6

Ağustos
2012

Din – İman – İbadet – Siyer – Hadis – İbadet – Ahlak – İnsan Hakları ve Diyalog

Yazar: arafat  |  Kategori: MSTS  |  Yorum: Yok   |  662 Kez Okundu

MBSTS GENEL BİLGİLER
1-İslami kaynaklarda vahye dayanan dinler için genellikle “milel”, bâtıl dinler için “nihal” kelimeleri de kullanılır.
2-Mecûsîlik: En eski dinlerden biriydi ve Zerdüşt’ün getirdiği dinin bozulmuş şekline verilen addır.
3- Yehova Şâhitleri: Amerika Birleşik Devletleri’nde Ch. Şarl Russel tarafından 1872’de kurulan, 1931 senesinden sonra kendilerini bu adla tanıtmaya çalışan mezhep ve misyoner teşkilâtına verilen ad.
4-Reenkarnasyon: “Eskiyen elbiselerimizi değiştirmemiz gibi eskiyen bedeni değiştiren” bir ruhun yani “ruh göçü” inancı.
5-Tenâsüh: Ölen insanların ruhunun bir hayvan ya da bir insan bedenine girmesi inancı, ruh göçü de denilir. Musevi; Mû sâ’ya inanan, Mûsâ’nın izinden giden anlamındadır.
6-Yahûdîlik’teki Önemli Semboller: Kudü s’teki Mabed, Yahû dîliğ in odak noktasını teşkil etmektedir. Yahû dîliğ in sembolleri arasında en önemli yeri Yedi Kollu Şamdan (Menora) ile Altı Kö şeli Yıldız (Davud’un Yıldızı) tutar.
7-Hristiyanlık inancı 3 büyü k mezhebe (Katolik, O rtodoks ve Protestanlık) ve her mezhep de bir çok kola ayrılmıştır
8-Selefiyye’ye “Ehl-i sünnet-i hâssa”,Mâtürîdiyye ve Eş’ariyye’ye “Ehl-i sünnet-i âmme” de denilir.
9- Zeydiyye: Mest üzerine meshi, gayr-i müslimin kestiğini yemeyi ve Ehl-i kitap’tan bir kadınla evlenmeyi câiz görmezler.
10-Allah’ın Varlığının Delilleri: Allah’ın varlığını ispatlamak için insanın fıtraten Allah inancına sahip oluşu (fıtrat delili), â lemin ve âlemdeki varlıkların sonradan yaratılmış olup bir yaratıcıya muhtaç olduğu (hudûs delili), mümkin bir varlık olan âlemin var olması için bir sebebe ihtiyaç olduğu (imkân delili), tabiatın büyük bir âhenge ve şaşmaz bir düzene sahip olup bunun bir yaratıcının eseri olmasının gerektiği (nizam delili) gibi bazı deliller ortaya koymuşlardır.
11-Zâtî Sıfatlar: Bu sıfatlara tenzîhî sıfatlar ve selbî sıfatlar da denilmiştir
12-Tekvînî İrâde: Tekvînî (yapma, yaratma ile ilgili) irâde; bütü n yaratıkları kapsamaktadır.
13-Teşrîî İrâde: Tekvînî irâde hayra da şerre de, iyiliğe de kötülü ğe de yönelik olarak gerçekleştiği halde teşrîî irâde, sadece hayra ve iyiliğe yönelik olarak gerçekleşir.
14- Cebrâîl: er-Rûhu’l-emîn. Rûhu’l-kuds. Meleklerin efendisi” anlamında seyyidü’l-melâike denilmiştir.
15-Azrâîl: Melekül-mevt.
16-Kirâmen Kâtibîn: Hafaza melekleri.
17-Münker ve Nekir: Kabirde sorgu ile görevli iki melektir.
18-Hamele-i Arş: Arşı taşıyan melekler.
19-Mukarrebûn ve İlliyyûn: Allah’a çok yakın ve O ’nun katında şerefli mevkii bulunan meleklerdir.
20-Rıdvân: Cennet bekçisi.
21-Mâlik: Cehennem bekçi
22-İlâhî kitaplara Allah katından indirilmiş olması sebebiyle “kütü b-i münzele” veya “semâvî kitaplar” da denilir.
23-Suhuf: Hz. Âdem’e 10 sayfa, Hz. Şît’e 50 sayfa, Hz. İdrîs’e 30 sayfa, Hz.İbrâhim’e 10 sayfa gönderilmiştir.
24-Tevrat: Kanun, şeriat ve öğreti. Tevrat’a Ahd-i Atîk ve Ahd-i Kadîm de(Eski Ahit) denilir.
25-Zebur: Yazılı şey ve kitap. Zebur, ilâhî kitapların en küçüğü olup, yeni dinî hükümler getirmemiştir.
26-İncil: Müjde, tâlim ve öğretici. İncil’e Ahd-i Cedîd de (Yeni Ahit) denilir.
27- Kur’ân: Toplamak, okumak, bir araya getirmek.
27-Peygamberlerin küçük hatalarına “zelle” denilir.
28-Ulü’l-Azm: Hz. Âdem, Hz. Nûh, Hz. İbrâhim, Hz. Mûsâ, Hz. Îsâ ve Hz. Muhammed(a.s) ulü’l-azm peygamberlerdir, bütün zorluklara göğüs germede azim ve sebat gösteren peygamberler demektir.
29-Mûcize: İnsanların benzerini getirmekten âciz kaldığı olağanüstü olay.Kur’ân’da mû cize terimi yerine âyet, beyyine ve bürhân kavramları kullanılır.
30-İrhâs: Peygamber olacak şahsın, henüz peygamber olmadan önce gösterdiği olağanüstü durumlardır. Hz. Îsâ’nın beşikte iken konuşması gibi.
31-Kerâmet: Peygamberine gönülden bağlı olan ve ona titizlikle uyan velî kulların gösterdikleri olağanüstü hallerdir.
32-Meûnet: Yüce Allah’ın velî olmayan bir müslüman kulunu, darda kaldığı veya sıkıntıya düştüğü zaman, olağanüstü bir şekilde bu darlık ve sıkıntıdan kurtarmasıdır.
33-İstidrâc: Kâfir ve günahkâr kişilerden arzu ve isteklerine uygun olarak meydana gelen olağanüstü olaydır.
34-İhânet: Kâfir ve günahkâr kişilerden, arzu ve isteklerine aykırı olarak meydana gelen olaydır. Meselâ, peygamberlik taslayan inkârcılardan Mü seylime,tek gözü kör olan bir adama, iyi olsun diye duâ etmiş, bunun ü zerine adamın öbür gözüde kör olmuştur.
35-Yevmü’l-âhir: Son gün, âhiret günü.
36-Yevmü’l-ba’s: Diriliş günü .
37-Yevmü’l-kıyâme: Kıyâmet günü .
38-Yevmü’d-dîn: Cezâ ve mükâfat günü .
39-Yevmü’l-hisâb: Hesap günü.
40-Yevmü’t-telâk: Kavuşma günü .
41-Yevmü’l-hasre: Hasret ve pişmanlık günü .
42-Din günü: Cezâ ve mükâfat günü .
43-Kabir (berzah) hayatı, kıyâmet; ba’s (yeniden
dirilme).
44-İsrafil aleyhisselam, “ihya” fiilinde görevlidir. Rabbimizin “hayat verme” ile ilgili emir ve iradesini uygular. Özellikle bahar aylarında görülen dirilişte “muhyi” ismine vesile olur. Ölümden sonraki dirilişimizde de yine bu melek vazifelidir.
45-Ba’s: Yeniden dirilme, öldükten sonra tekrar dirilmek
46-Haşir ve Mahşer: Haşir, terim olarak yüce Allah’ın insanları hesaba çekmekü zere tekrar dirilişten sonra bir araya toplamasıdır. İnsanların toplandıkları yere mahşer veya arasât denilir.
47-Şefâat: Allah’a duâ ederek hesap ve sorgunun bir an önce yapılmasını ister.Buna “şefâat-i uzmâ” (en büyük şefâat) denilir.
48-A’râf: Cennetle cehennemin arasında bulunan surun ve yüksek kısmın adıdır.
49-Allah’ın Âhirette Görülmesi: Rü ’yetullah.
50-Kader: Allah’ın ilim ve irâde sıfatlarıyla ilgili bir kavram olan kader, evreni,evrendeki tü m varlık ve olayları belli bir nizâm ve ölçü ye göre düzenleyen ilâhîkânunu ifâde eder.
51-Kazâ: Cenâb-ı Hakk’ın ezelde irâde ettiği ve takdir buyurduğu şeylerin zamanı gelince, her birisini ezelî ilim, irâde ve takdirine uygun biçimde meydana getirmesi ve yaratmasıdır.
52-Küllî irâde, Allah tarafından kula verilmiş olan, yapma veya yapmamayı tercihte aracı kabul edilen seçme yeteneğidir.
53-Cüz’î irâde ise küllî irâdenin, iki taraftan birine aktif biçimde yönelmesinden ibârettir. Mâtürîdiler bu sebeple cüz’îirâdeye, azm-i musammem (kesinleşmiş karar), ihtiyâr (seçim) ve kasıt
(yönelme) adını da verirler.
54-Ecel: Ehl-i sü nnet bilginlerine göre, öldürülen şahıs da (maktûl) bütün insanlar
gibi eceliyle ölmüştür.
İTİKAT SORU VE CEVAPLARI BİRİNCİ BÖLÜM
S.1-Hak Dinin Tarifi Nedir?
C.1- Din akıl sahibi insanları kendi tercihleriyle bizzat hayırlı olan şeylere götüren ilâhî bir kanundur.(İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.4)
S.2-Dinin Kurucusu Kimdir?
C.2-Dinin kurucusu Allahtır. Allahtan başka kimsenin din kurma yetkisi yoktur.( İlmihal I, s.9)
S.3-Dinin Muhatabı Kimdir?
C.3-Dinin muhatabı akıl sahipleridir. Yani dinin hükümleriyle ancak akıl sahibi kimseler mükelleftir. (İlmihal I s.9)
S.4-Dinin Gayesi Nedir?
C.4-Dinin gayesi; İnsanları dünya ve ahrette mutlu kılmaktır.(a.g.e. s.9)
S.5-İslam Dininin Özellikleri Nelerdir?
C.5-1) İslam Dini son dindir.
2)İslam Dininin itikat, ibadet ve ahlakla ilgili değişmeyen esasları vardır.
3)İslam evrensel bir dindir. (a.g.e, s.13-15)
S.6-Mezhep Nedir?
C.6-Sözlükte mezhep gidilen yol demektir. Terim olarak; bir dinin, bilginleri arasındaki yorum farklarından meydana gelen görüşleri demektir. (a.g.e, s.16)
S.7-İslam’da mezhepler kaça ayrılır?
C.7-İslam’daki mezhepler itikadi ve ameli(Fıkhı) olmak üzere ikiye ayrılır. .(a.g.e, s.16)
S.8-Ehl-i Sünnetin itikaddaki mezhepleri hangileridir?
C.8- Ehl-i Sünnetin itikaddaki mezhepleri şunlardır: Selefiyye, Matüridiyye ve Eş’ariyye. (a.g.e, s.17)
S.9-Fıkhı mezhepler kaça Ayrılır?
C.9-.4′e ayrılır: Hanefî mezhebi,Mâlikî mezhebi,Şâfiî mezhebi, Hanbelî mezhebi.
S.10-Hanefî Mezhebininin kurucusu kimdir?
C.10-Hanefî mezhebinin kurucusu İmam-ı A’zam Hazretleridir.İmam-ı A’zam, en büyük imam demektir. Asıl adı Nu’man olan İmam-ı A’zam’ın, künyesi Ebû Hanife’dir. Hicretin 80′inci yılında Kûfe’de doğmuş, Hicrî 150′de Bağdat’ta vefat etmiştir.
68-Zahirurrivaye kitaplar:Hanafi mezhebi imamı azamın talebesi İmamı Muhammedin 6 kitabıdır.Bunlar; Mebsud Ziyadet,camiussağır,siyerrussağır, camiulkebir, siyerulkebir.Bu eserleriyle; hanefi fıkhının görüşlerini nakletmiştir.
S.11-.Mâlikî Mezhebinin kurucusu kimdir?
C.11-Kurucusu İmam Mâlik bin Enes Hazretleridir. Hicrî 93 tarihinde Medine’de doğmuş, H. 179′da yine Medine’de vefat etmiştir.
S.12-Şâfiî Mezhebinin kurucusu kimdir?
C.12-Kurucusu İmam-ı Şâfiî Hazretleridir. İmam-ı Şâfiî’nin asıl ismi Muhammed’dir. H. 150 tarihinde Gazze’de doğmuş, 204 tarihinde Mısır’da vefat etmiştir. Hâşimoğulları soyundan gelmektedir.
S.13-Hanbelî Mezhebinin kurucusu kimdir?
C.13-Kurucusu Ahmed bin Hanbel Hazretleridir. H. 164 tarihinde Bağdat’ta doğmuş, 241 tarihinde yine orada vefat etmiştir.
S.14-Mâtüridiyye Mezhebinin kurucusu kimdir?
C.14-Kurucusu Ebu Mansur Muhammed Hazretleri’dir. Semerkand köylerinden Mâtürid’de doğmuştur. H. 333′te vefat etmiştir.Genellikle Hanefîler, Mâtüridî mezhebindedirler.
S.15-Eş’ariyye Mezhebinin kurucusu kimdir?
C.15-Kurucusu Ebu’l-Hasan Eş’arî Hazretleridir. Asıl adı Ali’dir. H. 200 tarihinde Basra’da doğmuş, 324′de Bağdat’da vefat etmiştir.Mâlikîler ve Şâfiîler, itikadda Eş’arî mezhebini benimsemişlerdir.
S.9-Dini hükümlerin kaynakları (edille-i şer’iyye) nelerdir?
C.9- Dini hükümlerin dayandığı kaynaklar; kitap, sünnet, icma ve kıyas olmak üzere dörttür. (a.g.e, s.20)
S.10-Sünnet nedir?
C.10-Sünnet sözlükte yol ve adet demektir. Terim olarak ise; Peygamberimizin Kur’an’dan başka söz ve davranışlarıdır. (a.g.e, s.21)
S.11-Sünnet Kaç kısımdır?
C.11-Sünnet üç kısımdır. Bunlar:
1-Kavli Sünnet: Peygamberimizin sözleri demektir.
2-Fiili Sünnet: Peygamberimizin davranışları demektir.
3-Takriri Sünnet: Peygamberimizin, bir müslümanın yapmış olduğu bir iş veya söylemiş olduğu bir sözden haberdar olduğu halde buna karşı çıkmaması ve onu sükûtla karşılamasıdır. (a.g.e, s.21)
S.12-Fıkıh âlimleri sünneti hüküm itibariyle kaça ayırmışlardır?
C.12- Fıkıh âlimleri sünneti hüküm itibariyle ikiye ayırmışlardır:
a)Sünen-i Hüda (Sünnet-i Hüda) b)Sünen-i Zevaid(Sünnet-i Zavaid .(a.g.e. s.22-23)
S.13-İcma ne demektir?
C.13-İcma sözlükte birleştirmek, bir konuda fikir birliği etmek anlamına gelir. Dindeki anlamı ise, İslam âlimlerinin peygamberimizden sonraki bir dönemde dini bir meselenin hükmü üzerinde ittifak (fikir birliği)etmeleridir. (a.g.e, s.23)
S.14-Kıyas ne demektir?
C14-Kıyas sözlükte, bir şeyi başka bir şeyle ölçmek ve iki şey arasındaki benzerlikleri belirlemektir. Dindeki anlamı ise; Kitap, sünnet veya icmada hükmü bulunmayan herhangi bir meseleye, aralarındaki illet birliği sebebiyle bu kaynaklardan birinde yer alan konunun hükmünü vermek demektir. (a.g.e, s.23-24)
S.15-İman kaç kısma ayrılır?
C.15-İman icmali ve tafsili olmak üzere iki kısma ayrılır. (a.g.e, s.25)
S.16-İcmali imanı tarif ediniz?
C.16-İcmali iman İnanılacak şeylere kısaca ve toptan inanmak demektir. İmanın en özlü ve en kısa şekli olan icmâlî iman, tevhid ve şehadet kelimelerinde özetlenmiştir.
S.17-Tafsili imanı tarif ediniz?
C.17- İnanılacak şeylerin her birine, açık ve geniş şekilde, ayrıntılı olarak inan¬maya tafsîlî iman denilir.
S.18-Taklidi imanı tarif ediniz?
C.18- Delillere dayalı olmaksızın sadece çevrenin telkini ile meydana gelen ve âdeta kişinin İslâm toplumunda doğup büyümüş olmasının tabii sonucu olarak gözüken imana taklîdî iman denilir. Ehl-i sünnet bilginlerinin çoğuna göre bu tür iman geçerli olmakla beraber, kişi imanı aklî ve dinî delillerle güçlendirmediğinden dolayı sorumludur.
S.19-Tahkiki imanı tarif ediniz?
C.19- Delillere, bilgiye, araştırma ve kavramaya dayalı imana ise tahkîkî iman denir. Aslolan her müslümanın tahkîkî imana sahip olması, neye, niçin ve nasıl inandığının bilincini taşımasıdır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.71)
S.20-İman artar veya eksilir mi?
C.20- İman, inanılması gereken hususlar (iman esasları) açısından artmaz ve eksilmez.
İman, güçlü veya zayıf olma açısından farklılık gösterir. Kiminin imanı kuvvetli kiminin zayıftır. Kiminin imanı tam anlamıyla içine sinmiş, kimininki yüzeysel kalmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’deki“Müminler ancak onlardır ki, Allah anıldığı zaman yürekleri titrer. Allah’ın âyetleri kendilerine okunduğu zaman bu onların imanını artırır.” anlamındaki âyetler ile bu konudaki hadisler, imanın kuvvet, kalbin derinliklerine nüfuz yönüyle farklı seviyelerde olabileceğini göstermektedir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.73)
S.21- İnsanlar tasdik ve inkâr açısından kaç gruba ayrılır?
C.21- İnsanlar tasdik ve inkâr açısından üç grupta incelenebilirler:1-Mümin 2- Kafir 3-Münafık (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.77)
S.22-Sıfatı Nefsiyye Nedir?
C.22-Vücud sıfatı sfat-ı nefsiyyedir.
S.23-Vücud ne demektir?
C.23- Vücûd. “Var olmak” demektir. Vücûdun zıddı olan yokluk Allah hakkında düşünülemez.
S.24-Sıfat-ı selbiyye nedir?
C.24-Sıfat-ı Selbiyye: “Vahdaniyet, Bekâ, Kıyam bi nefsihi, Kıdem ve Muhalefetü’n li’l havadis” olmak üzere beştir.
S.25-Kıdem ne demektir?
C.25- Kıdem. “Ezelî olmak, başlangıcı olmamak” demektir.
S.26-Beka ne demektir?
C.26- Beka. “Varlığının sonu olmamak, ebedî olmak” demektir.
S.27-Vahdaniyet ne demektir?
C.27-Vahdâniyyet. “Allah Teâlâ’nın zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde bir ve tek olması, eşi,benzeri ve ortağının bulunmaması” demektir.
S.28- Muhalefettin li’l-havâdis ne demektir?
C.28- Muhalefettin li’l-havâdis. “Sonradan olan şeylere benzememek” demektir.
S.29-Kıyam bi-nefsihî ne demektir?
C.29-Kıyam bi-nefsihî. “Varlığı kendiliğinden olmak, var olmak için bir başka varlığa ihtiyaç duymamak” demektir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.88)
S.30-Hayat ne demektir?
C.30- Hayat. “Diri ve canlı olmak” demektir.
S.31- İlim ne demektir?
C.31-İlim. “Bilmek” demektir. Allah her şeyi bilendir.
S.32-Semi ne demektir?
C.33-Semi’. “İşitmek” demektir. Allah işiticidir.
S.34-Basar ne demektir?
C.34-Basar. “Görmek” demektir. Yüce Allah her şeyi görücüdür.
S.35-İrade ne demektir?
C.35-İrade. “Dilemek” demektir. Allah dileyicidir.
S.36-Kudret ne demektir?
C.36-Kudret. “Gücü yetmek” demektir. Allah sonsuz bir güç ve kudret sahibidir.
S.37-Kelam ne demektir?
C.37-Kelâm. “Söylemek ve konuşmak” demektir. Allah konuşan varlıktır.
S.38-Tekvin ne demektir?
C.38-Tekvin. “Yaratmak, yok olanı yokluktan varlığa çıkarmak” demektir. (İlmihal I,T.D.V
yay.,İst.1998, s.89-91)
S.39-Melek ne demektir?
C.39- Sözlükte “haberci, elçi, güç ve kuvvet” anlamlarına gelen melek, Allah’ın emriyle çeşitli görevleri yerine getiren, gözle görülmeyen nûrânî ve ruhanî varlıktır. . (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.92)
S.40- Meleklerin Mahiyeti hakkında bilgi veriniz?
C.40-Melekler duyu organlarıyla algılanamayan, gözle görülmeyen, sürekli Allah’a kulluk eden, asla günah işlemeyen, nûrânî ve ruhanî varlıklardır^Bu sebeple onlar hakkındaki tek bilgi kaynağı âyetler ve sahih hadislerdir. Onun ötesinde bir şey söylemek mümkün değildir(İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.92)
S 11: Dört büyük meleği görevleriyle beraber sayar mısınız?
C 11: 1) CEBRAİL: Meleklerin en büyüğüdür, görevi Allah ile Peygamberler arasında elçilik yapmaktır.
2) MİKAİL: Tabiat olaylarının idaresi ile görevlidir.( yağmur, rüzgar vs)
3) İSRAFİL: Sura üflemekle görevlidir.
4) AZRAİL: Ömrü sona eren insanların canını almakla görevlidir.
S 12: Kiramen katibin melekleri hakkında bilgi veriniz.
C 12: Bunlar sağımızda ve solumuzda bulunan iki melektir.Sağdaki melek sevaplarımızı soldaki melek ise günahlarımızı yazar.Böylece amel defterimiz meydana gelir.
S 13: Münker ve Nekir kimdir?
C 13: Öldükten sonra kabirde insana soru sormakla görevli iki melektir.
S. 38- Cin nedir?
C. 38- Cin; Allah’ın ateşten yarattığı, yemesi, içmesi ve üremesi olan,iman ve ibâdetle sorumlu tutulan, insanlar tarafından görülemeyen varlıkların genel adıdır.
S. 39- Şeytan nedir?
C. 39- Şeytan; Allah’a isyan eden, insanları ve cinleri Allah’a isyan ettirmek için uğraşan varlıkların genel adıdır. Şeytanların atası ve
en büyüğü, Allah tarafından lanetlenmiş olan “İblis” dir.
KİTAPLARA İMAN BÖLÜMÜ
8-Kitaplara İman:Cenâb-ı Hakk, kendi irâdelerini, emirlerini, nehiylerini, hikmetlerini kullarına bildirmek için zaman zaman peygamberlerine kitaplar indirmiştir. Bu kitapların tamamına ilâhî kitaplar denir.Cebrâil (a.s.) vâsıtası ile peygamberlere vahiy olarak gönderilen kitap ve suhufun (sayfaların) adedi 100′dür.
S.41-Suhuf nedir hangi peygambere kaç sahife gönderilmiştir?
C.41- Sahife kelimesinin çoğulu olan suhuf, dar bir çevrede, küçük topluluklara, ihtiyaçlarına cevap verebilecek şekilde indirilen birkaç sayfadan oluşmuş küçük kitap ve risalelere denilir. Sayfaların sayısı 100 olup şu peygamberlere indirilmiştir; Hz. Âdem’e 10 sayfa, Hz. Şît’e 50 sayfa, Hz. İdrîs’e 30 sayfa, Hz. İbrahim’e 10 sayfa. Bugün bu sayfalardan elimizde hiçbir şey yoktur. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.101-102)
S.42-Tevrat ne anlama gelir ve hangi Peygambere gelmiştir?
C.42-Tevrat İbrânîce bir kelime olup “kanun, şeriat ve öğreti” anlamlarına gelir. Hz. Musa’ya indirilmiştir.
15- Tevrat’ın diğer ismi Ahd-i Atik, İncil’in diğer ismi ise Ahd-i Cedid’tir.
S.43- Zebur ne anlama gelir ve hangi Peygambere gelmiştir?
C.43-Zebur: Kelime olarak “yazılı şey ve kitap” anlamına gelir. Hz. Davud’a indirilmiş olan ilâhî kitabın adıdır.
S.44-İncil ne anlama gelir ve hangi Peygambere gelmiştir?
C.44- İncil kelime olarak “müjde, tâlim ve öğretici” anlamına gelir. Hz. İsa’ya indirilmiştir.
s.45-KÜTÜB-Ü MÜNZELE:Allah tarafindan indirilmis olan kutsal kitaplar.
S-47: “Ehl-i Kitap” ne demektir ?
C-47: İlahi Kitap olarak Yahudilere Tevrat, Hıristiyanlara da İncil verildiğinden, bu iki dine inananlara “Ehl-i Kitap” (Kitap ehli) denilmektedir.
S.45-Hz. İsa hangi kavme peygamber olarak gönderilmiştir?
C.45- Hz. İsa İsrâiloğulları’na peygamber olarak gönderilmiştir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.101-102)
S.46-Kuran’ın anlamı nedir?
C.46-Kur’an: Sözlükte “toplamak, okumak, bir araya getirmek” anlamına gelen Kur’an terim olarak şöyle tarif edilir:“Hz. Peygamber’e indirilen, Mushaflarda yazılı, Peygamberimizden bize kadar tevatür yoluyla nakledilmiş, okunmasıyla ibadet edilen, insanlığın benzerini getirmekten âciz kaldığı ilâhî kelâmdır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.101-102)
S. 51- Kur’ân-ı Kerim nasıl bir kitaptır?
C. 51- Kur’ân-ı Kerim; Peygamberimiz Hz. Muhammed (a.s.)’e Allah tarafından gönderilen 114 sûre ve 6236 âyetten oluşan, bir harfi dahi değişmeden günümüze kadar gelen en son ve eşsiz ilâhî kitaptır.
S. 52- Kur’ân-ı Kerim ne zaman ve nerede indirilmeye başlanmıştır?
C. 52- Kur’ân-ı Kerim; milâdî 610 yılında, Mekke yakınlarındaki Hira Dağı’nda,Ramazan Ayı’nın 27. gecesinde «oku» emriyle inmeye başlamış ve 23 senede tamamlanmıştır.
29 – Kur’an’ı Kerim’in gönderilme sebebi nedir?
29 – İnsanların dünya ve ahiret hayatlarını düzene koymak ve onların dünya ve
ahiret mutluluğunu temin etmektir.
S. 53- İlk inen âyetler hangileridir ve bu âyetlerin anlamını söyleyiniz?
C. 53- Alâk sûresinin ilk beş âyetidir:
1) “Yaratan Rabbinin adıyla oku.”
2) “O, insanı alak (döllenmiş yumurta)dan yarattı.”
3) “Oku, Rabbin nihâyetsiz kerem sahibidir.”
4) “Ki kalemle (yazı yazmayı) öğreten O’dur.”
5) “İnsana bilmediğini O öğretti.”
S. 54- Âyet ne demektir?
C. 54- Bir veya birkaç kelime ya da cümleden oluşan Allah sözü demektir.
S. 55- Sûre ne demektir?
C. 55- Sûre; Kur’ân-ı Kerim’in en az üç âyetten oluşan ve özel isimleri bulunan bölümleridir.
S. 56- Kur’ân-ı Kerim’in ilk ve son sûreleri hangileridir?
C. 56- Kur’ân-ı Kerim’in ilk sûresi “Fâtiha”, son sûresi de “Nâs” sûresidir.
S. 57- Kur’ân-ı Kerim’in en uzun ve en kısa sûreleri hangileridir?
C. 57- Kur’ân-ı Kerim’in en uzun sûresi 286 âyetten oluşan Bakara Sûresi, en kısa sûreler ise, üçer âyetten meydana gelen Asr ve Kevser sûreleridir.
S. 58- Meâl ne demektir?
C. 58- Meâl; Kur’ân-ı Kerim’in Arapça’dan başka bir dile çevrilmesidir. Ancak hiç bir meâl; Kur’ân-ı Kerim’in orijinalinin yerini tutamaz.
S. 59- Tilâvet (Okuma) Secdesi ne demektir?
C. 59- Kur’ân-ı Kerim’de secde âyetleri okunduğu zaman yapılması gereken secdeye, “Tilâvet (Okuma) Secdesi” denir. Kur’ân-ı Kerim’de 14 yerde secde âyeti vardır ve özel işâretler ile belirtilmiştir.
S. 60- Mushaf ne demektir?
C. 60- Kur’ân sahifelerinin bir araya toplanarak kitap haline getirilmiş şekline «Mushaf» denir.
S. 61- Kur’ân-ı Kerim ne zaman «Mushaf» haline getirilmiştir?
C. 61- Hz. Peygamber’in emanet olarak bıraktığı yazılı Kur’ân sayfaları, I.Halife Hz. Ebûbekir zamanında
«Mushaf» haline getirilmiş, III. Halife Hz. Osman zamanında da 5 nüsha halinde çoğaltılmıştır. Daha sonra bu ana örneklerden çoğaltılan mushaflar bütün dünyaya yayılmıştır.
S. 62- Kur’ân-ı Kerim’in özellikleri nelerdir?
C. 62- 1) Son ilâhî kitaptır, Allah sözüdür.
2) Diğer ilâhî kitaplar belirli topluluklara gönderildiği halde, Kur’ân bütün insanlığa gönderilmiştir.
3) Diğer ilâhî kitaplar ya kaybolmuş veya insanlar tarafından değiştirilmiştir.Kur’ân ise bir harfi bile değişmeden günümüze kadar gelmiştir.
4) Hükümleri kıyâmete kadar geçerlidir.
5) Okunması ile ibadet edilmiş ve sevap kazanılmış olur.
6) Bütün insanlar ve cinler için bir öğüttür, rehberdir, rahmet ve şifadır.
S. 63- Kur’ân-ı Kerim’e karşı görevlerimizi sayınız.
C. 63- 1) Kur’ân-ı Kerim’in Allah sözü olduğunu bilmeli ve inanmalıyız.
2) Kur’ân-ı Kerim’i abdestli olarak elimize almalıyız.
3) Kur’ân-ı Kerim’i temiz ve uygun bir yerde muhâfaza etmeliyiz.
4) Başkaları tarafından okunan Kur’ân’ı saygı ile dinlemeliyiz.
5) Kur’ân-ı Kerim‘in anlamını öğrenerek, emirlerine ve yasaklarına uymalıyız.
S. 64- Kur’ân-ı Kerim’i baştan sona ezberleyen kişilere ne denir?
C. 64- “Hâfız” denir.
S. 65- Kur’ân-ı Kerim’i güzel okuma ile ilgili ilke ve kuralları anlatan ilim dalına ne denir?
36 – Kur’an’ı Kerim’in âyetleri, sûreleri ne zaman toplatılmış ve ne zaman çoğaltılmıştır?
36 – Kur’an; Hz. Ebû Bekir’in halifeliği zamanında, Yemame’de 70 hafızın şehid düşmeleri üzerine Zeyd b. Sâbit başkanlığındaki bir komisyona yazdırılıp Mushaf haline getirilmiştir. Halife Hz.
Hz. Osman zamanında çoğaltılmıştır.
S.37-Medine de ilk nazil olan sure hangi suredir?
C.37-Medine de ilk nazil olan sure Bakara suresidir.
3-Medine de son inen sure Nasr suresidir.
4-Kuran-ı Kerimdeki surelerin genel kabulüyle , 86 tanesi Mekki 28 sure de Medeni.
5-Kuran-ı Kerimin toplama komisyonu başkanı olan sahabi Hz.Zeyd Bin Sabit.
6-Kuran-ı Kerim,Hz.Ebubekir zamanında Mushaf haline getirildi.
7-Kuran-ı Kerim, Hz.Osman zamanında çoğaltılıp dağıtılmıştır.
8-Kuran-ı Kerimde hakkında en çok ayet inen kavim İsrailoğullarıdır.
9-İmam Asım kıraat imamımızdır.Ravileri:1.Ravi:Ebubekir Şube,2.Ravi:Hafs Bin Süleyman.
10-Asım Kıraatı, yeryüzündeki Müslümanların büyük çoğunluğu Asım kıratını ve Hafs kıratını kullanmaktadır.Mushaflarda bu kırata göre basılmaktadır.
15-Besmelenin 2 defa zikredildiği sure Neml suresidir.
16-Hicr:Medinenin kuzeyinde vaktiyle Semud kavminin yaşadığı bir yerin adıdır.
17-Resulullahın Kuranın zirvesi diye isimlendirdiği sure Bakara suresidir.
18-Kuran-ı Kerimin kalbi diye zikredilen sure Yasin suresir.
26-Kuran-ı Kerimin en uzun ayeti;Bakara suresi 282.ayetidir.Konusu borçların yazılmasıdır.
29-Kuran-ı Kerimin ilk defa harekelerini göstermek için noktalama koyan;Ebul Esved ed-Düeli.
30-Kuranın harekelenmesi işine en son şeklini veren alim;Halil Bin Ahmet.
31-Baştan sona kadar tek bir konuyu anlatan sure Yusuf suresidir.
32-Başında besmele olmayan sure;Tevbe suresidir.
33-Mekke de son nazil olan sure;Müminun suresidir.
34-Mekke de ilan edilen sure;Necm suresidir.
36-Abdullah Bin Mesud, tefsir alanında ün kazanmış bir sahabidir.
37-Kendisin Tercumanül Kuran ve Bahrul-İlim sıfatı verilen müfessir sahabi Abdullah Bin Abbas.
38-Garibul-Kuran terimi,Kuranda herkes tarafından anlaşılmayan kelimeleri ifade eder.
39- Müsebbihat olarak isimlendirilen sureler;hadid,haşr,saff,Cuma ve teğabun sureleridir.
S.47-Resül ne demektir?
C.47- Terim olarak resul , yeni bir kitap ve yeni bir şeriatla insanlara gönderilen peygambere denilir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.106)
S.48-Sıdk ne demektir?
C.48-Sıdk. “Doğru olmak” demektir. Her peygamber doğru sözlü ve dürüst bir insandır.
S.49-Emanet ne demektir?
C.49-Emanet. “Güvenilir olmak” dernektir. Peygamberlerin hepsi emin ve güvenilir kişilerdir.
S.50-İsmet ne demektir?
C.50-İsmet. “Günah işlememek, günahtan korunmuş olmak” demektir. Peygamberler hayatlarının hiçbir döneminde şirk ve küfür sayılan bir günahı işlemedikleri gibi özellikle peygamberlikten sonra kasten günah işlememişlerdir.
S.51-Fetanet ne demektir?
C.51-Fetânet. “Peygamberlerin akıllı, zeki ve uyanık olmaları” demektir.
S.52-Tebliği ne demektir?
C.52-Tebliğ. “Peygamberlerin Allah’tan aldıkları buyrukları ve yasaklan ümmetlerine eksiksiz iletmeleri” demektir. . (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.109)
S.53- Kur’an’da adı geçen peygamberleri sayınız?
C.53- Kur’an’da adı geçen peygamberler şunlardır: Âdem, İdrîs, Nûh, Hûd, Salih, Lût, İbrahim, İsmail, İshâk, Ya’kub, Yûsuf, Şuayb, Hârûn, Mûsâ, Dâvûd, Süleyman, Eyyûb, Zülkifl, Yûnus, İlyâs, Elyesa’, Zekeriyyâ, Yahya, İsâ, Muhammed. Bunlardan başka Kur’an’da üç isim daha zikredilmiştir. Fakat onların peygamber mi, velî mi oldukları konusunda fikir ayrılığı vardır. Bunlar Üzeyir, Lokman ve Zülkarneyn’dir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.110)
S.54- Mucize nedir?
C.54-Sözlükte “insanı âciz bırakan, karşı konulmaz, olağan üstü, garip ve tuhaf şey” anlamlarına gelen mucize, terim olarak “yüce Allah’ın, peygamberlik iddiasında bulunan peygamberini doğrulamak ve desteklemek için yarattığı, insanların benzerini getirmekten âciz kaldığı ve olağan üstü olay” diye tanımlanır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.113)
S.55-İrhas nedir?
C.55- İrhâs. Peygamber olacak şahsın, henüz peygamber olmadan önce gösterdiği olağan üstü durumlardır. Hz. İsâ’nın beşikte iken konuşması gibi. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.115)
S.56-Keramet nedir?
C.56- Keramet. Peygamberine gönülden bağlı olan ve ona titizlikle uyan velî kulların gösterdikleri olağan üstün hallerdir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.115)
S.57-Meunet nedir?
C.57- Meûnet. Yüce Allah’ın velî olmayan bir müslüman kulunu, darda kaldığı veya sıkıntıya düştüğü zaman, olağan üstü bir şekilde bu darlık ve sıkıntıdan kurtarmasıdır. Meûnet. Yüce Allah’ın velî olmayan bir müslüman kulunu, darda kaldığı veya sıkıntıya düştüğü zaman, olağan üstü bir şekilde bu darlık ve sıkıntıdan kurtarmasıdır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.115)
S.58-İstidrac nedir?
C.58- İstidrac. Kâfir ve günahkâr kişilerden arzu ve isteklerine uygun olarak meydana gelen olağan üstü olaydır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.115)
S.59-Olağanüstü bir durum olan İhanet ne demektir?
C.59- İhanet. Kâfir ve günahkâr kişilerden, arzu ve isteklerine aykırı olarak meydana gelen olaydır. Meselâ, peygamberlik taslayan inkarcılardan Müseylime, tek gözü kör olan bir adama, iyi olsun diye dua etmiş, bunun üzerine adamın öbür gözü de kör olmuştur. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.115)
S.60-Peygamberimizin en büyük mucizesi nedir?
C.60-Peygamberimizin en büyük mucizesi Kur’an’dır. Kur’an her çağdaki akıl sahibi insana hitap eden, akıllara durgunluk verecek derecede büyük ve ebedî bir mucizedir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.115)
S.61-Peygamberimizin hissi mucizelerinden üç tanesini sayınız?
C.-61
a) Bir gecenin çok kısa bir anında Mescid-i Harâm’dan, Mescid-i Aksâ’ya gitmesi ile başlayan İsrâ ve mi’rac mucizesi.
b) Ayın iki parçaya ayrılması.
c) Taşın Hz. Peygamberle konuşması. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.116)
S.62-Ahiret ne demektir?
C.62- Âhiret, sözlükte “son, sonra olan ve son gün” anlamlarına gelir.
Terim olarak âhiret, İsrafil’in (a.s.) Allah’ın emriyle, kıyametin kopması için sûra ilk defa üflemesiyle başlayacak olan ebedî hayata denilir. İsrafil (a.s.) sûra ikinci defa üfleyince insanlar diriltilip hesaba çekilecek, sonra dünyadaki iman ve amellerine göre ceza ve mükâfat görecek, cennetlikler cennete, cehennemlikler cehenneme girecek ve orada kalacaklardır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.117)
S.63-Kıyamet alametleri kaça ayrılır?
C.63- Kıyamet alâmetleri, insan iradesine bağlı olması veya olmaması, kıyametin kopuşuna çok yakın bulunup bulunmaması durumu göz önünde tutularak iki başlık altında incelenir: Küçük alâmetler, büyük alâmetler. Alâmetlerin büyük veya küçük diye nitelenmeleri önemlerinden dolayı değil, açıklanan sebepten dolayıdır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.123)
S.64-Kıyametin küçük alametlerinden bazılarını sayınız?
C.64- Küçük Alâmetler. Dinî emirlerin ihmal edilmesi ve ahlâkın bozulması gibi insan iradesine bağlı olarak meydana gelecek olan olaylardır. Bazı küçük alametler şunlardır: Peygamberimiz’in gönderilmesi ve onunla peygamberliğin sona ermesi, ilmin ortadan kalkıp bilgisizliğin artması, şarap içme ve zinanın açıkça yapılır olması, ehliyetsiz insanların söz sahibi olması, adam öldürme olaylarının artması, dünya malının bollaşması, zekât verecek fakirin bulunmaması gibi olaylar kıyametin küçük alâmetlerinin bazılarıdır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.123)
S.65-Kıyametin büyük alametlerini sayınız?
C.65-Duman, Deccal, Dâbbetü’1-arz, Güneşin batıdan doğması, Ye’cûc ve Me’cûc’ün Çıkması, Hz. İsâ’nın Gökten İnmesi, Yer Çöküntüsü, Ateş Çıkması.
S.66-Kıyametin büyük alametlerinden Duman nedir?
C.66- Duman. Müminleri nezleye tutulmuş gibi bir duruma getiren ve kâfirleri sarhoş eden bir dumanın çıkışı ve bütün yeryüzünü kaplaması.
S.67-Kıyametin büyük alametlerinden Deccal nedir?
C.67- Deccâl. isminde bir şahıs çıkacak ve Tanrılık iddiasında bulunacak, istidrâc denilen bazı olağan üstülükler gösterecek ve Hz. İsâ tarafından öldürülecektir.
S.68- Kıyametin büyük alametlerinden Dâbbetü’1-arz nedir?
