27

Ocak
2014

EMEVİLER VE ABBASİLER

Yazar: arafat  |  Kategori: GENEL KÜLTÜR  |  Yorum: Yok   |  235 Kez Okundu

EMEVİLER VE ABBASİLER
Emeviler, Dört Halife Dönemi’nden (632-661) sonra Müslüman Arap devletine egemen olan hanedandır. Hz. Ali’nin 661’de öldürülmesinden sonra başa geçen Emeviler, 750’de Abbasiler tarafından yıkılıncaya değin hüküm sürdüler. Endülüs Emevi Devleti nin kurucusu I. Abdurrahman Hişam b. Abdülmelik in torunudur.
Emeviler dönemi, İslâm birliği açısından alınacak çok büyük dersler ve ibretlerle doludur. Büyük fetihler yapılmasına, İslâm topraklarının genişlemesine rağmen İslâm birliğini engelleyen dâhili hastalıkların büyük bir kısmının bu dönemde devlet yöneticilerini alt ettiğini, tefrikanın ve ırkçılığa varan milliyetçilik ve kabilecilik anlayışı ve uygulanmalarının Müslümanları nasıl parçaladığını ve kardeş kanı döktüğünü ve bunlar nedeniyle de devletin ömrünün kısa sürdüğünü görüyoruz. O dönemde saçılan fitne ve ayrılık tohumlarının nesilden nesile bugüne kadar geldiğini de görüyoruz.
İslâm tarihinde “Dört Halife Devri”nden sonra İslâm Devleti’nin başına gelen hanedana verilen ad. “Beni Ümeyye” de denir. Emevî iktidarı, Doğu ve Batı Emevîleri olmak üzere ikiye ayrılır. Doğu Emevîlerine (661-750) Suriye ya da Şam Emevîleri, Batı Emevîlerine (756-1031) ise Kurtuba ya da Endülüs Emevîleri denir. Hanedanın adı, bu devleti kuran Muaviye bin Ebu Süfyan’ın mensup olduğu Kureyş’in “Beni Ümeyye” soyundan gelmektedir. Halife Ali’nin şehit edilmesi üzerine İslâm Devleti’nin başına I. Muaviye geçti (661). Muaviye, Osman zamanında 640′ta Suriye (Şam) valiliğine atanmıştı.
Muaviye, Hz. Ali’nin 661′de öldürülmesinden sonra halifeliğini ilan etti ve böylece Emevi yönetimi başladı. Muaviye, halifeliğini tanımayanları sert bir biçimde bastırdı ve iç karışıklıklara son verdi. Ardından yeni fetihlere girişti. Emevi egemenliğini doğuda Hindistan sınırına, batıda Kuzey Afrika’ya, oradan da Güney İspanya’ya kadar yaydı. Yeni kurulan donanmayla 669-678 arasında Bizans’ın başkenti Konstantinopolis’i (İstanbul) ele geçirmek için seferler düzenlendi, ama başaramadı. Muaviye 680’de öldüğünde ardında güçlü bir devlet bıraktı. Artık halife bir kurul tarafından seçilmiyor, babadan oğula geçiyordu. Nitekim Muaviye’nin yerine oğlu I. Yezid halife oldu.
Emevi Devleti, Abbasilerin 718’de başlayıp otuz yıl süren kararlı muhalefeti sonucunda 750
yılında yıkıldı Emevilerin başkenti Şam, Abbasilerin Bağdat’tır.Emevi halifeleri Emiru’l-Mü’minin, Abbasi halifeleri ise İmamu’l-Müslimin unvanını kullandılar.
