemiş fakat özel girişimin yetersiz kaldığı, sektörü karlı bulmadığı alanlarda ekonomiye müdahale ederek yatırım yapmıştır.
23) Aşar vergisi kaç yılında kaldırıldı?
23) 1925 yılında kaldırılmıştır.
24) Türkiye cumhuriyetinde ilk sanayi sayımı kaç yılında yapılmıştır?
24) 1927 yılında yapılmıştır.
25) 1927 yılında yapılan sanayi sayımı 1913-1915 sayımlarından farkı nedir?
25) Tüm ülkeyi kapsamıştır.
26) Birinci beş yıllık sanayi planı ne zaman yürürlüğe konmuş ve ne zaman uygulanmıştır?
26) 17 Nisan 1934 ile 1938 uygulanmıştır.
27) Birinci beş yıllık kalkınma planının amacı nedir?
27) İthal edilmekte olan tüketim mallarının üretiminde belli artış sağlamaktır. Planın temel özelliği ithal ikamesi sağlanmasıdır.
28) Birinci beş yıllık kalkınma planı kapsamında kurulan kuruluşlar nelerdir?
28) Etibank Sümerbank ve 20 tane fabrika kurulmuştur.
29) Türkiye’de devletçilik yoğun olarak hangi sektörde uygulanmıştır?
29) Sanayi sektöründe uygulanmıştır.
30) Milli Müdafaa Kanununun önemi nedir?
30) Yasa, sanayi kuruluşlarının, neleri hangi miktarda üretebileceklerini belirlemiştir.
31) Karne uygulaması ne zaman ve nerde başlatılmıştır?
31) 1942 yılının başında Ankara ve İstanbul’da karne uygulaması başlatılmış, başlangıçta 300, daha sonra kişi başına 175 gram ekmek verilmiştir. Karne uygulaması, 1 Eylül 1944 tarihine kadar devam etmiştir.
32) Varlık Vergisi Kanunu ne zaman e ne amaçla çıkartılmıştır?
32) 12 Kasım 1942 tarihinde 4305 sayılı Varlık Vergisi Kanunu çıkartılmış ve savaş yıllarında stokçuluk ve spekülasyondan çok para kazananlardan vergi alınmak istenmiştir.
33) Türkiye cumhuriyetinde dışa kapalı ve rekabetçi olmayan bir sınaî yapısının özellikleri nelerdir?
33) Ölçek ekonomilerinden yararlanmayan küçük ölçekli işletme birimleri, düşük kapasite kullanımı, geri ve eskimiş teknoloji, rekabet eksikliğinden kaynaklanan düşük ve kalitesiz üretim, yerli girdi payını artırmaya yönelik fakat aynı zamanda uzmanlaşmadan uzaklaşan üretim, pazarlamada tekelleşme, aşırı korumanın verdiği rahatlıktan kaynaklanan etkinlikten uzaklaşma ve bütün bunların sonucunda yüksek maliyet ve dış pazarlardan soyutlanma
34)Türkiye’de tüm kalkınma planlarında neye önem verilmiştir.
34)Sanayileşmeye öncelik verilmiş ve gelişmeyle özdeş sayılmıştır.
35)Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) ne zaman ve ne için kurulmuştur.
35)1961 yılında kurulmuş olup,kalkınma planlarını hazırlamak ve yürütmekle görevlendirilmiştir.
36)Sanayi Stratejisi ve Sanayileşme Politikaları nedir?
36)Sanayi Stratejisi; toplumda sanayileşmeyi gerçekleştirmek için izlenen modelleri, Sanayileşme Politikaları ise, bu stratejiyi uygulamaya koyan araçları kapsar.
37)Türkiye Cumhuriyeti’nde 1980 yılına kadar geçen sürede (57 yıl) sanayileşme hangi yönde olmuştur?
37)İthal İkamesi yönünde olmuştur.
38)Kalkına Planlarında sanayide yapısal değişim neye bağlıdır?
38)Sanayi üretimi içinde ara ve yatırım mallarının payının artmasına bağlıdır.
39)İmalat Sanayinde aynı malı üreten işletmeler kümesine ne denir?
39)Sanayi Dalı denir ve her malın üretimi için ayrı bir sanayi dalından söz edilmektedir.
40) Bir ülkenin sanayileşmiş ülke olduğundan bahsedebilmek için ne gerekir?
40) İmalat sanayi içinde ara ve yatırım mallarının sanayideki payları belli bir seviyede olması gerekir.
41) Dünyada sanayi sektöründe uluslararası karşılaştırmalı üstünlükler neye bağlıdır?
41) Doğal kaynak zenginliğinden çok, sahip olunan teknoloji seviyesine bağlı bir duruma gelmiştir.
42)İmalat Sanayinde, yüksek katma değerli mal üretimini artırmadaki amaç nedir?
42)Yapısal dönüşümün hızlandırılması temel amaçtır.
43) DPT’ye göre sanayi sektörü kavramının içine neler girer?
43) İmalat sanayi, Madencilik ve enerji (elektrik,gaz,su) olarak sınıflandırılır.
44) Sanayi sektörünün 2009 verilerine göre GSYG içindeki payları nedir?
44) Yüzde 6.9’dur.
45) 2013 yılında sanayi sektörünün GSYG içindeki hedeflenen pay nedir?
45)Yüzde 27,2 olması hedeflenmektedir.
46) Türkiye’deki sanayinin rekabet gücünü olumsuz etkileyen etmen nedir?
46)Sanayide kullanılan enerji girdi fiyatlarının OECD ortalamalarına göre yüksek olmasıdır.
47)OECD ülkeleri arasında en pahalı sanayi elektriği kullanan ülkeler hangileridir.
47)Japonya ve İtalya’dan sonra en pahalı Türkiye kullanmaktadır.
48) 24 Ocak 1980 kararları kapsamında alınan kararlar nelerdir?
48) İthal ikameci sanayi terk edilmiş, sanayileşme modeli benimsenmiştir, yatırım ve ara mallara üretimine verilen öncelik terk edilmiş, sanayinin dışa açılması önemsenmiş, ithalatta liberalizme gidilerek Türk sanayi terbiye edilmeye çalışılmıştır.
49) Planlı dönemde hedefleri yakalamama da etken nedir?
49) Tarım sektörünün doğa şartlarına bağımlılığı devam etmesi etmesidir.
50) Avrupa kömür çelik grubuna giren ürünlerin serbest dolaşımı ne zaman olmuştur?
50) 1 Ocak 1996 gümrük birliğinin gerçekleşmesi ile olmuştur.
51) Türkiye verimli ve sürdürülebilir enerji üretimi için ne gibi çalışmalar yapmalıdır?
51) Var olan kaynakları en üst düzeyde yararlanabilen, enerji çeşitliliğine sahip, etkin ve çevreci bir enerji anlayışı yerleştirilmeli, elektrik enerjisinde yerli ve yenilenebilir kaynakların kullanımına hız verilmedir.
52) Türkiye’de sanayinin %50 marmara % 20 ege bölgesinde yoğunlaşmasının olumsuz sonuçları nelerdir?
52)Ülkede iç göçlerin doğmasına iller ve bölgeler arasında gelir dağılımında bozulmalara neden olmaktadır.
53) AB ülkeleri arasında GSUG içinde en fazla Ar-ge harcaması yapan ülke kimdir?
53)İsveç’tir (% 4.27).
54) Türkiye sanayinin en önemli sorunlarından biri nedir?
54) Ölçek sorunudur.
55) Türkiye’nin 1960-1980 sanayi politikasında ki gelişmeler nelerdir?
55)Dış dünya ilişkileri; ithal ikameci ve mutlak koruyucu politikalar, kur faiz fiyat politikaları; dönem sonunda döviz krizi, teşvik politikaları; iç pazara yönelik sanayi yatırım teşviki, sanayi de ortaya çıkan sorunlar; dönem sonunda rekabet edememe sebebiyle verimsiz imalat sanayi, dış pazarın hedeflenememesi imalatta optimumun altında kalması
56) 1980-2009 döneminde Türkiye sanayi politikasında ki gelişmeler nelerdir?
56) Dış dünya ile ilişkiler; İhracata dayalı sanayileşme, düşük tarifeler ile dünyaya açılma, kur fiyat faiz politikaları; devalüasyonla ihracatın desteklenmesi, fiyat ve faiz denetimlerine son verilmesi, sanayileşmede kamu sektörü; sanayi sektörü kamu yatırımlarının sınırlandırılması, sanayide ortaya çıkan sorunlar ;emek yoğun sektörde Pazar kaybı. teşvik politikaları; ihracata yönelik doğrudan teşviklerin artırılması
ÜNİTE 8
57) Ekonomi içindeki payı giderek büyüyen hizmetler sektörünün gelişimi neye bağlıdır?
57) Dünyada yaşanan hızlı şehirleşmeye, kamu sektörünün gelişmesine ve diğer sektörlerde girdi olarak kullanılan ara hizmetlere olan talebin artmasına bağlanabilir.
58)Ülkelerin yeterli hizmet alt yapısına sahip olmasının önemi nedir?
58)Ekonominin tüm sektörlerindeki üretkenlik ve rekabet gücü için çok önemlidir.