C.68- Dâbbetü’1-arz. Bu isimde bir canlı çıkacak, yanında Hz. Musa’nın asâsı ve Hz. Süleyman’ın mührü bulunacak, asâ ile müminin yüzünü aydınlatacak, mühür ile kâfirin burnunu kıracak, böylelikle müminlerin ve kâfirlerin tanınmaları sağlanacaktır.
S.69- Kıyametin büyük alametlerinden Güneşin Batıdan Doğması nedir?
C.69-Güneşin Batıdan Doğması. Evrenin tek hâkimi Allah’ın emriyle güneş batıdan doğacak, bu olaydan sonra iman edenlerin imanı, kendilerine hiçbir fayda vermeyecektir.
S.70- Kıyametin büyük alametlerinden Ye’cûc ve Me’cûc’ün Çıkması nedir?
C.70-Ye’cûc ve Me’cûc’ün Çıkması. Bu isimde iki topluluğun yeryüzüne dağılarak bir süre bozgunculuk yapmaları da kıyametin bir başka büyük alâmetidir.
S.71- Kıyametin büyük alametlerinden Hz. İsâ’nın Gökten İnmesi nedir?
C.71-Hz. İsâ kıyametin kopmasına yakın gökten inecek, insanlar arasında adaletle hükmedecek, Hz. Peygamber’in dini üzere amel edecek, deccâli öldürecek, sonra da ölecektir.
S.72- Kıyametin büyük alametlerinden Yer Çöküntüsü nedir?
C.72- Biri doğuda, biri batıda, biri de Arap yarımadasında olmak üzere üç yer çöküntüsü meydana gelecektir.
S.73- Kıyametin büyük alametlerinden Ateş Çıkması nedir?
C.73- Hicaz taraflarında büyük bir ateş çıkacak ve her tarafı aydınlatacaktır.
(İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.123-124)
S.74-Ba’s ne demektir?
C.74-“Öldükten sonra tekrar dirilmek” anlamına gelen ba’s, âhiret hayatının en önemli devrelerinden biridir. Kıyametin kopmasından sonra İsrafil (a.s.) sûra ikinci defa üfürecek ve bütün canlı yaratıklar tekrar diriltileceklerdir. Ehl-i sünnet inancına göre tekrar diriliş, hem beden hem de ruh ile olacaktır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.125)
S.75- Haşir ve mahşer ne demektir?
C.75-Sözlükte “toplanmak, bir araya gelmek” demek olan haşir, terim olarak yüce Allah’ın insanları hesaba çekmek üzere tekrar dirilişten sonra bir araya toplamasıdır. İnsanların toplandıkları yere mahşer veya arasât denir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.126)
S.76- Mîzan ne demektir?
C.76- Sözlükte “terazi” anlamına gelen mîzan, âhirette hesaptan sonra herkesin amellerinin tartıldığı ilâhî adalet ölçüsüdür. İç yüzü bizce bilinemeyen mîzan, dünyadaki ölçü aletlerinin hiçbirine benzemez. Tartıda iyilikleri kötülüklerinden ağır gelenler kurtuluşa erecek, hafif gelenler ise cehenneme gideceklerdir. Cehenneme gidenlerden mümin olanlar, işlediği suçun karşılığı olan cezayı çektikten sonra oradan çıkarılıp cennete girdirileceklerdir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.128)
S.77- Sırat ne demektir?
C.77- Sırat cehennemin üzerine uzatılmış bir yoldur. Herkes buradan geçecektir. Müminler yaptıkları amellerine göre kimi süratli, kimi daha yavaş olarak bu yoldan geçecek, kâfirler ve günahkârlar ise ayakları sürçerek cehenneme düşeceklerdir. Sıratın nasıl bir şey olduğuna dair sahih hadislere rastlamak mümkün değildir. Peygamberimiz bir hadislerinde, cehennemin üzerine kurulacak sırattan ilk geçenin kendisi ve ümmeti olacağını, insanların iyi amelleri sayesinde oradan süratle geçeceklerini bildirmiştir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.128)
S.78- Şefaat ne demektir?
C.78- Âhirette bütün peygamberlerin Allah’ın izniyle şefaat etmeleri haktır ve gerçektir. Şefaat demek, günahı olan müminlerin günahlarının bağışlanması, olmayanların daha yüksek derecelere erişmeleri için peygamberlerin ve Allah katındaki dereceleri yüksek olanların Allah’a yalvarmaları ve dua etmeleri demektir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.128)
S.79- A’râf ne demektir?
C.79-“Dağ ve tepenin yüksek kısımları” anlamına gelen a’râf, cennetle cehennemin arasında bulunan sûrun ve yüksek kısmın adıdır. Bilginler, a’râf ve a’râflıkların kimler olacağı konusunda farklı iki görüşe sahip olmuşlardır:
1. Herhangi bir peygamberin tebliğini duymamış olarak ölen insanlarla, küçükken ölen müşrik çocukları a’râfta kalacaklardır.
2. A’râflıklar, iyi ve kötü amelleri eşit olan müminlerdir. Bunlar cennete girmeden önce cennetle cehennem arasında bir süre bekletilecekler, sonra Allah’ın lutfuyla cennete gireceklerdir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.128)
S.80-Kaza ve Kader ne anlama gelir?
C.80- Kader sözlükte “ölçü, miktar, bir şeyi belirli ölçüye göre yapmak ve belirlemek” anlamlarına gelir. Terim olarak “yüce Allah’ın, ezelden ebede kadar olacak bütün şeylerin zaman ve yerini, özellik ve niteliklerini, ezelî ilmiyle bilip sınırlaması ve takdir etmesi” demektir. Sözlükte “emir, hüküm, bitirme ve yaratma” anlamlarına gelen kaza, Cenâb-ı Hakk’ın ezelde irade ettiği ve takdir buyurduğu şeylerin zamanı gelince, her birisini ezeli ilim, irade ve takdirine uygun biçimde meydana getirmesi ve yaratmasıdır. Kaza Allah’ın tekvîn sıfatı ile ilgili bir kavramdır. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.133)
S.81-Tevekkül ne demektir?
C.81-Sözlükte “güvenmek, dayanmak, işi başkasına havale etmek” anlamlarına gelen tevekkül terim olarak, hedefe ulaşmak için gerekli olan maddî ve manevî sebeplerin hepsine başvurduktan ve yapacak başka bir şey kalmadıktan sonra Allah’a dayanıp güvenmek ve ondan ötesini Allah’a bırakmak demektir. (İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998, s.137)
S.82-Haberî sıfatlar nelerdir?
C82-.Haberî sıfatlar; Allah’ın eli, yüzü, gözü, gelmesi, inmesi ve yakın olması gibi âyet ve hadislerde geçen sıfatlardır. Allah yaratıklarından hiç birine benzemez. Dolayısıyla Allah’ın elini, yüzünü, gözünü ve gelmesini insanların eli, yüzü, gözü ve gelmesi gibi düşünemeyiz.
Bir kısım İslâm âlimleri, Kur’ân’da Allah’ın elinden, yüzünden, gözünden ve gelmesinden söz etmektedir. Biz, bunların mahiyetini, nasıl olduklarını bilemeyiz, çünkü Allah bize bildirmemiştir. Biz sadece bu sıfatlarını kabul ederiz. Allah’ın eli, yüzü, gözü gibi sıfatları vardır. Fakat bunlar; bizim elimiz, yüzümüz, gözümüz gibi değildir. Bu sıfatların keyfiyetlerinden, nasıl olduklarından bahsetmeyiz şeklinde görüş beyan etmişlerdir.
Bir kısım İslâm âlimleri ise Allah’ın el, yüz, göz, arşa istiva ve gelmesi gibi niteliklerini yorumlamış ve tevil etmişlerdir. Bu âlimlerin yorumlarına göre, Allah’ın elinden maksat, gücü, kudreti ve nimetidir. Allah’ın yüzünden maksat O’nun zatı ve rızasıdır. Allah’ın gözünden maksat, ilmi, yardımı, himayesi, gözetimi ve denetimidir. Allah’ın gelmesinden maksat emrinin gelmesidir. Allah’ın arşı istivasından maksat; arşı istila etmesi ve arşa hâkim olmasıdır. Allah’ın inmesinde masat, nimet ve rahmetinin inmesidir. Allah’ın yakın olmasından maksat, af, merhamet ve yardımının yakın olmasıdır. Allah’ın beraber olmasından maksat, O’nun kullarının her halini görmesi, bilmesi, murakabesi, ve onlara yardım etmesidir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.83-Habîr ne demektir?
C.83-Allah’ın sıfatı olarak habîr; her şeyden haberdar olan, gizli ve açık hiçbir şey kendisinden gizli olmayan, bütün sırları, işlerin iç yüzünü bilen, haber veren demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.84-Hablullah ne demektir?
C. 84-Hablullah ile kasıt, hak din İslâm’dır. Yani Hablullah Kur’ân ve Sünneti, Allah ve Peygambere itaati ifade eder. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.85-Hakka’l-yakîn ne demektir?
C.85-Yaşayarak elde edilen bilgidir. Kalp ile sezilip bizzat duyulan ve basiretle müşahade olunarak yaşanmak suretiyle hasıl olan bilgi mertebesidir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.86-Hamele-i arş ne demektir?
C.86-Sözlükte “arşın taşıyıcıları” anlamına gelen “hamele-i arş”, Allah’ın arşını taşıyan meleklerin adıdır. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.87-Havkale ne demektir?
C.87-Lâ havle ve lâ kuvvete illa bi’l-ilâhî’l-alîyyi’l-azîm = (güç ve kuvvet ancak Yüce ve büyük olan Allah ile vardır) cümlesini söylemeye denir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.88-Havzı- kevser ne demektir?
C.88-Kıyamet gününde Peygamberimiz Hz. Muhammed (a.s.)’e verilecek olan havuzun adıdır. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.89-Hayiy ne demektir?
C.89-Allah’ın sıfatı olarak hayiy çirkinlikleri bulunmayan; bağış, nimet ve ihsanı terk etmeyen demektir. İnsanlardaki utanma anlamında değildir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.90-Hayru’l-fâsılîn ne demektir?
C.90-Hakkı batıldan, suçsuzu suçludan, haklıyı haksızdan, iyiyi kötüden ayıranların en hayırlısı anlamına gelen bu tâbir, Allah’ı tanıtan vasıflardan biridir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.91-Hayru’l-ğâfirîn ne demektir?
C.91-Allâh’ın sıfatlarından biri olup, bağışlayanların en hayırlısı demektir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.92-Hayru’l-hâkimin ne demektir?
C.92-Allâh’ın sıfatlarından biri olup, hâkimlerin en hayırlısı demektir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.93-Hayru’l-mâkirîn ne demektir?
C.93″tuzak kuranların en hayırlısı” anlamındadır.
Allah’ın mâkîr vasfı, O’nun hile ile aldattığı anlamında değil, hile ile kötülük yapanları, bilemeyecekleri ve anlayamayacakları cihetten daha şiddetli cezalandırması demektir. Allah’ın hile ve tuzak kurmaya ihtiyacı yoktur. Onun her şeye gücü yeter.Allah’ın bu sıfatı, sadece hile ve tuzak ile kötülük yapanlara yöneliktir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.94-Hayru’n-nâsırîn ne demektir?
C.94-Allâh’ın sıfatlarından biri olup, yardım edenlerin en hayırlısı demektir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.95-Hulûl inancı ne demektir?
C.95-Başta Hinduizm olmak üzere, çeşitli beşerî nitelikli dinlerde, Allah’ın veya O’nun kudretinin bazı insanlara ve varlıklara geçtiğini, o varlıklarda da bu tür güçlerin ve özelliklerin mevcut olduğunu benimseyen inanç biçimidir.
Temeli beşerî kaynaklı dinlere ve bâtıl itikatlara dayanan bu sistem, İslâm tarihinde bazı bâtıl inanışlara da geçmiştir. Akaidle ilgili eserlerde bu tür inanışlar reddedilmiştir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.96-Husun ve Kubuh ne demektir?
C.96-Sözlükte “güzel ve çirkin, iyi ve kötü” anlamlarına gelen, husun ve kubuh tabiri, dünyada övgü ve yergiyi, âhirette de mükafaat ve cezayı gerektiren şey demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.97-İlhad ne demektir?
C.97-Çukur anlamındaki “lahd” kökünden gelen ilhâd, sözlükte haktan ayrılmak ve sapmak demektir. Dinî literatürde ise ilhad, Allah’ın varlığını ve birliğini inkâr etmek, hakikatten sapmak, inançsızlık ve dinsizlik gibi anlamlara gelmektedir. İslâm’ın ilk yıllarında dine ters düşen davranışlara ilhad denirken çağımızda ortaya çıkan bu tür hareketlere kelâm ve felsefe açısından ateizm denmektedir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.98-İlham ne demektir?
C.98-Sözlükte “yutturmak” anlamına gelen ilhâm, terim olarak, Allah’ın doğrudan veya melek aracılığıyla iyilik telkin eden bilgileri insanın kalbine ulaştırması, feyz yoluyla kalbe gelen özel bir anlam ve bilgi, kalbe konulan iyilik hissi, hayır duygusu demektir. İlhamın kaynağı Allah veya melektir. Veliler, ilhamı Peygamberlere vahiy getiren meleğin aldığı kaynaktan alırlar. İlham, bilgi kaynaklarını kullanmadan insanın zihninde (kalbinde) âniden ortaya çıkar. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.99-İstitâat ne demektir?
C.99-Sözlükte “güç, kudret, gücü yetmek ve yapabilmek” anlamlarına gelen istitâat, bir kelâm terimi olarak, kulun irâdî fiillerini gerçekleştirmesini sağlayan yetenek ve güç anlamında kullanılır. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.100-Levh-i mahfuz ne demektir?
C.100-levh-i mahfuz yüce Allah’ın olmuş ve olacak her şeyi tesbit ettiği bir kitap ya da bilgi hazinesidir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.101-Livâ-i hamd ne demektir?
C.101-Livâ-i hamd Hz. Peygamberin bayrağı ve sancağı anlamındadır. Livâü’l-hamd, şefaati kübra makamıdır. Zira Hz. Peygamber’e inanan ve onun sünnetini eksiksiz yerine getirenler, kıyamet gününde bu bayrağın altında toplanacaklardır. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.102-Melâike-i hazene ne demektir?
C.102-Cennetin kapılarında müminleri karşılayan, onlara iltifat eden melekler ile cehennemin kapılarında kâfirleri karşılayıp onları horlayan bekçi meleklere denir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.103-Melâike-i keribiyyûn ne demektir?
C.103-Keribiyyûn, şiddet ve hüzün anlamına gelen kerb kökünden türeyen kerûbî kelimesinin çoğuludur. Arşın etrafında bulunan meleklere verilen bir isimdir. (Mümin, 40/7, 9) Allah’tan çok korktukları için bu isim verilmiştir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.104-Melaike-i Mukarrabûn ne demektir?
C.104-Yaklaştırılmış, yakınlaştırılmış melekler demektir. Mukarreb melekler, şerefi, değeri ve fazileti itibariyle Allah’a yakın olan meleklerdir. Allah’ın arşını taşıyan ve arşın etrafında bulunan melekler, Cebrail, Mikail ve İsrafil mukarreb meleklerdir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.105-Mutaffif ne demektir?
C.105-Eksik ölçmek, eksik ölçek ile vermek anlamındaki “tatfîf” kelimesinden türeyen bir isim olup, eksik ölçen, eksik tartan kimse demektir.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.105-Anid nedir?
C.105-Bile bile hakkı reddeden, azgın, doğru yoldan sapan, Allah’a itaat etmeyen, haddi aşan ve zorbalık yapan kimse demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.106-Araf nedir?
C.106-cennetle cehennem arasındaki perdenin (sûr/duvar) yüksek yerleri demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.107-Arasat ne demektir?
C.107-kıyâmetin kopmasından sonra diriltilecek olan insanların, dünyadaki inanç, söz, fiil ve davranışlarından sorguya çekilmek üzere sevk edilecekleri yerin adına denir. Bu mekâna mahşer ve mevkif de denir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.108-Arş ne demektir?
C. 108-Gerçek içeriğini sadece Yüce Allah’ın bildiği, bütün âlemleri; yeri, gökleri, cenneti, cehennemi, sidreyi, kürsiyi kaplayan ilâhî taht ve hükümranlık demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.109-Cahim ne demktir?
C. 109-”Cahîm” Kur’ân’da zikri geçen yedi cehennemden biridir. Çok şiddetli ve sürekli yanan kızgın ateş, çok sıcak yer demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.110-Ashabı Cahim nedir?
C. 110-Ashâb-ı cahîm tabiri, cehennem halkı, cehenneme atılacak kimseler anlamına gelir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.111-Azazil nedir?
C. 111-İslâmî literatürde şeytan veya iblisin bir diğer adı olarak kullanılan azâzil kelimesi Kur’ân’da ve hadislerde geçmez. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.112-Bais ne demektir?
C.112- kıyamet kopunca ölüleri dirilten, kabirlerinden kaldırıp mahşer yerine sevkeden, uyarıcı ve müjdeci olarak insanlara peygamberler gönderen, kıyamette şahitler getiren demektir. Allah’ın bâ’is sıfatı vardır. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.113-Bari ne demektir?
C.113- Allah’ın bir ismidir. Yaratan, örneği olmadan varlıkları îcad eden demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.114-Barr ne demektir?
C.114- Allah’ın bir ismidir. kullarına iyilik yapan, çok lütufkâr (latîf), çok merhametli (rahim), çok şefkatli (raûf) demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.115-Basıt ne demektir?
C.115- Allah’ın bir ismidir. bâsıt, dilediğine rızkı bol veren demektir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.116-Berzah nedir?
C.116- ölümden sonra başlayan ve mahşerdeki dirilişe kadar devam edecek olan kabir hayatıdır. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S. 117-BEYNE’L-HAVFİ VE’R-RECA ne demektir?
C.117- İnsanın korku ile ümit arasında olmasını ifade eden bir deyimdir. Kur’ân’da insanın Allah’ın azabından korkması (Nûr, 24/52) ve rahmetinden de ümitvar olması (Bakara, 2/218) istenmiştir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.117- BEYTÜ’L-MA’MÛR ne demektir?
C.Sözlükte “îmâr edilmiş ev” anlamına gelen el-beytü’l-ma’mûr; yedinci semada melekler için inşa edilmiş, bir geleni bir daha gelmemek üzere her gün yetmiş bin meleğin ziyaret edip ibâdet ettiği bir mabeddir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.118- BURHAN-I İNNÎ ne demektir?
C.118-Eserden müessire ya da hadiselerden kanuna doğru götüren delildir. (Tüme varım) Mümkün olan bu âlemin Yaratıcısına; dumanın ise ateşe delil olması gibi. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.119-BURHAN-I LİMMÎ ne demektir?
C.119-Müessirden esere ya da kanunlardan hadiselere götüren delildir. (Tümden gelim) Ateşin dumana delil olması gibi. Zira ateş olunca dumanın çıkması beklenir. .(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay.)
S.120-BURHAN-I TEMÂNU’ ne demektir?
C. Kelam ilminde, Yüce Allâh’ın birliğini ispat vasıtalarından biri olan burhan-ı temânu’, kâinatta birden fazla yaratıcı olması halinde nizamın bozulacağı esasına dayanan bir delildir.
.(Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.,yay)
KAYNAK: İlmihal I,T.D.V yay.,İst.1998 .Dini Kavramlar Sözlüğü,D.İ.B.yay.
İTİKAT SORU VE CEVAPLARI İKİNCİ BÖLÜM
Soru 1 : İman nedir?
Cevap : Allah (c.c.)’ın dinini, Rasulüllah (s.a.v.)’in getirdiği tüm şeyleri kalp ile kabul
edip dil ile tasdik etmektir.
Soru 2 : İmanın şarları nelerdir?
Cevap : Allah (c.c.)’a, Meleklerine, Kitaplarına, Peygamberlerine, Ahiret gününe,
kaza ve kadere, hayır ve şerrin Allah’tan geldiğine, öldükten sonra tekrar
dirilmeye iman etmektir.
Soru 3 : Hak dinlerin gayesi nelerdir?
Cevap : Aklı, Dini, Nefsi, Nesli ve Malı korumaktır.
Soru 4 : İslam dininin kaynakları (Edille-i Şeriyye) nelerdir?
Cevap : Kitap, Sünnet, İcma-i Ümmet ve Kıyas-ı Fukaha’dır.
Soru 5 : Peygamberimiz (s.a.v.)’den sonraki dönemlerde bir meselenin dini hükmü
üzerinde o devirde yaşayan müçtehitlerin birleşmesi ve ittifak etmesine ne ad verilir?
Cevap : İcma-i Ümmet denir.
Soru 6 : Kur’an’ı Kerim ve Hadis-i Şeriflerde karşılığı bulunmayan bir meseleyi,Kitap,
Sünnet, İcma-i Ümmet dediğimiz şeri delillerde sabit olan hükümler ışığında,
aynı illete (sebebe), aynı hikmete bağlayarak çözümlemeye dinimizde ne ad verilir?
bu hükümleri verene Fakih denir.
Cevap : Kıyası Fukaha.
Soru 7 : İmam ve müçtehit olarak kabul edilen bir kişinin içtihat ve görüşlerinden
oluşan, itikadi, fıkhi, dini veya şeri yola ne ad verilir?
Cevap : Mezhep adı verilir.
Soru 8 : İtikadi mezheplerimiz ve imamlarını söyleyiniz.
Cevap : a- Maturidiyye; İmam Ebu Mansur Muhammed Maturidi
b- Eşariyye; İmamı Ebul Hasan Aliyyül-Eşari.
Soru 9 : Allah’ın zati sıfatlarını sayınız.
Cevap : a- Vücut (Var olması)
b- Kıdem (Varlığının başlangıcı olmaması)
c- Beka (Varlığının sonu olmaması)
d- Vahdaniyet (Bir olması)
e- Muhalefetül lil Havadis (Yaratılmışların hiç birine benzememesi)
f- Kıyam bi Nefsihi (Varlığının kendisinden olması)
Soru 10: Büyük günahlar nelerdir?
Cevap : a- Allah (c.c.)’a ortak koşmak.
b- Haksız yere adam öldürmek.
c- Namuslu kadına iftira etmek.
d- Sihir yapmak ve yaptırmak.
e- Savaştan kaçmak
f- Müslüman anne ve babaya isyan etmek
e- Yetim malı yemek
g- Mescidi Haram’da günah işlemek
h-Yetim malı yemek i-Zina yapmak
Soru 11: Rabbimizin en güzel, en şerefli manalara ve sıfatlara dalalet eden mübarek
isimleri vardır. Ki bu isimler hakkında Peygamberimiz (s.a.v.) “Muhakkak ki
Allah (c.c.)’a mahsus 99 ismi şerif vardır. Her kim bu isimleri (sayar, ezberler
veya şuurlu bir şekilde manalarını anlarsa) cennete girer, sonsuz mutluluğa
ulaşmış olur.” buyurdu. Rabbimizin bu isimlerine ne ad verilir?
Cevap : Esmaül Hüsna
Soru 12: Allah (c.c.)’ın zatında, sıfatında ve fiillerinde eşsiz olduğunu bilip inanmaya
ne denir?
Cevap : Tevhit denir.
Soru 13: Peygamberimiz (s.a.v.)’in Miraç hadisesinde 7. Kat semada, Mescidi Haram
ve Mescidi Aksa’dan sonra uğradığı, Meleklerin kıyamete kadar hayatlarında
bir defa sıra gelerek tavaf ettikleri 7. Kattaki mescidin adı nedir?
Cevap : Beytül-Mamur.
Soru 14: Allah’ın subuti sıfatlarını sayınız.
Cevap : a- Hayat (Diri olması)
b- İlim (Her şeyi bilmesi)
c- Semi (İşitmesi)
d- Basar (Görmesi)
e- İrade (Dilemesi)
f- Kudret (Gücünün yetmesi)
g- Kelam (Konuşması)
h- Tekvin (Yaratması)
Soru 15: Dört büyük melek hangileridir ve görevleri nelerdir?
Cevap : a- Cebrail; Vahiy getiren melektir
b- Mikail; Tabiat olaylarının iradesi ile görevlidir
c- İsrafil; Sura üfleyecek olan melektir
d- Azrail; Ölüm meleğidir, can alır.
Soru 16: Kendilerine Kitap verildiği Kur’an’ı Kerimde bildirilen peygamberler
hangileridir ve hangi kitaplar kendilerine verilmiştir?
Cevap : a- Musa(a.s.); Tevrat
b- Davut(a.s.); Zebur
c- İsa(a.s.); İncil
d- Muhammed(s.a.v.); Kur’an
Soru 17: Kendilerine kitap indirilmeyip sahife verilmiş olan peygamberler ve kaç
sahife verildiğini yazınız.
Cevap : a- Adem(a.s.) 10 sahife
b- Şit(a.s.) 50 sahife
c- İdris(a.s.) 30 sahife
d- İbrahim(a.s.) 10 sahife
Soru 18: Hakikatler hakkında ilim elde etme vasıtaları yani İslam’da bilginin
kaynakları nelerdir?
Cevap : a- Sağlam duyu organları b- Doğru haber c- Akıl
Soru 19: İslamın kesin nasla sabit olan hükümlerine, şüphe götürmez bir şekilde
inanmaya ve Allah (c.c.)’ın hükmüne ve iradesine teslimiyete ne ad verilir?
Cevap : İtikat denir.
Soru 20: İlk peygamber Hz. Adem (a.s.)’dan Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.)’e kadar
gelen peygamberlere bildirilen Allah’ın dininin adı nedir?
Cevap : İslam.
Soru 21: İnsanları iyiliğe yöneltmek için Allah (c.c.)’ın peygamberleri vasıtasıyla
bildirdiği emirler ve hükümlere ne denir?
Cevap : Din denir.
Soru 22: İnsanların yaşayışlarında yapmaları ile emrolundukları, ilahi yol ve umumi
prensiplere ne ad verilir?
Cevap : Şeriat.
Soru 23: İnanç bakımından insanlar üçe ayrılır bunlar hangileridir?
Cevap : a- Mü’min b- Münafık c- Kafir.
Soru 24: Allah (c.c.)’e ve onun dinine kalbiyle inanıp, diliyle de inandığını söyleyen ve
inandığını yaşamaya çalışan insana ne denir?
Cevap : Mü’min.
Soru 25: İnanmadığını açıkça söyleyen kimseye ne denir?
Cevap : Kafir.
Soru 26: Dili ile iman ettiğini söylediği halde kalbinden inanmayan kişiye ne denir?
Cevap : Münafık.
Soru 27: İsyanda haddi aşan, zalim ve Allah (c.c.)’dan başka ibadet edilen put ve ilahı
olan sistemlere ne ad verilir?
Cevap : Tağut.
Soru 28: Allah (c.c.)’ın birliğini kabul etmeyen, ama ona inanan fakat ondan başka
varlıklarıda ilah kabul eden kimseye ne ad verilir?
Cevap : Müşrik.
Soru 29: İnsanların biri sağ biri sol omuzlarında olmak üzere iki gözetleyici melek
vardır. Bu meleklerden sağ taraftaki melek insanın iyi amel ve davranışlarını,
sol taraftaki melekte insanın kötü amel ve davranışlarını tespit edip amel
defterine yazmakla görevlidirler. Bu meleklerin isimleri nelerdir?
Cevap : Kiramen Katibin.
Soru 30: İnsanlar ölüpte mezara konduktan sonra sual melekleri denilen iki melek
gelir ve kendilerine Rabbimiz tarafından emrolunan kabir suallerini sorarlar.
Bu sualler: Rabbin kim?, Peygamberin kimdir?, Dinin nedir?, Kitabın nedir?,
Kıblen neresidir? şeklindedir. Bu sualleri soran meleklerin isimleri nelerdir?
Cevap : Münker ve Nekir.
Soru 31: Cennetteki meleklerin başkanının ismi nedir?
Cevap : Rıdvan
Soru 32: Cehennemdeki görevli meleklerin başkanlarının ismi nedir?
Cevap : Malik.
Soru 33: Allah (c.c.)’a çok yakın bulunan, mukarrebun melekleride denilen, son
derece şerefli olan meleklerin diğer isimleri nedir?
Cevap : İlliyyun melekleri.
Soru 34: Peygamberlerin kendilerine has sıfatları nelerdir, manalarıyla birlikte söyleyiniz.
Cevap : a- Sıdk; Doğru sözlü olmak
b- Emanet; Güvenilir olmak
c- Tebliğ; Tebliğ etmek
d- Fetanet; Üstün akıl ve zekaya sahip olmak
e- İsmet; Günah işlememek.
Soru 35: Peygamberimiz (s.a.v.) hesap gününü anlatırken mahşerin düz bir yerinde
mahkeme-i kübranın kurulacağını ve hesapların seri olarak sorulacağını anlattı.
İnsanların beş şeyden mutlaka sorulacağını, hesaba tutulacaklarını haber vermişti.
İşte Peygamber (s.a.v.)’in hesap günü mutlaka sorulacak dediği beş şey nedir?
Cevap : a- Ömrünü nerede tükettiği
b- Gençliğini nasıl geçirdiği
c- Malını nereden kazandığı
d- Malını nereye harcadığını
e- Bildikleri ile amel edip etmediğinden sorulacaktır.
Soru 36: Ahiret günü hesaptan sonra herkesin amel defterini (sevap ve günahını)
tartmaya mahsus olan ilahi adalet terazisine ne ad verilir?
Cevap : Mizan
Soru 37: Cehennem üzerinde uzanan son derece ince ve keskin olan, mü’minler için
geniş ve rahat olacak, kafirler ise takılıp kalıp cehenneme düşecekleri,
ona inanmak imanın gereği olan köprünün adı nedir?
Cevap : Sırat Köprüsü.
Soru 38: Her canlı için ezelde tayin edilmiş olan hayat süresi vardır. Süresi dolan
canlıların ömrü son bulmuş ve kendisine takdir edilmiş olan geçici
dünyadaki hayatı bitmiş olur. Her canlı için tayin edilmiş olan süreye ne denir?
Cevap : Ecel.
Soru 39: İslam’ın şartları nelerdir?
Cevap : 1- Kelime-i Şahadet getirmek
2- Namaz kılmak
3- Oruç tutmak
4- Hacca gitmek
5- Zekat vermek.
Soru 40: Başkalarının meydana getiremeyeceği olağanüstü şeyleri bir peygamberin,
gerçekten Allah (c.c.)’ın elçisi olduğunu doğrulaması için Rabbimizin o
olağanüstü olayı peygamberi eliyle ortaya çıkarmasına ne ad verilir?
Cevap : Mucize.
Soru 41: Yüce Rabbimizin kudret ve izni ile veli kulları tarafından bir kısım
olağanüstü hallerin meydana gelmesine ne ad verilir?
Cevap : Keramet.
Soru 42: Hatır ve hayale gelmeyen maddi ve manevi nimetleri içinde toplayan, hiç bir
zaman yok olmayan ve bugün mevcut olup sekiz bölümlü bir mükafat alemi olan,
yerini ancak Rabbimizin bildiği, yakuttan, inciden, elmastan döşenmiş köşklerin
var olduğu, altından ırmakların aktığı, içinde hurilerin olduğu bildirilen ve
Allah (c.c.)’a kul, habibine ümmet olmuşların, şehitlerin gideceği yer olarak
bildirilen o güzel mekanın ismi nedir?
Cevap : Cennet.
Soru 43: Kapısında zebanilerin olduğu, yedi kat aşağı doğru tabakaya bölünmüş, her
bir katında ayrı, türlü azabın tattırılacağı ve bazı günahkar mü’minlerinde ceza
göreceği, kafirler için ise ebedi azap yeri, devamlı kalacakları mekan olarak
bildirilen bu yerin ismi nedir?
Cevap : Cehennem.
Soru 44: Kainattaki her şey kendisinden başka yaratıcı olmayan Allah (c.c.)’ın bilmesi,
dilemesi ve yaratması ile olur. Onun için herhangi bir şeyin belirli bir şekilde
meydana gelmesi Cenabı Hakkın ezelde dilemesi ile olur. Rabbimizin bir şeyi
ezelde dilemiş olmasına ne ad verilir?
Cevap : Kader.
Soru 45: Yüce Rabbimizin ezelde dilemiş olduğu herhangi bir şeyin zamanı gelince
yine Allah (c.c.)’ın izniyle meydana gelmesine ne ad verilir?
Cevap : Kaza.
Soru 46: Müellefe-i Kulüp kimlerdir?
Cevap : Müslüman olmayıp, kalpleri İslam’a ısındırılmak istenenlerdir.
Soru 47: Büyük günahlardan birini işlemiş veya küçük günahlara devam eden
kimseye ne denir?
Cevap : Fasık.
Soru 48: Günahı olan mü’minlerin affedilmesi, günahsızların daha yüksek mertebelere
erişmeleri için Peygamberler ve evliyaların Allah (c.c.)’a yalvarmasına ne denir?
Cevap : Şefaat.
Soru 49: Bir şeyi elde etmek için gereken maddi ve manevi vesilelerin hepsiniyaptıktan
sonra, Allah (c.c.)’a güvenip ondan sonrasını Allah (c.c.)’a bırakmaya ne ad verilir?
Cevap : Tevekkül.
Soru 50: Karzı hasen ne demektir?
Cevap : Çıkar gözetmeksizin Allah (c.c.)’ın rızası için ödünç para vermektir.
Soru 51: Aynı peygamberin yolunda yürüyen insanlara ne denir?
Cevap : Ümmet.
Soru 52: Hasenat ne demektir?
Cevap : İyi amellere, yapılan iyiliklere denir.
Soru 53: Cennetteki en büyük nimet nedir?
Cevap : Ru’yetullah yani Allah (c.c.)’ın cemalini görmektir.
Soru 54: İslam dininde olmadığı halde sonradan insanların dindenmiş gibi
hayatlarına geçirdikleri yanlış adetlere ne denir?
Cevap : Bidat.
Soru 55: Yapılan her şeyin sırf Allah (c.c.)’ın rızası için yapmaya, gösterişten uzak
amele ne denir?
Cevap : İhlas denir.
Soru 56: Seyyiat ne demektir?
Cevap : Kötülükler, günahlar ve suçlardır.
Soru 57: Münafığın alametleri nelerdir?
Cevap : Konuştuğunda yalan söyler, söz verir sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
Soru 58: En güçlü insan kimdir?
Cevap : Öfkesini yenen insandır.
Soru 59: Hacerul Esvet nedir, nerededir ve nereden gelmiştir?
Cevap : Kabe’nin köşe duvarı içine yerleştirilmiş siyah bir taştır ve cennetten gelmiştir.
Soru 60: Akait ilminin ilk temsilcileri kimlerdir?
Cevap : İmamı Azam Ebu Hanife, Ebu Mansur Maturidi, İmamı Eşari.
Soru 61: Davetçinin vasıfları nelerdir bir kaç tanesini sayınız
Cevap : a- Çalışmalarının karşılığını Allah (c.c.)’dan beklemelidir.
b- Yardımın yalnız Allah (c.c.)’dan olduğunu unutmamalı
c- Vazifesini yapar ama neticeyi Allah (c.c.)’a bırakır
d- Yumuşak huylu, seven, sevdiren,sevindiren, mütevazi olmalıdır
e- Korkutucu değil, müjdeleyici olmalıdır
f- Hareketlerini ve duyu organlarını Kur’an’a göre ayarlamalı ve onunla
terbiye etmelidir.
Soru 62: İslam devletinde müslümanlar gibi mal, can, din, namus ve nesil güvenlikleri
devlet teminatı altında olan, fakat askerlik yapmayan, bunun karşılığında
cizye ödeyen ve bir anlaşma ile halifeye bağlı olanlara ıstılahta ne ad verilir?
Cevap : Zımmi.
Soru 63: Ateşten yaratılan, maddi varlıkları olmadıkları için melekler gibi görünmeyen,
insanlar gibi iyileride, kötüleride olan bizler gibi imtihana tabi tutulacak ve yine
bizler gibi “Allah (c.c.)’a ibadet etmeleri için yaratılmış” olan mahlukların ismi nedir?
Cevap : Cinler.
Soru 64: Efendimiz (s.a.v.)’in buyurduğuna göre, kıyamet günü Allah (c.c.)’ın
gölgelendireceği yedi sınıf insan hangileridir?
Cevap : a- Adil yöneticiler.
b- Allah (c.c.)’a ibadet yolunda yetişen gençler.
c- Camilere kalpten bağlı kimseler.
d- Allah (c.c.) için birbirini seven kimseler.
e- Makam sahibi bir kadın harama davet ettiğinde “Ben Allah’tan korkarım”
diyerek reddedenler.
f- Sağ elinin verdiğini sol eli bilmeyecek şekilde sadaka verenler.
g- Yalnızken Allah (c.c.)’ı anıp gözyaşı dökenler.
Soru 65: Kıyamet gününde en son dirilip, hesaba ilk olarak çekilecek ümmet hangisidir?
Cevap : Ümmeti Muhammed
Soru 66: İyiliğe kabiliyeti olmayan ruh cinsinden bir yaratıktır. Ateşten yaratılan, daima
kötülük düşünen, insanları yoldan saptırmaya çalışan, bir adı da iblis olan bu
yaratığı tanıdınız mı?
Cevap : Şeytan.
Soru 67: Herkesin bilmesi gereken dört mesele nedir?
Cevap : a- İlim; Allah (c.c.)’ı, Peygamber (s.a.v.)’i ve İslam dinini delilleri ile bilmek
b- Amel; Bildiği ilim ile amel etmek
c- Davet; Tebliğ görevini yerine getirmek.
d- Sabır; Eziyet ve zulümlere sabretmek, yılmamak
Soru 68: Allah (c.c.)’ın katından yeni bir din getiren peygambere ne ad verilir?
Cevap : Rasül
Soru 69: Yeryüzünde bütün varlıklar kime hizmet için yaratıldı?
Cevap : İnsanlar için.
Soru 70: İnsanın yeryüzündeki konumu nedir?
Cevap : Yeryüzünde Allah (c.c.)’ın halifesidir.
Soru 71: Kıyamet hangi gün kopacaktır?
Cevap : Cuma günü.
Soru 72: Bu dünyadan sonra gideceğimiz ebedi alemdir. Kıyamet koptuktan sonra
bütün varlıkların ve insanların devamlı kalacakları yerdir. Orada ölüm yoktur.
Bu yere inanmayan insan müslüman olamaz. Bu alemi bildiniz mi?
Cevap : Ahiret
Soru 73: Nefis terbiyesinde başarılı olmak için terbiye edilmesi gereken iki unsur nedir?
Cevap : a- Akıl b- Kalp
Soru 74: Hakkı batıl, batılı hak yapmaya çalışan nedir?
Cevap : Tağut
Soru 75: “Rab” kelimesinin manası nedir?
Cevap : Terbiye eden, yöneten, mülkün sahibi, koruyan.
Soru 76: “İlah” kelimesinin manası nedir?
Cevap : Kendisine sığınılan, güvenilen, sevilen, tapılan.
Soru 77: Gizli şirke iki örnek veriniz.
Cevap : a- Başkasının övgüsünü kazanmaya çalışmak
b- Başkasının gözüne girmek için namaz kılmak
c- Nam ve şöhret için cihat
d- Mevki ve makam için ilim.
Soru 78: Ehli sünnet itikadının mezhep alimlerinin adlarını yazınız.
Cevap : a- Maturidi b- Eşari
Soru 79: İslam’ın özelliklerinden olan irade neyi ayırt etmeye yarar?
Cevap : Fayda ve zararı ayırt etmeye yarar.
Soru 80: İlim ile yönetimin çatışmasından ne doğar?
Cevap : Sosyalizm
Soru 81: Herhangi bir konuda ayrı ayrı yerde bulunan alimlerin aynı görüşe
varmalarına ne denir?
Cevap : İcma denir.
Soru 82: Herhangi bir konuda ayrı ayrı yerlerde bulunan alimlerin farklı görüş
bildirmelerine ne denir?
Cevap : İçtihat
Soru 83: Rabbimiz bizi neden imtihan ediyor?
Cevap : Kemal sıfatı gereği.
Soru 84: İnsanın kendini maddi ve manevi kötülüklerden korumasına ne denir?
Cevap : Takva.
Soru 85: Tağuti güçlerle işbirliği yapan ve onların iktidarlarını İslam’ı istismar ederek
ayakta tutmaya çalışan din adamına ne denir?
Cevap : Belam denir.
Soru 86: Küfrün çeşitleri nelerdir?
Cevap : a- Cehli küfür b- İnadi küfür c- Hükmi küfür
Soru 87: İnsanı küfre götüren haller nelerdir?
Cevap : a- Kur’an’ın ve sünnetin açık hükümlerine gizli manalar vermek
b- Kur’an’ın ve sünnetin hükümlerini yalanlamak
c- Din ile alay etmek
d- Allah’tan ümidi kesmek
e- Allah’ın azabını emin olmak (Allah bana azap etmez demek)
f- Gaibden haber verdiğini söyleyen kahinlere inanmak.
Soru 88: Cennetin Kur’an’ı Kerim’de geçen isimleri nelerdir?
Cevap : a- Adn b-Meva cenneti
c- Firdevs cenneti
d- Mukame cenneti
e- Naim cenneti
f- Darul Huld
g- Darus-Selam
i- Makamul Emin
Soru 89: Elfaz-ı Küfür ne demektir?
Cevap : İnsanı küfre götüren sözler demektir.
Soru 90: İkinci kez sura üflenince bütün insanların yeniden hayat bulup, hesap günü
için toplanmasına ne ad verilir?