Emevîler: Dört Halîfe Devrinden sonra İslâm devletinin başına, halîfe(devlet başkanı) olarak Muâviye seçildi. Onun Ümeyyeoğullarına mensubiyetinden dolayı devlet, “Emevîler” adı ile anıldı. Böylece İslâm târihinde Emevîler devri başlamış oldu. Şam’daki Emevî halîfeleri 661(H.41)den 750(H.132)ye ve İspanya’daki Endülüs Emevî Sultanlığı da 756(H.138)dan 1492(H. 898) târihine kadar devâm etti. Şam’daki Emevî Halîfeliğini Abbâsîler devri tâkip etti.
Emevîler Çin, Orta Asya, Hazar ülkesi, Hindistan, bütün Orta Doğu ülkeleri, Kuzey Afrika’dan İspanya dâhil Avrupa içlerine kadar aralıklarla sekiz yüzyıl hüküm sürdü. Emevîler, İslâm dînini İspanya’dan Avrupa’ya soktu. Fas, Kurtuba ve Gırnata Üniversitelerini kurup, batıya ilim ve fen ışıklarını yaydılar.
Tarık bin Ziyat savaş başlamadan önce askerlerine şu konuşmayı yapmıştır: “Ey insanlar! Kaçılacak yer neresi? Arkanızda deniz, önünüzde düşman. Sizin için sabır ve doğruluktan başka çare yok. Bilesiniz ki siz bu adada, oburlar sofrasındaki yetimlerden
daha zayıfsınız…”
HAŞİMİLER SOYU,Peygamberimizın atası Abdülmenaf’ın oglu Hasım’ın soyundan gelenlere verilen ısım. Haşım’ın dört oğlu ve beş kızı vardı. Soyu, çocuklarından şeybe (Abdulmuttalib) ile devam etmiş ve bu soydan gelenlere Haşımoğulları (Benu Haşım) denmiştir. Haşım’ın, Abdulmuttalıb’den başka erkek çocuklarının nesilleri devam etmemiştır (Taberi, a.g.e., III, 1082).
Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin dedesinin babası olan Hâşim’in neslinden olanlar. Benî Hâşim de denir. Hâşimoğulları demektir. Peygamberimizin babasının ismiAbdullah, dedesinin ismi Abdülmuttalib’dir. Sonra ceddi sıra ile; Hâşim (Amr), Abdü-Menâf (Mugire), Kuseyy (Zeyd), Kilâb,
Mürre, Ka’b, Lüveyy, Gâlip, Fihr (Kureyş), Mâlik, Nadr, Kinâne, Huzeyme, Müdrike (Âmir), İlyas, Mudar, Nizâr, Me’add ve Adnân’dır.
Hazret-i Ali’nin ve oğlu hazret-i Hasan’ın halîfeliğinden sonra, hilâfet (İslâm devlet başkanlığı) hazret-i Muâviye’nin halîfe seçilmesiyle Emevîlere geçmiş ve 750 senesine kadar devâm etmiştir. Bu târihten sonra, Peygamberimizin amcası olan hazret-i Abbâs’ın soyundan gelen Hâşimîler halîfe olmuşlar ve “Abbâsîler” adı ile şöhret bulmuşlardır. İlk Abbâsî halîfesi Ebü’l-Abbâs Abdullah’tır.
Bunların Bağdat’taki hilâfetleri 1258 yılına kadar devâm etmiştir. Hülâgu’nun Bağdat’ı yıkıp yakmasından sonra, Mısır’a yerleşen Abbâsî halîfelerinin sonuncu su Yâkûb bin Müstemsikbillah hilâfeti kendi arzusu ile Mısır ve Hicaz fâtihi Yavuz Sultan Selim Hana teslim etti.
Kaynak:
1-Emeviler,İbarahim SARIÇAM, T. Diyanet Vakfı Yayınları
2-İslam Tarihi-2,Sakarya Üniversitesi.
3- Mehmet Özdemir, Endülüs Müslümanları-1
4- Rehber Ansiklopedisi
5- Taberi, a.g.e., III, 1082
6- TDV İslâm Ansiklopedisi.

yorumlar:

Hiç Yorum Yapılmamış!

yorum yapmak ister misin?




© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.