59)Ekonomik gelişme ve kalkınmada en büyük itici gücün teknik gelişme olduğunu ve ülkelerin hangi seviyede olduklarının buna göre belirlendiğini “3 sektör” adı altında ortaya koyan iktisatçılar kimdir?
59)İngiliz ve Fransız iktisatçılar Colin Clark ve Jean Fourastie’dir.
60)Hizmetlerin mallardan ayırt edilmesi için hizmetlerinin temel özellikleri nelerdir?
60)Gayri maddi ve görünmez olmalarıdır, depolanamazlar.
61)Mallar ve hizmetler arasındaki temel farklılıklar nedir?
61)Ülkelerin yerli sanayilere sağladığı korumalardır.
62)Dünya ticaret örgütü hizmetler sektöründe yer alan ekonomik faaliyetler nelerdir?
62)Ticari,iletişim,inşaat ve mühendislik, dağıtım, eğitim, çevre, mali, sağlık, turizm ve seyahat, eğlence kültür ve spor, ulaşım, bunların dışında kalan hizmetler.
63)Ticari hizmetler kapsamına neler girer?
63)Meslek hizmetleri, bilgisayar hizmetleri, Ar-Ge hizmetleri, emlak hizmetleri, kira hizmetleri, diğer ticari hizmetler
64)İletişim hizmetleri kapsamında neler vardır?
64)Posta, kurye, telekomünikasyon, görsel-işitsel ve diğer hizmetler.
65)Dağıtım hizmetleri kapsama neler girer?
65)Toptan ticari satış hizmetleri, perakende hizmetleri, franchising ve diğerlerini kapsar
66)Çevre hizmetleri kapsamında neler vardır?
66)Kanalizasyon hizmetleri, atık imha hizmetleri, hıfzısıhha ve diğerleri
67)Ekonomi içindeki payı en fazla olan ve büyüme ve istihdamın besleyicisi durumundaki sektör hangisidir?
67)Hizmetler sektörüdür. (GSUG içinde en büyük pay 2002 ve 2009 yılı %62,7 ve %65,4 hizmetler sektörüne aittir.)
68) Türkiye’de tarım, sanayi ve hizmetler sektörünün 2009 verileri sırasıyla yüzde kaçtır?
68)Tarım % 9, Sanayi % 23,2 Hizmetler % 64,5’tir.
69)2009 yılına göre büyüme hızı oranı en düşük ve GSYG de büyüme payı en büyük olan sektörler nelerdir?
69)İnşaat %16.3, imalat sanayi % 23.2
70)Hizmetler sektörünün ekonomik büyümeye katkısını ne belirler?
70)Ticaret, ulaştırma, mali aracı kuruluşların faaliyetleri ve inşaat sektörleri belirler.
71) Türkiye’de ekonomik faaliyetlerin ve girişimciliğin önemli göstergelerinden biri nedir?
71)Açılan şirket sayısıdır.
72)Mali hizmetler nelerdir?
72) Sigorta ve bankacılık hizmetleridir.
73)Bir ekonominin büyümesi ve Pazar için üretim yapabilmesi neye bağlıdır?
73)Ulaştırma ve haberleşme hizmet alt sektörünün gelişimine bağlıdır.
74)Ulaştırma sektörü için neler söylenebilir?
74)Osmanlı döneminde önem verilmemiş cumhuriyet döneminden sonra önem verilmeye başlanmış, yük taşımacılığında ağırlık kara yolundadır.
75)Ulaştırma sektöründe ki temel amaç nedir?
75)Gelişen ekonomik ve sosyal yaşamın ihtiyacı olan ulaştırma alt yapısının zamanında ekonomik ve güvenli bir şekilde inşa edilmesi ve mevcut altyapının altyapı ömrü çevrim maliyetini en aza indirecek bir idame ve yenileme anlayışı içine yönelmesidir.
76)Türkiye’de kara yolu ulaştırmasına Cumhuriyet döneminde özellikle ne zaman önem verilmiştir?
76)1950’lerden sonra önem verilmiştir.
77)Türkiye’de ilk demiryolu hattı ne zaman ve nereden nereye kurulmuştur?
77) İzmir ile aydın arasında 1866 yılında kurulmuştur..
78)Cumhuriyet dönemi demiryolları ile ilgili neler söylenebilir?
78)Osmanlıdan Cumhuriyete 4018 km demiryolu bırakılmış, yabancıların ellerindeki demiryolları millileştirilmiştir.
79)Kabotaj nedir?
79)Bir ulusun kendi karasuları içinde kalan deniz çevresini kullanması (ya da kullandırtması) hakkıdır.
80)Elleçleme nedir?
80)Gümrük gözetimi altındaki eşyanın asli niteliklerini değiştirmeden istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, kapların yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, karıştırılması ve benzeri işlemleri ifade eder.
81)İlk boru hattı ne zaman açılmıştır?
81)1966’da TPAO tarafından Batman-Dörtyol (İskenderun Körfezi) arasında döşenmiş ve işletmeye açılmıştır.
82)Doğalgaz Piyasası Kanunu ne zaman kabul edilmiştir?
82)18 Nisan 2001 tarihinde kabul edilerek 2 Mayıs 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
83)İnşaat sektörünün 2009 yılında GSUG içindeki payı nedir?
83)% 4,3’tür.
84) İnşaat sektörü hakkında neler söylenebilir?
84)Emek-yoğun, fazla nitelikli eleman gerektirmeyen, dışa ve ithalata bağımlılığı düşük bir sektördür.
85)Türkiye NATO’ya ne zaman girmiştir.
85)1952 yılında girmiştir.
86)Türkiye’de turizm konusunda devlet yapısı içindeki ilk örgütlenme ne zamandır?
86)1934 yılında çıkarılan İktisat İktisat Vekaleti Teşkilatı ve Vazifeleri Hakkında Yasa (2450 sayılı) ile başlamıştır. 2450 sayılı yasa uyarınca turizm örgütlenmesi, 1937 yılına kadar İktisat Vekaleti içindeki Dış Ticaret Dairesi – Türk Ofisi içinde yürütülmüştür.
87)Dünya turizm örgütü (WTO) rakamlarına göre 2009 yılında dünya turizm giderleri ne kadardır? En büyük pay kime ait olup Türkiye kaçıncı sıradadır.
87)944 Milyar dolardır. 1. ABD, Türkiye 8.sıradadır.
88)2009 yılında turizm gelirleri ne kadardır?
88) 21,2 milyar dolardır.
ÜNİTE 9
89) Basit tanımıyla enflasyon nedir?
89)Bir ekonomide fiyatlar genel seviyesinin normalin üzerinde devamlı olarak artması ve dolayısıyla ülke parasının yurt içi değerinin düşmesidir.
90) Bir ekonomide enflasyondan bahsedebilmek için ne gerekir?
90)Mutlaka genel fiyat seviyesinin artması diğer bir deyişle fiyat istikrarının bozulması gerekir. İkinci nokta ise fiyatlar genel seviyesinin normalin üstünde devamlı artması gerekir.
91)Fiyat istikrarına sahip ülkelerin yıllık enflasyon oranları kaç ile kaç arası olur?
91) %1 ile %3 arasıdır.
92) Fiyat istikrarının sağlanamaması durumunda ne gibi sorunlar ortaya çıkar?
92) 1. Yatırım ve tüketim kararları alınırken fiyat değişmeleri kolaylıkla ayırt edilememektedir.2. piyasadakilerin geleceğini öngörememelerinden dolayı mali aracılık yapmaları azalmaktadır. 3.reel faiz oranları yükselmektedir.4. kapsamlı ekonomik programların uygulanabilmesi engellenmektedir.5.ekonominin rekabet gücünü azaltmakta ve sermaye piyasalarına erişimi kısıtlanmaktadır.6. iş gücü piyasalarının etkin çalışmasını engellemekte, gelir dağılımı bozulmaktadır. 7.kişilerin geleceğe bakmaktan çok geçmişe endekslenme alışkanlıkları ortaya çıkmaktadır.
93)Hiper enflasyon nedir?
93)Fiyatlar genel seviyesinin çok hızlı arttığı enflasyon türüdür.
94)Ilımlı (sürünen) enflasyon nedir?
94)Genel anlamıyla fiyatların orta seviyede fakat gelişmiş ülkelerde ki oranlardan birkaç kat fazla büyüdüğü uzun süreli enflasyondur.
95)Enflasyonist dönemlerde ülkede ne gibi sorunlar yaşanır?
95)Toplumun belli bir kesiminin geliri fiyat artışlarından çok daha fazla artarken, maaş ve ücret gibi sabit gelirleri olanların geliri fiyat artışının gerisinde kalır. Enflasyon hızı ticaret yapılan ülkelerin daha fazla ise ülke malları yabancılara pahalı geleceği için ihracat azalır. Buna karşılık yabancı mallar ucuzlar ve ithalat patlar, ülke parası değer kaybeder ve ulusal paradan kaçış başlar. Ülke dışına servet transferi olur ve ekonomide yabancı paranın etkinliği artar (dolarizasyon)
96) Talep enflasyonu nasıl oluşur?
96) Ekonomide harcamalar ve ihracat toplamının üretim ve ithalatı aşması durumda oluşur.
97) Maliyet enflasyonu nasıl oluşur?