Cevap : Mahşer.
Soru 91: İnsanların ölümden sonra, mahşere kadar kabirde geçirdikleri zamana ne
ad verilir?
Cevap : Berzah alemi.
Soru 92: Ezelde hiç bir şey yaratılmamışken sadece ruhların var olduğu ve Allah’a
iman sözü verdiğimiz zamana ne ad verilir?
Cevap : Galü Bela
Soru 93: Cehennemin en alt tabakasının ismi nedir ve oraya kimler girecek?
Cevap : Haiye, Münafıklar girecek.
Soru 94: Allah’ın fiili sıfatları nelerdir?
Cevap : a- Rızk verme b- İhsan etme c- İkramda bulunma
d- Rıza gösterme e- Muhabbet besleme f- Gazap etme
g- Öldürme h- Diriltme.
Soru 95: Tevhidin kısımları nelerdir?
Cevap : a- Rububiyet tevhidi
b- Uluhiyet tevhidi
c- İsimlerde ve sıfatlarda tevhit.
Soru 96: Allah’tan başka yaratıcı, rızk verici,Rab, terbiye edici ve kainatın işini
düzene koyan başka ilah olmadığı hangi kısım tevhit inancının gereğidir?
Cevap : Rububiyet tevhidi
Soru 97 : Allah (c.c.)’ı Allah ve Rasülü nasıl isimlendirdi ve vasıflandırdı ise o şekilde
Allah (c.c.)’ı isimlendirmek ve vasıflandırmak hangi kısım tevhit inancı
gereğidir?
Cevap : İsimlerde ve sıfatlarda tevhit
Soru 98 : “Allah (c.c.)’ın varlığının başlangıcı yoktur. Allah (c.c.) sonradan meydana
gelmiş bir varlıkta değildir. Hiç bir şey yok iken O yine var idi.” Bu tanım
Allah (c.c.)’ın hangi sıfatlarından neyin açıklamasıdır?
Cevap : Zati sıfatlarından Kıdem sıfatının.
Soru 99: İbadet ederken sadece Allah’ü Teala’ya ihlasla ve O’ndan başka ilah
olmadığına inanarak ibadet etmek hangi kısım tevhit inancının gereğidir?
Cevap : Uluhiyet tevhidi
Soru 100: Peygamberlerde, peygamberlik göreviyle görevlendirilmeden önce görülen
ve nübüvvetin temellerini kuvvetlendiren bazı harikuladelikler görülür. Mesela:
Hz. İsa (a.s.)’ın daha beşikte iken konuşması. Hz. Muhammed (s.a.v.)’i daha
çocukluğunda bir bulutun takip etmesi. Putların yüzüstü yıkılması gibi. Bu gibi
harikalara İslami ıstılahta ne ad verilir?
Cevap : İrhasat

MBST GENEL KONULAR

1)Ameli Mezhep imamları?
İmamı Azam Ebu Hanife, İmamı Şafii, İmamı Malik,Ahmed İbni Hanbel
2)İtikadi mezhep imamları?
İmamı Maturidi ve İmamı Eş’ari
3)Mezhep İmamlarının isimleri ?
Numan bin Sabit,Muhammed İdris eş-Şafiî,Ahmed ibn-i Hanbel,Enes bin Malik
4)Mezhep ne demektir?
İslam alimlerinin Kur’an ve sünnet çerçevesinde, birbirleri arasındaki yorum farklılıklarından meydana gelen
görüşleridir.
5)Edille-i şeriyye nedir sayınız?
Dinimizin hükümlerinin dayanağı olan ana kaynaklarıdır; Kitap Sünnet İcma Kıyas
6)İcma nedir? Kaç çeşittir
Peygamberimiz’den sonra ortaya çıkan fıkhi bir meselede, alimlerin görüş birliği yapmalarıdır. Ör:mut’a nikahının
haramlığı icmadır.
A:Sarih İcma(Alimlerin hepsinin katıldığı) B:Sükutî icma(bir alim icma yapar diğerleri farklı bir görüş belirtmeksizin
susarlar)
7)Kıyas nedir ?
Kitap Sünnette hükmü bulunmayan bir konuyu, ortak özelliklerinden dolayı,hakkında hüküm bulunan bir mesele ile
karşılaştırıp onun hükmünü bunada vermektir.örnek:Şarap hükmünden kıyasla votka,eroinde haram hükmündedir) ictihat nedir , müctehit kimdir ?
Dini ilimleri tahsil etmiş,konusunda uzman ilmi ile amil,ihlaslı alimlerin şer’î delillerden ,şer’î hükümler çıkarmasıdır.Bu
şartlara haiz olan kişiyede Müctehid denir
9)Sünnetin tarifi.
Hz.Peygamber’in (s.a.v.)Kur’an dan başka söz fiil ve takrirleridir.
10)Sünnetin bölümleri.
Kavli, Fiili ,Takriri sünnet
11)takriri sünnet nedir?
Hz.Peygamber’in ( S.A.V.) sahabenin yaptığı güzel bir hareket karşısında güzel görüp sükut etmesidir
12)Sünneti zevaid nedir?
Peygamberimizin beşeriyet icabı yaptığı giyinme yime içme gibi sünnetleridir
13)Sünneti hüda nedir?
Peygamberimizin ibadetle ilgili sünnetleridir
14)Hangi iman üstündür? Tafsili iman
15)İcmali iman ve tafsili iman nedir?
İcmali iman;iman esaslarına kısaca toptan inanmaktır,tafsili iman:iman esaslarına ayrı ayrı delillerine vakıf olarak
araştırarak inanmaktır
16)İmanın rüknü nedir?
Kalb ile tasdikdir
17)Zati ve subuti sıfatlar?
ZATİ):vucüd, kıdem,baka,vahdaniyet,muhalefetün lil havadis,kıyam bi nefsihi SUBUTİ:) Hayat ,ilim ,semi,
basar,irade,kudret, kelam ,tekvin
18)İlk inen ayetler? Hangi surededir
Alak suresi ilk 5 ayet
19)Mekki ve Medeni sürelerin sayıları.
87 tanesi mekki, 27 taneside medenidir
20)Kur’an ın vahiy katipleri.
4 halife ,Zeyd bin Sabit,Ubeyy bin Ka’b,Halid bin ebi Sufyan
21)Kuran’ın Mushaf haline getirilişi kim zamanında oldu ?
Hz. Ebu Bekir(r.a.)
22) peygamberliğinde ihtilaf edilen üç kişi?
Uzeyr,Lokman ,Zülkarneyn
23)Kuran’da Adı geçen peygamberler kaç tanedir?
25 tanedir
24)Rasül ve nebi?
Rasul:Kendisine Kitap indirilen ,Nebi :Kendine kitap indirilmeyen ve kendinden önceki peygambere indirilen kitapla
amel ederler
25)Amentüyü okuyun?
Amentü billahi ve melaiketihi…..
26)Kader ve kaza ?
Kader;Allah’ın ezelden ebede kadar olacak şeylerin zaman ,yer, ve özelliklerini önceden bilip takdir
etmesi,,Kaza:Kaderin zamanı gelince Allah Teala tarafından tahakkuk ettirilmesidir
70)Abdestsiz Kur’an’a el değmek nedir ?
Haramdır.
71)Kuran okumak için teyemmüm aldın,namaz olur mu?
Olmaz.Teyemmümde neye niyet alındıysa o yapılır.
72)Cenaze ve bayram namazında: vakit çok dar abdeste vakit yok teyemmüm olurmu?
Olur çünkü bu namazların kazası yoktur.
73)Vakit namazı ve Cuma namazı vakit çok dar abdeste vakit yok teyemmüm olurmu?
Olmaz çünkü bu namazların alternatifi veya kazası vardır. 74)Odun,demir,mermer demir üzerindeki toz ile teyemmüm olur mu?
Olur çünkü toprak cinsidir.
75)İki parmakla mesh olurmu?
Olmaz.
76)Aynı yere ikinci bir kişi elini koyup teyemmüm yapabilir mi?
Yapabilir.
77)Fecr-i Sadık?
Ufukta günün ilk aydınlığının genişlemesine yayılmasına denir.Sabah namazı vaktinin girdiği andır.
78)Fecr-i Kazib?
Ufukta dikey olarak dar bir şekilde görülüp sonradan kaybolan yalancı aydınlığa denir.
79)Fey-i Zeval?
Güneş tepe noktasındayken cismin mevcut olan gölgesidir.
80)İkindi namazını son vakte ertelemek nedir?
Tahrimen mekruhtur
81)Kutuplarda namaz vakitleri?
Normal namaz vakitleri belli olan en yakın ülkenin saatlerine uyulur.
82)Abdestsiz ezan okunurmu?
Okunur,mekruhtur.
83)Kadın,deli,tıfıl,sarhoşun okuduğu ezanın hükmü?
Mekruhtur ama iade edilir.
84)Nafile namazlarda kıyam olmazsa namaz olurmu?
Mazeretten dolayı oturarak kılabilir.
85)Cenaze yıkamak nedir?
Farz-ı Kifayedir.
86)Secdede özürden dolayı alnını yere koymadı ,secde olurmu?
Olur.
87)Teharri nedir?
Kıbleyi bilmeyen kişinin kıbleyi araştırmasıdır.
88)Mesbuk nedir?
Namaza sonradan yetişen kişidir.
89)Yüzünün tamamı secdeye müsait olmayan nasıl secde yapar?
Yapmaz ancak ima ile yapar. 90)Tesmi nedir?
Semiallahülimenhamideh demektir.
91)Tahmid nedir?
Rabbena lekel hamd demektir.
92)Teverruk nedir?
Kadınların teşehhüd oturuş halidir.
93)Abdesti bozan durumlar nelerdir ?
Vücuddan çıkanlar (idrar,dışkı,kan,irin,ağız dolusu kusmak,yellenmek,),yaslanarak yatarak
uyumak,bayılmak,delirmek,sarhoş olmak,namazda gülmek,fahiş mübaşeret.
94)Sarhoşluk abdesti bozar mı?
Bozar.
95)Dizüstü veya bağdaş kurarak oturup uyumak abdesti bozar mı?
Bozmaz.
96)Abdestsiz Kuran’a el sürülebilirmi?
Sürülemez.
97)Kabe abdestsiz tavaf edilebilirmi?
Edilemez.
98)Kahkaha ile gülmek abdesti bozar mı?
Bozmaz.
99)Özürlü bir kişi öğle abdesti ile ikindi namazını kılabilirmi?
Kılamaz her namaz için ayrı abdest alması lazım.
100)Teyemmüm ile namaz kılarken su geldi ne yaparsın?
Namazı bozup abdest alırsın namazını baştan kılarsın.
101)Abdesti bozmayan bir şeydir ama hem abdesti hem namazı bozar?
Kahkaha ile gülmektir.
102)Diş firçalarken akan kan abdesti bozarmı?
Bozmaz ancak kanın tükrüğe galebe etmemesi ve kan akmaması lazım.
103)Sadece kendi duyacak kadar gülen bir kişinin namazı ve abdesti bozulurmu?
Namazı bozulur abdesti bozulmaz.
104)Ağlamak abdesti bozarmı?
Ağlamak abdesti bozmaz.
105)Hangi şekilde ağlamak namazı bozar? Namazda ahireti ilgilendirmeyen bir mesele için ağlamak namazı bozar.
106)Abdest aldınız kesin biliyorsunuz ama abdestin bozulup bozulmadığından şüphelisiniz ,durumunuz ne olur?
Abdestli sayılırsınız.
107)Abdestinizin bozulduğunu kesin biliyorsunuz ama abdest aldığınızdan şüphelisiniz durumunuz nedir?
Abdestiniz yok sayılır.
108)Bir kişi abdest esnasında veya sonunda abdest azalarından birini yıkayıp yıkamadığından şüphe etse ne yapar?
Şüpheci ve müvesvis bir kişi ise yıkamaz,kendinden emin bir kişi ise yıkar.
109)Kader nedir?
Allah ü Teala’nın ezelden ebede kadar olacak her şeyi,zamanını,yerini ve niteliğini önceden bilmesi ve takdir
etmesidir.Alın yazısıdır.
110)Kaza nedir?
Kaderin zamanı gelince Allah tarafından tahakkuk etmesidir.
111 )Kader değişirmi
Kader değişmez,kaza değişir.
112)Tilavet secdesi ve cenaze namazında kahkaha ile gülenin namazı olur mu?
Namazı olmaz,abdesti bozulmaz
113)Abdestlisin ve mesh müddeti bitince abdestte bozulur mu?
Abdest bozulmaz mesh bozulur ayaklarını yıkar mestlerini giyer.
114)Namazdasın ve mesh müddetin bitti ne olur?
Namaz olmaz mesh yenilenip namaz kılınır.
115)Özür veya hükmen suyun yokluğu ile teyemmüm olan bir kişi namazını sonra iade eder mi?
Etmez namazı kabul olur.
116)Abdesti bozan ve devamlı olan beden rahatsızlığına ne denir?
Özür denir.
117)Özürlü kişi aldığı abdestle nafile namaz kılabilir mi?
Kılabilir.
118)Özürlü abdesti ile kaç vakit namaz kılar?
Sadece bir vakit namaz kılabilir.
119)Özürlü kişinin abdesti ne zaman hükümsüz kalır?
Vakit çıkınca.
120)Mazmaza ve istinşak nedir? Mazmaza gusülde ağzı boğazın girişine kadar gargara ile yıkamak,istinşak burnu genize su gidip yanıncaya kadar su ile
temizlemektir.Guslün farzlarıdır.
121)Kendisine gusul gereken kişi neleri yapamaz?
Namaz kılamaz,kurana el değemez,kuran okuyamaz,camiye giremez,kabeyi tavaf edemez.
122)Teyemmüm ne zaman meşru kılındı?
Hicri 6.yıl Ben-i Mustalik Gazvesinde meşru kılındı.
123)Suyun hükmen yokluğu ne demektir?
Var olan suyu sağlık,hayati tehlike veya zorluktan dolayı kullanamama halidir.
124)Teyemmümde suyu araştırma mesafesi ne kadardır?
1 mil(1660 metre)
125)Kendine gusul gereken kişi mecburen teyemmüm yaptı suyu görünce gusul gerekir mi?
Gerekmez.
126)Kadınlar özel hallerinden sonra namazını ve orucunu kaza eder mi?
Namazını kaza etmez orucunu kaza eder.
127)Cenazeye gusul abdesti aldırmanın hükmü nedir?
Farz-ı kifayedir.
128)Kadın cenaze namazı kılar mı?
Kılabilir.
129)Cenaze namazının vakti varmı?
3 mekruh vaktin dışında her zaman kılınabilir.
130)Cenaze namazının rükunleri?
4 tekbir ve kıyamdır.
131)Cenaze namazının vacipleri?
Selamdır.
132)Cenaze namazında cemaat şartmı?
Hayır değil.
133)Cenaze namazının sünnetleri?
Okunan dualar sünnettir.
134)Vakit girmeden okunan ezanın hükmü nedir?
İade edilir.
135)Ezanın hükmü nedir?
Sünnet-i müekkededir. 136)Ezan okuyandaki şartlar nelerdir?
Müslüman,akıllı ve erkek olmak gerekmektedir.
137)Ezan okuyan selam alabilir mi?
Alır fakat mekruhtur.
138)Bir kişi kıbleyi araştırdı soruşturdu ve namazını kıldı ama kıbleye isabet edemediğini öğrendi namazını iade eder mi?
Hayır etmez.
139)Musalli namazda iken kıblede hata ettiğini anlarsa ne yapar?
Namazını bozmadan Kıbleye döner ve devam eder.
140)Musalli kıbleyi bilmiyorsa bilene de sormuyorsa ama araştırıyor fakat kıbleye isabet edemediyse namazı olur mu?
Olmaz.
141)Musalli kıbleyi bilmiyor araştırmıyor namaza kıble ile ilgili şüphe ile duruyor ama namazda kıbleye isabet ettiğini anlıyor
namazı olur mu?
Olmaz.Zira şüphe üzerine sağlam görüş bina edilemez.
142)İftitah tekbirinin hükmü nedir?
Namazın rüknüdür,farzdır.
143)İftitah tekbirinin diğer adı nedir?
Tahrime tekbiridir:Bu tekbirle namaz dışında yapılması helal olan fiiller haram hale geldiği için tahrime
denilir.Örnek;Konuşmak.
144)İftitah tekbirinde AAALLAH ve EKBAAR uzatılarak okumanın hükmü nedir?
İftitah tekbiri geçerli olmaz dolayısıyla namaz olmaz.
145)İftitah tekbirinde EGBER okumanın hükmü nedir?
İftitah tekbiri ve namaz geçerli olur.Zira bunu ayırt etmede çoğu kimse için zorluk vardır.
146)İma nedir?
Ayakta duramayanın,oturduğu veya yattığı yerde namazını hafifçe başını öne eğmesiyle kılmasıdır.Secde için başını
rükudan biraz daha fazla eğer.
147)Oturarak da namaz kılamayan ne yapar?
Yatarak ayaklarını kıbleye doğru uzatarak ima ile kılar.
148)Yan yatarak yüzü kıbleye döndürmekle ima olur mu?
Olur.
149)Kişi başını da oynatamıyor gözü ile ima yapabilir mi?
Hayır yapamaz.
150)Bayılan kişinin namazlarının kazası nasıl olur? Bir günden az ise ayıldığında kılamadığı namazlarını kaza yapar.Daha fazla baygın durmuş ise kazaya gerek
yoktur.Örn;Uzun süreli komada kalan kişinin namazları bu hükümdedir.
151)Namazda Fatihayı okumanın hükmü nedir?
Vaciptir.
152)Farzların 3. Ve 4. Rekatlarında fatihayı okumanın hükmü nedir?
Sünnettir.
153)Zammı sureyi fatihadan önce okumanın hükmü nedir?
Vacibin terkidir sehiv secdesi gerekir.
154) Tadil-i erkân nedir?
Namazda rüku,secde ve bunlardan kalkışta vücudun sükunet bulmasıdır.Vaciptir.
155)İmama rûkuda yetişen imama nasıl uyar?
Ayakta iftitah tekbirini alır ikinci bi tekbir almadan ellerini bağlamadan direk rükuya eğilir.
156)İmama uyan kişi(müktedi) imamdan önce rukuya gitse ne yapar?
Kalkar tekrar rükuda iken imama yetişir.
157)Ruku secde ve intikal tekbirlerinin ve tesbihlerinin hükmü nedir?
Sünnettir.
158)Secdede alnı yere koyup burnu yere koymayanın secdesi olur mu ?
Olur.
159)Secdenin birini unutan ne yapar?
Selamdan sonra bir secdeyi yapar son oturuşu tekrar eder ve sehiv secdesi yapar.
160)Özürsüz olarak alnını yere koymayanın secdesi olur mu?
Olmaz.
161)Secde edilen yer ayakları koyduğumuz yerden en fazla kaç cm yüksekte olabilir?
23 cm
162)Kamet getirmenin hükmü nedir?
Sünnettir.
163)İftitah tekbirini musallinin kendi duyacak kadar sesli almasının hükmü nedir?
Farzdır.
164)Kıyamda sağ eli sol el üstüne koymak nedir?
Sünnettir.
165)Her rekatta Fatiha öncesi besmelenin hükmü nedir?
Sünnettir. 166)Namazda fatihadan sonra amin demenin hükmü nedir?
Sünnettir.
167)Secdede iki ayağı yere koymak nedir?
Farzdır.
168)3 ve 4 rekatlı farz namazlarda 3. Ve 4. Rekatlarda fatihadan sonra sure okumak nedir?
Fatihadan sonra sure okumamak vaciptir.
169)Namazda Ettehıyyatü yü okumak nedir?
Vaciptir.
170)Namazda salli barik Rabbenaları okumak nedir?
Sünnettir.

171)1. secdeden kalkmak nedir?
Farzdır.
172)2. secdeye yatmak nedir?
Farzdır.
173)Secdeden sonra ki rekata kalkmak nedir?
Vaciptir.
174)Gündüz namazlarında kıraatı gizli okumak nedir?
Vaciptir.
175)Müdrik nedir?
İmama başından beri uyup onunla namazı tamamlayan kişidir.
176)Mesbuk nedir?
İmama birinci rekattan sonra yetişen kişidir.
177)Lahik nedir?
Namaza imamla başlayan ama abdesti bozulup namazdan çıkıp abdestini alıp hiçbir şey konuşmadan tekrar aynı
namazını tamamlayan kişidir.
178)Namazda kunut tekbirinin hükmü nedir?
Vaciptir.
179)Namazda kunut duasının hükmü nedir?
Vaciptir.
180)Namazda selamın hükmü nedir?
Vaciptir.
181)Musallinin namazda selamı önce sağa vermesinin hükmü nedir? Sünnettir.
182)1.selamın hükmü nedir?
Vaciptir.
183)Muhazat nedir?
Aynı namazda kadın ve erkeğin cemaatle bir rükun eda edecek kadar yan yana durmasıdır.Kadının yanında ki iki kişi ve
arkasında ki bir kişinin namazı olmaz.
184)Cenazede muhazat olur mu?
Hayır olmaz.
185)Kabe de muhazat olur mu?
Olmaz.
186)Münferit musallilerde muhazat olur mu?
Olmaz.
187)Namazda secde ayetinden dolayı tilavet secdesini yapmak nedir?
Vaciptir.
188)Musallinin sehiv secdesini yapmasının hükmü nedir?
Vaciptir.
189)Kabristanda namaz kılmanın hükmü nedir?
Mekruhtur.
190)İmamın sesli okunan namazlardaki sesli kıraatının hükmü nedir?
Vaciptir.
191)İmamın sesiz okunan bütün namazlarda ki sessiz kıraatının hükmü nedir?
Vaciptir.
192)Müktedi kimdir?
İmama uyan kişidir.
193)Müktedinin imamın kıraatını dinlemesinin hükmü nedir?
Vaciptir.
194)Müktedinin hafi namazlarda vacip olan kıraatı okumayıp dinlemesinin hükmü nedir?
Vaciptir.
195)Mihrabiye nedir?
Namaz sonunda okunan mutad aşırlardır.
196)Namazın vaciplerinden birini sehven terk eden biri ne yapar?
Sehiv secdesi yapar. 197)Namazın vaciplerinden birini kasten terk eden biri ne yapar?
Namazı yeniden kılmalıdır.
198)Namaz kılanın önünden geçmek nedir?
Tahrimen mekruhtur.
199)Sütre nedir?
Namaz kılanın önünden geçene engel olması için önüne koyduğu şeylerdir.
200)Sütrenin hükmü nedir?
Sünnettir.
201)Kazaya kalan namazlar cemaatle kılınabilir mi?
Kılınabilir.Cemaatin hepsinin aynı namazı kazaya bırakmış olması lazımdır.
202)Cemaatle öğlen vakti sabah namazının kazasını kılanların okuyuşu nasıl olması lazım?
Cehri olması lazım.
203)Musalli namazda bir secdeyi sehven yapmasa ne olur?
Selamdan sonra secdeyi kaza eder.
204)Dört rekatlık namazda ka’de-i ahireyi unutan ve ayağa kalkan ne yapar?
a-Beşinci rekatın secdesini yapmadan hatırlarsa oturur ka’desini yapar selamdan sonra sehiv secdesi yapar.
b-Beşinci rekatın secdesini yaptıysa bunu altıya tamamlar.Altı rekatlık nafile namaz kılmış olur☺☺☺
205)Namazda ka’de-i ahire yi yapıpta unutarak ayağa kalkan ne yapar?
a-Beşinci rekatın secdesine varmadan hatırlarsa tahiyyata oturur selam verdikten sonra sehiv secdesi yapar.
b-Beşinci rekatın secdesinden sonra aklına gelirse bir rekat daha kılar:dört rekatı farz iki rekatı nafile olur.
206)3 ve 4 rekatlık namazda imam 1. Ve 2. Rekatta fatihadan sonra sureyi sehven okumadı ne yapar?
3 ve 4. Rekatta imam Fatiha ve zammı sureyi cehri okur sehiv secdesi yapar.
207)Bir namaz içinde musalli 3 tane sehiv secdesi gerektirecek hareket yaptı kaç sehiv secdesi yapar?
Bir tane yeterli olur.
208)Oturarak namaz kılan ruku için ne kadar eğilir?
Alnı dizine paralel olacak şekilde eğilir.
209)Oturarak namaz kılan secde için ne kadar eğilir?
Rükusundan biraz daha fazla eğilir.
210)Oturarak namaz kıldıran imama ayaktaki cemaat uyabilir mi?
Uyabilir.
211)Nafile namaz kılmak isteyen farz kıldıran bir imama uyabilir mi?
Uyabilir. 212)Farzı evde kılan bir kişi aynı vaktin namazını tekrardan cemaatle kılabilir mi?
Kılabilir.Evdeki namazı farz olur imama uyduğu nafile olur.
213)Çok yumuşak şeylere secde etmek caiz midir?
Hayır,yüzü ve alnı kaybolmayacak şekilde sertliği hissetmesi lazım.
214)1 imam var birde kadın bu iki kişi cemaat olabilir mi?
Evet olabilir.
215)Cemaat imama kaç yerde uymaz?
4 yerde uymaz: A-Cenazede imam 5. Tekbiri aldığında B-Bayram namazında fazla tekbir aldığında C-Namazda peş peşe
3.secdeye gittiğinde D-Son oturuştan sonra fazla rekata kalktığında uymaz. İmamı uyarır.
216)Musalli nafile namazını bozduğunda ne yapmalıdır?
İadesi vaciptir yeniden kılmalıdır.
217)Sebepsiz yere boğazını temizlemek için ses çıkaranın namazı ne olur?
Namazı fasit olur.
218)Namazda ağlamanın hükmü nedir?
Dünyalık içinse bozulur Allah içinse iyidir bozulmaz.
219)Musalli namazda aksırdığında kendisine elhamdülillah dese ne olur?
Namazı bozulmaz.
220)Musalli aksıran bir kişiye yerhamükellah dediğinde ne olur?
Namazı bozulur.
221)Musalli namazda yüksek sesle güldüğünde ne olur?
Hem abdesti hem namazı bozulur.
222)Cenaze namazında kahkaha ile gülündüğünde ne olur?
Sadece namazı bozulur.
223)İmam sehiv secdesini terk etse ne yapar?
Cemaatte terk eder.
224)Kadınlar cemaatle kendi kendilerine namaz kılabilirler mi?Hükmü nedir?
Kılabilirler ama mekruhtur.
225)Kadınlar kabir ziyareti yapabilir mi?
Fitneye sebebiyet vermemesi açısından yapamazlar ancak ihtiyar kadınlara müsaade verilmiştir.
226)Namaz kılınmasına izin verilmeyen iş yerlerinde kişi namazını nasıl kılar?
Cemi takdim Cemi tehir ile kılar.
227)Yolculukta Hanefiler cem’i takdim yapabilir mi? Yapamazlar.
228)Yatsı namazının Farzını tek başına kılan bir grup teravih namazını cemaatle kılabilirler mi?
Kılamazlar.
229)Kasr-ı salat nedir?
Yolcunun kısaltarak kıldığı farz namazdır.
230)Cuma namazını özürden dolayı kılamayan ne yapar nasıl yapar?
Ezansız kametsiz öğlen namazı kılar.
231)Namazda bilerek veya bilmeyerek anlaşılır bir ifade ile ses çıkaranın namazı ne olur?
Namazı bozulur.
232)Musalli,aksıran bir kişiye yerhamükellah dese yahut bir duaya amin dese ne olur?
Namazı bozulur.
233)Musalli kendisine aksırınca yerhamükellah dese ne olur?
Namazı olur.
234)Musalli işitilen bir habere istirca’ ayetini okusa ne olur?
Namazı bozulur.
235)Müktedi imamın okuyuşuna cevaben cellecelalühü,Allahüekber,sadakallahülazim yahut salavat getirse ne olur?
Namazı bozulur ancak cevaben değilde tazim ve saygı için söylemişse bozulmaz.
236)Musalli ikaz için namazda olduğunu belli etmek için sübhanallah elhamdülillah dese ne olur?
Namazı bozulmaz.
237)Musalli selam verse,alsa ne olur?
Namazı bozulur.
238)Musalli ima ile salam alsa ne olur?
Namazı bozulmaz.
239)Musalliye birisi ileri git,geri gel,yer aç gibi talimatlar verse ve o da yapsa ne olur?
Namazı bozulur.
240)Musalli önünde açık duran Kuran’dan okuyarak namaz kılsa ne olur?
Namazı bozulur.
241)İmam kıraat esnasında takıldı ve başka bir ayete geçti.Cemaatte önceki ayeti düzelttiğinde İmamda ona uydu bu
durumda cemaatin ve imamın namazı ne olur?
Cemaatten düzelten kişinin namazı bozulur,imamda geri dönüp o ayeti düzeltirse imamın ki bozulur.
242)Musalli başka bir cemaatin imamını düzeltmek için ayet okusa ne olur?
Namazı bozulur. 243)Amel-i kesir ve amel-i kalil nedir?
Ameli kesir:namazı bozan davranışlardır. Bir rükunda peş peşe 3 defa aynı hareketi yapmak gibi. Ameli kalil ise namazı
bozmayan davranışlardır. Peş peşe 2 defa yapılan hareketlerdir.Namazda çalan cep telefonunu kişinin tek elle alıp
kapatması da ameli kalildir.
244)Namazda özürsüz ardı arda durmadan 3 adım yürümenin hükmü nedir?
Namaz bozulur.
245)Musalli bir rukün eda edecek kadar ara ile beş adım yürüse ne olur?
Namazı olur.
246)Emzirmek annenin abdestini bozar mı?
Bozmaz.
247)Namaz kılan kadının sehven başı açılırsa ne olur ne yapması lazım?
Bir rükun geçmeden örterse namazı olur.
248)Musallinin kendi avret yerini bilerek açmasının hükmü nedir?
Namazı bozulur.
249)Namazın bir rüknünü kaza etmeksizin terk etmekle namaz bozulur mu?
Evet bozulur
250)4 rekatlık bir namazda 1. oturuşta yanlışlıkla selam veren ne yapar?
Namazı bozucu bir davranışta bulunmadıysa 3. Ve 4. Rekatı kılar sehiv secdesi yapar.
251)Musallinin kıraat esnasında sehven yaptığı hareke yanlışları namazı bozar mı?
Bozmaz.
252)Musalli Es-samed yerine Es-semed okusa namazı bozulur mu?
Hayır bozulmaz. Zira bu harflerde mahreç yakınlığı mevcuttur.
253)Musalli bir zorlama olmaksızın iki harfi birbirinden ayırması mümkün iken, Es-Salihat yerine Et-Talihat dese namaz
bozulur mu?
Evet bozulur.
254)Musalli bir zorlama olmaksızın iki harfi birbirinden ayırması mümkün iken, Allahü EhaD yerine Allahü EhaT dese namazı
bozulur mu?
Bozulur.
255)Musalli sıratallezine yerine siratallezine(sin ile) dese namaz bozulur mu?
Evet, namazı olur. Zira bu iki harfi birbirinden ayırmak çoğu kişi için güçtür.
256)Musalli Veleddallin yerine Velezzallin(zı harfi ile) dese namaz bozulur mu?
Namazı olur.
257)Musalli İyyake yerine İyake dese namaz olur mu? Namazı olur.
258)Musalli sıratallezine yerine es-sıratallezine dese namazı olur mu?
Namazı olur.
259)Musalli İyyake na’büdü yü İyya- kena’büdü diye okusa olur mu?
Namazı olur.
260)Namazda Kurandan bir kelime tekrar edilse ve mana bozulmasa namaz olur mu?Örn:Rabbi Rabbil alemin gibi.
Namaz olur.
261)Kelimelerin yer değiştirmesi mana değişikliğine yol açmasa namaz olur mu? Örn: İnnallahe alimün habirun
yerine:İnnallehe habirün alimün dese
Namaz olur.
262)Peltek konuşanın ra harfini ga okuması namazı bozar mı?Örn: RAbbil Alemin yerine gabbil alemin dese,
Namaz olur. Zira mazur sayılır.
263)Delinin kıldırdığı namaz olur mu?
Olmaz.
264)Mümeyyiz olmayan çocuğun imameti geçerlimidir?
Geçerli değildir.
265)Kadından imam olur mu?
Kadın erkeklere imamlık yapamaz.Kadın cemaate aynı hizada durarak imamlık yapabilir.Ama mekruhtur.
266)Özürlüden imam olur mu?
Olmaz.Ancak kendi cinsinden bir özürlü varsa ona imam olabilir.
267)Peltek okuyan bir kişinin (Ra harfini ga gibi) imameti caiz midir?
Hayır değildir imamlık yapamaz.
268)Fasığın imamlığı caiz midir?
Namaz sahihtir ama imamlığı mekruhtur.
269)Âmanın imamlığı caiz midir?
Necasetten sakınmasında zorluk olduğu için tenzihen mekruhtur.
270)Farz kılmak isteyen bir kişi nafile namaz kılana uyabilir mi?
Uyamaz, kuvvetli zayıf üzerine bina edilmez.
271)Abdestli bir kişi teyemmümle namaz kılan bir kişiye uyabilir mi?
Uyabilir.
272)İmamdan önce rüku ve secde yapanın durumu nedir?
Rekat batıl olur.Rekatı iade etmezse namaz olmaz.Selamdan sonra kalkar bir rekat iade eder ve sehiv secdesi yapar. 273)Musalli namazda secde ayeti okudu ve daha kıraatini bitirmedi ise tilavet secdesini nasıl yapar?
Hemen direk secdeye gider bir kere tilavet secdesini yapar ayağa kalkar kıraatine devam eder.
274)Musalli namazda kıraatinin son ayeti olarak secde ayeti okudu ise tilavet secdesini nasıl yapar?
Namazın rükusunu ve secdesini normal olarak yapar bu arada tilavet secdesini de yapmış gibi kabul edilir.
275)İmamın cehri okuduğu secde ayetini namaz kılmayan duyarsa secde gerekir mi?
Evet gerekir.
276)Musalli,namaz kılmayanın okuduğu secde ayetini duyarsa tilavet secdesi gerekir mi?
Evet gerekir.
277)Namazda okunan secde ayetinin tilavet secdesi namaz dışında yapılabilir mi?
Hayır yapılamaz.
278)Kadınlar özel hallerinde tilavet secdesi yapabilirler mi?
Hayır yapamazlar.
279)Secde ayetinin tercümesi okunduğunda tilavet secdesi vacip olur mu?
Evet olur.
280)Tilavet secdesi namaz dışında cemaatle yapılabilir mi?
Hayır yapılmaz.
281)Abdestin bozulması tilavet secdesini bozar mı?
Evet bozar.
282)Bir kişi namaz dışında tilavet secdesini nasıl yapar?
Abdestli kıbleye döner niyet eder ellerini kaldırmadan tekbir getirip direk secdeye yatar.Bir kere secde yapar tekbir
getirerek ayağa kalkar ayakta semiğna ve etağna ğufranake Rabbena ve ileykel masîr der.. Bunu okuması müstehaptır.
283)Kuranda kaç yerde secde ayeti vardır?
14 yerde vardır.
284)Öğle namazını kılamayan bir kişi ikindi namazında bunu nasıl kaza eder?
Önce öğlen namazını kaza eder sonra ikindi namazını kılar.
285)Başlanan bir sünnet namaz yarıda bırakılırsa bu namazın kazası olur mu?
Hayır olmaz.
286)Cenaze namazının hükmü nedir?
Farzı kifayedir.
287)Cenaze namazında kaç kişi cemaat olmalıdır?
Cenaze namazında cemaat şart değildir.
288)Kadınlar cenaze namazı kılabilir mi? Evet kılabilir.Cemaatle de tek başına da kılabilir.Farzı kifaye de ifa edilmiş olur.
289)Rüku ve secdesi olmayan namaz var mıdır?
Cenaze namazıdır
290)Erkeklerin kefeni kaç kısımdır?
3 kısımdır: Gamis,İzar ve Lifafe dir.
291)Cenazeyi yıkamak için su yoksa ne yapılır?
Teyemmüm yaptırılır.
292)Ölünün saç sakal tıraşını yapmak tırnak kesmek saçını taramak caiz midir?
Hayır hiçbir şey yapılmaz.
293)Mavi bezden kefen olur mu?
Olabilir.Efdal olanı beyazdır.
294)Cenaze namazında imama sonradan uyan kişi ne yapar?
İmamın selamından sonra o selam vermez yetişemediği kaç tekbir varsa dualarını okumadan peş peşe o tekbirleri getirir
selam verir.
295)Cenaze namazında tekbirin biri eksik olsa namaz geçerli olur mu?
Hayır olmaz.
296)Cenaze namazının rükünleri(farzları) nelerdir?
4 tekbirle kıyamdır.
297)Cenaze namazının vacipleri nelerdir?
Selamdır.
298)Cenaze namazının sünnetleri nelerdir?
Sübhaneke,salli barik ve cenaze duası ve imamın cenazenin göğsü hizasında durmasıdır.
299)Cenaze namazını şartı nedir?
Niyettir.
300)Cenaze namazı bütün vakitlerde kılınabilir mi?
3 mekruh vakit dışında tüm gün kılınabilir.
301)Cenaze namazını neler bozar?
Namazı bozan her şey cenaze namazını da bozar.
302)Sağ doğup hemen ölen çocuğun cenaze namazı kılınır mı?
Yıkanır kefenlenir ve kılınır?
303)Ölü doğan çocuğun cenaze namazı kılınır mı?
Yıkanır bir beze sarılır cenaze namazı kılınmadan defnedilir. 304)Orucun kurandaki adı nedir?
Savm dır.
305)Oruç kimlere farzdır.
Müslüman,akıllı,ergenlik çağında olan oruç tutmaya gücü yeten,mukim olan herkese farzdır.
306)Ru’yet-i Hilal nedir?
Ramazan orucu için şaban ve ramazan hilalinin bayram içinde şevval hilalinin gözlemlenmesidir.
307)Oruç çeşitleri nelerdir?
Farz Olan Oruçlar:Ramazan orucu,ramazan orucunun kazası,kefaret oruçları..
Vacip Olan Oruçlar:Adak ve bozulan nafile oruçların kazası
Sünnet Olan Oruçlar: Muharrem ayının 9-10-11. günleri oruç tutmak.
Müstehap Olan Oruçlar: Kameri ayların 13-14-15. günleri,pazartesi Perşembe günleri, 6 şevval orucu
Mekruh Olan Oruçlar:
a-Tenzihen Mekruh: Muharrem ayının sadece 10. günü,yalnız Cuma gününü oruçlu geçirmek
b-Tahrimen Mekruh: Ramazan bayramının 1. Kurban bayramının ilk 4 gününü oruçlu geçirmektir.
308)Ramazan orucuna nasıl ve ne zamana kadar niyet edilebilir?
Akşam namazından sonra öğlen öncesine kadar niyet edilebilir. Dil ile niyeti unutan bir kişinin kalbinde ki niyeti veyahut
sahura kalkması niyet yerine geçer.
309)İmsaktan önce niyet edilmesi gereken oruçlar hangileridir?
Kefaret oruçları,nafilenin kazası,adak oruçları ve ramazan orucunun kazasıdır.Bunların imsaktan sonra ki niyetleri geçerli
değildir.Tutulursa nafile olur.
310)Oruca niye eden ve sahur yemeği yiyen ama imsaktan önce niyetinden dönene ne gerekir?
Dönebilir bir şey gerekmez.
311)Ramazan ayının girdiğini bilen kişi orucu ne tutmaya nede tutmamaya niyet etti ise bu kişinin durumu nedir?
Oruçlu değildir.
312)Ramazanda geceden bayılan ve istiva zamanından önce ayılan kişi oruca niyet etse olur mu?
Olur.
313)Oruçta serinlemek için yıkanmak caiz midir?
Caizdir.
314)Oruçlunun gül yağı,esans,parfüm kullanması caiz midir?
Caizdir
315)Kimler oruç tutmayabilir? Hasta,seferi,gebe,yaşlı,cihada gidenler ve özürlüler tutmayabilir.
316)Ramazan orucunu bozmakla sadece kazayı gerektiren durumlar nelerdir?
Tedavi amaçlı orucu bozmak,Mu’tad dışı ikrah edilerek çiğ et,hamur,toprak,bir avuç tuz,ham meyve ve yanlışlıkla bir şey
yemek kazayı gerektirir.
317)Oruçta kefaret nedir?
Ramazan orucunda bile bile bir şeyin yenilip içilerek orucun taammüden bozulmasıdır.Bu kişi iki kameri ay ara
vermeden oruç tutacak bir günde kazasını tutacaktır.Kameri ayı takip edemeyen kefaret borçlusu 60 gün ceza olarak bir
günde kaza olarak peş peşe oruç tutar.
318) Ramazan orucunun kazasını tutarken bile bile bu orucu bozana ne gerekir?
Sadece bozduğu orucun kazası gerekir.
319)Kefaret orucunda özürlü kadın ne yapar?
Özründen temizlendiğinde kaldığı yerden ara vermeden devam eder.
320)Orucun fidyesi nedir?
Orucun kazasını tutmaya gücü yetmeyen sürekli hasta ve ihtiyarların tutamadığı her bir gün oruç için sabah akşam bir
fakiri doyurmasıdır veya bu yemeğin bedelinin para olarak fakire verilmesidir.
321)Ramazan orucunda kefaret borcu olan bir kişi fidyesini nasıl öder?
A-60 fakiri sabah akşam doyurması B-120 fakiri bir öğün doyurması C-Bir fakiri atmış gün doyurması D-Bir fakire atmış
gün o parayı günü gününe ödemesi lazımdır. Ancak bir fakire 60 günlük fidye parasını tek seferde veremez.
322)Oruç kefaretini düşüren sebepler nelerdir?
Bile bile ramazan orucunu bozan kefaret sahibi eğer aynı günde hastalandı ise veya kefaret sahibi kadınsa ve ay haline
rastlarsa kefaret düşer.
323)Kefareti mucip olan bir kişi aynı gün sefere çıksa kefaret düşer mi?
Düşmez.
324)Oruçlu abdest alırken elinde olmadan boğazına su kaçırdı ise ne gerekir?
Kaza gerekir.
325)Oruçlu kendi isteği ile ağız dolusu istifra etti ise ne gerekir?
Kaza gerekir.
326)Oruçlu kişi kendi isteği ile sigara dumanını içmeden içine çekti ise ne gerekir?
Kefaret gerekir.
327)Oruçlu kişi unutarak yedi ve içti ise orucu bozulur mu?
Hayır bozulmaz orucuna devam eder.
328)Kendi isteği ile olmadan istifra etmek orucu bozar mı?
Hayır bozmaz.
329)Hastaların kullandığı nefes açıcı spreyler orucu bozar mı? Bozmaz.
330)Göz,burun ve kulak damlaları,dil altı hapları orucu bozar mı?
Hayır bozmaz.
331)Tedavi amaçlı ağrıyı dindirici enjeksiyonlar orucu bozar mı?
Hayır bozmaz.
332)Oruçlu kişiye gıda keyif kuvvet verici enjeksiyonlar orucu bozar mı?
Evet bozar.
333)Kan vermek orucu bozar mı?
Hayır bozmaz.
334)Hastaya serum vermek orucu bozar mı?
Evet bozar.
335)Unutarak yiyen,oruçlu iken tabi olarak istifra eden kişi orucun bozulmadığını bildiği halde yemek yese ne olur?
Kaza ve kefaret gerekir.
336)Ramazan ayında 3 gün baygın olan kişi ayıldığında ne yapar?
Bayıldığı günü kaza etmez zira o günün orucuna zaten niyet etmiştir.Diğer iki günü kaza eder.
337)İtikaf nedir?
Ramazanın son 10 gününde Allah rızası için camide ibadet niyetiyle durmaktır.Sünneti müekkededir
338)Fıtır sadakası nedir?
Ramazan ayında nisap miktarına malik her müslümanın yaratılış şükranı olarak kendisinin vermesi vacip olan sadakadır.
Her aile ferdi için fitre vermek gereklidir.
339)Fıtır sadakası için kişinin malından bir yıl geçmesi zorunluluğu var mıdır?
Hayır yoktur.
340)Fitre kimlere verilebilir.
Zekat verilen herkese fitre verilebilir.
341)Fitrenin miktarı ne kadardır?
Sabah akşam bir fakiri doyuracak kadar para miktarıdır.
342)Bir kişi kimlere fitre veremez?
Bakmakla yükümlü olduğu anne baba,kendi çocukları torunlarına fitre veremez.
343)Zekat kimlere farzdır?
Müslüman,âkil baliğ,hür ve zengin olanlara farzdır.
344)Gayri Müslim zekat verebilir mi?
Zekat ile yükümlü değildir. 345)Gayri Müslime zekat verilir mi?
Hayır verilemez.
346)Nisap miktarı ne demektir?
Kişinin bir yıllık aile ihtiyaçlarını tümü ile giderdikten ve borçlarını kapattıktan sonra elinde kalan servetinin 80.18 gram
altına tekabül etmesi nisap miktarıdır.Servetin zekatı gerektiren miktarı diye de ifade edilebilir.
347)Altının zekat miktarı ne kadardır?
20 miskal yani 80,18 gramdır.
348)Gümüşün nisap miktarı ne kadardır?
200 dirhem yani 561 gramdır.
349)Havaic-i Asliye nedir?
Kişinin asli ihtiyaçlarıdır. Bir insanın ve ailesinin temek ihtiyaç maddeleri,ev,araba,giyim eşyası,ticaret için olmayan ev
aletleri,bir yıllık maişet bedelidir ki bunlara zekat düşmez.
350)İnci zümrüt elmas gibi ticaret malı olarak kullanılmayan süs eşyalarından zekat alınır mı?
Hayır alınmaz.
351)Nisap miktarı parası veya malı olan bir kişini o kadarda borcu olsa zekat düşer mi?
Hayır düşmez.
352)Ev,dükkan aletleri nakil vasıtalarına zekat düşer mi?
Hayır düşmez.
353)Alacağı olan kişi henüz parasını tahsil edememiş ise zekat düşer mi?
Hayır düşmez.
353)Koyunların nisabını anlatınız?
Bir yıl üzerinden geçince : 40 dan 120 ye kadar 1 tane koyun, 121 den 201 e kadar 2 koyun……
354)Büyükbaş hayvanların nisabını anlatınız?
30 da 1 dir. 2 yaşına giren bir erkek veya dişi dana verilir.
355)Nisap miktarı malda aranan özellikler nelerdir?
-Büyüyen,artan bir mal olacak. Örn:Malın ticaret,ziraat veya doğumla artması gibi…
356)Kadın kocasından mehir alacağına zekat verir mi?
Hayır veremez.
357)Zilyet nedir?
Malın mülkiyetine fiilen sahip harcama yetkisi olan kişidir.
358)Havl-i Havelan nedir?
Zekat verilecek nisap miktarı malın üzerinden bir kameri yılın geçmesidir. 359)Altın,gümüş,para,ticari mallar ve saime hayvanlarda havl-i havelan uygulanır mı?
Evet uygulanır.
360)Toprak ürünleri ve madenlerde havl-i havelan uygulanır mı?
Hayır uygulanmaz.
361)Saime nedir?
Yılın yarısından fazlasını merada otlayarak geçiren hayvanlardır.
362)Öşür nedir?
Toprak mahsüllerinin zekatıdır.Masraflar çıkınca hasatın 10 da birinin verilmesidir.
363)Madenlerin zekatı nasıldır?
5 de birdir.
364)Ödünç verilen paraların zekatı nasıldır?
Bunlar tahsil edildikten sonra geçmiş yılların zekatı verilir.
365)Zekatta niyet şartmıdır?
Evet şarttır.
366)Zekat malı kayboldu veya çalındı ise zekat düşer mi?
Hayır düşmez.
367)Kişi fakire zekatını verdi ama niyet etmedi ise zekatı kabul olur mu?
Mal fakirin elinden çıkmış ise olmaz. Hala elinde ise niyet eder ve kabul olunur.
368)İzinsiz olarak başkasının malından zekat verilir mi?
Hayır verilmez.
369)Kişi yılın belli zamanlarında fakirlere dağıttığı mal ve para için bir süre geçtikten sonra onlar benim zekatım olsun dese
olur mu?
Hayır olmaz.Her verdiğinde zekat niyeti ile vermesi lazımdır.
370)Malının tamamını sadece sadaka niyeti ile verenin zekat borcu düşer mi?
Evet düşer.
371)Zekatın sahih olması için gereken şartlar nelerdir?
-Niyet,-temlik.
372)Temlik nedir?
Zekatın bizzat fakirin eline ulaşmasıdır.
373)Bir fakire nisap miktarını dolduracak kadar zekat verilebilir mi?
Verilebilir, mekruhtur.
374)Zengin, kiracısından ücret almayıp bunu zekatıma sayıyorum dese olur mu? Hayır olmaz zira fakirin eline geçmiyor.
375Kişi fakire borç verdi ve sonradan borcu almayıp bunu zekatına sayabilir mi?
Eğer hala mal fakirin elindeyse olur.Harcadıysa olmaz.
376)Fakirde ki alacağını zekatına saymak isteyen kişi ne yapar?
Alacağı kadar parayı fakire zekat olarak öder. Fakir ise aldığı parayı borcunu ödemek üzere iade eder. Böylece zekat
ödenmiş olur.
377)Haram maldan zekat olur mu?
Hayır olmaz.Ya sahibine iade edilir ya da fukaraya dağıtılır.
378)Ev parası biriktiren kişi bir yıl geçince nisap miktarı paradan zekatını verir mi?
Evet verir.
379)Ortak iki kişiden biri ortağının haberi olmadan onun zekatını verse olur mu?
Olmaz sadece kendi zekatını vermiş olur.Ortaklar ibadette birbirinin vekili değildir.Ancak zekat için vekil tayin etmişse
olur.
380)Kişi zekatını araştırdığı halde yanlışlıkla fakir olmayana verdi ise zekat olur mu?
Evet olur.
381)Kişi zekatını araştırmadan fakir zannıyla zengin birisine verdi ise zekat olur mu?
Olmaz.
382)Kişi “falan kişide alacağım parayı sen al o sana zekatım olsun” dese,fakirde o parayı alsa zekat kabul olur mu?
Olur.
383)Zekat borcu olan kişi vermeden ölse malından zekat alınır mı?
Hayır niyet etmediği için alınmaz.
384)Gayri Müslim den zekat alınır mı,verilir mi?
Alınmazda verilmezde.
385)Bir kişinin zekatla yükümlü olmasının şartları nelerdir?
a-mükellef olması , b-nisap miktarı malı olması , c-malın nami olması , d-zilyetlik , e-havli havelan , f-borçlu olmamak
386)Zekatta,hac parası borçtan sayılır mı?
Hayır hac parasını düşemez.
387)Balın zekatı nasıldır?
10 da birdir.
388)Kimlere zekat verilmez?
Ana-baba,Büyük baba,babanne,çocuk,torun,eşler birbirine,zengine,gayri Müslime,cami çeşme gibi yerlere zekat
verilmez.
389)Ölen bir kişiye zekat verilir mi? Verilmez zira temlik gerçekleşmemiş olur.
390)Ticaret malı için alınıp satılan hayvanların zekatı nasıldır?
Kazandığı kârdan 40 da bir verilir.
391)38 koyunu 29 ineği 4 devesi olan kişi zekat verir mi?
Hayır vermez.
392)500 gram altını olan kişi fakire 40 gram altın bilezik verse ileriki yılların zekatını da vermiş olur mu?
Evet olur.
393)Hac ibadeti hangi yıl farz kılındı?
Hicri 9.yıl da
394) Hz. Peygamber kaç hac yapmıştır hangi yılda yapmıştır?
Hicri 10.yılda bir hac yapmıştır.
395)Hac kimlere farzdır?
Müslüman,akil baliğ,hür,zengin ve hac zamanının idrak eden kişilere farzdır.
396)Haccın edasının şartları nelerdir?
Sağlıklı olmak,hacca gitmesinde bir engel olmamak,yol emniyeti,kadının mahreminin yanında olması,kadının iddet
süresinin bitmesi.
397)Haccın sıhhatinin şartları nelerdir?
İslam,özel yerler,özel vakit ve ihramdır.
398)İhram ne demektir?
Hac ve umre niyetiyle diğer zamanlarda helal olan işlerin hac ve umre esnasında kişiye haram kılınması demektir. Hac ve
umrede erkeklerin örttüğü iki parçalık örtüye de ihram denir.Kadınların normal elbisesi ihram hükmündedir.
399)Mikat mahali ne demektir?
İhrama girilmesi gerekli olan yerlerdir.
400)Haccın farzları nelerdir?
Haccın farzları birisi şart ikisi rukün olmak üzere 3tür.İhram şartıdır,arafatta vakfe ve kabeyi tavafta ruknüdür.
401)Umrenin hükmü nedir?
Sünnet-i Müekkededir.
402)İhram yasakları nelerdir?
Güzel koku süremez,cinsi mukarenet yapamaz,avlanamaz,ağaç kesemez,ot koparamaz,canlı öldüremez ,tıraş olamaz vb
403)Muhrim (ihramlı) in şemsiye, yüzük, kemer ve giymeden paltoyu omzunda taşıması caiz midir?
Evet caizdir.
404)Telbiye nedir? Hac veya umre niyetiyle ihrama girecek bir müslümanın mikat yerinde ihrama niyet ettikten sonra,söyleyerek ihrama
girmiş sayıldığı ve Allahın davetine icabet ettiğini belirten ”Lebbeyk Allahümme Lebbeyk… “cümlesidir.
405)Hac için ihram ve niyet nedir?
Şart ve rukündür.
406)İhramın rukünleri nelerdir?
Niyet ve telbiyedir.
407)Mikat yerinde niyet edip telbiye getiren kişi ihrama girmiş olur mu?
Olur.
408)Mekke’ye hac veya umre dışında dünyalık bir gaye ile girecek kişiye ihram gerekli midir?
Evet umre yapıp ihramdan çıkabilir.
409)Afaki ne demektir?
Mekke dışından hac için gelenlerdir.
410)Muhrim kan aldırığ diş çektirip iğne yaptırabilir mi?
Evet yaptırabilir.
411)Muhrim balık avlar mı?
Evet avlayabilir.
412)Arafat vakfesinin zamanı ne zamandır?
Zilhiccenin 9.günü zeval vaktinden bayramın 1.günü fecri sadık a kadardır.
413)Vakfe nedir?
Haccın rukünlerinden olup Arafat’ta belli vakitte kısa biz zaman bulunmaktır.Bu vakitte Arafat’ta kişinin araba
ile,yürüyerek geçmesi,uyuması,baygın olarak burada belli vakit durması fark etme.Vakfe yapmış sayılır.
414)Vakfeyi abdestli yapmanın hükmü nedir?
Sünnettir.
415)Vakfede oruçlu olmamanın hükmü nedir?
Sünnettir.
416)Cemi takdim de ki tertibi söyleyiniz?
Ezan okununca öğlenin ilk sünneti kılınır. Kametten sonra öğlenin farzı kılınır.İkinci kamet ile ikindinin farzı kılınır.İki farz
arasında namazların sünnetleri kılınmaz.
417)Cemi te’hir de ki tertibi söyleyiniz?
Yatsı ezanı okununca kamet getirlir.Akşamın farzı kılınır ardından kamet getirilmeden yatsının farzı kılınır.Ardından
yatsının son sünneti ve vitir kılınır.
418)Cemi takdim in hükmü nedir?
Sünnettir. 419)Cemi te’hir in hükmü nedir?
Vaciptir.
420)Tavaf nedir?
Hacer-ül Esved hizasından başlayıp Kabe’yi sola alarak 7 defa Kabe’nin etrafında dönmektir.Her bir dönüşe Şavt denir.
421)Kaç çeşit tavaf vardır?
3 Çeşit tavaf vardır: Kudüm,ziyaret,veda tavaflarıdır.
422)Kudüm tavafı nedir?
Arafat vakfesinden önce Mekke ye gelen hacıların yaptıkları Mekke’ye ilk geliş tavafıdır,sünnettir.
423)Ziyaret tavafı nedir?
Farz olan tavaftır.Vakti mahsusunda yani Kurban bayramının 1.gününde fecri sadıktan başlayarak kurban bayramının ilk
3 gününde yapılır.4.günü veya sonra ki günlerde de yapılabilir ama ceza kurbanı gerekir.
424)Veda tavafı nedir?
Afakiler için memleketlerine dönerken yaptıkları vacip olan en son tavaftır.
425)Şeytan taşlamaların tertibini söyleyiniz?
1.günü: Akabe cemresine 7 taş atılır. 2. ve 3.günlerde küçük orta ve büyük(Akabe) şeytanlara 7şerden 21 taş atılır.
4.günü acelesi olmayanlar yine 21 taş atarlar acelesi olanlar 3.gün giderler. 7+21+21 = 49 + 21 = 70 taş atılmış olur. Her
zaman ilk önce küçük,orta ve büyük sırası gözetilmelidir.
426)Arafe ve kurban bayramının ilk 4 günü umre yapmanın hükmü nedir?
Tahrimen mektuhtur.
427)Haccın vacipleri nelerdir?
Sa’y, Müzdelife Vakfesi,Şeytan taşlama,tıraş olma,veda tavafı
428)Say nedir?
Safa ve Merve tepeleri arasında 7 kere gidip gelmektir. 4 gidiş+3 geliştir.
429)Iztıba nedir?
Tavafa başlamadan önce üst ihramının bir ucunu sağ koltuğun altından geçirip sol omzunun üzerine atmasıdır.Sağ omuz
açıkta kalır.
430)Remel nedir?
Tavafın ilk 3 şavtında erkeklerin adımları kısa atarak omuzlarını silkeleyerek süratlice yürümeleridir.Erkeklere sünnettir.
431)Hervele nedir?
Safa ve Merve tepeleri arasında sa’y yaparken iki yeşil direk arasında erkeklerin koşarak geçmeleridir. Sünnettir.
432)Haccın çeşitleri nelerdir?
Haccı İfrat, Haccı Temettü,Haccı Kıran
433)İfrat haccı nedir? Yalnız hac için ihrama girilir,umresiz yapılan hacdır,kurban gerekmez.
434)Temettü haccı nedir?
Umre ve haccı iki ayrı ihramla yapmaktır.Yani hacı,önce ihrama girip umresini yapar sonra ihramından çıkar arafe
günüde ihramına girip haccını yapar.Kurban kesmek bu hacıya vaciptir.
435)Kıran haccı nedir?
Umre ve haccı bir ihramla yapmaktır ki umreyi yapıp hac gününe kadar ihramdan çıkmaz.İhram yasaklarına uyar.Haccını
yapar kurban kesmek buna da vaciptir.
436)Hacda kadınlar saçlarını tıraş edebilirler mi?
Hayır sadece saçlarının uçlarından biraz keserler.
437)Haccı ve umreyi bozup kazayı gerektiren durumlar nelerdir?
Hac için ihrama girenin arafat vakfesinden önce cinsi mukarenette bulunması
438)Hedy nedir?
Hac ve umrede kesilen kurbanlara denir.
439)Haccı kırana niyetlenen kadın daha umre tavafını yapmadan ay halini görürse ne yapar?
Umresi bozulur sadece ifrat haccı yapar.
440)Haccı temettüye niyetlenen kadın ihrama girmiş ve ay hali görmüş ise ne yapar?
Hac için niyet ve telbiye yaparak umre ihramını iptal eder ve ifrat haccı yapar.Şükür kurbanı(Hedy)gerekmez.Hacdan
sonra umreyi kaza eder ve ceza kurbanı keser.
441)Bedene nedir?
Hacda ihramlının işlediği bir kabahatten dolayı kesmesi gereken büyükbaş hayvanlardır.
442)Dem nedir?
Haccın vaciplerini terk eden veya tehir eden kişinin kesmesi gereken ufak baş hayvanlardır.
443)İhsar kurbanı nedir?
Hac veya umre için ihrama girenin bir özürden dolayı vakfe veya tavaf yapmadan ihramdan çıktığında kesmesi gereken
kurbandır. Kıran haccı yapan kişi iki kurban kesecektir.
444)Nezir kurbanı nedir?
Haremde kesilmek üzere adanan kurbandır.
445)Ceza kurbanı nedir?
Haccın vaciplerinden birinin terki veya tehirinden dolayı kesilen kurbandır.
446)Şükür kurbanı nedir?
Temettü veya kıran hacını yapanların kestiği kurbandır.Hedy de denir. 447)Şükür kurbanını kesemeyen hacılar ne yapar?
10 gün oruç tutar.3 gününü Mekke’de 7 gününü de memleketinde tamamlar.
448)Bedel haccı nedir?
Aciz,hasta veya ölenin yerine vekaleten bir kişinin yaptığı hacdır.
449)Kurbanın hükmü nedir?
Vaciptir.(Hanefilerde)
450)Kurbanı kimler keser?
Müslüman,akil baliğ,hür,mukim ve zenginler keser.
451)Kurban nisabının zekat nisabından farkı var mıdır?
Kurban nisabında artıcı olması(nâmi) ve bir yıl geçmesi (havli havelan) aranmaz.80,18 gram altına değer mal varsa
kurbanını keser.
452)Bayram gününde zengin olana kurban vacip midir?
Vacip olur kesmelidir.
453)Büyükbaş sığırı kendi için alan bir kişi sonradan ona ortak alabilir mi?
Alabilir ama mekruhtur.
454)Büyük baş sığırda ki 7 ortaktan biri kurbana adak kurbanı diye katılsa olur mu?
Olmaz.
455)Hangi hayvan kurban olmaz?
Bir veya iki gözü kör,fazla zayıf,fazla topal,kulağı veya kuyruğunun 3te 1inden fazlası kopan,dişleri
dökük,kulaksız,hasta,uzvu eksik olanlar,kurban olabilecek yaşını doldurmayanlar kurban olamaz.
456)Kurbanın sahih olmasını şartları nelerdir?
A-Kurban edilmesine engel kusur olmayacak. B-Vaktinde kesilecek(Bayramın ilk 3 günü)
457)Kurbanın ruknü nedir?
Onu kesmektir(Onun bedelini vermekle kurban kesilmiş sayılmaz)
458)Kadın kurban kesebilir mi?
Evet kesebilir.
459)Akika kurbanı nedir?
Doğan çocuk için kesilen şükür kurbanıdır. Bu kurbana nesike kurbanı da denin. Sünnettir.
460)Yemin nedir?
Sözü,Allah adını anarak kuvvetlendirmektir. 461)Yemin kaç çeşittir?
3 çeşittir:Yemini kamus,yemini münakide, yemini lağv.
462)Yemini kamus nedir?
Geçmiş veya şimdiki zamana ait bir iş üzerine bilerek yapılan yalan yere yemin etmektir.Büyük günahtır.
453)Yemini kamusun kefareti nedir?
Yoktur. Kefaretle affolunmaz. Helallik gerekir.
454)Yemini münakide nedir?
Geleceğe ait bir işi yapmak veya yapmamak üzere yapılan bir yemindir.Örn:Vallahi şu işi yapacağım veya yapmayacağım
lafzını kullanarak yapılan yemin.
455)Yemini münakitte kefaret gerekir mi?
Evet gerekir.
456)Vallahi ramazan orucunu tutmayacağım diyen bir kişi ne yapmalıdır?
Yeminini bozup kefaret ödemesi gerekir.
4567)Vallahi şu eve grimeyeceğim,Vallahi şu yemeği yemeyeceğim gibi mübah bir şeye yemin eden kişi ne yapmalıdır?
Yeminini bozup kefaret eder.
458)Yemini hataen unutarak veya baskı altında bozana kefaret gerekir mi?
Evet gerekir.
459)Yemini lağv nedir?
Geçmiş veya şimdiki zamana ait bir iş üzerinde öyle olduğunu sanarak yapılan yemindir.Örn:Unutarak bir kişi yapmadığı
halde vallahi İstanbul’a gittim demesi gibi.
460)Yemini lağv da kefaret gerekir mi?
Hayır gerekmez.
461)Yemini yapan deli ve çocuk ise yemin geçerli midir?
Hayır geçersizdir.
462)Yemini yapan bu sözle yemini kastetmedi ise bu yeni olur mu?
Hayır olmaz.
463)Yemini yapan gayri Müslim ise yemini sahih midir?Kefaret gerekir mi?
Hayır sahih değildir.Zira kefarette bir ibadettir.Gayri Müslimlere ibadet olmaz.
464)Yemin esnasında olmayan bir şeye yemin edilir mi?Örn: Vallahi bu testide olan suyu içmeyeceğim dese bu yemin caiz
midir?
Hayır değildir. 465)Allahın bütün isimleri ile yemin edilir mi?
Evet edilir.
466)Yemin harfleri hangileridir?
V-B-T: Vallahi-Billahi-Tallahi
467)Kişi şöyle yaparsam helal olan bana haram olsun diye yemin etse ne olur. Örn: Şuraya gidersem et yemeği bana haram
olsun.
Dilerse yeminini tutar.Dilerse yeminini bozup kefaretini verir.
468)Hangi yemine kefaret gerekir?
Yemini münakide.
469)Yeminin kefareti nedir?
10 fakiri sabah akşam doyurmaktır(10 oruç fidyesi). Veya 10 fakiri tam giydirmektir.Gücü yetmezse 3 gün oruç
tutmaktır.
470)Yemin bozulmadan kefaret verilebilir mi?
Hayır verilemez.
471)Maddi durumu yerinde olan,yemin kefareti için oruç tutabilir mi?
Hayır fakir doyurmak önceliklidir.
472)Adak nedir?
Kişinin dinen yükümlü olmadığı halde,farz vacip türü bir ibadeti yapacağını vaat etmesi Allah’a söz vermesidir.
473)Çocuğun ve delinin adağı caiz midir?
Hayır caiz değildir.
474)Adakta bulunması gereken şartlar nelerdir?
A-Adak dinen mantıklı ve mümkün olacak (Gece oruç tutacağım..) gibi B-Adak dinen ibadet ceşidi olmalıdır(şu işim
olursa şarap içmek adağım olsun) C-Adanan şey farz vacip cinsi bir ibadet olmalıdır. D-Adanan malın adayanı
mülkiyetinde bulunması. E-Adanan şey adayana önceden farz vacip olmamalıdır(şu işin olursa beş vakit namaz kılacağım
gibi)
475)Kişi şu işim olursa mum yakacağım,horoz keseceğim,helva dağıtacağım,çaput bağlayacağım dese adak olur mu?
Hayır olmaz.
476)Adak kaç çeşittir?
A-Mutlak Adak B-Mukayyet Adak
477)Mutlak adak nedir?
Herhangi bir şarta bağlı olmayan adaktır. Örn:Allah için şu kadar oruç tutacağım gibi. 478)Mukayyet adak nedir?
Belli bir şartın gerçekleşmesi üzerine yapılan adaktır. Örn:Allah şifa verirse şu kadar sadaka vereceğim,oğlum okulu
bitirirse kurban keseceğim gibi.
479)Falanla konuşursam,yalan söylersem,içki içersem 40 gün oruç tutayım diyen bir kişi ne yapmış olur?
Mukayyet bir adak adamıştır ve aynı zamanda yemin etmiş sayılır.(Yemini münakide)Bu kişi şartını bozarsa ya 10 fakiri
doyuracak yada 3 gün oruç tutacak.
480)Adağın hükmü nedir?
Vaciptir. Vaat ettiğini yapması gerekir.
481)Adağın kefareti nedir?
Yemin kefaretidir.
482)Tavuk,horoz ve benzeri kurban adak olur mu?
Hayır olmaz.
483)Adak kurbanının etinden adayanın kendisi ve akrabaları yiyebilir mi?
Hayır yiyemez, fakirin hakkıdır.
484)İki taraflı iddia (Ben yenersem bana şunu vereceksin,sen yenersen ben sana şunu vereceğim gibi) caiz midir?
Hayır caiz değildir, haramdır.
485)Tek taraflı iddia caiz midir?
Caizdir.
486)Ehli kitabın kestiği yenir mi?
Yenir caizdir.
486)Delinin kestiği yenir mi?
Hayır caiz değildir.
487)Besmeleyi kasten terk edenin kestiği yenir mi?
Hayır yenmez.
488)Kadının ve çocuğun kestiği yenir mi?
Evet yenir.
489)Besmeleyi unutarak terk edenin kestiği yenir mi?
Evet yenir.
490)Elektro şok veya tabancayla bayıltılıp usulüne göre kesilen hayvanın eti yenir mi?
Evet yenir. 491)Kesilen hayvandan çıkan yavru canlı ise yenir mi?
Evet yenir.
492)Katır ile eşek eti yenir mi?
Hayır haramdır.
493)At eti yenir mi?
Helaldir ama ziraat ve binek ve savaşta kullanıldığı için mekruhtur.
494)Pislik yiyen hayvanların eti yenir mi?
Mekruhtur,tavuğu 3 gün,koyunu 4 gün,büyükbaşı 10 gün hapsedip yemle besledikten sonra yenilebilir.
495)Putperestin avladığı yenir mi?
Hayır yenmez.
496)Besmeleyi kasten terk edenin avladığı yenir mi?
Hayır yenmez.
497)Av için eğitilmemiş hayvanın avladığı yenir mi?
Hayır yenmez.
498)Nikahta asıl olan nedir?
İcap ve kabuldür.
499)Organ nakli caiz midir?
Caizdir, zaruret ve doktor raporları halinde vericinin ölmüş olması,karşılığında ücret alınmaması,organ sahibinin
yakınlarından izin alınması ve nakledilecek kişinin izninin olması lazımdır.
500)Diş kaplamak caiz midir?Evet caizdir
İSLAM TARİHİ BİRİNCİ BÖLÜM
1-Kabeyi kim inşa etti?Allahü Teâlâ’nın emriyle önce Melekler, sonra Hazreti Adem ve ve Şit Aleyhisselam; peygamberlerden son olarak da İbrahim Aleyhisselam ile oğlu Hazreti ismail
2-Kâbede Mübarek Vazifeler nelerdir?Kabe’nin anahtarlarını elinde tutmak olan Hicâbet Zemzem suyunu ve hacıların su işlerini idare etmek olan Sikâye; ziyaretçileri barındırma ve müsafirlik işlerini ayarlamak olan Rifâde’dir.
3-Peygamberimizin Yüce Soyu Peygamberimiz Aleyhisselâmın yüce soyu kime dayanır? İbrahim Aleyhisselâmın oğlu Hazreti İsmail’e dayanır
4-Peygamberimizin süt annesinin adı nedir?Hz.Halime
5-Peygamberimiz annesini kaç yaşında iken kaybetti? Hazreti Âmine, oğlu ve kölesi ile beraber Medine’ye gidip Hazreti Abdullah’ın kabrini ziyaret makdadı ile Medine’ye ulaştılar. Ziyaretlerini yaptıktan sonra, geri dönerken Medine yakınlarındaki Ebvâ köyünde hastalanan Hazreti Âmine 577 yılında vefat etti.
6-Peygamberimizi dedesi Abdulmuttalibe kim getirip teslim etti?Altı yaşında anasından da yetim kalan Peygamberimiz Aleyhisseİâm’ı kölesi Ümmü Eymen Mekke’ye getirip dedesi Abdülmuttalib’e teslim etti.
7-Dedesi Abdulmuttalibin vefatından sonra kimin himayesinde kaldı?Peygamber Efendimiz, İki sene geçip sekiz yaşına geldiği zaman, dedesi Kureyşin reisi Abdülmuttalipde vefat etti. O vefat ederken oğulları içinde Ebû Talib’e, yeğenine bakmak vazifesini verdi.
8-Peygamberimiz Hz.Hatice ile kaç yaşında iken evlendi?Hazreti Hatice ile izdivacı (M.596)Peygamber Efendimiz 25 yaşında iken Hz.Hatice ile evlendi.
9-İlk Vahiy Peygamberimize ne zaman geldi?Peygamberlik ve İslam Dininin Gelişi (M.610):Milâdî 610 yılının 27 Ramazan Hıra Dağında Pazartesi Allahü Teâlâ tarafından kendisine gönderilen Melek, Cebrail Aleyhisselâm ilk vahyi getiriyor, Alak Sûresi’nin ilk âyetleri olan “Allah’ın ismiyle oku!” emrini bildiriyordu.
10-İlk Müslümanlar:İslâm ile ilk önce şereflenenler kimlerdir? Hazreti Hatice, Hazreti Ebû Bekir, Hazreti Ali ,Hazreti Zeyd b. Harise’dir.
11-Peygamberimiz aleni davete ne zaman başladı?Peygamberliğin dördüncü yılına rastlayan Mîlâdî 614 senesinde, Hıcr Sûresi’nin 94′ncü âyetiyle bildirilen “Emrolunduğunu açıkça, çatlatırcasına bildir!” ilâhî emri geldi. Peygamberimiz ,vahyin bu emrine uyarak insanları açıktan açığa hak yola çağırmaya başladı. Önce en yakınlarını, akrabalarını, dostlarını ziyaret ederek İslama davet etti.
12-İslâmın ilk devirlerinde işkence gören bu müminler arasında en meşhurları kimlerdir? Hazreti Bilal Habeşî, Hazreti Ammar b. Yâsir ve babası Hazreti Yâsir ile annesi Hazret! Sümeyye, Hazreti Habbab b. Eret, Hazreti Suheyb b. Sinan Rumî, Hazreti Ebû Fukeyhe gibi köleler ve zayıflar; Hazreti Zinnîre, Hazreti Lübeyne ve Hazreti Nehdiyye
13-Müslümanların ilk Cuma namazı kıldıkları yerleşim yerinin adı Ranuna
14- Müslümanların ilk kıblesi Mescid-i Aksa
15- Peygamber Efendimiz (s.a.v.) altı yaşında annesiyle beraber Medine’den Mekke’ye dönerken, Annesinin hastalanarak vefat ettiği yer Ebva
16-Hz. Hacer validemiz, kızgın güneşin altında susuzluktan kıvranan biricik oğluna (İsmail’ine) hayat verecek suyu bulmak için iki tepe arasında yedi defa canla, telaşla, heyecanla koşuşturur. Hz. Hacer validemizin çabasını sembolize eden ve bugün hacılar tarafından uygulanan eylem Sa’y
17- Kur’an’ın ilk ayetleri Hira Mağarasında 610… tarihinde rüya yoluyla Cebrail aracılığıyla indirilmiştir.
18- Peygamber Efendimiz (s.a.v), vefatı yaklaştığında kendi yerine namaz kıldırmakla Hz.Ebubekiri görevlendirmiştir.
19-Üstü kapatılan ve yeri kaybolan Zemzem suyunu bulup çıkaran, Şeybe
20- Mekke döneminde Müslümanların İslami faaliyetler yapmak amacıyla, evinde gizlice toplandıkları sahabe Hz. Erkam
21- Medine ‘de bulunan Yahudilerin, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) peygamberliğini
22-Peygamberimizin (s.a.v.) anne tarafından dedesinin adı Vehb
23- Peygamber Efendimiz (sav) hayatı boyunca hac ibadetini bir defa yapmıştır.
24- Peygamberimizin (s.a.v.) gençliğinde katıldığı kabile savaşlarına Ficar savaşları denir.
25-Hz. Muhammed’in (s.a.v.) ailesine Ehl-i Beyt denir.
26- Peygamberimizin (s.a.v) Medinelilerle birlikte gönderdiği ilk Kur’an öğretmeni Hz. Mus’ab Bin Umeyr
27- Kâbe tamir edilirken yerine yerleştirilmesi konusunda anlaşmazlığa düşülen ve tavaf yaparken başlangıç kabul edilen siyah taşın adı Hacerü’l – Esved
28- Mescid-i Nebi’nin yanına fakir ve kimsesiz Müslümanların kalması için odalar yapılmıştı. Bu odalarda kalan ve İslami eğitim gören fakir kişilere Ashab-ı Suffe
29- Raci Vakasında esir edilenlerden biridir. Şehid edilmeden önce namaz kılma geleneğini başlatan ilk kişidir. Müşriklerin kendisine, ‘İslam’dan dönersen seni serbest bırakacağız’ teklifine, ‘İslam’dan döndüğümde yeryüzündeki her şeyi elde edeceğimi bilsem, yinede İslam’dan dönmem’ diyen ayrıca, işkence esnasında müşriklerin ‘Kendi evinde olup, Muhammed’in (s.a.v.) senin yerinde olmasını istemez miydin?’ sorusuna, ‘Muhammed’in (sav) ayağına bir diken parçası bile batmasını istemem’ diyerek şehadeti kazanan sahabe Hz. Hubeyb
30- Peygamberimizin (s.a.v.) yemeğine zehir koyarak öldürmeye çalışan, Müslümanlarla anlaşmayı bozan ve ceza olarak, Müslümanlar tarafından sürgüne gönderilen Yahudi topluluğu Beni Nadir
31- Haşim, Peygamber Efendimizin (sav) babasının dedesidir?
32- Ezan-ı Şerifi bugünkü haliyle rüyasında gören ve bunu Peygambere (s.a.v.) anlattıktan sonra, Peygamberin bunun hak bir rüya olduğunu söylediği sahabe Abdullah bin Zeyd
33-Hz. Peygamber’e süt emzirenler,Amine binti Vehb,
Ebu Leheb’in cariyesi Süveybe,Halime binti Ebi Züeyb
34-Hz. Peygamber Kâbe hakemliği yaptığında 35 yaşında idi.
35-“Hz. Peygamber’in hicreti Birinci Akabe görüşmesinden sonra 622 yılında gerçekleşti”
36- Hz. Peygamber ikinci Akabe biatı Mekke’de M. 621 tarihinde Zilhicce ayında yapmıştır.
37-Hz. Peygamber, hicretin 6. yılında Umre yapmak üzere 1500 sahabi ile birlikte Mekke’ye doğru yola çıkarken Medine’de yerine Abdullah ibn Ümmi Mektum vekil bıraktı.
38- Müslümanlarla yaptıkları antlaşmayı ilk bozdukları için Medine’den H. 4, M. 625 yılında çıkarılan kabile Nadiroğulları
8. H. 8, M. 629 tarihinde gerçekleştirilen Mute savaşı Bizanslılara karşı yapılmıştır.
9) Sa’d b. Muâz (r.a),Müslümanlarla yaptığı antlaşmayı, ihanet ederek bozan Kureyza Yahudileri hakkında bir sahabi şu şekilde karar vermiştir: “Savaşacak gücü bulunanların tamamı öldürülecek, kadın ve çocuklar esir alınacak, malları da ganimet sayılacak” Bu isabetli kararı sebebiyle Peygamberimiz de bu sahabiyi şu ifadeleriyle tebrik etmiştir: “Onlar hakkında Allah ve Rasûlü’nün vereceği hükmün aynısını verdin”
10. İlk Müslümanların, maruz kaldıkları sıkıntılardan kurtulmak için hicret ettikleri bölgenin bugünkü ismi Etiyopya
11. Peygamberimiz’in insan haklarına ve evrensel ilkelere vurgu yapan Veda hutbesin okuduğu Veda Haccı Hicret’in 10. yılında gerçekleşmiştir?
12. İlk Cuma Namazı Ranuna Vadisinde kılındı.
13 Hz. Muhammed (s.a.s)’e gelen ilk vahiy “Yaratan Rabbinin adıyla oku!”
14) Kur’an-ı Kerim, Peygamberimiz 40 yaşındayken inmeye başlamıştır.
15. Vefat haberi duyulunca, bizzat Peygamberimiz tarafından kendisine ilk gıyabi cenaze namazı kıldırılan şahıs Necaşi
16. Peygamber Efendimizin Hz. Mariye’den dünyaya gelen çocuğunun ismi İbrahim
17 .Peygamber Efendimizin soyu Hz.Fatıma evladı ile devam etmiştir?
18. “Siyer-i Nebi” ya da “Sîret-i Nebi” iHz. Peygamberin hayatını anlatan kitaplardır.
19. Tarihte ilk ezan Hicretin 1. yılında okunmuştur
20. Günümüzde okunan ezanı, Peygamberimiz (s.a.s) döneminde rüyasında gören ilk sahâbe Abdullah b. Zeyd el-Ensâri
21. Asker sayısı az olsun çok olsun, çarpışma olsun veya olmasın Hz. Peygamberin bizzat katıldığı seferlere Gazve adı verilir.
22. Peygamberimizin (s.a.s) Hz. Hatice ile evliliğinden olan ilk ve son çocuklarının ismi Kâsım-Abdullah
23) İslâm’ı kabul eden ilk erkek, ilk kadın, ilk çocuk ve ilk köle sırası ; Hz. Ebu Bekir-Hz. Hatice-Hz. Ali-Hz. Zeyd
İKİNCİ BÖLÜM
1. Peygamberimiz nerede doğdu ve şimdi nerede bulunuyor? Mekke’de doğdu. Elli yaşından sonra Medine’ye hicret etti. Şimdi Medine’de “Ravza-i Mütaharra”sındadır.
2. Peygamberimizin kaç adı vardır? Güzel isimleri çoktur. Fakat dördünü bilmek lazımdır. Bunlar: Muhammed, Mustafa, Ahmed, Mahmud.
3. Peygamberimizin en çok kullanılan ismi nedir? Hazret-i Muhammed Mustafa sallallahü aleyhi ve sellem’dir.
4. Peygamberimizin babasının adı nedir? Abdullah’tır.
5. Annesinin adı nedir? Amine’dir.
6. Süt annesinin adı nedir? Halîme Hatun’dur.
7. Dedesinin adı nedir? Abdülmüttaliptir.
8. Peygamberimiz kaç yaşında iken kendisine fiilen peygamberlik geldi? 40 yaşında.
9. Fiilen kaç sene peygamberlik yaptı? 23 sene peygamberlik yaptı.
10. Fani hayatı kaç yaşında sona erdi? 63 yaşında sona erdi.
11. Peygamberimizin kaç kızı vardı? Dört kızı vardı. 1) Zeynep 2) Rukiyye 3) Ümmü Gülsüm 4) Fatıma (r.a.)’dir.
15. Peygamberimizin kaç oğlu doğdu? Üç oğlu oldu. 1) Kasım 2) Abdullah 3) İbrahim (r.a) hazretleridir.
16. Ezvac-ı Tahiratı yani Peygamberimizin mübarek hanımlarını sayarmısın? Sayarım. 1) Hazret-i Hadice 2)Hazret-i Sevde 3) Hazret-i Aişe 4)Hz. Hafsa 5) Hz. Zeynep b.Huzeyme 6) Hz. Ümmi Seleme 7) Hz. Zeynep binti Cahş Hz. Cuveyriye 9) Hz. Ümmü Habibe 10) Hz. Safiyye 11) Hz. Meymune 12) Hazreti Mariye, (radıyallahü anhüm) validelerimiz. Bunlardan Hz. Hadice (r.a.) validemiz peygamberimizin ilk zevcesidir
17. Peygamberimizin 53 yaşından sonra evlenmesinin sebep ve hikmetlerinin bazılarını sayarımsınız? Peygamberimiz, kabilelerin İslamiyete bağlanmalarını temin, ayrıca kadınlara ait hükümleri kadınlar vasıtasıyla yaymak, bazılarını sefaletten kurtarmak, bazılarının ise iffet ve namuslarını korumak için onlarla evlenmiştir. Asıl hikmet ve gaye kadınlar vasıtasıyla İslam’ı yaymaktır.