97) Ekonomide çeşitli sebeplerle maliyetlerin yükselmesi ve bunun fiyatlara yansıması sonucunda oluşur.
98) Ekonomide çok sayıda mal ve hizmetlerin zaman içerisindeki hareketleri sağlıklı bir şekilde değerlendirebilmek için ne gerekir?
98)Bu hareketleri tek bir seri halinde düzenlemek gerekir. Bu serilere bileşik (sentetik) endeks denir.
99) Türkiye’de toptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) uzun yıllar kim tarafından hesaplanmıştır?
99) Başbakanlık hazine ve dış ticaret müsteşarlığı, (HDTM), İstanbul ticaret odası ve devlet istatistik enstitüsü tarafından hesaplanmıştır.(HDTM endeksi 1988 Şubatta kaldırıldı)
100) DİE 1987 yılını baz olan tüketici toptan eşya fiyatlaı endeksi yerine, yeni bir seri uygulamaya ne zaman geçmiştir?
100)1996 yılında, 1994 yılını esas alan yeni bir seri uygulamaya geçilmiştir.
101) Toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) hangi sektörleri kapsar?
101) Tarım, avcılık ormancılık –madencilik ve taş ocakları –imalat sanayi –elektrik doğalgaz su
102) Tefe özellikleri nelerdir?
102)Dört ana grup için derlenir, ulusaldır,678 madde, 1300 firmayı kapsar, maddeler ISIC REV e uygun hazırlanır, ihracat değeri malların toptan değerinden çıkartılır, ithalat kapsam dışı bırakılmıştır, fiyatlar peşin değerlendirilir, KDV dâhil edilmiştir,
103) ÜFE’nin TEFE’den farklı nedir?
103) KDV vb benzeri vergiler hariç yurt içi peşin üretici satış fiyatı üzerinden hesaplanmaktadır.
104) Türkiye ekonomisinin temel hedeflerinden biri nedir?
104)Enflasyon oranını kalıcı bir şekilde düşürerek AB ülkelerinde gerçekleşen seviyelere yaklaşmaktır.
105) Enflasyon hedeflemesi politikasına geçilmesi için Mayıs 2001 tarihinde Merkez Bankası yasasında yapılan düzenleme nedir?
105) Fiyat istikrarının sağlanması bankanın temel görevi olarak belirlenmiştir.
106) Enflasyon hedeflemesi geçilmesi ve uygulamaya başarı ile ulaşması için ekonomide gerçekleşmesi gereken şartlar nelerdir?
106) Dalgalı kur rejimi çerçevesinde döviz kurlarında istikrarın oluşması ve böylece kur ile enflasyon arasındaki bağın zayıflaması, finansal disiplinin sürdürülebilmesi, bankacılık sisteminin güçlendirilmesi, kamu kesiminde etkinlik ve verimliliği arttırıcı yapısal reformların tamamlanması, finansal derinleşmenin sağlanması, ücret ve fiyat belirleme süreçlerinde geriye dönük endeksleme alışkanlığının kırılması, mal ve faktör piyasalarında sağlanacak esneklikle birlikte nispi fiyat yapısında oluşabilecek sorunların aşılmasıdır.
107) Enflasyon ile mücadele kapsamında 2000 yılında uygulamaya konulan politika nedir?
107) Kamu kesimi maaş ve ücretlerini hedef alan enflasyon oranına göre belirleme politikası
108) Kamu harcamaları reformu ile bütçe dışı fonların kapatılması, kamu ihale yasasındaki değişiklikler gibi yasal düzenlemelerle mali disiplin sağlanarak ne amaçlanmaktadır?
108)Kamunun ekonomide ki ağırlığının azaltılması ve böylece piyasa şartlarının egemen hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
109) Türkiye’de fiyat istikrarı amacına ulaşmak için kullanılacak araçların seçimi ve uygulama şartları kime bırakılmış ne gibi şartlar sağlanmıştır?
109)Merkez bankasına bırakılmış, araç bağımsızlığı şartları sağlanmıştır.
110) Para Politikası nedir?
110) Para arzı, kısa vadeli faiz oranları veya kurlar gibi enflasyon üzerinde belirleyici olan değişkenlerin kontrolüne dayanır.
111) Enflasyon hedeflemesi rejimine ne zaman geçilmiştir?
111)2006 yılında geçilmiştir.
112) Merkez bankası dalgalı kur rejimine ne zaman geçmiştir?
112) 2001 yılında geçmiştir.
113) 2005 yılında para reformu kapsamında neler yapılmıştır?
113)Paradan 6 sıfır atılmıştır.
114) Türkiye’de hedeflerin nokta hedef olarak seçilmesinin sebebi nedir?
114) Bunun sebebi kolay anlaşılabilir olmasıdır.
115) Enflasyon hedefleri tutmaz ise merkez bankası bunu neden açıklamak zorundadır?
115) Merkez bankasının yasasısın 42 maddesinde ki hükümden dolayı.
116) Enflasyon hedeflerinin tutmaması durumunda devreye ne girer?
116) Hesap verme mekanizması devreye girer.
117) Paranın içindeki gümüş miktarının en hızlı azaldığı dönem ne zamandır?
117) 1769 – 1843’tür.
118) Türkiye enflasyonla hangi yıllarda tanışmıştır?
118) 1950’li yıllarda tanışmıştır.
119) Türkiye’nin özellikle büyük bir enflasyon sorunuyla karşılaşmaya başladığı dönem ne zamandır?
119) 1970’li yılların ikinci yarısından sonra başlamıştır.
120) Fiyat seviyesi, para arzı ve döviz kuru arasındaki kısır döngü nasıl ortadan kalkar?
120) Kamu kesimi açıklarının giderilmesi ile ortadan kalkar.
121) Cumhuriyet döneminde enflasyonun kaynağı nedir?
121) Hazinenin merkez bankasından kredi kullanmasıydı.
122) Enflasyonun 1985 yılından sonra yeniden ortaya çıkmasının nedenleri nelerdir?
122) KİT ürünlerine yapılan zamlar, KDV uygulanması, bazı fonların ihdas edilmesinin faizlerin yükselmesinde rolü büyüktür.
123) 1980 yılları sonrasında Türkiye’de görülen enflasyonun başlıca sebepleri nelerdir?
123) Ücret artışları, vasıtalı vergi ve gümrük vergi oranlarındaki yükselişler, KDV gibi yeni vergi ve fonların ihdası, KİT ürünlerine yapılan yüksek zamlar, kredi faizlerinin yükselmesi, TL’nin aşırı hızlı değer kaybetmesi, kamu sektöründeki açıkların büyümesi, para arzının genişlemesi, ekonomide vergi dışı sektörün hızla büyümesi, tekellerin etkinliğinin kırılamaması, tekelci fiyat düzenlemeleri sayılabilir.
ÜNİTE 10
124)Ülkelerde istikrarsızlığı ortaya çıkaran nedenler nelerdir?
124) Dünya piyasalarında yaşanan gelişmeler, ülke içinde ortaya çıkan politik istikrarsızlıklar, yanlış makroekonomik politikalar, arızi gelişmeler veya ülke ekonomisindeki yapısal sorunlar
125) İstikrar Programlarının önemi nedir?
125) Hem kısa vadede dalgalanmaların hafifletilmesine hem de uzun vadede ekonominin yapısal sorunlarının çözümüne yönelik tedbirleri kapsamaktadır.
126) Reel krizler nedir?
126) Mal ve hizmet piyasalarında ortaya çıkan, enflasyon veya durgunluk şeklinde kendini gösteren dengesizlikler ile faktör piyasalarında meydana gelen ve istihdam düzeyini etkileyen dengesizliklerden oluşmaktadır.
127) Finansal krizler nedir?
127)Finansal piyasalarda finansal ataklarla ortaya çıkan ve ülkelerin para, bankacılık, borsa ve diğer finansal piyasalarında büyük çaplı dalgalanmalardır
128) Finansal krizlerin çıkmasında etkili olan faktörler nelerdir?
128) a)Arz ve talepteki ani dalgalanmalar b)sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması c) enflasyon ve enflasyonu düşürmeye yönelik yanlış politikalar d)firma bilançolarının bozulması e)finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon f)aşırı borçlanma faiz oranlarının yükselmesi ve uluslar arası sermaye hareketleri g)kurdaki aşırı oynaklıklar ve yanlış kur politikaları
129) Finansal krizler nelerdir?
129)Borç krizleri, borsa kriz, para kriz, bankacılık kriz, ikiz krizler
130) Reel sektör krizleri nelerdir?
130)Mal ve hizmet piyasalarında yaşanan krizler (enflasyon, durgunluk) faktör piyasalarında yaşanan krizler (işsizlik), istihdamı etkileyen unsurlar, fiyat düşüşleri