18. Peygamberimizin en son vefat eden eşi kimdir? Hz. Aişe (r.a)’dır.
19. Gelmiş ve gelecek insanların en yücesi kimdir? Peygamberimiz Muhammed Mustafa Sallallahü aleyhi ve sellem’dir.
20. Peygamber Efendimizin kaç torunu vardır? İki torunu vardır :1) Hasan 2) Hüseyin (radıyallahü anhuma) hazretleridir.
21. İlk Cuma namazı nerede kılınmıştır? Ranuna vadisinde 1
22. Ensardan ilk şehit kimdir?Haris Bin Süreka
23. Hz. Aişe validemiz kimin kızıdır? Hz. Ebu Bekir
24. Allah yolunda ilk kılıcı kim çekti? Zübeyr Bin Avvam
25. Hz. Hafsa validemiz kimin kızıdır? Hz. Ömer
26. Hz. Ömer’in lakabı nedir? Ömer-ül Faruk
27. Peygamberimiz (s.a.v.)’in süt annesinden kız kardeşi kimdir? Şeyma
28. Hicri takvimin üçüncü ayı hangisidir? Rebiül Evvel
29. Peygamberimiz (s.a.v.)’in oğlu İbrahim hangi hanımındandır? Hz. Maria
30. Uhutta vücudu kanlar içinde iken peygambere siper olan kimdir? Hz. Nesibe Hatun
31. Hacılar hangi ayın kaçında Arafat’a çıkar? Zilhicce 9
32. Kim İnandığınız gibi yaşamazsanız, yaşadığınız gibi inanırsınız dedi?Hz. Ömer
33. Sevr mağarasına müşrikler hakkında bilgiyi kim getiriyordu? Abdullah b. EbuBekir
34. Hz. Osman peygamberimizin hangi kızlarıyla evlendi? Rukiye-Ümmü Gülsüm
35-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’i övmek için yazılan şiire ne ad verilir? Cevap : Natı Şerif
36. Peygamberimizin [s.a.v.] iki kızı ile evlendiğinden dolayı ‘Zinnureyn’ lakabını alan sahabi kimdir ? ) Hz. Osman (r.a)
37. Hendek Savaşında, hendek kazılarak savunma savaşı yapılması fikri hangi sahabiye aittir? Selman-ı Farisi
38. Peygamber Efendimiz, Medineye hicret ettiğinde evinde 7 ay misafir olarak kaldığı ve kabrinin şu anda İstanbul da bulunduğu sahabi kimdir? Ebu Eyyüb el-Ensari
39. Peygamber Efendimiz (S.A.V)’ in son savaşı hangisidir ? Tebük Savaşı
40. Peygamber Efendimiz’in Hz. Mariye’den dünyaya gelen çocuğunun ismi nedir İbrahim
41. Peygamber Efendimizin soyu hangi evladı ile devam etmiştir? Fatıma
41. İlk Cuma Namazı nerede kılındı? Ranuna Vadisi
42. Vefat haberi duyulunca, bizzat Peygamberimiz tarafından kendisine İlk gıyabi cenaze namazı kıdırılan şahıs kimdir? Necaşi
43. Aşağıdakilerden hangisi Tebük Savaşına katılmadıkları için haklarında Ayet inen üç Sahabiden kimlerdir?
A) Ka’b b. Malik
B) Mürare b. Rebi
C) Hilal b. Ümeyye
44. Peygamberimizden en cok hadis rivayet eden ve suffa ashabından olan erkek sahabi kimdir? Ebu Hureyre
45. Peygamber Efendimizin öz amcası olduğu halde O’na en çok işkence edenlerden olan, kendisi ve karısı hakkında ayet inerek lanetlenen şahıs kimdir? Ebu Leheb
46. Aşağıdakilerden hangisi Rasulullah’ın vefatından sonra ortaya çıkan ve Hz. Ebubekir tarafından bertaraf edilen yalancı peygamberler kimlerdir?
Müseylimetül Kezzab, Esved el-Ensi, Tuleyha b. Huveylid
46. Mekkeli müşriklere meydan okuyup Kur’ân-ı Kerimi ilk kez açıkça okuyan sahabi kimdir ? Abdullah bin Mesud (r.a.)
47-Hz.Bilal’e, dininden döndürmek için kızgın taşla işkence eden ve Bedir Savaşında Hz.Bilal tarafından öldürülen islam düşmanı kimdir? Ümeyye b. Halef
48. Peygamberimize 3 gün süt annelik yapan kadın kimdir? Süveybe Hatun
49. Hz. Muhammed’in soyu hangi peygambere dayanmaktadır? Hz.İbrahim
50. Rasulullahı [s.a.v.] hicret sırasında yakalamak isterken atı çöle batan kimdir ?Süraka
51. Peygamber Efendimizin kabrinin yanında hangi iki sahabinin kabri bulunmaktadır?
Hz.Ebu Bekir – Hz. Ömer
52. Peygamberimiz annesi ile birlikte babasının kabrini ziyarete gittiğinde yanlarında kim vardı? Ümmü Eymen
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
-SEVR MAĞARASI ,Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hicret esnasında Medine yolunda değil Mekke’nin güney kısmına doğru yola çıkıp ve üç gün Mekke yakınlarında bir mağarada kalıp sonra hicretlerine (yollarına) devam ettiler. Ebu Bekir (r.a.) ile
kaldıkları mağaradır.
2-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in bizzat orduya komutan olarak ilk katıldığı savaşın, başka bir ifade ile ilk gazvenin adı El-Ebva (Veddan) Gazvesi.
3-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in zevcelerinin (hanımlarının isimleri:
a- Hz. Hatice b- Hz. Sevde c- Hz. Aişe d- Hz. Zeynep e- Hz. Ümmü Seleme f- Hz. Hafsa g- Hz. Zeynep (Cahşın kızı) h- Hz. Ümmü Habibe i- Hz.Cüveyriyye j- Hz. Safiyye k- Hz. Mariyye l- Hz. Meymune (R. Anhüma).
4-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in süt annesinin adı Hz. Halime.
5-Tebuk seferine katılmadığı için Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve ashabının kendisiyle (hakkında ayet nazil oluncaya kadar) 50 gün konuşmadığı sahabenin adı Kab Bin Malik.
6-Bedir savaşında 14 müslüman şehit oldu ve 70 kafir öldürüldü.
7-Uhut savaşında 72 müslüman şehit olmuştur.
8-Ezanı Muhammedi’yi rüyasında gören sahabe Abdullah Bin Zeyd
9-Rasulüllah (s.a.v.)’in şairinin adı Hassan Bin Sabit.
10-Peygamberimizin son savaşı Tebuk savaşıdır.
11- Rasulüllah (s.a.v.)’in dayısı Sad Bin Ebi Vakkas.
12-Haram aylar adı verilen aylar ,Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarıdır.
13-Peygamber Efendimiz (s.a.v.) peygamberliğini ilk defa açıkça safa tepesinde ilan etmiştir.
14-Uhud Savaşından birkaç ay sonra Adal ve Kare Kabilelerinden bir grup Hz. Peygamber’e gelerek kendilerine İslamı öğretecek muallimler göndermesini istediler. Peygamberimiz’in gönderdiği on kişilik heyet yolda Lihyanoğullarından yüz kişilik bir birlik tarafından saldırıya uğradı. Saldırı sırasında sekiz sahabi şehit düşerken iki tanesi de esir alındı. Bu olaya Reci’ Hadisesi denir.
15-Hz. Hubeyb b. Adiyy,Reci’ Hadisesi sırasında esir alınan Müslümanlar, Mekke’ye götürülerek Kureyş kabilesine satıldı. Bunlardan bir tanesi, öldürülmek üzere Tenim Vadisine götürülmüş ve kendisi için bir darağacı hazırlanmıştı. Şehit edilmeden önce iki rekât namaz kılan sahabi darağacında asılmış ve yüzlerce müşrik tarafından atılan taşlar ve mızraklarla şehit edilmiştir
17-Zeyd b. Desine,Reci’ Hadisesinde esir alınan sahabilerden bir tanesine Kureyş lideri Ebu Sufyan şu Soruyu sordu: “Şu an senin yerinde Muhammed’in olmasını, buna karşılık senin de ailenin yanında güven içinde olmayı istemez miydin?” Sahabi şu cevabı verdi: “Benim ailemin yanında sağ salim oturmam karşılığında, Muhammed(sav)’in ayağına bir diken dahi batmasına razı olamam.” Müşrikler tarafından birçok işkenceye maruz kaldıktan sonra şehit edilen sahabi.
18-Amine binti Vehb,Kureyş kabilesinin Zühreoğulları kolundan olup, Haşimoğullarından Abdullah b. Abdulmuttalib’le evlenen, kocasının vefatından sonra yetim doğan çocuğuna Muhammed ismini veren, oğluyla birlikte kocasının mezarını ziyaret etmek maksadıyla gittiği Medine’den dönüşünde Ebva kasabasında vefat eden, Allah Rasûlünün sevgili annesidir.
19-Süveybe,Annesi Âmine, Hz. Muhammed’i bir süre emzirmiştir. Daha sonra, Ebu Leheb’in cariyelerinden birisi Hz. Peygamberi emzirmiştir. Bu kadın ayrıca Hz. Hamza’yı ve Medine’ye hicret eden ilk sahabîlerden olan Ebu Seleme’yi de emzirmiştir.
20-Hz.Halime,Mekkeliler, çocuklarını; çölün sağlıklı havasında büyümeleri ve Arapça’yı güzel konuşabilmeleri için sütanneye verirlerdi. Abdulmuttalib, torunu Hz. Muhammed’i, Hevazin kabilesinin Sa’d b. Bekiroğulları kolundan bir kadına vermiştir. Peygamberimizin yıllarca yanında kaldığı, evine bolluk ve neşe kattığı Peygamber efendimizin süt annesidir.
21-Kaynuka savaşının sebebi Tesettür.
22-Peygamber Efendimiz bir defa Hicri10. yılda hac yapmıştır.
23-Peygamberimizin annesi Ebva köyünde vefat etti.
24-İslam Tarihinde ilk şehit;Yasir ve eşi Sümeyye Hatun.
25- Muhadramun,Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in zamanında yaşadığı halde Efendimiz (s.a.v.)’i görmeşerefine nail olmayan insanlara ne ad verilir? (Veysel Karani ve Habeş kralı Necaşi gibi)
26-Hz.Hüseyin(r.a),Hz. Ali (r.a.) ile Hz. Fatıma (r.anha)’nın küçük oğlu, İslam tarihinin Kerbelaşehidi diye andığı,kendi neslinden gelenlere “Seyyit” denilen, Rasulüllah (s.a.v.)’in torunu
27-Hz.Ebu Bekir(ra.), İslam’ı ilk kabul eden insanlardan olup, kendisine Miraç olayında Rasulüllah (s.a.v.)’in”Bir gecede Kudüs’e oradan da göklere gidip geldiğini söylüyor sen bu işe ne dersin”denildiğinde cevaben: “O söylüyorsa doğrudur” diyerek imanını ortaya koyduğunda kendisine”Sıddık” lakabı verilen ve İslam’ın ilk halifesi olan, Peygamber (s.a.v.)’in sadık dostu ve”Kabre hazırlıksız giden, denize kayıksız açılmış gibidir” diyen sahabe
28-Gasilül Melaike, Uhut savaşında diğer şehitlerden ayrı bir özelliğe sahip olan, evlendiği gece cihada katılıp cünüp olarak şehit olan, Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in ifadesiyle: “Gasilül melaike”meleklerin yıkadığı şehit diye adlandırılan,
sahabedir.
29-Hz.Hasaan(r.a) Annesi Hz. Fatıma (r.anha), babası Hz. Ali (r.a.) olan Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in sevgili torunudur. Kendisinin 6 aylık halifelik döneminden sonra halifelik sona erip buzamandan sonra halifelik adına saltanat başlamıştır.
30-Ebu Ze Gifari(r.a),Mekke’de ilk kez halkın içersinde “La ilahe İllallah” diyen sahabedir.
31-Erkam Bin Erkam(r.a), İslam’ın ilk müslümanları hep onun evinde dinle tanıştılar. Daha müslümanlar 40 olmadan gizli toplantı ve ibadetlerini onun evinde yaptılar. İslam onun evinde anlatılmaya, tebliğ edilmeye başlandı. Müslümanlar ve İslam tarihi için istisna bir yere sahip olan eviyle anılan bu misafirperver sahabe
31-Zeyd Bin Sabit(r.a), Ensardan olup küçük yaşta Kur’an’ı Kerim’i ezberledi. Hz. Peygamber(s.a.v.)’in vahiy katipliğini yaptı. Rasulüllah (s.a.v.)’in emri ile Süryani ve İbrani dillerini öğrendi. Hz. Peygamber (s.a.v.)’in mektuplarını yazdı ve tercümanlığını yaptı. Hz. Ebu Bekir döneminde Kur’an ayetlerinin “Mushaf” haline toplanışında çalışan heyetin başkanı olan sahabi.
32-Hz.Huzeyfe(r.a), Peygamberimiz (s.a.v.) bir sahabeye, bir sır olarak, münafıkların kimliklerini bildirmişti (listesini vermişti). Hatta Hz. Ömer (r.a.) gelmiş “Acaba bende bu listede varmıyım”diye sormuştur. Bu listeyi Allah Resulü (s.a.v.)’in verdiği sahabe.
33-Peygamber Efendimiz(sav); Hz. Ebu Bekir (r.a.) ve Hz. Abdurrahman İbni Avf sahabelerin arkasında cemaat olarak namaz kılmıştır.
34- Ashabın en güzel simalarından biri idi. Bazı zaman Cebrail (a.s.) Resulü Ekrem (s.a.v.)’in
huzuruna onun suretinde gelirdi. Bu güzel simalı sahabe Dıhyetül Kelbi (r.a.) (Dıhye İbni Halife)
35-: Hz. Bilal’i özgürlüğüne Hz. Ebu Bekir (r.a.) kavuşturdu.
36- Medine’ye ilk hicret eden Ebu Seleme Bin Abdul Esad (r.a.) isimli sahabedir.
37-Medine’de müslümanlara cemaatla ilk defa namazı Musab Bin Umeyr (r.a.) kıldırdı.
38- Peygamberimiz (s.a.v.) Hakka davet için gittiği Taif’den kederli bir halde
Mekke’ye döndüğünde Peygamberimizi Mutim Bin Adiyy himayesine aldı.
39-Hz. Hatice annemizden sonra müslüman olan kadın Hz. Abbas’ın hanımı Ümmül Fadl (r.anha)
40-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in seni seviyorum dediği sahabe Muaz Bin Cebel (r.a.)
41- Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Mekke’den Medine’ye hicret ederken Ranuna
vadisinde konaklamış ve orada ilk Cuma namazı kılınmıştır.
Hutbeyi Peygamber Efendimiz (s.a.v.) okumuştur. Cumayı Esad Bin Zürare (r.a.) kıldırdı.
42-Hz. Osman (r.a.)’ı halife ilan eden sahabe Abdurrahman Bin Avf (r.a.)
42-Hz.Ebu Bekir(ra),Efendimizin vefatından sonra halife olan ünlü sahabi
43- Hz.Osman(r.a),Sevgili Peygamberimizin damadı, yumuşak huylu ve cömertliği ile tanınan üçüncü halife
44- Mekke’den Medine’ye hicret edeceği zaman Sevgili Peygamberimizin yatağına yatarak Efendimizin ko¬laylıkla evden ayrılmasını sağlayan sahabi Hz. Ali
1.Siyer-i Nebi eygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in hayatını konu alan ilim dalıdır.
2.Resülullahın anlamı:Allahın elçisi demektir.
3.Resûlüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in yaşadığı çağa Asr-ı Saâdet (mutluluk çağı) denir.
4.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in baba tarafından soyu :Baba tarafı, Kureyş kabilesinin Haşimoğulları sülalesindendir.
5.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in anne tarafından soyu ; Kureyş kabilesinin Zühre Oğulları sülalesindendir.
6.Peygamberimizin soyu ,Hz. İbrahim (A.S) ve oğlu ismail (Aleyhisselâm)a dayanır.
7.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in,Dedesinin adı Abdülmuttaliptir.
8.Resûlullahin babasının adı Abdullah,Annesinin adı Âminedir.
9.Resûlullah,Rebiülevvel ayının 12. gecesi, miladi 20 Nisan 571 tarihinde Mekke de dünyaya geldi.
10.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimizin ,Dört adı vardır: a-Ahmet, b-Muhammed, c-Mustafa, d-Mahmut.
11.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Doğmadan iki ay önce babasını kaybederek yetim, 6 yaşında iken annesini kaybederek öksüz kalmıştır.
12.Hz. Muhammede, peygamberlik gelmeden önce, Ukaz Panayırında, Peygamber ve Ebu Bekirın de bulunduğu bir topluluk içinde, yakında bir peygamber geleceğini bildiren şahıs Kuss b.Saide
13.Muallakat-ı Seba,Cahiliye döneminde geleneksel olarak şiir yarışmaları yapılırdı. Birinci gelen yedi meşhur şiîr, Kabenin duvarına asılırdı. Bu yedi şiîre verilen ad .
14.Resûlullah,25, Hz. Hatice ise 40 yaşında idi.Hz. Haticenin vefatına kadar 25 yıl evli kaldılar.
15.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in üçü erkek, dördü kız çocuk olmak üzere toplam yedi çocuk ; Zeynep, Rukiye, Ümmu Gülsüm, Fatıma, Kasım, Abdullah, İbrahim.
16.Peygamberimizin soyunu devam ettiren Hz. Fatıma (Radiyallahu Anha)dır. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in vefatından sonra yaşayan tek evladıdır. Hz. Fatıma Efendimizin vefatından altı ay sonra, 26 yaşındayken vefat etti.
17.İlk vahy ,Nur dağındaki Hira mağarasında.Ramazan ayının 27si, Miladi 610 tarihinde, peygamberimiz kırk yaşındayken geldi.
18.İlk müslümanlar ,Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz Ebu Bekir ve Hz. Zeyd bin Harise. Bunlara 19.Sabikuni İslâm (İlk Müslümanlar) denir
20.İlk vahiy geldikten sonra vahiy bir müddet kesildi. Cebrail görünmez oldu. Sonra Müddessir Suresinin ilk ayetleri nazil oldu. İşte geçici bir müddet vahyin kesildiği döneme Vahiy de Fetret devri denir.
21.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz, peygamberliğini ilk defa açıkça safa tepesinde ilan etmiştir.
22.Dârul Erkâmın tarihteki fonksiyonu :Erkâm bin Ebil-Erkâm bin Esedin evidir. İslâm tarihinde büyük ehemmiyeti haiz bulunan bu ev, İslâmi eğitim ve öğretimin yapıldığı, Resül-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in hocalığını yürüttüğü ilk İslâm Üniversitesidir.
21.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz, peygamberliğini ilk defa açıkça safa tepesinde ilan etmiştir.
22.Dârul Erkâmın tarihteki fonksiyonu :Erkâm bin Ebil-Erkâm bin Esedin evidir. İslâm tarihinde büyük ehemmiyeti haiz bulunan bu ev, İslâmi eğitim ve öğretimin yapıldığı, Resül-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in hocalığını yürüttüğü ilk İslâm Üniversitesidir.
23.Müşrikler tarafından ilk şehid edilen müslümanlar ;Ammar bin Yâsirin annesi Sümeyye ve babası Yâsir (Radiyallahu Anhuma)dır.
24.Habeşistana yapılan birinci hicret ,Bisetin (Peygamberliğin) 5 inci yılında, (Miladi:615) 10 erkek, 5 kadın toplam 15 kişi idi.
25-Habeşistana ilk hicret eden Hz. Osman ve hanımıdır.
16.Habeşistana yapılan 2 inci hicrette kafile ,Bisetin 7 inci yılında, kafilede 82 erkek 10 kadın vardı. Kafile başkanı Hz. Alinin abisi Cafer-i Tayyardır.
17.Habeşistana hicret edenleri geri getirmek için, müşrikler , Habeş kralına Mekke müşrikleri Amr bin Âs ile Abdullah bin Rebiayı, müslümanları teslim almak için Habeşis-tan kralına gönderdiler.
18.Habeşistan kralı,Kral Necaşi Ashame idi. Müslümanlara çok iyi davrandı. Müslümanları müşriklere teslim etmeyip ülkesinde barındırdı.
19.Hz Ömer (Radiyallahu Anh) Hicri 23 yılında, 63 yaşında iken, hiristiyan bir köle tarafında sabah namazında şehid edildi.
20.Bu durum, Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimizin hangi buyruklarını teyid etmek-tedir?
21.Medinelilere İslâmı öğretmek için Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ,Musab bin Umeyr (Radiyallahu Anh)ı gönderdi.
22.Hicret ,Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) elli üç yaşında iken Mekkeden Medineye göç etmesidir. Miladi 622 tarihinde olmuştur.
23.Medineye ilk hicret eden ,Ebu Seleme bin Abdulesad (Radiyallahu Anh).
24.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh)beraber hicret etti.
25.İlk Cuma namazı ve ilk hutbe ,Medineye hicret ederken Rânûna Vadisi, Benî Sâlim mahallesinde ilk Cuma namazı kılındı ve ilk hutbe okundu.
26.KUBA mescidi;Tövbe Suresinde kendisinden bahsedilen, Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in ilk inşa ettiği, İslâm tarihinde de ilk yapılan mescid
27.Hicri Tarih ,Kamer yılı esas ve Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in hicret tarihi başlangıç kabul edilerek, müslümanların kendilerine mahsus tarihidir.
28.Kameri ayları ,Muharrem, Seferi, Rebîülevvel, Rebîülâhir, Cemâziyelevvel, Cemaziyelâhir, Recep, Şâbân, Ramazan, şevval, Zilkâde, Zilhicce.
29.Hicri takvimi ,Hz Ömer(Radiyallahu Anh) başlattı.
30.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Medinede Asıl adı Halid bin Zeyd olan Ebu Eyyup el-Ensari (Radiyallahu Anh)ın evinde misafir oldu.
31.Hz. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)�in Medinelilere ilk tavsiyeleri,Selâmı ve selâmlaşmayı yayınız!Yemek yediriniz,Akrabalık haklarını gözetiniz,Halk uyurken, siz namaz kılınız.Selâmetle Cennete girersiniz!
32.Resûlullah�ın ilk defa Cenaze Namazını kıldırdığı sahabi ,Ensardan, Berâ bin Mârur (Radiyallahu Anh)
33.Muhacir ,Mekkeden göç ederek Medineye gelen müslümanlara muhacir denir.
34..Ensar,İlk defa Medine�nin yerli halkı. Muhacirlere yardım ettiklerinden dolayı (yardımcı) anlamında Ensar denildi.
35.Mescid-i Nebevinin bir tarafında üstü kapalı, etrafı açık olarak yapılan yere Suffa, burada bulunanlara da Ashab-ı Suffa denir.
36.Medine Vesikası ;İlk İslâm Devleti Anayasasıdır. 52 maddeden oluşmaktadır. Bu anayasa dünyada yazılı ilk ana-yasadan birini teşkil etmektedir.
37.İslâm’da ilk Nüfus Sayımı ;Hicretin 1 nci yılında Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in emirleriyle ilk Nüfus Sayımı yapıldı. Yapılan ilk Nüfus Sayımında Medine’de 10.000 kişinin yaşadığı, bunlardan 1.500′ünü Müslüman, 4.000′inin Yahudi ve 4.500′ünün müşrik Arap olduğu anlaşılmıştı.
38.Ezanın uygulanmaya konulması, sahabeden Abdullah bin Zeyd (Radiyallahu Anh) ile Hz. Ömer (Radiyallahu Anh)�ın Hicri 1, Miladi 622 yılında gördükleri sadık rüya ile beraber, Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in tasdikiyle uygulanmaya konuldu.
39.Seriyye ,Bir sahabenin kumandası altında gönderilen birliklere seriyye denir.
40.Gazve,.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in bizzat sevk ve idare ettiği savaşlara denir..Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Yirmi yedi gazveye katılmıştır.
41.Hz. Fatıma ile Hz. Ali ,Hicri 2, miladi 624 yılında evlendiler.
42..Ehl-i Beyt ,Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in soyunu sürdüren kızı ve çocuklarına verilen ad. Hz. Ali, Hz. Fatıma ve çocukları Ehl-i Beyttir.
43.İslâm tarihinde ilk resmi hastahane ,Hicretten sonra Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in izniyle Kuaybe bint Sad (Radiyallahu Anh) sorumluluğunda Mescid-i Nebevinin içinde kurduğu bir çadırda hasta ve yaralılara hizmet verilerek kurulmuştur.
44.Reci Vakıası ,Adal ve Kare kabilesinin talebi üzerine, bu kabilelere Mersed bin Mersed (Radiyallahu Anh) baş-kanlığında irşad için giden İslâm davetçilerine düzenlenen suikastle, 10 İslâm davetçi sahabenin öldü-rülmesi olayına denir.
45.Biri Maûne faciası,Hicretin 4. Yılı sefer ayında Beni Amir kabilesinin reisi Ebu Berâ Âmir bin Malikin isteği üzerine bu kabileye dini öğretmek için gönderilen yetmiş kurranın (hafızın) pusuya düşürülerek şehid edilmesi olayına Bi�r-i Maûna Faciası denir. Bu olay üzerine Bir ay süreyle Resul-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz söz konusu kurraları pusuya düşürenlerin cezalandırılmaları için sabah namazla-rında Kunut duası okudu
46.İfk Hadisesi ,Hz. Aişe (Radiyallahu anha) validemize münafıkların reisi Abdullah bin Übeyy tarafından yapılan iftira hadisesidir. Cenab-ı Allah (Celle Celaluhu) Nûr Suresi 11-20. ayeti celileleriyle Hz. Aişe (Radiyallahu anha) annemiz hakkında söylenenlerin iftira olduğunu belirttiler.
47.Yağmur duası ilk defa,Hicri 6, miladi 628 yılında kuraklıktan dolayı Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Yağmur Duası yaptı.
48.Asr-ı Saadette öğretim yerleri ; a)Mescid:Namaz kılmanın yanı sıra cemaate ayeti kerimleri okuyup öğrenme ve öğretme ve dini bilgiler sunulma yeridir.
b)Suffa:Yurtta kalanlar daha ziyade fakir Mekkeli göçmenler (muhacir) ve uzak yerlerden gelen misafir öğrencilerdi.
c)Darul-Kurra:Suffenin öğretim için yetersiz kalması üzerine Medinede bazı evlerde Darul-Kurra denilen okullar açılmıştır.
d)Küttab:Küçük çocuklara okuma-yazma öğretilen yer. İlkokul.
49.İlk Çevre koruması ,Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Mekkeyi fethettiği gün, halka yaptığı konuşmada, Mekke şehrinde kan dökülmesi, hayvanların öldürülmesi, otların yolunması, ağaçların kesilmesinin yasak olduğunu bildirdi.
50.Arsa, arazi ve hurmalıklara tapu verilmesi ,Medineye hicretten sonra Hâris b. Nûman (Radiyallahu Anh)ın evlerinden ve arazisinden bir kıs-mını Resûlullaha hibe ettiği gayrı menkullerini Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) de bazı müslümanlara hudutlarını çizip Tapu Fermanı vererek hibe etmesi ile olmuştur
51.Veda Haccı ,Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ahiret yolculuğunun yaklaştığını ve bundan sonra Hac yapa-mayacağını anladığı için müslümanlara veda etti. Dolaysıyla bu Hacca; Veda Haccı denilmiştir. Veda haccı Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)�in ilk ve son haccıdır.
52.Veda Haccı,Hicri 10, Miladi 632 yılında oldu.
53.Sahabe ,Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)i müslüman olarak gören veya Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in onu görüp müslüman olarak ölen kişilere denir.
54.Tabiun: Ashabı gören müslümanlardır.
55.Peygamber anıldığında Salavat getirilir. Yani en kısa şekliyle Allahümme salli alà Muhammed denir.
56..Hulefa-i Raşidin : Dört halife olan Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Alidir. (Allah onlardan razı olsun)
57..Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) miras olarak ;Mal olarak hiçbir miras bırakmadı. Onun mirası İslâm dini, güzel ahlak ve fazilet ilkeleridir. Ben size iki şey bıraktım ona sarılsanız sapıtmazsınız. Allahın kitabı Kuran, ve Benim Sünnetim.buyurmuştur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
1- Hz. Resulullah (s.a.a)’in meşhur lakapları:Resulullah, Hatem’ül- Enbiya.
2- Hz. Resulullah (s.a.a)’in Babasının adı Abdullah, annesinin adı ise Amine’dir.
3- Hz. Resulullah (s.a.a) Miladi 571 yılının, Rabiulevvel ayının 17′sinde, Cuma günü, şafak vakti, Mekke-i Muazzama’da dünyaya geldi.
4- Hz. Resulullah (s.a.a)’in iki isimli olmasının sebebi: İki isimli olmasının sebebi şudur: “Muhammed” ismini ceddi Abdulmuttalib, “Ahmed” ismini ise (Abdulmuttalib’den önce) annesi Amine Peygamber için seçmişti. Hz. Peygamber’in kendisi de şöyle buyurmuştur: “Yeryüzünde övülmüş olduğumdan dolayı “Muhammed” ismiyle, göklerde yeryüzünden daha fazla övüldüğümden dolayı da “Ahmed” ismiyle adlandırılmışım.”
5- Resulullah (s.a.a)’in ismi Kur’ân’da ,Hz. Peygamber’in mübarek ismi Kur’ân’da beş defa zikredilmiştir:
6- Hz. Resulullah (s.a.a) dünyaya geldikten sonra, bakıcılığını Halime-i Sa’diyye üstlendi.
7- Hz. Resulullah (s.a.a) ne kadar ve nerede süt annesinin yanında Dört yıl, çöllerde göçebeler arasında kaldı.
8- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a), Altı yaşında. Annesi vefat etti.
9-Hz. Resulullah (s.a.a), 8 yaşında iken ceddi Abdulmuttalip vefat etti.
10- Hangi peygamber, Hz. Resulullah (s.a.a)’in dünyaya gelmesini , Hz. İsa Mesih müjdelemiş, Saf suresi altıncı ayette da buna değinilmiştir.
11- Senet’ul- Feth (fetih ve bolluk yılı,Hz. Peygamber’in nuru, Hz. Amine’ye intikal ettiğinde, bir kaç yıl boyunca kıtlık sıkıntısına duçar olan halka rahmet yağmuru yağdı; öyle ki o yıla “Senet’ul- Feth” (fetih ve bolluk yılı) ismi verildi.
12- Amm’ul- Hüzn (hüzün ve gam yılı), Hz. Ebu Talib, Bi’setin onuncu yılı Recep ayının yirmi altısında vefat ettiklerinde Hz. Resulullah (s.a.a) onun musibetinde çok ağladı ve Ebu Talib için, “Allah sana mükafat versin” buyurdular. Üç (veya bir rivayete göre otuz beş) günden sonra, Hz. Hatice de vefat etti. Resulullah (s.a.a) kendi eliyle onu Hacun (Mekke’de bir yerin ismidir)’da defnettiler. Resulullah (s.a.a) o ikisinin vefatından sonra, öyle bir gam ve üzüntüye kapıldı ki, artık evden dışarı çok az çıkıyordu. Bu yüzden o yıla “Amm’ul- Hüzn” (Hüzün ve gam yılı) ismini verdiler.
13- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a) bi’setten önce hlk arasında , Emaneti iyi koruduğundan dolayı Muhammed-i Emin lakabıyla meşhur olmuştu.
14- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a), Kırk yaşında Peygamber oldu.
15- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a) ‘in bedenindeki peygamberlik nişanelerinden biri,İki omuzu arasındaki nübüvvet mührüyle meşhur olan bir ben idi.
16- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a)’in bi’setin ilk yıllarındaki ilkesi, Şu cümle idi: “Kulu la ilahe illellahu tuflihun” (Allah’tan başka bir ilah yoktur deyin ki, kurtuluşa eresiniz.)
17- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a), peygamberliğe seçilmesinin sebeplerinden birini şöyle beyan etmiştir:Hz. Peygamber (s.a.a); “Güzel ahlak ve insani değerleri kemale erdirmek için peygamberliğe seçildim.” buyurmuştur.
18- Hz. Hz. Peygamber (s.a.a)’in peygamberliğe seçilmesi ve İslam’ın zuhuru,İslam’ın zuhuru ve Hz. Peygamber’in biseti, Husrev Perviz’in şahlığı dönemine rastlamıştır.
19- Peygamber-i Ekrem (s.a.a), 3 yıl gizli olarak tebliğ etti.
20- İslam dini evrensel bir din olduğundan ve Hz. Peygamber de halka gönderilen son elçi olduğundan dolayı Hz. Peygamber (s.a.a), dünyanın büyük şah ve krallarına (Örneğin: İran şahı, Husrev Perviz’e, Rum İmparatoru Hirakl’e, Mısır hükümdarı Mukavkıs’a) mektuplar yazarak onları İslam dinine davet etti. Peygamber’in bu mektupları oldukça kısa ve net idi.
21- Resulullah (s.a.a), çeşitli ülke ve şehirlerin emir, hükümdar ve önderlerine ,Hz. Hz. Peygamber (s.a.a)’in, çeşitli unvanlarla yazdığı mektuplardan 185 mektup bize ulaşmıştır.
22- Resulullah (s.a.a)’e, “Ümmi” denilmesini sebebi; İmam Cevad (a.s) şöyle buyuruyor:
“Hz. Peygamber’e “Ümmi” denilmesinin sebebi, Mekke’li olduğundan dolayı idi; Mekke de “Ümm’ül- Kura” idi. Kur’ân-ı Kerim de şöyle buyuruyor: “İşte bu, önündekileri doğrulayıcı ve Ümm’ül-Kura (Mekke) ile çevresindekileri uyarman için indirdiğimiz kutlu kitaptır.”
23- Hz. Peygamber’in amcaları; Şeyh Tusi ve diğerlerin naklettiğine göre, Hz. Hz. Peygamber (s.a.a)’in dokuz amcası vardı, isimleri şöyledir: Zübeyr, Ebu Talip, Hamza, Gıydak, Zarrar, Mukavvim, Ebu Lehep, Abbas ve Haris. Abdulmuttalib’in en büyük oğlu Haris idi, bundan dolayı Abdulmuttalib’e “Ebu Haris” (Haris’in babası) diyorlardı.
24- Hz. Peygamber’in amcalarından, Amcası olan Hz. Hamza’nın lakabı “Seyyid’üş- Şüheda” idi; Uhud savasında ise şahadete erişti.
25- Peygamber-i Ekrem’in şairi , Hasan bin Sabit.
26- “Resul” ve “Nebi” arasındaki fark ;“Nebi”, hiçbir insan vasıta olmaksızın Allah Teala tarafından haber veren bir kimsedir. Ama “Resul” Allah Teala tarafından halkı hidayet etmek için onlara gönderilen kimsedir. Resul’a elçi, mübelliğ, beşir ve nezir de denilmektedir. Öyleyse her resul nebidir, ama her nebi resul değildir.
27- İslam tarihi, Resulullah (s.a.a)’in Mekke’den Medine’ye hicret ettiği günden başlamıştır.
28- Resulullah (s.a.a)’in, Medine’ye ulaştıktan sonra Resulullah (s.a.a)’in ilk işi, cami yaptırmak idi.
29- Hz. Resulullah (s.a.a), Medine’ye vardıktan sonra , Ebu Eyyub-i Ensari’nin evine gitti.
30- Hz. Resulullah (s.a.a)’in gazvelerinin (savaşlarının) sayısı ; Hz. Peygamber’in gazvelerinin sayısı hakkında görüş ihtilafı vardır; On dokuzdan, yirmi yediye kadar diyenler olmuştur; ama sadece dokuz gazvede savaş ve çatışma çıkmıştır.
31- “Gazve” ile “Seriyye” arasındaki fark ; Resulullah (s.a.a)’in bizzat kendisinin katıldığı savaşlara “Gazve” diyorlar. Ama Hz. Peygamber’in zamanında O’nun emriyle vuku bulan savaşlara “Seriyye” diyorlar.
32- Resulullah (s.a.a) 9 gazvede şahsen düşmanla savaştı ve o gazvelerin isimleri ;
1- Bedir. 2- Uhud. 3- Hendek.4- Beni Kureyza. 5- Hayber.
6- Feth-i Mekke. 7- Huneyn. 8- Beni Mustalak. 9- Taif.
33- Medine etrafında Handek kazmak BİR AY sürdü. Resulullah (s.a.a)’in kendisi de handek kazmakta onlara yardım ediyorlardı.
34- Hendek savaşının diğer ismi “Ahzab”dır. Çünkü Kureyş bütün Araplardan yardım isteyip her kabileden bir ordu hazırlamıştı; bundan dolayı bu isimle meşhur oldu.
35- Bedir savaşı Hicretin ikinci yılda vuku buldu.
36- Uhud savaşı Hicretin üçüncü yılında, Medine dağlarının kenarında vuku buldu.
37-Resulullah(s.av) Hicretin altıncı yılında “Zat’ur- Rika” savaşında korku namazı kıldılar.
38- Tebuk çeşmenin kenarında yapılan yüksek ve sağlam bir kalenin ismiydi. Bu kale Suriye sınırında, Hicaz ve Şam yolunun arasında yer almıştı. Tebuk gazvesi de hicretin 9. Yılında meydana gelmiştir.
39- Ceyş’ul- Usre, İslam ordusunun adı idi, Resulullah (s.a.a) ordusuyla Medine ve Tebuk yolu arasında çok zorluklarla karşılaştıklarından dolayı o hazretin ordusuna Ceyş’ul- Usre denilmiştir.
40- Resulullah (s.a.a)’in Tebük Gazvesine katıldığı en son gazvedir.
41- Hicretin sekizinci yılında, Resulullah’ın kızı ve Ebu’l As bin Rebi’nin de hanımı olan Zeyneb vefat ettiğinde onun için bir tabut yaptılar ve bu İslam’da yapılan ilk tabuttur.
42- Resulullah (s.a.a)’in çocuklara selam vermesinin sebebi ; Resulullah (s.a.a) bu hususta şöyle buyurmuştur: “Çocuklara selam vermeyi, benden sonra sünnet olması için ölünceye kadar terk etmeyeceğim”
43- Hicretin ikinci yılında Fıtır (Ramazan) bayramı günü, Fıtra zekatı farz kılındı
44- Resulullah (s.a.a)’in en son haccının çeşitli isimleri vardır. Örneğin:
a) Haccet’ul- Veda. b) Haccet’ul- Kemal.
c) Haccet’ut- Temam. d) Haccet’ul- Belağ.
45- Dar’un- Nedve, Kureyş büyüklerinin, zorluk ve sorunlara çözüm yolu bulmak için toplandıkları yerin ismidir.
46- Hicretin ikinci yılında kıblenin değişme emri Hz. Peygamber’e nazil oldu. Bunun sebebi ise şu idi: Yahudiler, kendisini kamil bir din bilen İslam’ın müstakil bir kıblesinin olmamasını onun için bir eksiklik sayıyor ve İslam’ın evrensel bir din olduğuna inanmıyorlardı. Zu Kıbleteyn Mescidi, o önemli vakıanın anısıdır.
47- Dırar Mescidi, Ebu Amir’in (Uhud savaşının meşhur şehidi olan Hanzale’nin babası) emriyle Kuba denilen köyde Müslümanların camisi karşısında yapıldı. Ebu Amir, din ve dini kültürün hakim olduğu bir ülkede dini yıkmak için en iyi vesilenin din adından su istifade ederek her şeyden daha fazla dine zarar verebileceğini hissetmişti. Bundan dolayı Dırar Mescidi’ni yapmaya teşebbüs etti.
48- Peygamberlerden beş tanesi şeriat (kitap ve risalet) sahibi olduklarından dolayı onlara “Ulu’l- Azm” denilmiştir. Onlar şunlardır:
a) Hz. Nuh. b) Hz. İbrahim.c) Hz. Musa Hz. İsa.d) Hz. Muhammed. Ulu’l- Azm peygamberlerin isimleri, Ahzab suresinin yedinci ve Şura suresinin on üçüncü ayetlerinde geçmiştir.
49- Resulullah (s.a.a), Hicretin on birinci yılı Sefer ayının yirmi sekizinde Pazartesi günü Medine-i Münevvere’de vefat ettiler. Resulullah (s.a.a) 63 yaşında iken vefat etti.Resulullah (s.a.a)’in, gusül, kefen ve defin işlerini, Hz. Ali bin Ebi Talib (a.s) yaptı.
50- Resulullah (s.a.a)’in nübüvvet suresi;Yirmi üç yıl, yani 40 yaşından 63 yaşına kadar.