131) Borç krizi nedir?
131)Bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamunun iç borçlarını ödeyememe durumudur.
132) Borç krizlerinin sonuçları nelerdir?
132) Borçların çevrilememesine borç ertelemesi (konsolidasyon) borç takası gibi borçların yeniden yapılandırılmasına veya doğrudan ülkenin dış borçlarının ödeyemeyeceğini ilan etmesine (moratoryum) neden olur.
133) Borsa krizleri nedir?
133)Menkul kıymet borsasında görülen aşırı dalgalanmalardır.
134) Borsa krizlerinde ki dalgalanmaların kaynağı nelerdir?
134)Mikro düzeyde borsada faaliyet gösteren firmaların yapılarında ki bozulmalar, siyasi krizler, dünya piyasalarında ki hammadde ve emtia fiyatlarında ki hareketlilik gibi makroekonomik faktörlerde olabilir.
135) Para krizleri nedir?
135)Ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük dalgalanmalardır.
136) Bankacılık krizleri nasıl ortaya çıkar?
136)Banka paniği ya da birkaç bankada ortaya çıkan yoğun fon çekilişleri şeklinde başlar.
137) Bankacılık krizlerinin ortaya çıkış sebepleri nelerdir?
137)Yasal düzenleme ve denetlemedeki yetersizlikler, zayıf muhasebe standartları, bankaların varlık ve yükümlülüklerinin vade yapısında ki dengesizlikler, ahlaki tehlike, ters seçim sorunları, bankaların sermaye yetersizliği ve ölçek sorunu, risk yönetiminin zayıflığı, kredi yoğunlaşması ve yüksek kamu açıkları sayılabilir.
138) İkiz kriz nedir?
138) Para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından, her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmektedir.
139) Ekonomide istikrarın sağlanmasında temel unsurlar nelerdir?
139) Fiyat istikrarı ve tam istihdam
140) Ortodoks istikrar politikaları neyi öngörür?
140)Sıkı para, sıkı maliye ve sabit kur politikası
141) Ortodoks istikrar politikalarının en önemli sorunu nedir?
141)Bütçe disiplini sağlamak konusunda başarılı olsalar dahi ekonomide durgunluğu beraberinde getirirler.
142) Heterodoks istikrar politikalarının temelinde ne vardır?
142) Sıkı para ve sıkı maliye politikaları ile sabit kur sistemine ek olarak ücret ve fiyat kontrolleri şeklinde uygulanan gelirler politikası yer alır.
143) IMF tipi geleneksel daraltıcı Ortodoks istikrar politikalarının uygulanmasında tercih edilen araçlar nelerdir?
143) Sıkı para politikası, faiz oranlarının yükselmesi, devalüasyon, sıkı maliye politikası, fiyat kontrollerinin kaldırılması, uluslar arası ticaretin serbestleştirilmesi.
144) Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar politikası kaç yılında uygulamaya konmuştur?
144) 4 Ağustos 1958 alınan kararla uygulanmıştır.
145) 1958 istikrar programı çerçevesinde yapılan düzenlemeler nelerdir?
145) a)döviz alım işlemlerinde 1 dolar başına 6.22 TL vergi alınması, dolar kurunun 2.8 TL den 9 TL ye çıkarılması yoluyla devalüasyon yapılmıştır b) bütçe dengesinin sağlanması amacıyla kamu harcamalarında kısıntı yapılmış, kit ürünlerine zam yapılmıştır c) 422 milyon dolar dış borç ertelenmiş ve yeni bir ödeme planına bağlanmıştır. d)Dış ticarette serbestleşmeye gidilmiş, bu kapsamda ithalat üçer aylık programlara bağlanmıştır e) Emisyon hacmi kısıtlanmıştır.
146) 10 AĞUSTOS 1970 istikrar programının özellikleri nelerdir?
146)Yatırımın artırılması hızlı büyümenin sağlanması ön planda tutulmuştur. Hedefler kamu için zorunlu, özel sektör için yol gösterici niteliktedir.
147) 10 Ağustos 1970 programının kapsamında neler yapılmıştır?
147) a)Yüzde 67 oranında devalüasyon yapılmış dolar kuru 15 TL olarak belirlenmiştir. b) mali disiplin kapsamında vergiler yükseltilmiş, maaş ve ücretler dondurulmuş, KİT ürünlerine zam yapılmıştır. c) ekonomide arz daralmasını gidermek için ithalatta teminat oranları düşürülmüş, miktar kısıtlamaları azaltılmıştır.
148) Ödemeler dengesi ilk olarak hangi yıl fazla vermiştir?
148) 1973 yılında fazla vermiştir.
149) 24 Ocak 1980 istikrar programının diğer istikrar politikalarından önemli farkı nedir?
149)İç piyasaya yönelik üretimin yapıldığı ithal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilerek piyasa ekonomisine dayalı, dışa açılmayı ve ihracata yönelik üretimi esas alan bir kalkınma politikası benimsenmiştir. Temeli Ortodoks politikalara dayanır.
150) 24 Ocak 1980 kararlarının kapsamı nelerdir?
150) a) % 48.6 lık bir devalüasyon yapılmış dolar kuru 47,1 den 70 TL ye yükselmiştir. 1 Mayıs 1980 den itibaren günlük kur uygulamasına geçilmiş, döviz alım ve satımları serbest bırakılmıştır b) Fiyatların piyasa koşullarında belirlenmesi hedefi doğrultusunda, Fiyat Saptama-Kontrol Koordinasyon Komitesi kaldırılmıştır. c ) kredi ve vadeli mevduat faiz oranları serbest bırakılmıştır d) kamu sektörünün küçülmesi doğrultusunda özelleştirme gündeme alınmış, kamu harcamalarında kesintiye gidilmiştir. e) dış ticarette serbestleşme hedefine yönelik olarak, ihracat artışı sağlamak amacıyla ihracat kredileri ihracata yönelik yeni teşvikler ihracata vergi iadesi uygulaması yeni vergi muafiyet ve istisnalar konulmuştur f) yabancı sermayeyi teşvik için yeni düzenlemeler yapılmış, bürokratik işlemlerin basitleştirilmesi için 50milyon dolara kadar olan başbakanlığa bağlı yabancı sermayesi dairesi görevlendirilmiştir.
151) 5 Nisan 1994 kararlarının kısa vadede hedefi nedir?
151) Döviz piyasası ve dış dengede istikrarın sağlanmasıdır.
152) 5 Nisan 1994 kararları ile yapılan düzenlemeler nelerdir?
152) a)Kamu kesimi borçlanma gereği ve enflasyonu düşürmeye yönelik kamu harcamaların azaltılması ve gelirlerin artırılması için kamuya yeni personel alımı durdurulmuş maaş ve ücret artışları sınırlandırılmış, vergi oranları artırılmış ve ek bazı vergiler konulmuş, Kit ürünlerine yüksek zamlar yapılmıştır. b)finans piyasalarına yönelik olarak mevduata getirilen garanti para 50 milyon TL den 150 milyon TL ye yükseltilmiş,6 Mayıs 1994’ten itibaren de mevduatların tamamı güvence altına alınmıştır. c)Yapısal sorunların çözümü olarak; kitlerin yapısının yeniden düzenlenmesi sosyal güvenlik reformuna yönelik kararlar alınmıştır.
153) 5 Nisan 1994 kararlarının özellikleri nelerdir?
153)Hem Ortodoks hem de heterodoks özelliktedir. Programın tamamın uygulandığı söylenemez. Dış dengede iyileşmeler görülmüştür.
154)1997 yılında Tayland’da başlayıp diğer Asya ülkelerine sıçrayan krizin nedenleri nelerdir?
154) a)söz konusu ülkelerde spekülatif hareketler, b) eksik yasal düzenlemeler, c)yüksek sıcak para hareketliliği sonucu finans piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, d)yüksek dış borç oranları
155) 1997-1998 krizleri sonrası yürürlüğe konulan istikrar tedbirleri nelerdir?
155) a)1997 Ağustos ve Eylül aylarında hükümet para piyasaları ile ilgili acil tedbirleri hayata geçirerek uluslar arası krizin Türkiye’ye sıçramasına engel olunmuştur, b)26 Haziran 1998 yılında IMF ile bir buçuk yılık yakın izleme anlaşması yapılmıştır, c)11 Aralık 1998 ithalatı azaltma ve ihracatı arttırmaya yönelik bazı önlem paketleri uygulamaya konmuş.
156) 9 Aralık ta yürürlüğe konulan ve 2000-2002 yıllarını kapsayan enflasyonla mücadele programının temel unsurları nelerdir?
156) a) Faiz dışı fazlanın arttırılmasına yönelik sıkı maliye politikası, b)enflasyon ile uyumlu gelirler politikası, c)uzun dönemde beklentileri iyileştirmeyi ve bu şekilde reel faizlerin düşürülmesini sağlayacak para ve kur politikası
157) 2001 krizinde bankacılık sektörünün sıkıntıları nelerdir?
157) a) Bankaların pasifindeki yabancı para ağırlığı, b) bankaların kaynaklarının yoğun olarak kamu iç borç senetlerinin kullanılması, c) aktif ve pasif kalemleri arasında vade uyumsuzluğu, d) yasal alt yapının finansal serbestleşmeyi takip edememesi, e) bankaların küçük olması ve özkaynaklarının yeterli olmaması, f) kamu bankalarının görev zararlarının artması, özel bankaların birçoğunun holding ya da grup bankası olması.
158) Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı ne zaman yürürlüğe konmuştur.
158) 14 Nisan 2001 yılında yürürlüğe konmuştur.
159) Nisan 2001 istikrar programının hedefleri (ikincil hedefler) nelerdir?
159) a)Dalgalı kur sisteminde enflasyonla mücadelenin sürdürülebilmesi, b)bankacılık sektöründe hızlı bir yapılanma ve reel sektör arasında sağlıklı bir ilişki kurulması, c)kamu finansman dengesinin kalıcı şekilde güçlendirilmesi, d)toplumsal uzlaşma ile enflasyon hedefi doğrultusunda gelirler politikasının sürdürülmesi, e) etkinlik esneklik ve şeffaflığın sağlanmasına yönelik yasal alt yapının kurulması
160) 15 Mayıs 2001 de güçlü ekonomiye geçiş programı çerçevesinde bankacılık temel yapılandırma programının amaçları nelerdir?
160)a)Kamu bankaları mali sistem içinde bir istikrarsızlık unsuru olmaktan çıkarmak, b)TMSF bünyesinde bankaların sorunlarını en kısa sürede çözüme kavuşturmak, c)yaşanan krizlerden olumsuz etkilenen özel bankalarının sağlıklı bir yapıya kavuşmalarını sağlayacak düzenlemeleri gerçekleştirmek
161) 2008 krizinin belirtileri nelerdir?
161) a) Küresel ekonomide büyümenin hızla düşmesi, b)gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye hareketlerinin yavaşlaması, c)büyük ülkelerin dünya çapındaki büyük bankalarının büyük kayıplar ve zararlar yazmaya başlaması ve krize doğru büyük sorunlar yaşanması, menkul kıymetler borsasında ciddi düşüşlerin yaşanmaya başlaması, d) 2000’li yılların başından beri uluslar arası para piyasalarında aşırı bollaşan likitidenin küresel çapta kurumaya başlaması
162) 2008 krizinin ortaya çıkmasını tetikleyen dinamikler nelerdir?
162) a)Menkul kıymetleştirme, b)derecelendirme kuruluşlarının rolü, c)asimetrik bilgi, d)makro ekonomik arka plan (para politikası)
163) Menkul kıymetleştirmenin avantajları nelerdir?
163) a)Konut kredilerinin banka bilançolarından çıkarılması, b)varlıkların likiditesinin artması, c)riskin farklılaşması
164) Menkul kıymetleştirmenin dezavantajları nelerdir?
164) a)İşletmenin paket satışlara yönelmesinin şeffaflığı giderek zayıflaması, b)mali güvenirliğin gözden geçirilmesini azaltmıştır.
165) Krizin ikinci önemli kaynağı nedir?
165) Uluslar arası derecelendirme kuruluşlarının değişen rolleridir.
166) Asimetrik bilgi en basit ifadesiyle nedir?
166) Alacaklı ve borçlu taraflarından birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olması ve bundan karşı tarafı haberdar etmemesidir.
167) Özellikle gelişmiş ülkelerin Küresel krizin durgunluğa girmesinin altında yatan önemli sebep nedir?
167) Toplam talepte ortaya çıkan daralmalardır.
168)43. Küresel kriz döneminde Türkiye’de oluşan işsizlik oranının diğer gelişmiş ülkelere göre daha fazla olmasının sebebi nedir?
168) Kayıt dışı istihdam, tarımdaki hızlı çözülme, köyden kente göçün artması ve diğer yapısal sorunlardır.
169) Küresel kriz ilk olarak hangi birimlerde etkilerini gösterir.
169)Ülke borsalarında.
170) Küresel krizin Türkiye üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir.
170) Borsa aşağı yönlü bir trend oluşmuş, TL dolar karşısında değer kaybetmiştir
171) 2004 ve 2009 GSUG oranları nelerdir?
171) 9.4 ve -4,7
172) 2004 ve 2009 enflasyon oranları nelerdir?
172) 9.3 ve 6,5
173) Küresel krizle mücadelede uygulanan para politikası önlemlerinin başında ne gelir?
173) Merkez Bankalarının faiz oranlarını düşürmesi gelir.
ÜNİTE 11
174) Osmanlının ilk parası nedir ne zaman basılmıştır?
174)Akçe 1326 yılında basıldı
175) Osmanlının ilk kâğıt parası nedir ne zaman basıldı?
175)Kaime 1843 yılında basıldı
176) Kaime ne zaman hangi olay sonrasında kaldırılmıştır?
176) Osmanlı Rus savaşlarından sonra 1879 yılında 4 kaime 1 altına eşitlenmiş ve kaime dolaşımdan kaldırılmıştır.
177) Türk lirasının değerini kaybetmesi üzerine çıkarılan kanun nedir?
177) Türk parasının kıymetini koruma kanunu 1930
178) Merkez bankası ne zaman kurulmuştur?
178) 1715 sayılı yasa ile 30 Haziran 1930 da kuruldu 3 Ekim 1931 çalışmaya başladı.
179) Merkez bankasının temel amacı nelerdir?
179) Ülkenin kalkınmasına desteklemek için reeskont oranlarını belirleyecek, para piyasasını ve para dolaşımını düzenleyecek, Hazine işlemlerini yerine getirecek, hükümetle birlikte Türk parasının değerini korumak için tüm önlemleri alacak.
180) Halen yürürlükte olan 2001 tarihli 1211 sayılı kanuna göre merkez bankasının temel amacı nedir?
180)Fiyat istikrarı sağlamak
181) Merkez bankasının temel görevleri nelerdir?
181) a)Açık piyasa işlemleri yapmak, b)hükümetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek, Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerinin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak c)Bankaların ve bankalarca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek d)reeskont ve avans işlemleri yapmak e)ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek f)Türk Lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek g)Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirler almak h)mali piyasaları incelemek I) Bankalardaki mevduatın veda ve türleri ile katılım bankalarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek
182) Merkez bankasının temel yetkileri nelerdir?
182) a)Banknot ihracı tek elden bankaya aittir, b)hükümet ile enflasyon hedefini tespit eder, c)para politikası uygulama, d)olağanüstü durumlarda TMSF ye avans vermeye, e)bankalara kredi vermeye, f)bankaların ödünç para verme esaslarını istemeye, g)bankalardan bilgi ve belge istemeye yetkilidir
183) Merkez bankasının organları nelerdir?
183)Genel kurul, başkanlık, Banka meclisi, Denetleme kurulu, yönetim komitesi, para politikası kurulu ve şubeler
184) Reeskont, iskonto ve faiz oranlarının saptanması açılacak kredilerin koşullarının belirlenmesi, Türk parasının değerinin belirlenmesi ile yetkili olan organ merkez bankasının hangi organıdır?
184) Banka meclisi
185) TCMB kanununda yapılan son değişikliklerin bankaya hangi özellikleri kazandırdığı ifade edilebilir?
185) a)Amaç ve araç bağımsızlığı, b)hesap verebilirlik ve kamuoyunun bilgilendirilmesi, c)finansal bağımsızlık, d)para politikası kurulu, e)nihai borç verme mercii, f)finansal sistemin ve ödeme sistemin gözetimi, g)idari bağımsız
186) Mali sistemin temel fonksiyonu nedir?