Peygamberlikten sonra Mekke’deki dönem (13 yıl). Mekke’den Medine’ye hicret ettikten sonraki dönem (10 yıl).
İSALAM TARİHİ BÖLÜMÜ
1) Aşağıdakilerden hangisi Hicaz bölgesinin önemli şehirlerinden biri:Mekke,Medine ve taif
2) Hz.Muhammed (sav) Peygamberliğinin 13 yılını Mekke’de 10 yılını Medine’de geçirmiştir.
3) Mekke’ye ilk defa putu getiren ve Kabe’ye yerleştirilmesinin öncülüğünü yapan Amr bin Luhay
4) Peygamberimizin “Ben Abdullah bin Cuda’nınevinde bir antlaşma yapılırken bulundum ki bu antlaşmayı güzel ve kızıl develere değişmem İslam’daböyle bir antlaşmaya çağrılsam derhal kabul ederim”dediği antlaşma Hilfül Fudül Antlaşması
5)Savaşılması yasak olan haram aylar:Recep,Zilkade ,Muharrem ayları
6) Hz.Muhammed (sav)’e peygamberlik 40 yaşında,nerede ve Hira da verilmiştir.
7) Haniflik dinine mensup olan kimseler :
aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Tevhid inancına sahiplerdi,Hz.İbrahim’in dinini yaşatmaya çalışırlardı.Mensuplarının çoğu okuma yazma bilirdi
Fetretü’l Vahy :Vahyin kesilmesi demektir.
9) Peygamberimiz:Mekke’de 571 yılında Rebiülevvel ayının 12. Gecesi dünyaya gelmiştir
O’na Muhammed ismini veren dedesi Abdulmuttalip’tirHz.Peygamber’in Abdullah, Üneyse ve Şeyma adlı Süt kardeşleri vardır
10) Suffe Ashabının katıldığı işlerden iplomatik faaliyetler,İlim tahsili.Medine dışına irşad ve İslam’ı anlatmak
11) “Kurra” tabiri Suffe ehli için kullanılmıştır.
12) İki kıbleli mescid Medine de bulunmaktadır.
13) Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) zamanında
Mekke’den Medine’ye göç eden Müslümanla Muhacir
onlara yardım eden Müslümanlara da Ensar denir.
14) Peygamberimiz Medine’ye geldikten sonra ilk iş
olarak Bir mescid inşa etmiştir yapmıştır.
15) Ezanın rüyasında kendisine öğretildiği sahabi:Abdullah bin Zeyd bin Sa’lebe
17) Hz Peygamber insanları öncelikle Öğütle, delille, ikna yoluyla ve Kur’an’laİslam’a davet etmiştir.
18) İslam’da ilk hicret nereye ve ne zaman yapılmıştır?Habeşistan-Peygamberliğin 5.yılı
19) Hz .Muhammed (sav)’e peygamberlik geldikten sonra bu durumu kendisine anlattıklarında, “Bu
gördüğün Allah’ın Musa’ya indirdiği Cebrail’dir.Keşke davet günlerinde genç olsaydım,keşke kabşlenin
seni yurdundan çıkaracağı günlerde hayatta bulunsaydım” diyen ve Hz. Hatice’nin amcasının oğlu
olan kişi Varaka bin Nevfe
20) Aşağıdaki şıklardan hangisinde İslam’ı ilk kabul edenler doğru olarak verilmiştir?Hz.Hatice-Hz.Ali-Hz.Zeyd-Hz.Ebubekir
21) Sahiplerine büyük miktarda ücretler ödeyerek birçok müslüman köleyi hürriyetine kavuşturan
sahabe Hz.Ebubekir
22) İslam’ı kabul etmeleriyle Müslümanların güç kazandığı iki sahabe kimdir?a) Hz.Hamza-Hz.Ömer
23) Habeşistan’a ikinci hicrette Habeş kralı Necaşi vehıristiyan din adamları huzurunda muhacirleri
temsilen konuşan sahabe kimdir ve Kur’an-ı Kerim’den hangi sureyi okumuştur?
d) Cafer bin Ebi Talip-Meryem Suresi
24) Peygamberimizin bizzat kendisinin de çalışarak yaptırdığı İslam’ın ilk mescidi hangisidir ve
Peygamberimizi Medine’de 7 ay evinde misafir eden
sahabe kimdir?a) Kuba Mescidi – Halit bin Zeyd
25) Hz Peygamber döneminde meydana gelen çarpışmalar, dünya harp tarihinin bilinen en az kan
dökülen savaşlarındandır.Müslümanlardan 138 şehit , müşriklerden 216 ölü
26) Hz Peygamber’in emir ve komutasında kaç gazve gerçekleşti?27
27) Peygamberimiz ve müslümanlar, Tebuk seferine mazeretsiz olarak katılmayan Ka’b bin Malik, Mürare b. Rebi ve Hilal b. Ümeyye isimli sahabilere nasıl bir muamelede bulunmuşlardır?
b) 50 gün süreyle irtibatlarını kestiler
28) Hz. Peygamber ömrünün son günlerinde rahatsızlığının arttığı zamanlarda imamlık için yerine
kimi geçirmiştir?Hz. Ebu Bekir
29) Hz. Peygamber oğlu İbrahim’i dünyaya getiren Mariye’yi nasıl mükafatlandırmıştır? Azat etmiştir
30)Hz. Peygamber hangi tarihte vefat etmiştir? 12 Cemaziyelevvel 630 Cuma
31) Arazi vergilerinden alınan zekata ne ad verilir?b) Öşür
32) İslam devletinde Gayr-i Müslimlerden alınan baş vergisine ne ad verilir?d) Cizye
33) İslam’ın ilk yıllarında Müslümanların çoğunluğunu hangi kesim oluşturmaktadır ?c) Gençler
34) Hadis- i şeriflere göre en faziletli müslümanlar
kimlerdir?b) Ashab-ı Bedir
35) Amir b Sa’ saa kabilesine İslamiyeti tanıtmak üzeredavet edilen 70 kurra tuzağa düşürülerek ikisi hariçhepsi şehid edildi. Hz Peygamberi çok üzen ve 40 güne yakın sabah namazlarında beddua etmesine sebep olanolay nerede vuku bulmuştur? Bi’ ri Maune kuyusunun bulunduğu yerde
36) Müstalikoğulları Gazvesi sonunda Hz Aişe’ye
yapılan iftira Nur Suresi 11-21 inci ayeti kerimeler ile
aydınlığa kavuştu. Hz Aişe’nin ve onu getiren
sahabinin masumiyeti ve temizliği anlaşıldı. İftiranın
ağır bir gühah olduğu, şüphe ve tahmin üzerine ki
İSLAM TARİHİ BÖLÜMÜ
-Kuzey Arabistanda kurulan Devletler;Nabatiler Tedmürlüler Gassaniler Hireliler
-Güney Arabistanda kurulan devletler;Mainliler Sebeliler Himyeriler
-Mekkeye ilk yerleşen kavim Amelika kavmidir
-Kabeye putları diktiren ve puta tapıcılığı başlatan huza kablesidir
-Hz. Peygamber Kureyşin Haşimoğullar koluna mensuptur
-Hz. Peygamberin süt annesi Halime Hazrec kabilesine mensuptur
-Tarihi açıdan araplar ikiye ayrılırlar bunlar;Arabı-ı Baide ve Arab-ı Bakiyedir.
-Hz. Muhammed Hilfulfudul Antlaşmasına iştirak ettiğinde 20 yaşındaydı.
-Konar göçer hayat süren araplara bedevi yerleşik hayat süren araplara hadari denir.
-Hz. Hatice Hz.Peygambere kervanını verdiği sırada kölesi meysereyide yanına verdi.
-Hz.Peygambere islamiyeti açık davet için nazil olan iki sure Şuara ve Hicr sureleridir.
-Hz.Peygamberin Hz. Hatice ile evliliği 25 yıl sürmüştür.
-Hz. Muhammed 35 yaşında iken Hacerul Esvedin yerine konulmasında hakemlik yaptı.
-Hz. Peygamberin geceleyin Mekkeden Mescidi aksaya götürülmesine İsra göklere çıkarılmasınada Miraç denir.
-Hz. Peygamber Medineye hicretinden önce 617 yılında Evs ve Hacrec arasında meydana gelen savaşın adı Buas dır.
-İslamiyet öncesi dönemde Huzaalılar Mekkeden Cürhüm kabilesini sürerek idareyi ele geçirmişlerdir.
-Hz.Peygamber tebliğ için Erkam b. Ebu Erkamın evini merkez olarak seçmiştir.
-Ebna adı verilen etkin grup Sasanilerri Yemen hakimiyeti döneminde İranlıların yerli kadınlarla evlenmeleriyle ortaya çıkmıştırlar.
-Bedevilerin geçim kaynağı hayvancılıktır.
-Hicretten sonra Evs ve Hacrec kabileleri ensar haline dönüşmüştür.
-Kötülük yapmanın ve kan dökmenin yasak olduğu aylar;Zilkade Zilhicce Muharrem Recep tir.
-Bedir gazvesinde sonra ilk olarak beşte biri(humus)ayrılan ganimet Kanukaoğullarından elde edilmiştir.
-Medineye hicrete hazırlayan olay Akabe Biatlarıdır.
-Mescid-i Nebevinin bitişiğinde bulunan ve Eğitim-Öğretim fonksiyonu üstlenen mekanın adı Suffedir.
-Hz. Aişeye yapılan iftira Beni Müstalik gazvesi dönüşümünden sonra meydana gelmiştir.
-Cuma namazı hicretin 1. yılında farz kılınmıştır.
-Ezan hicretin 1. veye 2. yılında meşru kılındı.
-Ramazan orucu hicretin 1. veya 2. yılında farz kılındı.
-Kurban bayramı namazı Zilhicce ayının onuncu gününde meşru kılındı.
-Zekat hicretin ikinci yılında Ramazan ayından sonra farz kılındı.
-Hz. Peygamberin Hicret yolculuğda gizlendiği mağaranın adı sevr dir.
-Müslümanların ilk kıblesi Mescidi Aksadır.
-İlk mihrab Emevi halifelerinden Ömer b. Abdüllazizin Medine valiliği sırasında yapılmıştır.
-Tuleyha b. Huveylid Esved kabilesine mensuptur.
-Hz. Peygamber Cuma namazını ilk defa Hicret esnasında Raunada kılmıştır.
-Hz.Peygamberin valisi Şehr Bazan Esved el-Ansi tarafından öldürülmüştür.
-Ganimetlerle ilgili ayetler Bedir gazvesinde sonra inmiştr.
-Hz.Peygamber zamanında Necran valisi Amr b. Hazmdı.
-Köprü Savaşı müslümanların Irak cephesinde Fetihlerle uğradığı ilk yenilgidir.
-Hz.Peygamber Cüveyriye adlı hanımıyla Bedi Müstalik Gazvesinden sonra evlenmiştir.
-Ömer b. Hattab adi kabilesine mensuptur.
-Hz. Osman Kureyşin Beni Ümeyye koluna mensuptur.
-Kusay b. Kilab Kureyş kabilesini bir araya getirdiğinden dolayı mücemmi ünvanını almıştır.
-Muhammed b. Bekir Muaviyenin adamı Amr bç As tarafından öldürülmeden önce Mısırda valilik yapıyordu.
-Hz. Ebu Bekir zamanında Medine de kaza işlerini(kadılık görevi) Muaz. b. Cebel üstleniyordu.
-Kadisiye savaşında öldürülen Sasani komutanı Rüstemdir.
-Hz. Ali Hz. Ömer Hz. Osman suikast yoluyla öldürülmüştür.
-Cemel Savaşı Hz. Peygamberi ölümünden sonra iki müslüman grup arasında ortaya çıkan ilk içi savaştır.
SİYER VE HADİS BİLGİLERİ BÖLÜMÜ
HZ. PEYGAMBERİN HAYATI (KRONOLOJİK)
Aşağıda Allah Rasulü’nün hayatında önemli yer tutan hadiselerden hareketle, yılları esas alarak bir kronoloji sunulmuştur.
571- Rebiülevvel ayının 12′nci gecesi (20 Nisan) Efendimiz (sas) dünyayı şereflendirdi.
575- (4 Yaşında) Süt annesi Halime Hatun, Allah Rasulü’nü annesi Hz. Amine’ye teslim etti.
577- (6 Yaşında)Efendimiz, Mekke ile Medine arasındaki Ebvâ Köyü’nde annesini kaybetti. Dedesi Abdülmuttalib Efendimizi himayesi altına aldı.
579- (8 Yaşında) Abdülmuttalib ahirete göç etti. Efendimiz, amcası Ebu Talib’in yanında kalmaya başladı.
583- (12 Yaşında) Amcası Ebu Talib’le ticaret maksadıyla Şam’a gitti. Burada Rahip Bahîra Allah Rasulü’nün beklenen son peygamber olduğunu keşfetti. İncil’de yer alan bu müjde, Barnaba İncilinde hala yer almaktadır.
590- Hılfu’l-Füdul (Faziletliler Antlaşması) cemiyetine iştirak etti.
591- Ticarete başladı.
596- (25 Yaşında)İkinci kez ticaret maksadıyla Şam’a gitti. Üç ay sonra Hz. Hatice Validemiz’le evlendi. Hz. Hatice’den ikisi erkek, dördü kız olmak üzere sırasıyla, Kasım, Zeyneb, Rukiyye, Ümmü Gülsüm, Fâtıma ve Abdullah adlarında altı çocuğu oldu.
605- Kâbe’nin yeniden imarı esnasında kabileler arasında çıkan anlaşmazlığı giderdi.
610- (40 Yaşında) Hira’da ilk vahiy tebliğ edildi. Kendisine peygamberlik görevi verildi. Aslında 35 yaşından itibaren inzivaya çekiliyordu. Beşinci inzivasında vahiy geldi.
613- Safa tepesine çıkıp ilk açık tebliğini yaptı. Yakın akrabalarına tebliğ için yemekler verdi. Müslümanlara işkence yapılmaya başlandı.
615- Habeşistan’a (Günümüzdeki Etiyopya) ilk hicret yapıldı. Mekke’deki şiddete hedef olmaktan kurtulup dinlerini daha iyi yaşayabilmek için dördü hanım, toplam on beş kişilik bir ekip yola koyuldu. Başlarında Efendimiz’in damadı Hz. Osman vardı. Aynı yıl, Hz. Hamza ile Hz. Ömer Müslüman oldu.
616- Habeşistan’a 2. hicret yapıldı. On sekizi hanım olmak üzere toplam yüz bir kişi Hz. Cafer b. Ebi Talib önderliğinde Habeşistan’a gitti. O dönemde henüz Müslüman olmayan Amr İbn As’ın, Necaşi’yi Müslümanlara sahip çıkmama konusundaki ikna çabaları boşa çıktı. Necaşi Müslüman muhacirlere ülkesinin kapılarını açtı. Necaşi’nin Müslüman olduğu ve Peygamberimizin gıyabi cenaze namazı kıldırdığı nakledilir.
617- Kureyş ileri gelenlerinden 40 kişi Ebû Cehil’in başkanlığında toplandılar. Müslümanlarla alış-veriş yapmamaya, kız alıp vermemeye, görüşüp buluşmamaya, ekonomik ve sosyal her türlü ilişkiyi kesmeye karar verdiler. Bu kararı bir ahitname şeklinde yazıp mühürlediler ve bir beze sararak Kâbe’nin içine astılar. Böylece Müslümanları canlarından bezdirip Hz. Peygamber’in kendilerine teslim edileceğini umdular. Karara aykırı hiçbir şey yapmayacaklarına dair yemin ederek karar hükümlerini, müsamahasız uygulamaya başladılar. Bu şekilde Müslümanlara karşı üç yıl sürecek sosyal ve ekonomik boykot başladı.
619- Boykot sona erdi. Efendimiz’in oğlu Kasım, ardından diğer oğlu Abdullah vefat etti. Kısa bir süre sonra amcası Ebu Talib öldü. Ardından da Hz. Hatice validemiz irtihal etti. (Hüzün Yılı)
620-Allah Resulü, Taif’e gitti. Orada kötü karşılandı.
621- İsra ve Miraç hadiseleri yaşandı. Bu bir nevi hüzün yılından sonra kulu ve Nebisi Muhammed (sav)’e verdiği bir mükafat idi.Aynı yıl Birinci Akabe Biatı gerçekleşti. Medineli 12 Müslüman Allah Resul’üne biat etti. Akabe Tepesi’nde Hz. Peygamber (sas)’le görüşüp Müslüman olan altı kişi, hac mevsimi sonunda Medine’ye döndüler. Gördüklerini, yakınlarına ve dostlarına anlatarak, Medine’de Müslümanlığı yaymaya başladılar. Bir sene sonra, hac mevsiminde Hz. Peygamber (sas) ile görüşmek üzere Medine’den Mekke’ye 10′u Hazrec, 2′si Evs kabilesinden olmak üzere 12 Müslüman geldi. Başkanları Zürâre oğlu Es’ad’dı. Medine’li 12 Müslüman “Allah’a şirk koşmayacaklarına, hırsızlık ve zinâ yapmayacaklarına, (kız) çocuklarını öldürmeyeceklerine, kimseye iftirâ etmeyeceklerine, Allah ve Peygamber’ine itâatten ayrılmayacaklarına” dâir Peygamberimiz’in elini tutarak bîat ettiler. Peygamberimiz, Medine’ye İslam’ı anlatması için Hz. Mus’ab b. Umeyr’i görevlendirdi. O Efendimizden sonra ilk öğretmendi.
622- İkinci Akabe Biatı yapıldı. Müslümanlar ve ardından da Efendimiz, Mekke’den Medine’ye hicret ettiler. Efendimiz altı ay kadar Ebu Eyyub el-Ensarî’nin evinde misafir kaldı. Mescid-i Nebevi inşa edildi. İlk ezan okundu. Sadık rüya şeklinde ezan teşri kılındı.
623-Kıble yönü Cenab-ı Hakk’ın emriyle Kudüs’ten Mescid-i Haram’a çevrildi.(Tahvîlu’l-Kıble)
624-Mekkeli müşriklerle Bedir Savaşı yapıldı. Bu savaşta meleklerin Müslümanlara yardımı da söz konusudur. Yüce Allah murat etti mi zaman zaman Müslümanlara melekleri ile yardım eder. Aynı yıl Beni Kaynuka Yahudileri üzerine gidildi ve onlar, Medine’den çıkarıldı. Ramazan orucu farz kılındı. İlk bayram namazı kılındı. Zekât farz oldu. Allah Resul’ünün kızı Hz. Rukiyye vefat etti. Hz. Ali ile Hz. Fatıma evlendi. Efendimizin soyu bu aileden devam etti. Hz. Hüseyin’in soyundan gelenlere seyyid, Hz. Hasan’ın soyundan gelenlere şerif denilir. İlk kurban bayram namazı kılındı.
625-Uhud muharebesi yapıldı. Mekkeli müşrikler, Mekke dışındaki müşrik kabilelerden 2000 asker topladılar. Mekke’den katılanlarla, 700′ü zırhlı, 200′ü atlı olmak üzere, Ebû Süfyan’ın komutasında 3000 kişilik tam tekmil bir ordu ile Medine üzerine yürüdüler. Müslümanların karşısında savaş durumu alan müşrik ordusu, sayıca Müslümanların 4 katından daha fazlaydı. Üstelik bunlardan 700′ü zırhlı, 200′ü atlıydı. Müslümanların ise 100 zırhı ve sadece 2 atları vardı. Uhud Savaşı’nda üç safha yaşandı: İlk safhada Müslümanlar üstün geldiler, müşrikleri bozguna uğrattılar. İkinci safhada, kaçan müşrikleri kovalamayı bırakıp, kesin sonuç almadan ganimet toplamaya koyulmaları ve Efendimizin yerlerinden ayrılmamalarını emrettiği okçu birliğinin görevlerini terk etmeleri yüzünden, Müslümanlar 70 şehit vererek mağlup duruma düştüler. Üçüncü safhada ise, dağılmış olan Müslümanlar, Peygamberimizin etrafında toplanıp, karşı hücuma geçerek, düşman hücumunu durdurdular.
627-Hendek Savaşı yapıldı. Düşman saldırısını kolayca önlemek maksadıyla Efendimiz’in Medine etrafında hendekler kazdırması sebebiyle, Hendek savaşı adını alan bu muharebenin bir diğer adı da Ahzab’dır.(Hendek kazma fikri Selman el-Farisî’den geldi) Savaş neticesinde müşrikler mağlup olarak geri çekilmek zorunda kalmışlardı. Artık onlar bundan sonra Müslümanlar üzerine yürüme cesaretini kendilerinde bulamayacaklardı. Beni Kurayza Yahudileri Peygamber Efendimiz’le olan anlaşmalarına göre Hendek savaşında Medine’yi Müslümanlarla beraber korumak zorundaydılar. Fakat bunu yapmadılar. Üstelik anlaşma hükümlerini hiçe sayarak harbin en nazik safhasında müşriklerle işbirliğine gittiler. Savaş sonrası Allah Resulü ordusuyla Beni Kurayza üzerine yürüdü ve bu tehlikeyi bertaraf etti.
628-Kâbe ziyareti için yola çıkıldı. Mekke’ye elçi olarak Hz. Osman gönderildi. Hz. Osman’ın müşrikler tarafından şehit edildiği haberini alan Efendimiz, sahabilerinden müşriklerle çarpışma mevzuunda biat aldı. Bu biate Rıdvan biati denir. Bu haberi alan müşrikler, Hz. Osman’ı serbest bıraktılar. Müşrikler Müslümanların Kâbe’yi ziyaret etmemeleri konusunda çok kararlıydılar. Bunun üzerine Efendimize bir heyet gönderip anlaşma imzalamak istediler. Allah Resulü, ilk bakışta Müslümanların aleyhinde gibi görünen ama daha sonra lehine dönen anlaşma maddelerini kabul etti. Bu şekilde Mekkeli müşriklerle Hudeybiye Barışı imzalandı. Maddelerin detayı şöyleydi: Taraflar 10 yıl harp etmeyecekler. Müslümanlar bu yıl Mekke’ye girmeyecekler, gelecek sene Kâbe’ye gelebilecekler. Medine’deki Müslümanlardan Mekke’ye iltica edenler Müslümanlara iade edilmeyecek, fakat Mekke’den Medine’ye Müslüman dahi olsalar iltica edenler istendiği takdirde geri verilecek. Arap kabilelerinden isteyen Peygamberimiz’le, isteyen de Kureyş’le birleşmekte serbest olacak. Gerçekten zahirde Müslümanların aleyhine gibi görünen bu antlaşma, neticede Müslümanların lehine olmuştur. Öncelikli olarak bir devlet olarak masaya oturulmuş ve hemen sonra diğer devlet başkanlarına (Necaşi, Herakliyus, Mukavkıs…) mektuplar gönderilmiştir. Efendimizin mühür edinmesi de bu zamana denk gelir. En sonunda Mekke’nin fethi gerçekleşinceye kadar iş, Müslümanların lehine neticelenmiştir.
629-Dönemin hükümdarlarına İslam’a girmeleri için mektup gönderildi. Dihyetü’l-Kelbi’yi Rum Kayseri Heraklius’a, Amr b. Ümeyye ed-Demri’yi Necaşi’ye, Abdullah b. Huzafe’yi İran Kisra’sı Hüsrev Perviz’e, Hatıb b. Ebi Beltaa’yı Mısır Firavun’u Mukavkıs’a gönderdi. Aynı yıl Hayber savaşı yapıldı. Hayber’in fethi ile hemen hemen Arabistan’daki bütün Yahudiler İslam devletine tabi duruma gelmiş sayılıyordu. Ayrıca Bizans’la Mute muharebesi de bu yılda yapıldı.
630-Mekke fethedildi. Kâbe putlardan temizlendi. Mekke fethi ile Kureyş’in hemen hemen tamamı İslam’la şereflendi. Fetih, aynı zamanda civar kabileler, bilhassa Kureyşlilere taraftar bulunan kabileler üzerinde müspet tesirler bırakmış ve onların İslam ve Müslümanlara karşı gönüllerinde sevgi dolu sıcak bir alaka duymasına sebep olmuştu. Bununla birlikte gönülleri hâlâ bu sıcak ilgiden mahrum bulunan ve bu mahrumiyetten sıyrılmak arzusu taşımayanlar da vardı: Sakif ve Havazin kabileleri bunların başında yer alıyordu. Büyük bir ordu hazırladılar ve iki ordu Huneyn’de karşılaştı. Huneyn savaşında Müslümanlar galip geldi. Bizans üzerine Tebük seferi yapıldı (Gazvetu’l-Usre). Bizans ordusu giriştikleri savaş hazırlıklarından vazgeçti ve İslam ordusu karşısına çıkamadı.
632-Efendimiz veda haccını yaptı. Rahatsızlandı ve ardından 8 Haziran’da vefat etti.
HADİS İLMİ KAVRAM VE KAYNAKLARI
1.Hadis ve Sünnet kavramları
Hadis Kavramı:Hadis kelimesi, sözlükte “eskinin zıddı, yeni anlamına geldiği gibi, söz, haber, sözlü ifade” gibi anlamlara gelir.
Hadis: Söz, fiil, takrir/onay, yaratılış veya huyla ilgili bir vasıf olarak Hz. Peygambere izafe edilen her şeydir.
Hadis, Hz. Peygamber’den bizzat sadır olan söz yahut fiil, tavır ve davranışlara ait başkaları tarafından rivayet edilen sözlü ifadelerdir. Bir sözün hadis adını alabilmesi için ya bizzat Hz. Peygamber’den sadır olması yahut onun fiil ve tavırlarına dair sözlü bir rivayet olması lazımdır.
Sünnet Kavramı:Sünnet; lügatte form/suret, âdet, gidişat, tabiat, usül, yöntem gibi anlamlara gelir. Kelimenin kökünün fiil olduğunu kabul eden dil okuluna göre, Arapça “سَنَّ” fiilinden türemiştir. Kılıç ve mızrağı bilemek, çamura şekil vermek anlamına gelir. Buradaki anlamında da orijinallik olduğu görülmektedir. Yine süreklilik anlamı da bulunmaktadır. Sünnet, kural koyma belli bir düzene koyma anlamında kullanıldığı da olmuştur. Kelimenin kökünün “سَنا, سُنا veya سِنا” masdarından türediğini belirtenlere göre ise “yol ve çığır açmak” anlamına gelmektedir.
Sonuç olarak Sünnet; Hz. Peygamber’in kendi döneminde İslam toplumunu inanç, ibadet, tebliğ, siyaset, ekonomi, ahlak, hukuk gibi çeşitli alanlarda kısaca bireysel, toplumsal ve evrensel olmak üzere hayatın her alanında Müslüman insanları yönlendirip yönetmede Kur’an başta olmak üzere esas aldığı ilke ve prensipler bütününün oluşturduğu bir zihniyet ya da dünya görüşüdür.”
Bu kapsamlı tanımı tek bir cümle ile özetleyecek olursak “Hz. Peygamberin yaşadığı ve öğrettiği Müslümanlık” olarak ifade edebiliriz.
Ravi Sayısı Bakımından
Mütevatir Haber: Yalan üzerinde kasıtlı veya kasıtsız, ittifak etmeleri aklen mümkün olmayan bir topluluğun yine kendisi gibi bir topluluktan rivayet ettiği görme veya işitmeğe dayalı haberdir. Örnek: Men kezebe, ref’ul-yedeyn fi’d-duâ vb. Hükmü: Zaruri ilim ifade eder, inanmayı ve amel etmeyi gerektirir.
Ahad Haber: Mütevatir olmayan haberlere verilen genel isim. Hükmü: Zannî ilim bildirir, isnad ve metin yönünden incelenmesi ve araştırılması gerekir.
Meşhur Haber: Her bir ravi tabakasında en az üç isnadı bulunan hadis.
Aziz Haber: Her tabakada ravi sayısı en az iki olan hadis.
Garib(Ferd) Haber: Herhangi bir tabakada ravi sayısı teke düşen hadis.
Senedin Müntehası Bakımından
Kudsi Hadis: Hz Peygamber’den Allah’a (c.c) izafe edilerek rivayet olunan hadislerdir. Yani manası Allah’tan, sözleri Hz Peygamber’den olan hadislerdir.
Merfu Hadis: Açık bir ifade ile Hz Peygamber’e izafe edilen söz, fiil ve takrirlere denilir.
Örnek: “Hz Peygamber’i işittim şöyle dedi” veya “Hz Peygamber bize şöyle buyurdu”
Mevkuf Hadis: Sahabeye izafe edilen söz fiil ve takrirlere denir.
Maktu Hadis: Tabiuna izafe edilen söz fiil ve takrirlere denir.
Sıhhat Değeri Bakımından
Makbul Hadis
Sahih hadis: Adalet ve zabt sıfatlarını haiz ravilerin, muttasıl senedle rivayet ettikleri şaz ve muallel olmayan hadislerdir.
Hasen Hadis: Adalet şartını haiz olmakla birlikte zabt yönünden sahih hadis ravileri derecesine çıkamayan ravinin muttasıl bir senedle şaz ve illetli olmayan rivayetidir.
Merdud Hadis: Sıhhat şartlarına haiz olmadığından amel edilemeyecek nitelikteki zayıf haber.
Merdud Hadis Çeşitleri:
a-Seneddeki İnkıta Sebebiyle Merdud Olanlar.
Mürsel Hadis: İsnadında sahabesi düşmüş olan hadistir. Yani tabiinin hadisi işitmiş olduğu sahabeyi atlayarak direk Hz. Peygamber’den rivayet ettiği hadise mürsel denilir.
Muallâk Hadis: İsnadın başından bir veya Peygamber’e kadar bütün ravilerin hazfedildiği hadislere denilir
Munkatı Hadis: Senedin ortasından bir ravinin düşürüldüğü hadislere denilir.
Mu’dal Hadis: İsnadda birbirini takip eden iki veya daha fazla ravinin düştüğü hadis.
b.Ravisi Adalet Yönünden Ta’n Edilmiş Merdud Olanlar
Mevzu Hadis:
Metruk Hadis:
Münker Hadis
c-Ravisi Zabt Yönünden Ta’n Edilmiş Merdud Olanlar
Müdrec Hadis:
Maklub Hadis:
Muztarib Hadis:
Musahhaf Hadis
Hz. Peygamber hayatta iken yazılanlar
1.Medine sözleşmesi
2.Nüfus sayımı tutanağı
3.Yahudilerle yapılan yazışmalar
4. Dine davet mektupları
5. Görevlilere verilen talimatnameler
Hz. Peygamber’in vefatından sonra sahabe döneminde yazılan hadisler
1.Hz. Ebubekir’in 500 kadar hadis yazdığı fakat sonra imha ettiği
2.Hz.Ali’nin hadis sahifesi
3. Ebu Hureyre’nin hadis sahifesi (sahifetü’s-sahiha)
4. Abdullah b. Amr’ın hadis sahifesi (sahifetü’s-sadıka)
5.Abdullah b. Abbas’ın kendisinin yazdığı ve de Sait b. Cubeyr, Mücahit, İkrime gibi talebelerine yazdırdığı hadis sahifesi
6.Semure b. Cundeb’in hadis sahifesi. Bu sahife Semure’nin çocukları tarafından rivayet edilmiştir.
7. Cabir b. Abdullah’ın Mescid-i Nebi’de okuttuğu hacla ilgili kitabı.
Câmî:
İçinde her konudan hadis bulunan hadis kitabı demektir. Dini konuların hemen tamamını kapsayan;
•İman,
•Ahkâm ve Sünen
•Rikak veya Zühd,
•Et’ime ve Eşribe veya Adab,
•Tefsir,
•Tarih–Siyer–Cihad,
•Menakib,
•Fiten ve Melahim
diye adlandırılan sekiz ana bölümü ihtiva etme özelliğine sahiptir. Camiler bu sekiz bölümden herhangi birini ihtiva etmezler veya noksan olarak ihtiva ederlerse cami olmaktan çıkarlar.
Sünen:Taharetten vasiyete kadar bütün fıkhi konulara dair hadisleri ihtiva eden eserlere denilmektedir. Bir başka tarifle: Fıkıh bablarına göre tasnif edilmiş merfu ahkâm hadislerini muhtevi kitaplara sünen denir.
Ebu Davud es-Sicistani(202–275), Nesâi (214-303) ve İbn Mâce’nin (209-273) Sünen çalışmaları vardır.
Musannef:Sünenlerdeki merfu hadislere ilaveten mevkuf ve maktu hadisleri de ihtiva eden eserlerdir. İmam Malik’in el-Muvatta’sı ve Abdurrezzak b. Hemmam’ın el-Musannef’i bu türdendir.
Ravilerine göre (ale’r-rical) tasnif:
Bu tür eserlere örnek olarak müsned, mu’cem ve etraf kitaplarını gösterebiliriz.
Müsned:
Hadislerin ilk ravileri olan sahabe isimlerine göre tertip edilmiş eserlerdir. Ebu Davud et-Tayalisi’nin Müsned’i, Ahmed b.Hanbel’in Müsned’i bu usulde yazılmıştır.
Mu’cem:
Hadis âliminin hadisleri, rivayet ettiği şeyhinin ismine göre tertipleyerek tasnif ettiği kitaplara denilir . Ebu’l-Kasım et-Taberani’nin el-Mu’cemu’s-Selase’si ve İbn Hıbban’ın Kitabu’l –Mu’cem ale’l-Mudun gibi.
KÜTÜB-Ü SİTTE
Kaleme alınmış yüzlerce hadis kitabı içerisinde “asıl” diye nitelendirebileceğimiz kaynak eserler şüphesiz “Kütüb-ü Sitte” dir. Kütüb-ü Sitte denilince şu eserler akla gelmektedir:
1.Camiu’s-Sahih: Buhari
2.Camiu’s-Sahih: Müslim
3.Sünen: Ebu Davud
4.Sünen (Cami):Tirmizi
5.Sünen: Nesai
6.Sünen: İbn Mace,
Buhari ve Müslim’in eserlerine birlikte “Sahihayn”, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai ve İbn Mace’nin eserlerine ise “Sünen-i Erbaa” denilir.
MUSANNEFLER VE MÜSNEDLER
Bir üst başlıktaki Kütüb-ü Sitte üzerine 3 kitap daha eklenerek “Kütüb-ü Tis’a” ismi kullanılır. Bu 3 kitap şunlardır: Musannef türünde olup İmam Malik’e ait olan “Muvatta”, Müsned türünde Ahmed b. Hanbel’in aynı isimli eseri ve Darimi’ye ait olan “Sünen”.
DERLEME HADİS KAYNAKLARI
Camiu’l-Usul: (İbnü’l-Esir el-Cezeri) Müellif, eserini merfu ve mevkuf hadislerden oluşturmuş ve senedleri sahabe dışında ki tüm ravileri hazfederek vermiştir. Eserde bölüm isimleri alfabetik olarak dizilmiştir. Bu eserin şerhi olan Teysiru’l-Vusül İbrahim Canan tarafından İbn-i Mace’nin Sünen’i eklenerek Türkçe’ye tercüme edilmiştir. Dolayısıyla Hadis Ansiklopedisi/Kütüb-ü Sitte ismiyle yayımlanan eser İmam Malik’in Muvatta’sı ile birlikte yedi kitabı kapsamaktadır.
Camiu’s-Sağir: (Suyuti) Yüzlerce eserin müellifi olan Suyuti (911) bu eserinde kısa ve özlü hadisleri alfabetik olarak bir araya getirmiştir. Kitapta 10031 hadis vardır
Kenzu’l-Ummal: (Ali el-Muttaki) Müellif, İmam Suyuti’nin Cemu’l-Cevami ve Camiu’s-Sağir isimli eserlerini ale’l-ebvab sisteme aktarmıştır. Kenzu’l-Ummal bu haliyle yaklaşık 40.000 hadis (tekrarlarıyla beraber) içermektedir.
et-Tacu’l-Cami: (Mansur Ali Nasıf) Müellif eserini K.Sitte, Muvatta, Ahmed b. Hanbel’in Müsned’i ve Hâkim’in Müstedrek’inden derlemiştir
et-Terğib ve’t-Terhib: (Münziri) Eserde, her konunun terğib (teşvik) ve terhib (uyarı) yönlerini dile getiren hadisler iki grupta toplanmış önce terğib sonra terhib hadisleri verilmiştir.
Riyazü’s-Salihin: (Nevevi) Eser 18 kitap ve bunların alt başlıkları olan 372 bab içerisinde 1894 hadisten oluşur. Nevevi kitabında temel dini bilgileri muhtevi hadisleri bir araya getirmiştir. Riyazu’s-Salihin’de kullanılamayacak derecede zayıf-merdud rivayetler yoktur. Türkçe’ye birkaç kez tercüme edilen eser son olarak M.Y. Kandemir, İ.L. Çakan ve R. Küçük tarafından şerh edilerek VIII cilt olarak yayımlanmıştır.
Ramuze’l-Ehadis: (Gümüşhanevi) Eser, mutasavvıf ve hadisçi olan Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi tarafından 33 kaynaktan seçilen 7101 hadisten müteşekkildir. Eserde zayıf hadislerin yanı sıra azda olsa uydurma hadisler vardır. Kitabın yayımlanmış birkaç tercümesi mevcuttur.
el-Lü’lüü ve’l-Mercan: (M. Fuad Abdulbaki) Eserde Buhari ve Müslim’in ittifak ettiği 2006 hadis yer almaktadır. Kitabı İsmail Kaya ve İsmail Hakkı Uca tercüme etmiştir.
Keşfu’l-Hafa: (Acluni) Müellif, dillerde dolaşan 3281 sözü bu eserinde incelemiş ve hadis olup olmadığını veya hadis ise sıhhat durumunu tespit etmeye çalışmıştır. Dolayısıyla bazı çalışmalarda hadislere kaynak olarak verilmesine itibar edilmeyip; eserdeki açıklamalara dikkat edilmelidir. Kitap alfabetik olarak düzenlenmiştir.
M’ucemu’l-Müfehres (concordance)
Müsteşriklerin öncülüğünde Kütüb-ü Tis’a esas alınarak hazırlanmış bir fihrist çalışmasıdır. Eser metni bilinen bir hadisin kaynağını bulabilmek için fevkalade önemli bir çalışmadır.
MEVZU HADİSLERLE İLGİLİ KAYNAKLAR
Mevzu (uydurma) hadisler üzerine yazılan pek çok eser vardır. Bunların en meşhurlarından bir kaçı şunlardır:
1- İbnu’l-Cevzi: “Kitabü’l-Mevzuat mine’l-Ehadisi’l-Merfuat”
2- Mecdüd-Din el-Firuz-Âbadi: “Hatimetü Sifri’s-Saade”
3- Celalüd-Din es-Suyuti: “el-Lealai-Masnua fi’l-Ehadisi’l-Mevzua”
4- İbnu Arrak el-Hicazi: “Tenzihü’ş Şeriati’l-Merfüani’l-Ahbari’ş Şeriati’l-Mevzua”
5- Ali b. Sultan el-Kari: “el-Mevzuat”
6- Muhammed b. Ali eş-Şevkani: “el-Fevaidü’l-Mecmua fi’l-Ehadisi’l Mevzua”
7- Ebü’l-Hasenat Abdu’l-Hayy el-Leknevi: “el-Asaru’l-Merfua fi’l-Abbari’l-Mevzua”
SİYER BİLGİLERİ BÖLÜMÜ
S.1.Siyer-i Nebî nedir?
C.1.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in hayatını konu alan ilim dalıdır.
S.2.Siyret-i Nebeviyye’den amaç nedir?
C.2.İslâm’ı Resûlüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in anladığı gibi anlamak ve yaşantımızı Resûlüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in yaşantısına uydurmak.
S.3.Resülullah ne demektir?
C.3.Allah’ın elçisi demektir.
S.4.Asr-ı Saâdet ne demektir?
C.4.Resûlüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in yaşadığı çağa “Asr-ı Saâdet” (mutluluk çağı) denir.
S.5.İslâmiyetten önce Araplar ve bütün insanların durumu nasıldı?
C.5.İslâmiyetten önce Araplar ve diğer kavimler koyu bir cehalet içindeydiler. İnsan haklarına saygı yoktu. Güçlü olanlar zayıfları eziyordu. Kin , nefret , acımasızlık topluma egemendi. Köle diye insanlar alınıp , satılırdı. Haklarının bir çoğundan mahrum olan kadınlarda, sanki bir eşya gibi alınıp satılıyordu. Kız çocukları diri diri toprağa gömülüyordu. Tek Allah inancı unutulmuş, insanlar kendi elleriyle yaptık-ları putlara tapıyorlardı. İçki, kumar, faiz ve her türlü ahlaksızlık toplumu sarmış, insaf ve merhamet duyguları silinmişti.
S.6.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in baba tarafından soyu nedir ?
C.6.Baba tarafı, Kureyş kabilesinin Haşimoğulları sülalesindendir.
S.7.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in anne tarafından soyu nedir?
C.7.Anne tarafı, Kureyş kabilesinin Zühre Oğulları sülalesindendir.
S.8.Peygamberimizin soyu hangi peygambere dayanıyor?
C.8.Hz. İbrahim (Aleyhisselâm) ve oğlu ismail (Aleyhisselâm)’a.
S.9.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in dedesinin adı nedir?
C.9.Dedesinin adı Abdülmuttalip’tir.
S.10.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in babasının adı nedir?