186) Fon ihtiyacı olan kesimlere, fonların transferini sağlamaktır.
187) Türkiye’de mali kesim kaç grupta incelenir ve nelerdir?
187) 1. Merkez Bankası (parasal yetki kurumu) 2. Mali hizmet kuruluşları (aracı kuruluşlar) 3. Diğer mali kurumlar (para yapma gücü olmayan) 4. Yarı mali kurumlar (SGK)
188) Ülkemizde gerçek anlamda ilk kurulan banka nedir?
188) İstanbul bankası 1847
189) Osmanlı devletinde ilk ticaret ve mevduat bankası olup yabancı sermaye ile kurulan banka hangisidir?
189) Osmanlı bankası 1856
190) Osmanlı devletinde kurulmuş ilk ulusal sermayeli banka hangisidir?
190) Memleket sandıkları 1861
191) Cumhuriyet döneminde İzmir iktisat kongresi sonrası alınan kararla kurulan ilk özel banka hangisidir?
191) İş bankası 1924
192) Merkez bankası kaç yılında kurulmuştur?
192) 1930
193) Türk bankacılık sektörünü 2000 yılların başında sarsıntıya sürükleyen nedenler nelerdir?
193) a)Sermaye yetersizliği, b)bankaların yüksek miktarda döviz pozisyonu taşıması, c)banka ve kambiyo genel müdürlüğünün kontrol ve denetimde yetersiz kalması, d)holding bankalarının grup içi
kredi kullanımındaki sınır tanımayan davranışları.
194) 5411 sayılı bankacılık kanunun amacı nedir?
194) Değişen ve gelişen bankacılık faaliyetlerinin ve bunlara ilişkin risklerin daha iyi bir yasal çerçeveye oturtulması denetim ve gözetim faaliyetlerinin sistematik bir yapıya kavuşturulması ulusal program çerçevesinde bankacılık mevzuatının AB mevzuatı ve diğer uluslar arası standartlara uyumlaştırılmasıdır.
195) 5411 sayılı bankacılık kanunun getirdiği yenilikler nelerdir?
195) a)Kanunun kapsam maddesi genişletilmiştir, b)faaliyet konuları sayılarak Avrupa birliği direktiflerine uyum sağlanmıştır, c)bağımsız denetim değerleme, derecelendirme ve destek hizmeti kuruluşlarının görev tanımları yapılmış, d)yeni tanımlar getirilmiş (kredi kuruluşu gibi), e) koruyucu hükümler çerçevesinde ana ortaklık bakımından bütün sınırlamaların ve standart oranların konsolide bazda dikkate alınması bunların bildirimi zorunlu hale getirilmesi, f) kredi tanımı genişletilmiş, g) denetim ve bunun sonucunda alınacak önlemler açıkça belirtilmiştir.
196) 5411 sayılı kanuna göre Türkiye’de kurulacak bir bankanın bütçesi ne kadar olmalıdır?
196)30 Milyon TL
197) 5411 sayılı kanuna göre, Bankaların özkaynak (sermaye yeterliliği) bulundurmasının sebebi nedir?
197)Bankaların faaliyetlerinde karşılaşacakları riskler nedeniyle, oluşabilecek zararlara karşı yeterli özkaynak bulundurulması hükmüne varılmıştır. Bankalar yüzde 8 oranından az olmamak üzere belirlenecek sermaye yeterliliği oranını hesaplamak, tutturmak ve sürdürmek zorundadır.
198) 5411 sayılı kanuna göre Türkiye’de bankalar diğer kanunlarla öngörülen hükümler saklı kalmak kaydıyla hangi işlemleri yapabilir?
198)Mevduat ve katılım fonu kabulü, nakdi gayri nakdi ve her suret ile kredi verme, her türlü ödeme ve tahsilât işlemleri, çek ve kambiyoların satın alma işlemleri, saklama hizmetleri, kredi kartı ve banka kartlarının ihracı ve bunların faaliyetlerinin yürütülmesi, para piyasası araçlarının alım satımı, kıymetli maden ve taşların alım satımı, basit veya karmaşık yapıda ki finansal araçların alım satımı, sermaye piyasalarının alım ve satımı, sermaye piyasalarının satışına aracılık işlemleri, başkalarının lehine teminat gibi garanti işleri, yatırım danışmanlığı işlemleri, portföy işletmeciliği ve yönetimi, alım satım işlemlerine ilişkin piyasa yapıcılığı, faktöring ve forfaiting işlemleri, bankalar arası para alım satım işlemlerine aracılık, finansal kiralama işlemleri, sigorta acenteliği ve bireysel emeklilik işlemleri, kurulca belirlenecek diğer hizmetler (maddeler kısaltılarak yazılmıştır)
199) Bankaların kullandırabileceği kredi miktarı ne kadardır?
199)Toplam öz kaynağının % 25’ini aşamaz
200) 1863 yılında kurulan Bank-ı Osmani Şahane’ye kaç yıl süreyle banknot basma yetkisi verilmiştir?
200)30 yıl süreyle banknot basma yetkisi verilmiştir.
201) T.C. Merkez Bankası ne kadarlık bir sermaye ile faaliyete geçmiştir?
201)15 milyon TL
202) TCMB pay senetlerinde A grubu pay senetleri kime aittir?
202) Devlete aittir.
203) Merkez Bankası başkanı kaç yıllık süreyle ve kim tarafından atanır?
203) 5 yıllık süreyle, Bakanlar Kurulu tarafından atanır.
204) Mevduat Bankaları nelerdir?
204) a) kamu ticari bankaları b)özel ticari bankalar c)yabancı bankalar d)katılım bankaları
ÜNİTE 12
205) Ödemeler Dengesi Politikası nedir?
205) Hükümetlerin ödemeler dengesini sağlamak, denge bozulur ise dengeye getirmek için yapmış olduğu tüm faaliyetleri kapsayan bir politikadır.
206) Ödemeler dengesinin hesapları nelerdir?
206) 2 ana hesabı vardır. Bunlar Cari İşlemler Hesabı ile Sermaye Hesabıdır.
207) Ödemeler dengesi verileri neye dayanır?
207) Büyük ölçüde döviz kayıtlarına dayanır.
208) Türkiye’de ödemeler dengesi uygulaması kaç dönemde incelenir?
208) 2 dönemde incelenir. Eski uygulama ve 1984 yılı öncesine dayanır.
209) Türkiye’de Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planının ilk uygulama yılı nedir?
209) 1963’tür.
210) Ödemeler dengesinin dar anlamdaki tanımı nedir?
210) Bir yıl içinde bir ülkenin yerlileri ve yabancıları arasında yapılan ödemelerin sistematik olarak tutulduğu belgedir.
211) IMF’ye göre ödemeler dengesinin geniş anlamda tanımı nasıldır?
211)Belirli bir süre içerisinde bir ekonominin yerlileri ile yabancıları arasında meydana gelen ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tespit edildiği istatistikî belgedir.
212) Uluslar arası denge açısından ülkelerin ödemeler dengelerinin açık ve fazlaları toplamda birbirine eşit olması zorunluluğunun nedeni nedir?
212) Çünkü bir ülkenin açığı diğer bir ülkenin fazlası ile kapatılır.
213) Hizmetler (görünmez işlemler ) dengesi nedir?
213)Hizmet kalemleri gelir ve gider toplamları arasındaki farka denir.
214) Karşılıksız transfer hesabı neyi kapsar?
214) Bir ülkenin satın alma gücünün diğer ülkelere ticari amaçlar dışında karşılıksız devredilmesi durumunda ortaya çıkan ekonomik işlemleri kapsar
215) Cari işlemler dengesi nedir?
215) Cari işlemler hesabının üç alt hesabının alacak ve borçlu tarafların toplamı arasındaki farktır
216) Ödemeler dengesi ve döviz kayıtları arasında ki farklılıklar nelerdir?
216) A) Kapsam; ödemeler dengesinde olmayan kalemler döviz kayıtlarında olabilir. B) Sınıflandırma; döviz kayıtları döviz giriş ve çıkışları esnasında meydana gelir, işlemler ise mülkiyet değişimi sırasında kaydedilir C) zamanlama; döviz kayıtları resmi para otoritelerinin kontrolü için ödemeler dengesinden daha ayrıntılı şekilde sınıflandırılır.
217) FOB ve CIF nedir?
217) FOB: İhracatçının ürünleri nakliye yapılacağı geminin güvertesine taşıyana kadar olan sorumluluğunu içerir. CIF: Mal bedeli, sigorta ve navlunu kapsamaktadır.
218) Hizmetler dengesinin fazla vermesinin arkasındaki en önemli faktör nedir?
218) Turizm gelirleri
219) Cari işlemler açığını oluşturan etken nedir?
219) Tasarrufların azalması (tüketimin artması) veya yatırımların çok hızlı artmasıdır.