C.10.Babasının adı Abdullah’tır.
S.11.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in annesinin adı nedir?
C.11.Annesinin adı Vehb’in kızı Âmine’dir.
S.12.Resululahın (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in dayısı kimdir.?
C.12.Sa’d bin Ebi Vakkas (Radiyallahu Anh).
S.13.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) nerede dünyaya geldi?
C.13.Mekke’de.
S.14.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kaç yılında dünyaya geldi?
C.14.Rebiülevvel ayının 12. gecesi, miladi 20 Nisan 571 tarihinde.
S.15.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) dünyaya gelirken meydana gelen olağanüstü olaylar nelerdir?
C.15- Medâyin’deki Kisra sarayındaki on dört sütunun yıkılması,
Kâbe’nin içindeki putların yıkılması,
Mecûsilerin bin yıldan beri yanmakta olan ateşlerinin sönmesi,
Takdis edilen meşhur Sâve (Tâberiyye) Gölünün bir anda kuruması,
Semâve vadisinin seller altında kalması,
Gökten yıldızların dökülmesi
S.16.Muhammed adını kendisine kim verdi?
C.16.Dedesi Abdülmuttalib.
S.17.Muhammed’in sözlük anlamı nedir?
C.17.Tekrar tekrar övülmüş, medhedilmiş anlamındadır.
S.18.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz’in kaç adı vardır?
C.18.Dört adı vardır: a-Ahmet, b-Muhammed, c-Mustafa, d-Mahmut.
S.19.Mekke’de doğan çocuklar niçin süt anneye verilirdi?
C.19.Mekke’nin havası ağır ve sıcak olduğundan çocuklara iyi gelmezdi.
S.20.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in süt annesi kimdir ve Resûlullah kaç yıl süt annesinin yanında kaldı?
C.20.Süt annesi Sa’d kabilesine mensup Halime’dir. Beş yıl süt annesinin yanında kaldı.
S.21.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in süt kardeşinin adı nedir?
C.21.Süt kardeşinin adı Şeymâ’dır.
S.22.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) anne diye kimlere iltifat etmiştir?
C.22.Süt annesi Halime ve dadısı ümmü Eymen’e
S.23.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in babası ne zaman ve nerede vefat etmiştir?
C.23.Babası peygamberimiz doğmadan iki ay önce, Medine’de rahatsızlanarak vefat etmiştir.
S.24.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in annesi nerede ve ne zaman vefat etmiştir?
C.24.Resûlullah altı yaşında iken annesiyle birlikte babasının kabrini ziyaret etmek için Medine’ye gitti. Orada bir ay kaldılar. Mekke’ye dönerlerken Ebvâ denilen köyde annesi rahatsızlanarak vefat etti.
S.25.“Her yeni eskiyecek ve her şey son bulacaktır. Ben de öleceğim, fakat gam yemem. Temiz bir çocuk doğurdum. Dünyaya bir büyük hayır bırakıyorum.” Bu sözleri kim, ne zaman söyle-miştir ?
C.25.Rasülullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’ın annesi Hz. Amine, vefatından önce söylemiştir.
S.26.Annesinin vefatında Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i Medine’ye getirip dedesi Abdülmuttalib’e teslim eden kimdir?
C.26.Hizmetçileri Ümmu Eymen.
S.27.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) dedesi Abdülmuttalib’in himayesinde kaç yıl kalmıştır?
C.27.Dedesi Abdülmuttalib’in himayesinde 2 yıl, yani 8 yaşına kadar kalmıştır.
S.28.Dedesi Abdülmuttalib vefat edince Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i himayesine alan kimdi?
C.28.Dedesinin vefatından sonra Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i himayesine alan amcası Ebu Talib’tir.
S.29.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne zaman yetim ne zaman öksüz kalmıştır?
C.29.Doğmadan iki ay önce babasını kaybederek yetim, 6 yaşında iken annesini kaybederek öksüz kalmıştır.
S.30.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) amcası ile birlikte ticaret amacıyla Şam’a giderken Busra kasabasında mola verdiklerinde bir rahip Ebu Talib’e çocuğu geri götürmesini söyler. Bu rahibin adı nedir?
C.30.Rahip Bahira
S.31.Rahib peygamberimizin geri götürülmesini niçin istedi?
C.31.Çünkü Hz. Muhammed (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in son peygamber olduğunu anladı. Bu haberi İncil’de okumuştu. Yahudiler çocuğa bir zarar verebileceklerinden korktuğu için Mekke’ye geri götü-rülmesini istedi.
S.32.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) amcası ile Yemen’e ne zaman gittiler?
C.32.Amcası Zübeyr ile Yemen’e miladi 588 yılında seyahat ettiler.
S.33.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in Şam’a (Suriye’ye) ikinci seyahatı ne zaman oldu.?
C.33.Şam’a (Suriye’ye) Hz. Hatice’nin ticaret mallarının satışı için miladi 595 yılında ticari seyahatı oldu.
S.34,Hz. Muhammed (Sallallahu Aleyhi Vesellem)‘e peygamberlik gelmeden önce, Ukaz Panayırında, Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ve Ebu Bekir (Radiyallahu Anh)’ın de bulunduğu bir topluluk içinde, yakında bir peygamber geleceğini bildiren şahıs kimdir?
C.34,Kuss b.Saide
S.35.Panayır nedir?
C.35.Arapların sosyal ve ekonomik hayatında önemli bir yer tutan ve çeşitli yerlerde kurulan bugünkü fuar veya Pazar benzeri sosyal, kültürel ve ekonomik faaliyet merkezleridir.
S.36.Cahiliyye Arap toplumunda ekonomik hayat nasıldı?
C.36.Ekonomik hayatları dört ana başlık altında toplanabilir: 1)Tarım, 2)Sanayi, 3)Ticaret, 4)Panayır (Fuar).
S.37.Cahiliyye döneminde yapılan Ficar savaşında Resûlüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne şekilde davrandı?
C.37.Kureyş ile Kays kabileleri arasında 4 yıl süren Ficar Savaşında tarafsız kaldı.
S.38.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) çobanlık yaptı mı?
C.38.Amcasının yanındayken, amcasının zayıf aile bütçelerine katkıda bulunmak için, ücret mukabili çobanlık yapmıştır ve “Çobanlık yapmayan hiçbir peygamber yoktur.” buyurmuştur.
S.39.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e peygamberlik gelmeden önce müşriklerle, zulme ma-ruz kalmış aciz ve güçsüzlere yardım etmek için “Fakirleri koruma ve kalkındırma” adı verilen bir antlaşma imzaladı. Bu antlaşmanın adı nedir?
C.39.Hilfu’l Fudul
S.40.Cahiliye döneminde geleneksel olarak şiir yarışmaları yapılırdı. Birinci gelen yedi meşhur şiîr, Kabe’nin duvarına asılırdı. Bu yedi şiîre ne ad verilirdi?
C.40.”Muallakat-ı Seb’a”
S.41.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem), peygamberlikten önce son derece doğru ve güve-nilir bir kişiliğe sahipti. Halk bu yüzden kendisine ne lakap vermişti?
C.41.“Muhammed’ül Emin” Güvenilir Muhammed.
S.42.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ticaretle uğraşırken halk kendisi hakkında ne derdi?
C.42.Her zaman sözünü tutar, müşterilerine söz verdiği nitelikteki malı tam ve zamanında teslim ederdi. Henüz çocuk yaşlarda dürüst ve doğru sözlü bir tüccar olduğu şeklindeki ünü yayılmıştı.
S.43.Resûlullah, (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Hz Hatice ile kaç yaşında evlendi.
C.43.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) 25, Hz. Hatice ise 40 yaşında idi.
S.44.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Hz. Hatice ile kaç yıl evli kaldılar?
C.44.Hz. Hatice’nin vefatına kadar 25 yıl evli kaldılar.
S.45.Arap kabileleri bir gün Kabe’yi tamir ederken bir taşı yerine koymakta anlaşmaz-lığa düştüler. Neredeyse kavgaya tutuşacaklardı. Sonunda miladi 608 yılında doğru-luğuna güvendikleri Peygamberimizi hakem yapmaya ve onun vereceği hükme razı olmaya karar verdiler. Peygamberimiz bu taşı hırkasının üzerine koyarak, her kabile-den bir kişiye hırkanın ucundan tutturarak taşı elleriyle yerine koydu ve bu anlaşmaz-lığı giderdi. Bu hangi taştır?
C.45.Siyah taş anlamına gelen “Hacer’ül Esved” dir.
S.46.Hz. Hacer validemiz Mekke topraklarında oğlu İsmail’e su aramak için Safa ve Merve tepe-lerinde koşup dururken, bıraktığı yerde kendi kendine ayaklarını yere vurarak eşinen Hz. İsma-il’in ayakları altından Allah (Celle Celaluhu)’nın izni ile çıkan ve bugün dahi müslümanların fayda-lanıp içtiği, tüm hacıları doyuran, şifalı, bereketli, bu gün yer itibariyle Mescid-i Haram’ın altın-dan çıkan suyun adı nedir?
C.46.Zemzem.
S.47.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in kaç çocuğu dünyaya geldi?
C.47.Üçü erkek, dördü kız çocuk olmak üzere toplam yedi çocuk ; Zeynep, Rukiye, Ümmu Gülsüm, Fatıma, Kasım, Abdullah, İbrahim.
S.48.Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in künyesi nedir?
C.48,Ebu’l-Kasım (Kasım’ın babası).
S.49.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in soyunu devam ettiren hangi çocuğudur.
C.49.Peygamberimizin soyunu devam ettiren Hz. Fatıma (Radiyallahu Anha)’dır. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)in vefatından sonra yaşayan tek evladıdır. Hz. Fatıma Efendimizin vefatından altı ay sonra, 26 yaşındayken vefat etti.
S.50.İlk vahy nerede gelmiştir?
C.50.Nur dağındaki Hira mağarasında.
S.51.ilk vahiy ne zaman gelmiştir?
C.51.Ramazan ayının 27’si, Miladi 610 tarihinde, peygamberimiz kırk yaşındayken.
S.52.Vahiy karşısında Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne yapmıştır?
C.52.Korkarak evine dönüp olanları hanımı Hz. Hatice’ye anlattı. Hz. Hatice onu teselli etti. Amcası Varaka bin Nevfel’in yanına götürdü. Varaka O’nun son peygamber olduğunu müjdeledi.
S.53.İlk müslümanlar kimlerdir?
C.53.Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz Ebu Bekir ve Hz. Zeyd bin Harise. Bunlara “Sabikuni İslâm” (İlk Müslü-manlar) denir (Allah onlardan razı olsun)
S.54.Resûlullah’ın adı anıldığı zaman ne söylenir?
C.54.“Sallallahu Aleyhi ve Sellem” “Allah’ın selam ve esenliği O’nun üzerine olsun” demektir.
S.55.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in arkadaşlarına ne ad verilir?
C.55.”Sahabe” denir çoğulu “Ashab” dır
S.56.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in ashabından (arkadaşlarından) birinin adı anıldığı za-man ne söylenir?
C.56.Radiyallahü anh “Allah ondan razı olsun.” denir.
S.57-Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ailesine karşı nasıldı?
C.57-Ailesine karşı gayet şefkatli idi “En hayırlınız ailesine karşı en hayırlı olanınızdır. Ben, ailesine karşı en hayırlı olanınızım” derdi.
S.58-Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) çocuklarına nasıl davranırdı?
C.58-Çocuklarını sever, onlarla şakalaşır, hediye verir ve “Merhamet etmeyene merhamet edilmez” derdi.
S.59.Vahiyde fetret dönemi ne demektir?
C.59.İlk vahiy geldikten sonra vahiy bir müddet kesildi. Cebrail görünmez oldu. Sonra Müddessir Su-resinin ilk ayetleri nazil oldu. İşte geçici bir müddet vahyin kesildiği döneme “Vahiy de Fetret devri” denir.
S.60-Açıktan İslâm’a davet ne zaman başlandı?
C.60-Üç yıl gizli yapılan İslâm’a davetten sonra “(önce) en yakın akrabanı uyar” (Şuâra:214) ayeti kerimenin emri gereğince Safa tepesine çıkıp en yakın akrabalarını açıktan İslâm’a davet etmeye baş-ladı.
S.61.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz, peygamberliğini ilk defa açıkça nerede ilan etmiştir?
C.61.Safa Tepesinde
S.62.Müşriklerin baskısı üzerine Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i himaye eden amcası Ebu Talib’in “Kureyş büyükleri, neşrettiğin dinden vazgeçmeyecek olursan, aramızda kanlı bir bo-ğuşma çıkacağını” söylemesi üzerine Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne dedi?
C.62.“Sağ elime güneşi, sol elime ayı verseler de bu davadan vazgeçmemi teklif etseler, ben de öle-ceğimi bilsem yine vazgeçmem” dediler.
S.63.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e müşrik Kureyş büyükleri tarafından İslâm davasını bırakması için yapılan teklifler nelerdi? (Uzlaşma Politikası)
C.63. Mal ve servet vermek,
Makam ve mevki vermek,
İçlerinde en güzeli ile evlendirmek.
S.64.Dâru’l Erkâm’ın tarihteki fonksiyonu nedir?
C.64.Erkâm bin Ebi’l-Erkâm bin Esed’in evidir. İslâm tarihinde büyük ehemmiyeti haiz bulunan bu ev, İslâmi eğitim ve öğretimin yapıldığı, Resül-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in hocalığını yürüttüğü ilk İslâm Üniversitesidir.
S.65.Müşrikler tarafından ilk şehid edilen müslğmanlar kimlerdir?
C.65.Ammar bin Yâsir’in annesi Sümeyye ve babası Yâsir (Radiyallahu Anhuma)’dır.
S.66.Allah katında peygamberlerden sonra en büyük derece kimlere verilmiştir?
C.66.Şehidlere.
S.67.Allah yolunda şehid düşenlere neden ölü denilmez?
C.67.Çünkü onlar Rableri katında diridir. (Bakara Suresi:154)
S.68.Şehidlerin efendisi kimdir?
C.68.Hz. Hamza’dır (Radiyallahu Anh).
S.69.Habeşistan’a yapılan birinci hicret ne zaman oldu? Kafile kaç kişiydi?
C.69.Bi’setin (Peygamberliğin) 5 inci yılında, (Miladi:615) 10 erkek, 5 kadın toplam 15 kişi idi.
S.70-Habeşistana ilk hicret eden kimdir?
C.70- Hz. Osman ve hanımıdır. (Radiyallahu Anhuma)’
S.71.Habeşistan’a yapılan 2 inci hicrette kafile kaç kişiydi? Kafile başkanı kimdir?
C.71.Bi’setin 7 inci yılında, kafilede 82 erkek 10 kadın vardı. Kafile başkanı Hz. Ali’nin abisi Cafer-i Tayyar’dır.
S.72.Habeşistan’a hicret edenleri geri getirmek için, müşrikler kimleri Habeş kralına gönderdi-ler?
C.72.Mekke müşrikleri Amr bin Âs ile Abdullah bin Rebia’yı, müslümanları teslim almak için Habeşis-tan kralına gönderdiler.
S.73.Habeşistan kralı kimdir? Müslümanlara nasıl davrandı?
C.73.Kral Necaşi Ashame idi. Müslümanlara çok iyi davrandı. Müslümanları müşriklere teslim etmeyip ülkesinde barındırdı.
S.74.Müslümanlar Habeşistan’a niçin hicret ettiler?
C.74.Müşriklerin eziyetleri her geçen gün artıyordu. Müslümanlar ibadetlerini serbestçe yapamıyorlar-dı. Bu yüzden Habeşistan emin bir yer olduğundan oraya hicret ettiler.
S.75.Hz.Ömer (Radiyallahu Anh) ne zaman müslüman oldu?
C.75.Bi’setin 6 ıncı, miladi 616 yılı Zilhicce ayında müslüman oldu.
S.76.Hz Ömer (Radiyallahu Anh)’in müslüman olduğu gün hangi âyet nazil oldu?
C.76.Enfal sûresinin 64. âyeti. “Ey Resûlüm! Sana ve sana tâbi olan müminlere Allah yeter”
S.77.Hz Ömer (Radiyallahu Anh) ne zaman ve nerede şehid edildi?
C.77.Hicri 23 yılında, 63 yaşında iken, hiristiyan bir köle tarafında sabah namazında şehid edildi.
S.78.Hz. Ömer (Radiyallahu Anh)’in lâkabı nedir? Bu lâkabı ona kim vermiştir?
C.78.“Hakla batılı birbirinden ayıran” anlamında kendisine” “Faruk” “adını peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) vermiştir.
S.79.Şakk-ı Kamer Mu’cizesi nedir?
C.79.Parmağıyla Ay’a işaret etmek suretiyle Ay’ın ikiye bölünmesi mucizesine, Şakk-ı Kamer Mu’cizesi denir.
S.80.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e en çok düşmanlık yapan kimlerdir?
C.80.Ebu Cehil, Peygamberimizin amcası Ebu Leheb, As bin Vâil, Velid bin Muğire, Utbe bin Rabia ve Ümeyye bin Halef’tir.
S.81.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i himaye eden kim idi?
C.81.Amcası Ebu Talib idi.
S.82.Hz. Hamza ile Hz. Ömer’in müslüman olması müşrikleri iyice korkuttu. Bunun üzerine müş-rikler toplanıp müslümanlara karşı sosyal ve ekonomik boykot kararı aldılar. Bundan sonra:
1-Müslümanlar ve onları koruyan Haşimoğulları ile hiç kimse görüşmeyecek,
2-Alışveriş yapmayacak,
3-Kız alıp vermeyecektir.
Bu antlaşmayı yazıp Kabe’nin duvarına asan kimdir?
C.82.Mansur b. İkrime.
S.83.Boykut kaç yıl devam etti?
C.83.Bi’setin 7. Yılında, Üç yıl (617 – 619) devam etti.
S.84.Kabe’ye asılan bu metnin ve Mansur b. İkrime’nin sonu ne oldu?
C.84.Güve (kurt) Kabe’ye asılan anlaşma metnini yiyerek, Allah adından başka diğer yazıları yok et-mişti. Mansur’un da antlaşmayı yazdığı eli felç olmuş ve çolak kalmıştı.
S.85-Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kimden dolayı ilahi uyarı aldı?
C.85-Gözleri görmeyen Abdullah bin Ümmu Mektum (Radiyallahu Anh)’dan dolayı uyarı aldı. (Abese Sû-resi:1-14)
S.86.Hüzün yılı ne demektir?
C.86.Boykotun kalkmasının ardından, müslümanlar rahat nefes aldılar. Fakat çok geçmeden Peygam-ber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimizin dört yaşındaki oğlu Kasım’ın vefatı, ardından diğer oğlu Abdul-lah’ın vefatı, Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i bütün zorluklara karşı himaye edip, destek veren am-cası Ebû Talib, ve Ebu Talib’in vefatından üç gün sonrada sevgili eşi Hz. Hatice annemizin vefatları Hz. Resulüllah’ı çok üzdü. Bu yüzden bu yıla “Hüzün yılı” denildi.
S.87.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) efendimiz Hz. Hatice (Radiyallahu Anha)’nın vefatından sonra kiminle evlenmiştir ?
C.87.Abdişemsoğullar kabilesinden, yaşlı ve dul bir hanım olan Sevde (Radiyallahu Anha) ile evlenmiştir
S.88.Hz. Sevde (Radiyallahu Anha) annemiz, Rasülullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ile kaç sene evli kaldı?
C.88.Beş sene Peygamberimizle birlikte evli kaldılar.
S.89.Sevde’den sonra Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kendisiyle evlenmiştir. Babası Hz. Ebubekir (Radiyallahu Anh) dır. Fıkıhta, ilimde, tıpta, şiir’de ve etkili hitabette ondan daha ileride bir kadın görülmemiştir. Ramazan ve Kurban bayramları hariç tüm yılı oruçlu olarak geçiren, hicri 58 yılında, Ramazan ayında 68 yaşında iken vefat eden bu hanımı tanıyor musunuz ?
C.89.Hz. Aişe (Radiyallahu Anha) validemizdir.
S.90.Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kaç yıl tek eşle yaşamıştır ?
C.90.25 yaşından 53 yaşına kadar 28 yıl tek eşle yaşamıştır.
S.91.Kureyş müşriklerinin Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e ve müslümanlara işkencelerini ve taşkınlıklarını artırmaları üzerine başlarına ne geldi?
C.91-Mekkeliler bir yıl süreyle kıtlığa tutuldular. Gelip Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’den dua iste-melerinden sonra, Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in duasıyla kıtlıktan kurtuldular.
S.92.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Taif’e niçin gitti?
C.92.Taiflileri İslâm’a davet etmek ve müslümanları himaye edebilecek bir merkez kurmak için.
S.93.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in Tâif yolculuğunda ki arkadaşı kimdir?
C.93.Zeyd Bin Hârise’dir. (Radiyallahu Anh)
S.94.Taifliler Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i nasıl karşıladılar?
C.94.İslâmı kabul etmedikleri gibi, Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i de taşladılar. Atılan taşlardan yaralanan Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kan içinde kaldı ve yürüyemeyecek hale geldi.
S.95.Taiflilerin bu tutumu karşısında Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne yaptı?
C.95.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) onların hidayete erişmeleri için dua etti. “Allah’ım onlar bilmi-yorlar, bilselerdi yapmazlardı” dedi.
S.96.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem), Hakka davet için gittiği Tâif ‘ten kederli bir halde Mekke’ye döndüğünde O’nu himâyesine kim almştı?
C.96.Mut’im Bin Adiyy.
S.97.Bu durum, Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimizin hangi buyruklarını teyid etmek-tedir?
C.97.Rasulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) şöyle buyuruyor: “Allah dilerse, bir kâfirle de bu dini teyid eder (destekler).”
S.98.İsrâ ve Miraç hadisesi nasıl olmuştur?
C.98.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i geceleyin Mescid-i Haram’dan, Mescid-i Aksa’ya götü-rülmesi ve orada gök yüzüne çıkarılması şeklinde olmuştur.
S.99.İsrâ nedir?
C.99.İsrâ: Gece yürüyüşü ve yolculuğu demektir. İslâm’da; Peygamberimizin Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya kadar ki gece yolculuğuna denir.
S.100.Mirâc nedir?
C.100.Mirâc: Yükseğe çıkmak manasınadır. İslâm’da; Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in Mescid-i Aksa’dan göklere çıkarılıp, ilahi âyet ve alemlerin gösterilmesine denir.
S.101.Mirac’da peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e neler verilmiştir?
C.101. 1- Bakara Suresinin son iki ayeti,
2- Beş vakit namaz,
3- Allah’a şirk koşmayanların Cennete gireceği müjdesi.
S.102.Mirac olayı karşısında Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) ne yapmıştır?
C.102.Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) “Bunu Muhammed söylüyorsa mutlaka doğrudur.” diyerek olayı doğruladı. Bundan dolayı “Sıddik” unvanı aldı.
S.103.Teheccûd Namazı Peygamberimize (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e farz, ümmetine sünnettir. Peygamberimize farz olduğunu belirten ayeti kerime hangisidir?
C.103.İsrâ Suresi: 79
S.104.Her müslümanın iman etmesi gereken akidelerden birisi de Peygamberimiz (Sallallahu Aley-hi Vesellem)’in Miraca çıkma hadisesidir. Miraç lügatte; yükseğe çıkma ve merdiven manalarına gelir. Miraç hicretten bir buçuk yıl evvel vuku bulmuştur. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in Miraç hadisesinde yedinci kat semada, Mescidi Haram ve Mescidi Aksa’dan sonra uğradığı, meleklerin kıyamete kadar hayatlarında bir defa sıra gelerek tavaf ettiği yedinci kat semadaki bu mescidin adı nedir?
C.104.Beytül Mamur.
S.105.İsra ve Mirac hadisesinde yahudilerin Kudüs’teki durumları ne oldu?
C.105.Hz. İbrahim Cenab-ı Allah’ın mübarek kıldığı, bereket ihsan ettiği bir peygamberdi. Allah O’nun zürriyetine Arz-Mukaddesi ihsan etmişti. Arz-ı Mukaddes’in hududu, Hz. İbrahime rüyasında gösteril-mişti, Arz-ı Mukaddes’te iki mukaddes şehir vardı. Mekke ve Kudüs. Mekke İbrahim’in oğlu İsmail’e, Kudüs oğlu Hz. İshak’a verildi. Böylelikle İsmail’in sülalesi Mekke’nin. İsrailoğulları da Kudüs’ün muha-fızı oldular. Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) hem Mekke’yi ve hem de Kudüs’ü kıble edinip Mi’raç’ta her ikisin de namaz kılması bütün peygamberlere imam olması bu her iki mukaddes makamın bereke-tini kendisinde toplaması demektir.
S.106.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e Resulüssakaleyn denmesinin sebebi nedir?
C.106.İnsanlara ve cinlere Peygamber olarak gönderildiği için.
S.107.Birinci Akabe biatında Medineliler hangi hususlarda Hz. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e biat ettiler? Kaç kişi idiler?
C.107. Allah’a şirk koşmamak,
Hırsızlık yapmamak,
Zina etmemek,
Çocuklarını öldürmemek,
Yalandan, iftiradan sakınmak,
Hiçbir hayırlı işe karşı gelmemek üzere biat edip söz verdiler.
Sayıları 12 kişi idiler.
S.108.Birinci Akabe biatında bulunan Medineli müslümanların reisi kimdir?
C.108.Esat b. Zürare (Radiyallahu Anh)’dır.
S.109.İkinci Akabe Biatında Medineliler kaç kişi idiler?
C.109.2 kadın, 73 erkek. toplam 75 kişi idiler. Mallarını, canlarını, kadınlarını nasıl koruyorlarsa pey-gamberimizi de öyle koruyacaklarına dair söz verdiler.
S.110.Medinelilere İslâmı öğretmek için Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kimi gönderdi?
C.110.Mus’ab bin Umeyr (Radiyallahu Anh)’ı gönderdi.
S.111.Daru’n-Nedve nedir?
C.111.Kureyş müşriklerinin toplanıp karar verdikleri meclis. Bu mecliste Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in öldürülme emri çıktı. Bunun üzerine Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Medine’ye hicret etmek zorunda kaldı.
S.112.Hicret nedir? Kaç tarihinde olmuştur?
C.112.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) elli üç yaşında iken Mekke’den Medine’ye göç etmesidir. Miladi 622 tarihinde olmuştur.
S.113.Medine’ye ilk hicret eden kimdir?
C.113.Ebu Seleme bin Abdulesad (Radiyallahu Anh).
S.114.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Mekke’de kendi yanına bırakılan müşriklerin emanetle-rini dağıtmak için kimi yerine bırakmıştır?
C.114.Hz. Ali (Radiyallahu Anh)
S.115.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kiminle beraber hicret etmiştir?
C.115.Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh)
S.116.Hicret esnasında mağarada gizlendiklerinde müşrikler onları neden bulamadılar?
C.116.Örümcek mağaranın girişine ağını örmüş, güvercin yuvasını yaparak yumurtlamıştı. Böylece müşrikler buraya kimsenin giremeyeceğini zan ettiler.
S.117.Bu mağaranın adı nedir?
C.117.Sevr Mağarası.
S.118.Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ve Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh)’in hicret ederken gizlenmiş oldukları sevr mağarasının ağzını örümcek örmüş , bunu gören müşrikler içeride kimse yok sanarak mağaraya bakmamışlardı. Daha önce aynı durum bir başka peygamber için-de vâki olmuştu bu peygamber kimdir?
C.118.Dâvud (Aleyhisselam) (Tâlût peşinde düştüğünde)
S.119Yakalanacaklarından endişe eden Hz. Ebubekir’e (Radiyallahu Anh) Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne dedi?
C.119“Üzülme Allah bizimledir.”
S.120.Mağaraya kim gizlice yiyecek ve haber getiriyordu?
C.121.Hz Ebubekir (Radiyallahu Anh)’in oğlu Abdullah ve kızı Esmâ.
S.122.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) niçin hicret etti?
C.122.Mekkeli müşrikler peygamberimizi öldürmeye hazırlandıkları ve Mekke’de İslâmi hizmet zorlaş-tığı için.
S.123.İlk Cuma namazı ve ilk hutbe nerede kılınıp okundu?
C.123.Medine’ye hicret ederken Rânûna Vadisi, Benî Sâlim mahallesinde ilk Cuma namazı kılındı ve ilk hutbe okundu.
S.124.Tövbe Suresinde kendisinden bahsedilen, Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in ilk inşa ettiği, İslâm tarihinde de ilk yapılan mescid olarak bilinen mescit hangisidir?
C.124.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in Hicreti sırasında yaptıkları Kûba Mescidi’dir
S.125.Hicrette peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Kûba köyünde kaç gün kaldı?
C.125.Üç gün kaldı. Kuba mescidi’nin temelini attı, sonra Medine’ye gittiler.
S.126.Hicri Tarih nedir?
C.126.Kamer yılı esas ve Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in hicret tarihi başlangıç kabul edilerek, müslümanların kendilerine mahsus tarihidir.
S.127.Hicri yıl kaç gündür?
C.127.354 gündür.
S.128.Kameri ayları söyleyiniz?
C.128.Muharrem, Seferi, Rebîülevvel, Rebîülâhir, Cemâziyelevvel, Cemaziyelâhir, Recep, Şâbân, Ramazan, şevval, Zilkâde, Zilhicce.
S.129.Hicri takvimi kim başlattı?
C.129.Hz Ömer(Radiyallahu Anh).
S.130.Medine şehrinin eski adı nedir?
C.130.Asıl adı Yesrib’tir. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in hicretinden sonra Peygamber şehri an-lamında “Medine’tün-Nebî” denilmiştir. Daha sonra Medine olarak anılmaya başlanmıştır.
S.131.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in gelişini, Medine halkı nasıl karşıladı?
C.131.Büyük muhacir (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ve arkadaşının haberleri Medine’ye ulaştığında, Medine-liler her sabah vakti ufku gözetliyor, O’nun gelişini arzu ve hasretle bekliyorlardı. Hararet şiddetlenince, evlerine dönüyor ve ertesi gün için gelmeye karar veriyorlardı. Göğüsleri hasret, endişe ve ümit ile doluydu. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in geldikleri gün, Medine’nin dört bir tarafında tekbir sesleri yayıldı ve Yesrib (Medine) bayram elbisesine büründü. Öldürmek için Mekke’nin silah çektiği ve zorla ellerinden kurtulduğu bir şahıs, başka bir şehir Medine’de, hasretle bekleniyor ve Medine’liler O’nu korumak, destek olma ve yardım etmek için birbirleriyle adeta yarışıyorlardı.
S.132.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Medine’de kimde misafir kaldılar?
C.132.Asıl adı Halid bin Zeyd olan Ebu Eyyup el-Ensari (Radiyallahu Anh)’ın evinde misafir oldu.
S.133.Hz. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in Medinelilere ilk tavsiyeleri nelerdir?
C.133. Selâmı ve selâmlaşmayı yayınız!
Yemek yediriniz,
Akrabalık haklarını gözetiniz,
Halk uyurken, siz namaz kılınız.
Selâmetle Cennete girersiniz!”
S.134.Cenaze Namazı, Farz-ı Kifayedir. Ölen bir müslümanın Cenaze Namazını, müslümanlardan bir kısmı kılınca, öteki müslümanların üzerinden Cenaze Namazını kılma so-rumluluğu kalkar. Yeryüzünde ilk Cenaze Namazı, Hz. Adem için kılınmıştır. Resûlullah’ın ilk defa Cenaze Namazını kıldırdığı sahabi kimdir?
C.134.Ensardan, Berâ bin Mâ’rur (Radiyallahu Anh)
S.135.Mescid-i Nebevi ne demektir?
C.135.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Medine’ye gelince ilk iş olarak bir mescid yaptırdı. Mescidin yanında istirahat edecekleri odalar yaptırdı. Ve buranın adı Peygamber Mescidi anlamında “Mescid-i Nebevi” olarak kaldı.
S.136.Mescid nereye yapılmıştır?
C.136.Ebu Eyyup el-Ensari (Radiyallahu Anh)’ın evinin yanındaki boş arsa satın alınarak yapıldı.
S.137.Muhacir kimdir?
C.137.Mekke’den göç ederek Medine’ye gelen müslümanlara muhacir denir.
S.138.Ensar kimdir?
C.138.İlk defa Medine’nin yerli halkı. Muhacirlere yardım ettiklerinden dolayı (yardımcı) anlamında “Ensar” denildi.
S.139.Ensar ile Muhacirler arasındaki kardeşlik ilanı ne zaman oldu? Kaç kişi arasında kardeş-lik kuruldu?
C.139.Medine’ye hicretten 5 ay sonra Mekke’den gelen 45 müslümanla, Medineli 45 müslümanın ara-sında kuruldu.
S.140.Cenab-ı Allah (Celle Celaluhu) Muhacir, Ensar ve onları takip eden müslümanlar hakkında Kur’an-ı Kerim de ne buyurmaktadırlar?
C.140.“İslâm’da önceliği olan Muhacirler ve Ensar ile onları takip ederek örnek alanlar ve onları hayırla yad edenlere gelince; Allah onlardan razıdır, onlar da Allah’tan razıdırlar. Allah onlara içinde ebedi olarak kalmak üzere, altlarından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. Bu ise en büyük kurtuluştur.” (Tevbe Suresi:100)
S.141.Suffa nedir? Ashab-ı Suffa kimdir?
C.141.Mescid-i Nebevi’nin bir tarafında üstü kapalı, etrafı açık olarak yapılan yere “Suffa” burada bu-lunanlara da “Ashab-ı Suffa” denir.
S.142.Ashab-ı Suffa ne işle uğraşırlardı?
C.142.Ashab-ı Suffa; Medine’de kavim ve kabileleri, evleri bulunmayan, mescidin suffasında yatıp kalkan sahabiler olup, gecelerini namazla, kur’an okumakla, ders alıp, ders vermekle geçirirlerdi. Bu-rası bir ilim yuvası idi. Hatta en çok hadis rivayet eden Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh)’da burada yetişmiş-ti. Gündüzleri de, su taşır, odun toplayıp satarlar ve onunla geçinirlerdi.
S.143.Medine Vesikası nedir?
C.143.İlk İslâm Devleti Anayasasıdır. 52 maddeden oluşmaktadır. Bu anayasa dünyada yazılı ilk ana-yasadan birini teşkil etmektedir.
S.144.İslâm da ilk vatandaşlık antlaşması ne zaman imzalanmıştır?
C.144.Medine Vesikasıyla Hıristiyan, Yahudi ve putperstlerle karşılıklı görüşme ve antlaşma sonucu, İslâm devleti vatandaşlığını kabul etmeleri üzerine imzalanmıştır.
S.145.İslâm’da ilk Nüfus Sayımı ne zaman yapılmıştır?
C.145.Hicretin 1 nci yılında Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in emirleriyle ilk Nüfus Sayımı yapıldı. Yapılan ilk Nüfus Sayımında Medine’de 10.000 kişinin yaşadığı, bunlardan 1.500′ünü Müslüman, 4.000′inin Yahudi ve 4.500′ünün müşrik Arap olduğu anlaşılmıştı.
S.146.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in İştika (yağmur isteme) namazı kılarak dua edip namaz biter bitmez hemen yağmurun yağmaya başladığı bir bölge vardı. Mescidi Ne-bevinin karşısında olan bu yere Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) sıcak havalarda gider ve ora-da gölgelenirdi. Çünkü bir bulut orayı devamlı ferah gölge tutardı. Buraya daha sonra bir mescit inşa edildi. Bu mescidin adı nedir?
C.146.Gamâme mescidi (Bulut mescidi)
S.147.Ezanın uygulanması ne zaman olmuştur?
C.147.Ezanın uygulanmaya konulması, sahabeden Abdullah bin Zeyd (Radiyallahu Anh) ile Hz. Ömer (Radiyallahu Anh)’ın Hicri 1, Miladi 622 yılında gördükleri sadık rüya ile beraber, Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in tasdikiyle uygulanmaya konuldu.
S.148.Seriyye nedir?
C.148.Bir sahabenin kumandası altında gönderilen birliklere seriyye denir.
S.149.İlk seriyye ne zaman gerçekleşti?
C.149.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimizin Medine’ye hicretlerinden 9 ay sonra Ramazan ayında, Hz. Hamza (Radiyallahu Anh)’ı muhacirlerden 30 kişilik bir süvari gurubun başında, Kureyş müş-riklerinden 300 kişilik bir birliğin muhafazasında Şam’dan Mekke’ye gitmekte olan ticaret kervanını gözetlemek için gönderildi
S.150.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kaç seriyye göndermiştir?
C.150.Elli altı seriyye göndermiştir.
C.151.Ganimet ne demektir?
C.151.Savaşta düşmanlardan alınan mal demektir.
S.152.Ganîmetlerin taksimi ile ilgili âyet hangisidir?
C.152.Enfâl suresi, 41. Âyet.
S.153.İslâm’da ilk ganîmet ve esir ne zaman alındı?
C.153.Abdullah Bin Cahş serriyesi tarafından.
S.154.İlahi vahye göre ganîmet taksimi nasıl yapılır?
C.154.Ganîmet beşte biri Allahâ ve Resulüne , beşte dördü ise mücahitler aitti. Fakat bu beşte biri de beşe ayrılıyor; Peygamber’in akrabası, yetimler, kafirler ve aciz yolcularda hisse alıyorlardı.
S.155.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in bizzat orduya komutan olarak ilk katıldığı savaşın, başka bir ifade ile ilk gazvenin adı nedir?
C.155.Ebva (Veddan) Gazvesi.
S.156.Gazve nedir?
C.156.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in bizzat sevk ve idare ettiği savaşlara denir.
S.157.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kaç gazve’ye katılmıştır?
C.157.Yirmi yedi gazveye katılmıştır.
S.158.Asr-ı Saadette askerliğe kabul şartları nelerdi?
C.158. 1-Müslüman olmak,
2-Erkek olmak,
3-Akil baliğ olmak,
4-Sağlıklı olmak,
5-Mazereti olmamak.
S.159.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Medine’de namazlarını önceleri Kudüs’e yönelerek kılarlardı. Hangi ayetle, hangi tarihte ve nerede Mekke’ye, Kabe’ye yönelerek namaz kıldı?
C.159.Medine’de, hicretin 17. ayında, Bakara Sûresinin 144. Ayetiyle, Ben-i Seleme Mescidinde (Mescid-i Kıbleteyn) Kabe’ye yönelerek namaz kılmaya başladı.
S.160.Ramazan orucu ne zaman farz kılındı?
C.160.Ramazan orucu, oruç tutmaya gücü yeten her müslümanın üzerine farzdır. Bedir Gazvesinden bir ay evvel hicri 2, miladi 624 yılında, Bakara Sûresinin 183’üncü ayet-i kerimesiyle farz kılındı.
S.161.Bedir Savaşının sebepleri nelerdir?
C.161.Müşrikler yapılacak bir savaşa hazırlık için büyük bir ticaret kervanını Şam’a gönderdiler. Pey-gamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kervanın hareketini önlemek amacıyla 300 kişilik bir kuvvetle yola çıktı. Bunu haber alan müşrikler kervanı kurtarmak bahanesiyle bin kişilik bir orduyla Bedir’e geldiler.
S.162.Bedir Savaşının sonuçları nelerdir?
C.162.Müslümanlar büyük bir zafer kazandı. 70 müşrik öldürüldü. 14 müslüman şehid oldu. 70 müşrik-te esir alındı.
S.163.Bedir savaş’ında İslâm ordusunu duracağı yeri belirlemek Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in görüşünü kabul ettiği sahabi kimdir?
S.163.Habbab Bin Münzir(Radiyallahu Anh)
S.164.Bedir Savaşında alınan esirlere ne yapılmıştır?
C.164.Zengin esirler fidye karşılığında, fakirler ise her biri 10 müslümana okuma-yazma öğretmek şartıyla serbest bırakılmıştır.
S.165-Bedir Savaşı kaç yılında oldu?
C.165-Hicri 2, miladi 13 mart 624 yılında.
S.166.Ramazan ve Kurban Bayramları ne zamandan beri kutlana gelmiştir?
C.166.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz Medine’ye teşrif buyurdukları zaman, Medinelilerin iki bayramları olduğunu görmüştü. O günlerde oyunlar oynuyorlar, şenlik yapıyorlardı. Bunu müşahede eden Sevgili Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) şöyle buyurdu: “Allah Teala iki bayrama bedel daha hayırlılarını, Iyd-ı Fıtr (Ramazan Bayramı) ile Iyd-ı Edha (Kurban Bayramı) günlerini tahsis etmiş-tir” Böylece Asr-ı Saadet’ten beri bütün İslâm aleminde bir yılda iki defa dini bayram kutlana gelmiştir.
S.167.Zekat ne zaman farz kılındı?
C.167.İslâm’ın beş şartından biri olan zekat, hicri 2, miladi 624 yılında, Ramazandan ve Fıtır Sadaka-sının vacip kılınışından sonra farz kılınmıştır.
S.168.Hz. Fatıma ile Hz. Ali ne zaman evlendiler?
C.168.Hicri 2, miladi 624 yılında evlendiler.
S.169.Hz. Fatıma ile Hz. Ali evlendiklerinde kaç yaşlarında idiler ?
C.169.Hz. Fatıma 18, Hz Ali ise 21 yaşında idi.
S.170.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in kızı Hz. Fatıma’nın çehizi nelerdi ?