220) Türkiye’de cari işlemler ve sermaye hesapları açıkları nasıl finanse edilmiştir?
220) Rezerv hareketleriyle finanse edilmiştir.
221) Dış Ticaret Politikası nedir?
221) Ödemeler dengesinin cari işlemler hesabındaki ihracat ve ithalat kalemleri üzerindeki tüm hükümet faaliyetlerini kapsayan bir çeşit dış ekonomi politikasıdır.
222) Dış ticaret politikaları kaça ayrılarak incelebilir?
222) İçe dönük ve dışa açık olarak iki şekilde
223) Dış ticaret ne ile ilgilidir?
223) Kaynak tahsisi ile ilgilidir
224) Dünya ülkeleri, uyguladıkları dış ticaret politikalarına göre kaç gruba ayrılır.
224) a)Dışa açık b)içe dönük, c)dışa kısmen açık d)kısmen içe dönük
225) Dışa açık dış ticaret uygulayan ülkelerin izledikleri politikalar nelerdir ve hangi ülkelerdir?
225) Dolaysız kontroller asgari seviyede olup efektif koruma oranları düşüktür. Kore ve Singapur
226) Dışa kısmen açık dış ticaret uygulayan ülkelerin izledikleri politikalar nelerdir ve hangi ülkelerdir?
226)Efektif koruma oranları kısmen düşük dolaysız kontroller yaygın kullanılmaz. Brezilya, Endonezya, Malezya, Tayland, Şili, İsrail, Türkiye (1980 den sonra)
227) Kısmen içe dönük dış ticaret uygulayan ülkelerin izledikleri politika nasıldır ve hangi ülkelerdir?
227) Ülke içini hedefleyen üretim karlıdır, efektif koruma oranları yüksek, dolaysız kontroller yaygın, döviz kuru aşırı değerlidir. Kolombiya, Kenya, Meksika, Pakistan, Filipinler, Senegal, Sri Lanka,
228) İçe dönük dış ticaret uygulayan ülkelerin izledikleri politika nasıldır ve hangi ülkelerdir?
228) En önemli göstergesi ülke içine yönelik üretimin çok karlı olmasıdır. Efektif koruma oranları çok yüksek olup, dolaysız kontroller yaygındır, döviz kuru aşırı değerlidir. Bangladeş, Bolivya, Gana, Hindistan, Nijerya, Peru, Sudan, Tanzanya ve 1980 öncesi Türkiye
229) Yapısal sorunların çözülebilmesi için dünya trendlerine uygun bir ürün yapısına ulaşması ve istikrarlı bir ihracat artışı sağlayacak bir stratejik planın belirli bir vizyon doğrultusunda oluşturulması amacıyla 2004 yılında dış ticaret müsteşarlığı tarafından hazırlanan plan nedir?
229) İhracat stratejik planıdır.
230) İhracat stratejik planın amacı nedir?
230) Sürdürülebilir ihracat artışını sağlayacak ihracat yapısını oluşturmak.
231) Dünya Bankasına göre, Türkiye hangi yıllarda içe dönük politikalar izlemiştir?
231) 1963 – 1973 yılları arasındadır.
232) Osmanlıda dış ticarete ilişkin veriler kaç yılından sonra tutulmaya başlanmıştır?
232) 1873 yılından sonra tutulmaya başlanmıştır.
233) Bir ekonomide dış ticaretin yerini belirlemede en önemli kriter nedir?
233) İhracat ve ithalatın o ülkenin GSUG içindeki oranının bulunmasıdır. Bunun yanı sıra kişi başına ihracat ve ithalat değerleri ile dünya ihracat ve ithalatındaki payının diğer ülkelerle karşılaştırılması da kriter olabilir
234) 2009 yılında ihracatın GSUG deki oranı kaçtır?
234) %18.78’dir.
235) Türkiye’nin dış ticareti zaman içinde incelendiğinde ortaya hangi gerçek çıkmaktadır?
235) Türkiye geleneksel olarak OECD ülkeleriyle ticaret yapmaktadır.
236) İhracatımızda ilk sırayı kim alır.
236) Almanya daima birinci sıradadır. İkinci sırayı zaman zaman ABD, İtalya ve İsviçre almıştır.
237) Ülkeler bazında incelendiğinde, Rusya’dan sonra ithalatta en fazla ağırlığı bulunan ülkeler kimdir?
237) Almanya, Çin, ABD ve İtalya’dır.
238) Karadeniz Ekonomik İşbirliği Bölgesi içinde önemli bir ekonomik potansiyele sahip Rusya ile ne zaman Doğalgaz Sevkiyatına dair anlaşma yapılmıştır?
238) 18 Eylül 1984 tarihinde anlaşma yapılmıştır.
239) Türkiye’nin tarımsal ürün ihracatı içinde en önemli yeri ne tutmaktadır?
239) Bitkisel ürünler (pamuk, tütün, fındık, kuru üzüm gibi dört klasik ürün) gelmektedir.
240) İhracatın ana mal grubuna göre incelendiğinde hangi mallar ağırlığını korumaktadır?
240) Ara mallar
241) Dünya ekonomisinde 1980-2009 yılları arasında ihracatın ithalatı karşılama oranı % 100 olan üç sanayileşmiş ülke hangileridir?
241) Almanya, kanada, Japonya
242) Türkiye’nin ithalatının sektörel dağılımı incelendiğinde, en önemli sektör hangisidir?
242) Sanayi sektörüdür. Sektörde imalat sanayi ürünleri önemli yer tutmaktadır.
243) Sürdürülebilir ihracat artışını sağlamak amacıyla neler yapılmalıdır?
243) Inovasyona ve AR-Ge’ye dayalı, katma değeri yüksek, markalı ürün ve hizmetlerin üretim ve pazarlama süreçleri desteklenmelidir.
ÜNİTE 13
244) Osmanlı Devletinin gümrükler ve dış ticaret üzerinde kontrol yetkisi ve denetimi yapan kuruluş kimdir?
244) Düyun-u Umumiye idaresidir.
245) Türkiye Cumhuriyeti gümrüklerine ne zaman hakim olabilmiştir?
245) 1929 yılında Lozan Anlaşmasının geçici maddesi yürürlükten kaldırılarak hakim olmuştur. (1923-1929 arası hakim olamamıştır)
246) Dar anlamda döviz nedir?
246)Yabancı paralar üzerine yazılı ticaret poliçelerini ifade eder
247) Geniş anlamda döviz nedir?
247) Bütün yabancı paralar ile yurt dışında geçerli her türlü ödeme aracı ve senettir.
248) Kambiyo nedir?
248) Yabancı ülke parasıyla yazılı ticari senet havale ve çek şeklindeki dövizdir.
249) Kambiyo işlemlerinde efektif nedir?
249) Yabancı ülke kâğıt parası veya banknotu ile altın ve gümüşe denir.
250) Kuvertür nedir?
250) Yabancı ülkede yapılacak ödemenin döviz karşılığı olan dövizdir.
251) Uluslar arası döviz borsalarında döviz fiyatının belirlenmesindeki usuller nelerdir?
251) Bunlar serten ve enserten usullerdir. serten; ulusal para biriminin yabancı ülke parasıyla ifade edilmesidir. Enserten; yabancı para birimini ulusal para birimi ile gösterilmesidir.
252) Türkiye cumhuriyetinde döviz rejimini düzenleyen ilk yasa hangisidir?
252) 1447 sayılı menkul kıymetler ve kambiyo kanunu (16 Mayıs 1929)
253) 1447 sayılı menkul kıymetler ve kambiyo kanunu ile maliye bakanlığına verilen yetkiler nelerdir?
253) Döviz spekülasyonlarını önlemek, döviz alım satım işlemlerini düzenlemek ve sınırlandırmak konularında yetki verilmiştir.
254) Türk parasının kıymetini koruma kanunu ne zaman çıkarılmıştır?
254) 25 Şubat 1930 1567 sayılı
255) Türkiye ile IMF arasında imzalanan IMF kuruluş anlaşması (ana anlaşma) kaç yılında hangi yasa ile çıkarılmıştır?
255) 5016 sayılı yasa 19 Aralık 1946
256) Resmi konvertibilitenin özellikleri nelerdir?
256) Üye ülkeler, Merkez bankaları veya diğer devlet organları arasında geçerlidir. Üye ülkeler başka bir üyenin elinde bulunan kendi ulusal parasını, bu üyenin talep etmesi durumunda satın almak zorundadır. Ancak bu paranın yakında gerçekleştirilmiş cari işlemler ile ilgili olmaması gerekir. Ulusal parasını satın alan üye ülke, karşılığını SDR ( SDR, özel çekme anlamına gelir, IMF tarafından oluşturulan uluslararası bir ödeme ve rezerv aracıdır.) veya dönüştürme talebinde bulunan üye ülkenin parasıyla ödeyebilir
257) Döviz Denkleştirme Fonu nedir?
257) Fiyatlar yükseldiğinde, açık piyasa işlemleriyle piyasaya müdahale edilmesidir.
258) 11 Ağustos 1989 tarihli Türk parasının kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karar ile ne sağlanmıştır?

4

Eylül
2012

Genel Kültür Bilgileri

Yazar: arafat  |  Kategori: GENEL KÜLTÜR  |  Yorum: Yok   |  304 Kez Okundu

- Abbasi devletini Moğollar yıktılar.
– İlk deniz altıyı geliştiren Osmanlı bilgini İbrahim Efendi
– Kırgızistan’ın başkentinin adı Bişkek
– Fas’tan İspanya’ya geçerek gemileri yakan Tarık Bin Ziyad
-Mısır’ı fetheden komutan sahabe Amr Bin As
– Lübnan’ın başkenti Beyrut
-İspanya’nın başkenti Madrid
-Romanya’nın başkenti Bükreş
– Macaristan’ın başkenti Budapeşte
-Polonya’nın başkenti Varşova
-Tacikistan’ın başkenti Duşanbe
– Özbekistan’ın başkenti Taşkent
-Müslümanlara Anadolu’nun kapısını açan savaş , Malazgirt
– Türkiye’nin Irak ile sınır kapısı Habur
-Türkiye’nin en uzun nehri ,Kızılırmak
-Afganistan’ın başkenti ,Kabil
-İlk Osmanlı halifesi ,Yavuz Sultan Selim
– Kızıl denizi Akdeniz’e bağlayan kanal
Süveyş kanalı
– Ayasofya cami 1935 yılında müzeye çevrildi.
– Nato 1949 yılında kuruldu.
-Osmanlı devleti ilk matbaayı 1729 yılında kurdu.
-Türkiye’de ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapıldı?
-1951 yılı İmam Hatip Okullarının açılışı.
– Süleymaniye camii’nin temeli 1550 yılında atıldı.
– Birleşmiş Milletlerin kuruluş tarihi:1945
– Camilerde hutbeler 1925 yılında Türkçe okutulmaya başlanmıştı.
– Türkçe ezan 1932 yılında okutulmaya başlandı.
-TRT 1964 yılında kuruldu.
-Tevhid-i Tedrisat Kanunu 3 mart 1924 tarihinde çıkmıştır.
-Divanü Lugat-it-Türk adlı eseri ,Kaşkarlı Mahmud’a aittir.
-İstanbulu ilk kuşatan Türk devleti ,
Avarlar
-TBMM’ni ilk tanıyan ilk devlet: Afganistan
– Nüfusu en kalabalık 5 şehrimizi sırayla :İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana

4

Eylül
2012

Mbst Sınavını Kazandıracak Seçme Notlar-2

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  411 Kez Okundu

1- Sadece merfu hadisleri fıkıh konularına göre tasnif eden eserlere ne ad verilir? Sünen

2- Mürsel hadis; tabiinin sahabeyi atlayarak direkt Hz. Peygamber’e izafe ettiği hadistir.

 3-Merfû hadis; Hz. Peygamber’e izafe edilen söz, fiil ve takrirlerdir.

 4- Maktu hadis; rivayetin tabiine izafe edilmesidir.

5-“Râvi ile Hz. Peygamber arasında en az vasıtanın (ravinin) olduğu senede  Ali İsnad  denir .

6-Senedi muttasıl olarak rivayet edilmiş olan merfu hadise Müsned adı verilmiştir.

7-Süneni Erbaa nedir?Bunlar, sırası ile En-Nesâ’î’nin Sünen’i, Ebû Dâvût’un Sünen’i, et-Tirmizi ve İbn Mâce’nin Sünen’leridir.

8-İslam düşünce tarihinde kimliklerini gizleyerek yazmış oldukları  risalelerde görüşlerini toplamak suretiyle ansiklopedik bir eser meydana getiren ekol İhvan-ı Safa

9- Miras konusunu Nisa Suresi ayrıntılı bir şekilde ele alır.

10- Vucuh, bir kelimenin birkaç anlama gelmesidir.  Nazâir ise birkaç kelimenin aynı  anlama vaz’ edilmesidir.

11- “İnsan, melek ve cin gibi varlıkların yahut da bir topluluk veya kabilenin,

Kur’ân’da açıkça değil de ism-i işâretler, ism-i mevsuller, zamirler, cins isimler,

belirsiz zaman zarfları ve belirsiz mekân isimleriyle zikredilmesi” Mübhemâtü’l-Kur’ân ilmi disiplin çerçevesinde incelenmektedir

12-Muvalat: Abdest alırken organların kurumadan peş peşe yıkanmasını ifade eden terim  .

13- Büyük günah işleyen kimseyle ilgili Ehli Sünnet’in yaklaşımını yansıtan ifade

,Kişi işlediği günahı helal saymadıkça kâfir olmaz.

15- “Kulları için en iyi olanı yaratması Allah için gereklidir” ve “kul fiillerinin

hâlıkı’dır” şeklindeki düşünceler, Mutezile’nin beş esasından Adalet  ile ilgilidir.

 16- Kelam tarihinde Felsefi Kelam döneminin sistemli bir şekilde başlatılması

noktasında büyük rolü olan “el-Metâlibu’l-Aliye ve el-Muhassal” adlı eserlerin

yazarı  Fahrettin Razî

18-Istıslahı en çok kullanan mezhep Malikî

19- Hanefi mezhebinde  “Tarafeyn” diye adlandırılan iki imam, Ebu Hanife-Muhammed

20-Dinler üç kısma ayrılır.

1-Hak din: Allah (c.c.) tarafından Peygamberler vasıtasıyla insanlara bildirilen ve hiçbir değişikliğe uğramadan günümüze ulaşan dindir. Bu din İslam dinidir.

2-Muharref Din: Allah tarafından Peygamberler vasıtasıyla bildirilen, fakat sonradan insanlar tarafından değişikliğe uğrayan dindir. Hiristiyanlık ve Yahudilik gibi.

3-Batıl Din:İnsanlar tarafından uydurulan dinlerdir. Putperestlik gibi.

21-Kitap, sözlükte “yazmak ve yazılı belge” anlamına gelir. Terim olarak ise, Allah Teala’nın kullarına yol göstermek ve aydınlatmak üzere peygamberine vahyettiği sözlere ve bunun yazıya geçirilmiş şekline denir. Çoğulu “kütüb”dür. Hıristiyan ve yahudilere ilahî kitap olarak İncil ve Tevrat verildiğinden onlara “Ehl-i kitap” denilmiştir. İlahî kitaplara Allah katından indirilmiş olması sebebiyle “kütüb-i münzele” veya “semavî kitaplar” da denilir.

22-Selef-i Salihin:Ashab-i Güzin ile Tabiine   denir.

23-Müsned:İmam  Ahmed ibni  Muhammed  İbni Hanzeleye aittir.

24-Edille-i Erbaa:(Usul-i Erbaa, 4  delil, dört esas)Kitap, sünnet,icma  ve kıyas.

25-Fıkıh:İslam  hukukuna ait  ilme Fıkıh denir.

25-Eimme-i Erbaa(Dört imam):Dört  ameli  mezhep imamlarımızdır.

26-Eimme-i Selase:İmam-ı  Azam dan başka  üç imama  eimme-i selase   denir.

27-Müstehab olan şeylere;mendup,fazilet,nafile ,tatavvu, edeb adı  da denir.

28-Başın  tamamını  bir su ile  meshetmeye Kaplama Mesih denir.

29-Tesvib:Beş vakit namazlar için ezan  okunduktan sonra , ayrıca  cemaatı çağırma  maksadıyla  vakti sala gibi  birifade kullanılmasına tesvib, tekrar bildirme  demektir.

30-Bir namazı vaktinde kılmaya  eda, vaktinden  sonra kılmaya  da kaza dendir.

31-Ahd-i atik :Tevrat

32-Ahd-i cedid :İncil.

 33-Ezanı ruyasında öğrenen sahabi,Abdullah bin Zeyd’dir

34–Rasul :Allah tarafından kendisine kitap verilen Peygamber demektir.
35-Başlangıçta Rasulullah s.a.v. aleyhinde hicviyeler yazdı, fakat sonra pişman olup Medineye af olunmak ümidi ile gitti. Rasülullah s.a.v.’ın huzurunda müslümanlığı kabul etti ve Hz. Peygamber s.a.v.’i öven meşhur “BÜRDE” Kasidesini okudu. Rasülullah s.a.v. çok memnun kaldı, sırtından hırkasını çıkararak ona giydirdi. Bu şair Sahabi,Kab b. Züheyr r.a.’dır.
36-Kabe’nin etrafında usülüne göre yedi defa dolaşmaya Tavaf denir.

37-Metaf: Tavaf edilen yere denir. Mesa: Safa ile Merve arasında Say edilen yere denir.
38-Aişe Annemize münafıklar tarafından atılan iftira, ifk hadisesi olarak tarihe geçmiştir. Bu olay Mureysi gazasında olmuştur.
39-Su bulunmadığı için teyemmümün farz kılınması Müreysi gazası  esnasında.
40-Mekkenin Fethinin sebebi ,Hudeybiye andlaşmasının bozulması.

Toplam 195 sayfa, 102. sayfa gösteriliyor.« İlk...102030100101102103104110120130...Son »



© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.