C.170.Bir elbise, bir gömlek, bir baş örtüsü, bir minder, biri ottan öbürüde koyun yününden iki dö-şek, dışı deri içi ottan dört yastık, bir yün örtü, bir hasır, bir el değirmeni, bakır bir leğen, deriden bir su kabı, bir süt bakracı, bir tas, bir su tulumu, bir ibrik, bir küp ve bir testi.
S.171.Hz. Fatıma, (Radiyallahu anha) yorgun ve zayıf düştüğü bir sırada, üstelik hamileyken, Peygamberimizden bir hizmetçi istediği zaman ne karşılık almıştı ?
C.171. “Kızım, Ehli Suffe açlıktan iki büklümken sana bunu veremem.”
S.172.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in nesli kiminle devam etmiştir?
C.172.Hz. Ali ve Hz. Fatıma’dan doğan çocuklar, Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in nes-lini devam ettirmişlerdir.
S:173.Ehl-i Beyt Kimdir?
C.173.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in soyunu sürdüren kızı ve çocuklarına verilen ad. Hz. Ali, Hz. Fatıma ve çocukları Ehl-i Beyt’tir.
S.174.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) şaka yapar mıydı?
C.174.Bazen şakalaşmıştır, şakaya izin vermiştir, fakat başkalarını maddeten ve manen rahatsız eden ağır şakalara müsaade etmemiştir. Bir sahabenin “Ya Resûlullah! Sen bize şakamı ediyorsun?” soru-suna O’da “Evet, ben şaka yaparım, fakat sadece doğruyu söylerim” demiştir.
S.175-İslâm tarihinde ilk resmi hastahane nerede kuruldu?
C.175-Hicretten sonra Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in izniyle Kuaybe bint Sa’d (Radiyallahu Anh) sorumluluğunda Mescid-i Nebevi’nin içinde kurduğu bir çadırda hasta ve yaralılara hizmet verilerek kurulmuştur.
S.176.Ehil olmayıp, tıbbi müdahalede bulunanlar için Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne derdi?
C.176.Tıp ve Hekimlik mesleğine sahip olmayan kimselerin, hastaların tedavisiyle uğraşmalarını hukuki yönden men ve yasak etmiş ve bu hastalara verecekleri zarar ve ziyandan kendilerinin sorumlu olacaklarını belirttiler.
S.177.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) bulaşıcı hastalıklar için ne derdi?
C.177.“Veba çıkmış olan bir yerde oturanlar orayı ne terk eder ve ne de başka bir yerden gelenler burasını ziyaret edebilirler” (Buhari, Müslim)
S.178.Münafık kime denir?
C.178.İki yüzlü, araya fitne sokan, söz verip sözünü tutmayan, görünüşte müslüman olup hakikatte, kafir ve düşman olana denir.
S.179.İlk münafıklar ne zaman türedi?
C.179.Miladi 624 hicri 3. yıl da Yahudilerin müslümanlara karşı düşmanca harekete başlamaları ile türediler.
S.180.Uhud Savaşının sebebi nedir?
C.180.Müşrikler Bedir’de aldıkları yenilginin intikamını almak istedikleri için.
S.180.Müslümanların ve müşriklerin sayısı kaçtı?
C.180.Müslümanlar 700, müşrikler ise 3.000 kişi idi.
S:181.Uhud Savaşı kaç yılında oldu?
C.181.Hicri 3, Miladi 625 yılında oldu.
S.182.Uhud Savaşında müslümanlar galip iken aniden mağlup duruma düşmelerinin sebebi ne idi?
C.182.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Ayneyn geçidine, 50 kişilik kuvveti yerleştirmişti. Onlara oradan kesinlikle ayrılmamalarını emretmişti. Müslümanların galip geldiğini gören okçuların çoğu geçi-di terk etti. Yalnızca 8 kişi kaldı. Müşrikler bu geçide ani hücum yaparak ele geçirdiler ve 8 müslümanı şehid ettiler. Dağılan müşrik ordusu da böylece toparlandı.
S.183.Uhud Savaşında peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in şehid edilen hangi amcasıdır?
C.183.Hz. Hamza (Radiyallahu Anh)
S.184.Uhud’da Rasûlullah (s.a.) ‘ın miğferinin demir halkalarının mübarek yüzüne batması
Üzerine, dişleriyle halkaları çıkartan bunu yaparken iki dişini kaybeden sahâbi kimdi?
C.184.Ebu Ubeyde Bin Cerrah (Radiyallahu Anh)
S.185.Uhud savaşında Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e fırlatılan oka elini siper yaparak çolak kalan sahâbi kimdir?
C.185.Talha Bin Ubeydullah (Radiyallahu Anh)
S.186.Uhud Savaşının sonucu nedir?
C.186.Sadece bir gün süren savaşta, önce müslümanlar galip geldi. Sonra müşrikler Ayneyn geçidine baskından sonra toparlandı. Akşam olunca Hz. Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ve ordusu dağa çekildi. Sonra müslümanlar giden müşrikleri takip ettiler Ama kesin bir netice alınamadı. Müslümanlar 70 şehid verdiler. Müşriklerden ise 22 kişi öldürüldü.
S.187.Reci’ Vakıası nedir?
C.187.Adal ve Kare kabilesinin talebi üzerine, bu kabilelere Mersed bin Mersed (Radiyallahu Anh) baş-kanlığında irşad için giden İslâm davetçilerine düzenlenen suikastle, 10 İslâm davetçi sahabenin öldü-rülmesi olayına denir.
S.188.Bi’ri Maûne faciası nedir?
C.188.Hicretin 4. Yılı sefer ayında Beni Amir kabilesinin reisi Ebu Berâ Âmir bin Malik’in isteği üzerine bu kabileye dini öğretmek için gönderilen yetmiş kurranın (hafızın) pusuya düşürülerek şehid edilmesi olayına Bi’r-i Maûna Faciası denir. Bu olay üzerine Bir ay süreyle Resul-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz söz konusu kurraları pusuya düşürenlerin cezalandırılmaları için sabah namazla-rında Kunut duası okudu
S.189.Kunut Duası nedir?
C.189.Kunut: Dua ve yakarış demektir. Namazlarda kunut menduptur. Fakat, fakihler hangi namazlar-da kunut duasının okunacağı hususunda farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Ancak, Hanefi, Şafii ve Han-belilere göre müslümanların başına bir müsibet inerse farz olan namazlarda kunut yapmak müstehaptır. Hanbeliler böyle zamanlar da kunutu sadece sabah namazına hasretmişlerdir. Hanefiler ise bunu açıktan okunan namazlara hasretmişlerdir.
S.190.Ebu Süfyan’ın Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i öldürtmek için tuttuğu kiralık katil ne oldu?
C.190.Ebu Süfyan bin Harb, Bedevi Araplardan birini Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i öldürtmek için kiraladı. Medine’ye giden kiralık katil, Cenab-ı Allah’ın bildirmesiyle amacına ulaşmadan yakalan-dı. Kiralık katil sonra müslüman oldu.
S.191.İçki ne zaman haram kılındı?
C.191.İçki, hicri 4, miladi 626 yılında yasaklandı. İçki üç safhada inen ayetlerle haram kılındı.
1-Bakara Sûresi :216
2-Nisa Sûresi :43
3-Mâide Sûresi :90-91
S.192.Resul-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimizin tercüme işlerinde Yahudilere güven kalmadığından yabancı dil İbranice ve Süryanice’yi öğrenmesi için kime emir buyurdu?
C.193.Resulü Ekrem Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) İbranice ve Süryanice’yi öğrenmesi için Zeyd bin Sabit (Radiyallahu Anh)’a emir buyurdu. İbranice’yi 15, Süryanice’yi 17 günde öğrendi. Okuma yaz-mayı da daha önce Bedir Savaşında esir düşenlerden öğrenmişti.
S.193.İfk Hadisesi nedir?
C.193.Hz. Aişe (Radiyallahu anha) validemize münafıkların reisi Abdullah bin Übeyy tarafından yapılan iftira hadisesidir. Cenab-ı Allah (Celle Celaluhu) Nûr Suresi 11-20. ayeti celileleriyle Hz. Aişe (Radiyallahu anha) annemiz hakkında söylenenlerin iftira olduğunu belirttiler.
S.194.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in attan düşme olayı ne zaman oldu?
C.194.Hicri 5, miladi 626 yılında Medine’de bindiği attan hurma kütüğünün üzerine düşüp ayağı yarıldı ve sağ yanı sıyrılıp zedelendi. Bundan dolayı beş vakit namazını bir ay, evde oturarak kıldı.
S.195.Hz. Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) döneminde at ve deve yarışı ne zaman oldu?
C.195.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) hicretin 5. Yılında atlar ve develer arasında yarış yaptırdı. Yarışta dereceye girenlere de ödül verdi.
S.196.Medine’de hangi tarihte deprem oldu? Deprem karşısında Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne buyurdular?
C.196.Hicri 5, Miladi 626 yılında Medine’de deprem oldu. Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz bunun üzerine şöyle buyurdu: “Rabbiniz, sizi razı olacağı duruma döndürmek istiyor. O halde siz de, Onun rızasını dileyiniz.”
S.197.Hendek Savaşının sebebi nedir?
C.197.Yahudiler Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e yaptıkları suikast girişiminden sonra Medine’den sürüldüler. Mekkeli müşriklerle anlaşarak onları savaşa teşvik ettiler. Müşrikler Ebu Süfyan komuta-sında 10.000 kişilik bir kuvvetle Hicri 5, miladi 24 Ocak 627 tarihinde Medine’ye hücum ettiler.
S.198.Hendek Savaşı adı niçin verildi?
C.198.Müslümanlar şehri savunmak için Medine’nin etrafını kazarak geniş çukurlar açtıkları için bu ad verilmiştir.
S.199.Hendek kazma fikrini kim ortaya attı?
C.199.Selman-ı Farisi (Radiyallahu Anh)’ın önerisiyle oybirliği ile alındı bu karar.
S.200.Hendek savaşına adı verilen hendeklerin uzunluk, boy ve eninin ölçüleri ne kadardır?
C.200.Uzunluğu: 5,5 km, derinliği: 5 m, eni:9 m. dir.?
S.201.Hendek Savaşının sonuçları nedir?
C.201.Müşrikler şehri hendekle çevrildiğini görünce şaşırdılar. Uzaktan ok atmakla bir netice elde edemediler. Mevsim kış olduğundan hava soğuk ve yağmurluydu. Bir sonuç elde edemeden geri dön-düler.
S.202.Yağmur duası ilk ne zaman yapıldı?
C.202.Hicri 6, miladi 628 yılında kuraklıktan dolayı Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Yağmur Duası yaptı.
S.203.Umre maksadıyla Mekke’ye gelip kendilerine Kabe’nin olduğu yere sokulmayacakları haberini alan Allah Resulü (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in, Hz. Osman (Radiyallahu Anh)’ı elçi olarak Mekke’ye gönderdi. Daha sonra Hz. Osman (Radiyallahu Anh)’ın öldürüldüğü haberi (yanlış) gelin-ce Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) elçiyi öldüren bu müşriklerle savaşmadan vazgeçmeyece-ğiz diyerek etrafındaki sahabeleri savaş için biat etmeye davet etti. Sahabeler de ölünceye ka-dar savaşacaklarına dair biat ettiler. Semûre ağacının altında yapılan bu biate ne ad verilir?
C.203.Rıdvan Biatı.
S.204.Hicretin 6.cı yılında Hac için gelen müslümanlar müşrikler tarafından Mekke’ye sokulma-yıp hatta elçi olarak gönderilen Hz. Osman (Radiyallahu Anh)’ın şehit olduğu (yanlış) haberinden sonra yapılan Rıdvan Biatını duyan müşrikler o yıl Mekke’ye girilmemesi şartıyla aralarında bir barış anlaşması yapılmasını teklif ettiler. Bu teklif kabul edilerek anlaşmaya gidildi. Anlaşmanın tüm maddeleri ilk görünüşte müslümanların aleyhine gibi görüldü ise de, netice müslümanlara zafer hazırlayan anlaşmanın adı nedir?
C.204.Hudeybiye Antlaşması.
S.205. a)Müslümanlar bu yıl Kabe’yi ziyaret etmeden Medine’ye geri dönecekler.
b)Gelecek yıl Mekke’ye gelecekler ve üç günden fazla kalmayacaklar.
c)Mekke’ye silahsız girecekler. Bu maddeleri taşıyan antlaşma hangisidir?
C.205.Hudeybiye antlaşması.
S.206.Hudeybiye antlaşması kaç tarihinde yapılmıştır.
C.206.Hicri 6, Miladi 628 yılında yapılmıştır.
S.207.Hudeybiye antlaşmasına götüren sebep neydi?
C.207.Medine’ye göç eden müslümanlar doğup büyüdükleri Mekke’yi özlemişlerdi. Umre yapıp Ka-be’yi ziyaret etmek istiyorlardı. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Kabe’yi ziyaret etmek üzere 1.400 kişi ile birlikte yola çıktılar. Müşrikler müslümanları Mekke’ye sokmamak için direndiler. Bunun üzerine Hudeybiye antlaşması imzalandı.
S.208.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) bu olaydan dolayı müşriklere elçi olarak kimi gönder-di?
C.208.Hz. Osman (Radiyallahu Anh)
S.209.Peygamber (s.a.v) Hudeybiye antlaşması esnasında bazılarının itirazları üzerine yanında bulunan hanımına danışıp onun görüşüne göre hareket etti. Kimdi bu mü’minlerin annesi?
C.209.Ümmü seleme (Radiyallahu Anha)
S.210.Hz. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) diplomatik münasebetlerin tesisi için hangi ülkele-rin hükümdarlarına davet mektubu göndermiştir?
C.210. Bizans İmparatoru, Heraklius’a
Habeş Necaşisi, Ashame’ye
İran Kisrâsı, Hüsrev Perviz’e
Mısır Firavunu, Mukavkıs’a
Yemame Valisi, Havza bin Ali’ye
Gassan Meliki, Münzir bin Hâris bin Ebi Şemir’e
S.211.O dönem dünya devlet başkanlarına ne ad verilirdi?
C.211.Rum (Bizans) devlet başkanına Kayser, İran Şahına Kisrâ, Mısır devlet başkanına Firavun, Yemen hükümdarına Tubbâ, Habeş hükümdarına ise Necaşi denilmekteydi.
S.212.Habeşistan hükümdarı mektubu alınca ne yaptı?
C.212.İslâmiyeti kabul etti.
S.213.Bizans hükümdarı ile, ilk Mısır hükümdarı mektubu alınca ne yaptı?
C.213.Elçilere iyi davrandılar fakat İslâm’ı kabul etmediler.
S.214.İran hükümdarı mektubu alınca nasıl davrandı?
C.214.Peygamberimizin mektubunu okuyunca çok saygısız davrandı. Ve büyük bir öfke ile mektubu yırttı.
S.215.Habeşistan’a hicret eden müslümanlar ne zaman döndüler?
C.215.Hicretin 7. yılında Medine’ye döndüler. Son dönen kafile Hz. Ali (Radiyallahu Anh)’ın kardeşi Hz. Cafer-i Tayyar (Radiyallahu Anh)’dır
S.216.Hayberin fethi ne zaman olmuştur?
C.216.Hicri 7, Miladi 628 yılında.
S.217.Hayber Fethinin sebebi nedir?
C.217.Medine’den sürülen Yahudilerin bir kısmı Hayber’e yerleşerek, burada müslümanların aleyhine çalışmaya başladılar. Bunu haber alan Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) derhal harekete geçti. Ve Hayber’i fethetti.
S.218.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ne zaman kaza Umre’sini yaptı?
C.218.Hudeybiye antlaşması gereği aynı yıl umre yapamayan Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem), erte-si yıl hicri 7, miladi 629 yılında, 2.000 müslüman ile birlikte umre yaptı.
S.219.Hayber Fethinin sonucu ne oldu?
C.219.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) onlara antlaşma teklif etti. Fakat Yahudiler teklifi red ettiler. Bunun üzerine savaş başladı. On gün devam eden şiddetli çarpışma sonunda kaleler birer birer alındı. Yahudiler vergi vermeye razı oldular.
S.220.Asr-ı Saadette öğretim yerleri nelerdi?
C.220. a)Mescid:Namaz kılmanın yanı sıra cemaate ayeti kerimleri okuyup öğrenme ve öğretme ve dini bilgiler sunulma yeridir.
b)Suffa:Yurtta kalanlar daha ziyade fakir Mekkeli göçmenler (muhacir) ve uzak yerlerden gelen misafir öğrencilerdi.
c)Daru’l-Kurra:Suffe’nin öğretim için yetersiz kalması üzerine Medine’de bazı evlerde Daru’l-Kurra denilen okullar açılmıştır.
d)Küttab:Küçük çocuklara okuma-yazma öğretilen yer. İlkokul.
S.221.İslâm’da ilk tayin edilen vali kimdir?
C.221.Yemen’de vali olan Bâzan müslüman olduktan sonra San’aya vali olarak atanmıştır.
S.222.Mute Harbi ne zaman oldu?
C.222.Hicri 8, miladi 629 tarihinde Suriye’de Bizans’la ilk karşılaşma. Halid b. Velid’in askeri dirayeti sayesinde 3.000 kişilik İslan ordusunun 100.000 kişilik Bizans ordusunun karşısında durması.
S.223.Hâlid Bin Velid’e “Allah’ın kılıcı” ünvanını, ne zaman kim verdi?
C.223.Mûte savaşı’nda arka arkaya üç komutanın şehid olmasından sonra, ordu komutasını ele alıp müslümanları zafere götürdüğü zaman, peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) vermiştir.
S.224.Anadoluya İslâm’ın ilk kapısı olan Diyarbakır’ın fethi, hangi sahabi tara-fından ve ne zaman oldu?
C.224.Iyaz bin Ganim (Radiyallahu Anh) komutanlığında Halid bin Velid (Radiyallahu Anh)’in da içlerinde bulunduğu sahabiler tarafından Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in vefatından yedi yıl sonra, miladi 639 yılında fetih olundu. Bu savaşta isimleri tesbit edilen Halid bin Velid (Radiyallahu Anh)’ın oğlu Süleyman (Radiyallahu Anh) olmak üzere, 25 sahabi şehid olmuşlardır. Bu sahabiler şu an Diyarbakır’da iç kale denilen yerde medfundurlar.
S.225.Mekke’nin Fethi ne zaman gerçekleşti?
C.225.Galibin mağlupları affetme olayı olan Mekke’nin fethi, Hicretin 8. yılı, Ramazan ayının 17’si de, Miladi 630 yılında gerçekleşti.
S.226.Mekke fethedildiğinde Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Kâbe’nin anahtarını kime ver-mişti?
C.226.Osman Bin Talha (Radiyallahu Anh)’ya.
S.227.Fetih’den sonra Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Mekke’de kaç gün kalmış, Medine’ye dönerken Kureyş’e müslümanlığı öğretmesi için kimi bırakmıştı?
C.227.15 gün kaldı. Muaz ibni Cebel (r.a)’i.
S.228.Ummül Kura ne demektir?
C.228.Mekke’nin diğer şehirler arasında önemli bir yeri vardır. Kur’an-ı Kerim’de Mekke şehrine “Ummül Kura” (Şehirlerin anası) adı verilmiştir. (En’am Suresi:92)
S.229.İlk Çevre koruması ne zaman olmuştur?
C.229.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Mekke’yi fethettiği gün, halka yaptığı konuşmada, Mekke şehrinde kan dökülmesi, hayvanların öldürülmesi, otların yolunması, ağaçların kesilmesinin yasak olduğunu bildirdi.
S.230.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ağaçlandırmaya çok büyük önem vermiştir. Medine yakınlarında eskiden ormanlıkken sonraları hayvan otlatılan bir yer haline dönüşen yeri tekrar ormanlık haline gelmesini sağlamıştır. Bu yerin adı nedir?
C.230.Zureybu’t-Tâvîl
S.231.Arsa, arazi ve hurmalıklara tapu verilmesi ne zaman olmuştur.
C.231.Medine’ye hicretten sonra Hâris b. Nûman (Radiyallahu Anh)’ın evlerinden ve arazisinden bir kıs-mını Resûlullah’a hibe ettiği gayrı menkullerini Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) de bazı müslümanlara hudutlarını çizip Tapu Fermanı vererek hibe etmesi ile olmuştur
S.232.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) müslümanların güvenli alışveriş yapmaları için ne yap-tı?
C.232.Güvenli alışveriş ve ticaret yapmaları için, Medine’de İbn-i Ebî Zi’b’in evinden, Zeyd bin Sâbit’in evine kadar olan alanda çarşı, Ticaret Merkezi kurdu.
S.233.Huneyn Savaşı ne zaman olmuştur?
C.233.Hicri 8, Miladi 27 Ocak 630 yılında.
S.234.Huneyn Savaşının sebebi nedir?
C.234.Mekke yakınlarında Havazin kabilesi vardı. Bunlar putlara tapıyorlardı. Mekke’nin Fethinden sonra sıranın kendilerine geldiğini düşünerek müslümanlara savaş açmaya karar verdiler. Bundan dolayı savaş çıktı.
S.235.Huneyn Savaşında müslümanlar ve müşrikler sayıca ne kadardılar.
C.235.Müşrikler 20 bin, müslümanlar 12 bin kişi idiler.
S.236.Savaşın sonucu ne olmuştu?
C.236.Müslümanlar sayılarının çokluğuna güvendiler. Düşman ise vadide pusu kurmuştu. Sabahın alaca karanlığında vadiden geçerken, düşmanın saldırısına uğrayan İslâm ordusu bozuldu ve dağıl-maya başladı. Ancak daha sonra Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) orduyu tekrar topladı ve zaferi kazandı.
S.237.Umman ve Bahreyn hükümdarları ne zaman müslüman oldular?
C.237.Hicri 8, miladi 630 yılında Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in daveti üzerine, Umman ve Bah-reyn Hükümdarları ve iki ülke halkının çoğunluğu da müslüman oldular.
S.238.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) vefat eden, hangi hükümdarın gaipten cenaze namazını kılmıştır?
C.238.Hicri 9, miladi 630 yılı Recep ayında vefat eden Habeşistan kralı Necaşi Ashame’nin gaipten cenaze namazını kılmıştır.
S.239.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in son katıldığı savaş hangisidir?
C.239.Tebuk savaşı.
S.240.Tebuk seferi ne zaman yapılmıştır?
C.240.Hicri 9, Miladi 630 yılında.
S.241.Ordunun donatılmasına en çok kimler yardım etmiştir?
C.241.Hz. Ebu Bekir ve Hz. Osman (Radiyallahu Anhuma)
S.242.Bir gün bir toplulukta Rasûlullh (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz sırayla: “Bu gün sizden kim oruçlu olarak sabahladı?”, “Sizden kim bu gün bir hastayı sordu?”, “Bugün kim bir cena-zede hazır bulundu?”, “Bugün sizden kim bir yoksulu yedirdi?” sorularını sordu. Sorular her soruluşta, Sahabeden sadece bir kişi, “Ben ya Rasûllah” diye cevap veriyordu. Bu sahabi kim-di? ve Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) daha sonra ne buyurmuştur?
C.242.Bu sahabi Hz Ebubekir (Radiyallahu Anh) idi. Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz:”Bu gü-zel hasletler kimde toplanırsa, mutlaka cennete girer” buyurmuştur.
S.243.Tebuk seferinde İslâm ordusu kaç kişi idiler?
C.243.30 bin kişi idiler. İslâm ordusu Tebuk’e kadar geldi. Fakat savaşacak kimse bulamadılar. Tebuk gazvesi, Bizans devletine Suriye topraklarında verilen bir derstir.
S.244.Münafıkların Küba’da yaptıkları ve Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e gelerek orada namaz kıldırmasını isteyerek yaptıkları yerin meşrulaşmasını istedikleri ama Efendimizin Hz. Cebrail (Aleyhisselam.)’ın bildirmesiyle kabul etmediği gibi yaktırdığı ve hakkında ayet inen mes-cidin adı nedir?
C.244.Mescid-i Dırar.
S.245.Habeş hükümdarı ne zaman vefat etti? Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) bu vefat üzerine ne yaptılar?
C.245.Habeş hükümdarı Necaşi’nin vafatı üzerine Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kendisine dua edip salih bir kardeşin öldüğünü söyleyerek gıyabında cenaze namazını kıldı.
S.246.Elçiler Yılı, hangi yıla denir?
C.246.Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Mekke’yi fethedip, Tebük meselesini halledince ve Sakif kabi-lesi de gelip müslüman olduktan sonra, her taraftan heyetler geldi. Bundan dolayı da hicretin 9. yılı elçiler, heyetler yılı denilmiştir.
S.247.Hac ne zaman farz kılınmıştır?
C.247.İslâm’ın beş şartından olan Hac, hicri 9, miladi 631 yılında, Âl-i İmrân Sûresi: 96-97 ayeti keri-meleriyle farz kılındı.
S.248.Hitabet ve Şiir Okuma yarışması ne zaman yapıldı?
C.248.Beni Temmim kabilesinden gelen talep üzerine, Hitabet ve Şiir okuma yarışması düzenlendi. Yapılan yarışmada müslüman yarışmacılardan Sâbit bin Kays b. Şemmas (Radiyallahu Anh) hitabette, Hassân bin Sâbit (Radiyallahu Anh) ise Şiir okuma yarışmasında birincilik elde ettiler.
S.249.Vali ve Zekat memurların atanması ne zaman oldu?
C.249.Hicri 10, miladi 631 yılında İslâm’ın yayıldığı yeni bölgelere valiler ve zekat tahsilat memurları atanması yapıldı.
S.250.Veda Haccı ne demektir?
C.251.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) ahiret yolculuğunun yaklaştığını ve bundan sonra Hac yapa-mayacağını anladığı için müslümanlara veda etti. Dolaysıyla bu Hacca; “Veda Haccı” denilmiştir. Veda haccı Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in ilk ve son haccıdır.
S.252.Veda Haccı ne zaman yapılmıştır?
C.252.Hicri 10, Miladi 632 yılında.
S.253.Veda Hutbesini kaç kişi dinlemiştir?
C.253.İslâm’da “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi” mahiyetinde ki veciz hutbesi Arafat’ta, yüz bini aşkın (140.000) sahabi dinlemiştir.
S.254.Veda Hutbesinin ana konuları nelerdir?
C.254. a)Cahilliyye adetleri kaldırıldı.
b)İnsanlar eşittir. Üstünlük takva iledir. Renk ve ırk ayrımı yasaklanmıştır.
c)Can, namus, mal kutsaldır. Her türlü saldırıdan korunmuştur.
d)Faizin her türlüsü yasaklanmıştır.
e)Kan davaları kaldırılmıştır.
f)Müslümanlar kardeştir.
g)Erkekler kadınların haklarına, kadınlarda erkeklerin haklarına saygı duyacaktır
h)Müslümanlar hayat ölçüsü olarak Kur’an ve Sünnete bağlanacaklardır.
S.255.Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in vefatından önce ani mezarlık ziyareti ne zaman ol-du?
C.255.Miladi 632, hicri 11. yılın Safer ayının 19. Pazar gecesi ani olarak Bâki mezarlığını ziyaret etti. Mezarlıkta yatanlara selam verip, “Biz de yakında sizin aranızda olacağız” dedi.
S.256.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in cemaata kıldırdığı son namaz hangisidir?
C.256.Hastalandığında “Velmürselatti” suresini okuyarak kıldırmış olduğu akşam namazıdır.
S.257.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) vefatından önce hastalandığında Hz Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) sahabilere kaç vakit namaz kıldırmıştır?
C.257.17 vakit.
S.258.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem) hangi sahabilerin arkasında namaz kılmıştır?
C.258.Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) ve Abdurrahman Bin Avf (Radiyallahu Anh)’ın arkalarında namaz kılmıştır.
S.259.Hayatta biricik kızı Fatıma evine gelince, onu ayakta karşılar, kucaklayıp öper, yerine oturturdu. Hastalığındaki son ziyaretinde Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kızı Fatıma’ya ne söyledi?
C.260. “Ey Peygamberin kızı Fatıma! Sen, ahiret gününün mesuliyetinden kurtaracak hayırlı işler yapmaya bak, peygamber kızı olmak sana bir şey kazandırmaz, ben seni o günün dehşetinden kurta-ramam.”
S.261.Hz. Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) kaç yaşında ve hangi yılda vefat etti?
C.261. 63 yaşında, Hicri 11, Rebülevvel ayının 12. Pazartesi günü, Miladi 8 Haziran 632 yılında vefat etti. (Allah’ın Salât ve Selâmı onun ve ashabının üzerine olsun)
S.262.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i vefatından sonra kim yıkadı?
C.262.Hz. Ali (Radiyallahu Anh) yıkadı.
S.263.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) nereye defin edildi?
C.263.Vefat ettiği yere defin edildi. Bugün Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in kabri Medine’de Mescid-i Nebevi’nin içindedir.
S.264.Ravza-i mutahhara nerasidir?
C.264.Mescid-i Nebevîde Hz peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in kabri ile minberi arasındaki yerdir. 10 metre genişlik 20 metre uzunluk olmak üzere 200 metrekarelik pek mübarek bir yerdir.
S.265.Ravza-i mutahhara’yı Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) nasıl vasıflandırmıştı?
C.265.“Evimle minberim arası cennet bahçeleinden bir bahçedir.” Buyurmuştur.
S.266.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in sırtında Peygamberlik, nübüvvet mührü vardı. Vefat ettiklerinde sırtındaki mühür ne oldu?
C.266.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in sırtında nübüvvet peygamberlik mührü bulunuyordu. Vefat-larında annemiz Hz. Aişe (Radiyallahu anha)’nın ifadesiyle mührün yok olduğunu söylediler.
S.267)Allahu Teâlâ, Kur’an-ı Kerim’in hangi ayetinde “Müminler, Peygamberi kendi nefislerin-den çok sevmesi gerekir”. buyurmaktadır?
C.267.Ahzâb sûresinin 6.âyetinde.
S.268.İsmet, Emanet, Fetanet, Sıdk ve Tebliğ tüm peygamberlerin ortak sıfatlarıdır. Bu sıfatların dışında Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e ait olan sıfatlar nelerdir?
C.268. a- Son peygamber olması
b-Tüm insan ve cinlerin peygamberi olması
c-Şefaat etme yetkisinin olması
S.269.Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem), hangi sıfatlarla anılır?
C.269. Fahri kâinat (Kâinatın Övüncü),
Seyyid-i Kâinat (Varlığın Efendisi)
Hayrül-Beşer (En hayırlı insan)
Hayrül Enam (Bütün yaratılmışların hayırlısı),
Hâtemü’l-Enbiya (Son Peygamber)
Habibullah (Allah’ın Sevgilisi)
Nebiyyü’r Rahmet (Rahmet Peygamberi)
Safiyyullah (Allah’ın en seçkin kulu)
Resul-i Ekrem (En şerefli Peygamber)
S.270.Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’ı diğer peygamberlerden üstün kılan başlıca üç özellik vardır.Bunlar nelerdir?
C.270. 1-Son peygamber olması.
2-İnsanların olduğu gibi, gözle görülmeyen cinlerin de peygamberi olması.
3-Şeriatının ve getirdiği ilkelerin belli bir toplum için değil, bütün insanlık için geçerli ve sürekli devam edecek oluşu.
S.271.İhlâs nedir? Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) İhlâs için ne demiştir?
C.271.İhlâs, niyet ve amellerde, sadece Allah rızasının gözetilmesi olayıdır. Bunun karşıtı ise gösteriş ve riyadır. “Ey insanlar! Amellerinizi sırf Allah rızası için yapınız, şüphesiz Allah (c.c.), amellerden hâ-lis, kendi rızası için yapılanlardan başkasını kabul etmez.” (Fethu’l-Kadir,1/217)
S.272.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) dört şeyin şerrinden Allah’a sığınmıştı bunlar neler-dir?
C.272.”Allah’ım! Tembellikten sana sığınırım, korkaklıktan sana sığınırım, ihtiyarlıktan sana sığınırım, cimrilikten sana sığınırım.” (Müslim)
S.273.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem) Efendimiz; “Beş şey gelmeden beş şeyin kıymetini bilin.” buyurmuştur. 0 beş şey nedir?
C.273. 1-Ölüm gelmeden önce hayatın,
2-Hastalık gelmeden önce sağlığın,
3-Meşguliyet gelmeden önce boş vaktin,
4-İhtiyarlıktan önce gençliğin,
5-Fakirlikten önce zenginliğin,
S:274.Sahabe kimlere denir?
C.274.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’i müslüman olarak gören veya Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in onu görüp müslüman olarak ölen kişilere denir.
S.275.Tabiun kimlere denir?
C.275.Tabiun: Ashabı gören müslümanlardır.
S.276.Peygamber anıldığında ne yapılır ?
C.276.Salavat getirilir. Yani en kısa şekliyle “Allahümme salli alà Muhammed” denir.
S.277.Salavat getirmekle neyi ifade etmiş oluruz ?
C.277.Peygamber (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e olan sevgi ve bağlılığımızı ifade etmiş oluruz.
S.278.Sahabiler Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e sevgilerini nasıl dile getirirlerdi ?
C.278.Her fırsatta O’na “Anam-babam sana feda olsun, ya Rasulallah” diyerek.
S.279.Cenab-ı Allah Müminlerin peygamberlerine karşı salât-ü selâm okuma görevlerini hangi ayeti kerime ile emretmiştir?
C.279.Ahzab Suresi 56. ncı ayeti kerime ile. “Muhakkak ki Allah ve O’nun melekleri Peygambere hep salât ederler. Ey müminler, siz de hep ona salât (dua) ediniz ve (tam bir ihlâs ile) selâm veriniz.”
S.280.”Müminler Peygamberi kendi nefislerinden çok sevmeleri gerekir..” hangi ayetin mealidir ?
C.280.Ahzab suresi, 6. ayetin.
S.281.Peygamber’i sevmenin değer ve ölçüsünü veren bir Hadis-i şerif söyleyiniz.
C.281.“Sizden biriniz, ben kendisine malından, çocuğundan ve bütün insanlardan daha sevimli ve sevgili olmadıkça iman etmiş sayılmaz.”
S.282.Hulefa-i Raşidin kimlerdir?
C.282.Dört halife olan Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali’dir. (Allah onlardan razı olsun)
S.283.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem) miras olarak ne bıraktı?
C.283.Mal olarak hiçbir miras bırakmadı. O’nun mirası İslâm dini, güzel ahlak ve fazilet ilkeleridir. “Ben size iki şey bıraktım ona sarılsanız sapıtmazsınız. Allah’ın kitabı Kur’an, ve Benim Sünnetim.” Buyur-muştur.
S.284.Kur’an’da adı geçen peygamberler hangilerdir?
C.284.Âdem (Aleyhisselâm), İdris (Aleyhisselâm), Nûh (Aleyhisselâm), Hûd (Aleyhisselâm), Salih (Aleyhisselâm), İbrahim (Aleyhisselâm), Lut (Aleyhisselâm), İsmail (Aleyhisselâm), İshâk (Aleyhisselâm), Yakub (Aleyhisselâm), Yu-suf (Aleyhisselâm), Eyyub (Aleyhisselâm), Musa (Aleyhisselâm), Hârun (Aleyhisselâm), Şuayb (Aleyhisselâm), Davud (Aleyhisselâm), Süleyman (Aleyhisselâm), Yunus (Aleyhisselâm), İlyas (Aleyhisselâm), Elyesea (Aleyhisselâm), Zülkif (Aleyhisselâm), Zekeriyya (Aleyhisselâm), Yahya (Aleyhisselâm), İsa (Aleyhisselâm), Muham-med (Sallallahu Aleyhi Vesellem).
S.285.Mucize nedir?
C.285.İnsanların yapmasında aciz kaldıkları ve ancak Allah tarafından peygamberle-re, peygamberliklerini ispatı için nasip olan harika, kerametten yüksek olay.
S.286.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in en büyük mucizesi nedir?
C.286.Kur’an-ı Kerim’dir.
S.287.“Bana beş şey verildi ki onlar, benden önce hiçbir peygambere verilmemiştir” bunlar nelerdir?
C.287. 1-Ben, kara ve kızıllara (bütün insanlara) peygamber gönderildim. Halbuki peygamberler an-cak kendi peygamberlerine münhasır olmak üzere gönderilirlerdi.
2-Ben, bütün insanlara gönderildim.
3-Bana ganimetler helal kılındı ki benden önce kimseye helal kılınmadı.
4-Ben, bir aylık mesafedeki düşmanların kalbine korku salmak suretiyle yardımlandım.
5-Bütün yeryüzü benim için mescid ve temizlik vasıtası kılındı (Buhari – Tirmizi)
S.288.Makam-ı Mahmud nedir?
C.288.Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’e Allah tarafından, ahirette verileceği en yüce şefaat makamı.
S.289.Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in İncil ve Tevrat’ta geçen isimleri nelerdir?
C.289.İncil’de; Baraklit, Tevrat’ta; Münhemenna.
S.290.Resulüllah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’den sonra halife olarak kim seçildi?
C.290.Hz. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh)
S.291.Aşere-i Mübeşşere ne demektir?
C.291.Dünyada iken Cennetle müjdelenen 10 sahabedir.
S.292.Aşere-i Mübeşşere kimlerdir?
C.292. 1-Hz. Ebu Bekir (v.634)
2-Hz. Ömer (v.644)
3-Hz. Osman (v.656)
4-Hz. Ali (v.661)
5-Hz.Talha bin Ubeydullah (v.656)
6-Hz. Zübeyr bin Avvam, (v.656)
7-Hz. Abdurrahman bin Avf, (v.652)
8-Hz. Sad bin Ebi Vakkas, (v.674)
9-Hz. Sad bin Zeyd, (v.671)
10-Hz. Ebu Ubeyde bin Cerrah (Allah onlardan razı olsun).
S.293.Kur’an’da ismi ile anılan tek sahabi kimdir?
C.293.Zeyd bin Harise (Radiyallahu Anh) (Ahzab Suresi:37)
S.294.Kur’an-ı Kerim’de ismi geçen tek kadın kimdir ?
C.294.Hz. Meryem.
S.295.Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)’in en son vefat eden sahabisi kimdir?
C.295.Ebû Tufeyl Âmir bin Vâsile el-Leysi (Radiyallahu Anh) dır. Hicri 100 ile 110 yılları arasında vefat ettiği rivayet edilmiştir.

DİNLER TARİHİ BÖLÜMÜ
1. Şabat:Yahûdîlerde haftalık ibâdet günü
2.ROŞAŞANA: Dünyanın her yerindeki Mûsevîlerin kutladıkları en önemli yılbaşı bayramı
3.YOM KİPPUR: Mûsevîlerde Roşaşana sonrasındaki on gün boyunca o yıl içinde yapılan tüm hatalı davranışların gözden geçirildiği insanlara karşı yapılan haksızlıklar için insanlardan özür dilenip helalleşildiği keffâret günü anlamına gelen oruç günü.
4. ŞAVUOT:Tevrat’ın Tanrı tarafından Yahûdîlere verilişini (emirin alınışı) kutlama bayramı
5-SUKKOT(ÇARDAKLAR):Yahûdîlerin Mısır’dan çıktıktan sonra kırk yıl çölde dolaşmaları anısına yapılan bayram.
6. Tevrat’ta yılda üç defa hac ibâdeti emredilmektedir. Yahûdîlikteki hac zamanları:Sukkot, Şavuot, Fısıh.
7-i Yahûdî mezhepleri:Karailik,İshakiyeler,Ferisiler.
8. Hz. Îsâ dönemindeki Ferisilikle başlayan günümüzde klasik Yahûdîlik anlayışını aynen devam ettiren Yahûdîlik mezhebi Ortodoks.*
9.Vertabetlik: Ermeni Kilisesi hiyerarşisinde bulunan makamlardan gerekli eğitimi almış evlenmemiş papazlara verilen rütbe .
10. Reform sürecinde Protestan akımlara kapılmayarak Roma’daki Papaya bağlılığını sürdüren Hristiyan grup Katolik.*
11. Hz. Îsâ dönemi Yahûdîliğinin üç önemli mezhebiri: Sadukîlik.Ferisîlik.Essenîlik.
12.Sihizm: Hinduizm ve İslâm’dan etkilenerek Hindistan’da ortaya çıkan dînî inanç
13.BARNABA: Son Peygamber Hz. Muhammed (s.a.v) ile ilgili müjde içeren İncil
14. TENASÜH:Ruhun öldükten sonra başka bir bedene geçmesi anlamına gelen Hinduizm kaynaklı inanış.
15.HİNDUİZM:İneğin ve Ganj nehrinin kutsal kabul edildiği ilâhî olmayan din.
16. Hac yortusu Noel Katedral gibi kavramlar Hrıstiyanlık dinine aittir.
17. Hristiyanlıktaki kilisenin karşılığı Mûsevîlikte ,Havra (Sinagog).*
18. Haham Sinagog Ağlama duvarı gibi kavramlar Mûsevîlik. *dinine aittir.
d) Budizm.
19.İsevilik dininde insanlar günahkâr olarak doğarlar.
20.Günümüzde en büyük Yahudi nüfusunun yaşadığı ülke İSRAİL.
21.Yahudilerin ibadet yerlerine Havra/ Sinagog denir.
22.Dört incil:Matta, Yuhanna, Markos ve Luka.
23.Hristiyanlık Dininde Mezhepler:Katoliklik,Ortodoks ve Protestanlık Mezhebi.
24.Hristiyanlığın en büyük konsili:vatikan 2. konsili(1962-1965)
25.YAHUDİLİK VE MUSEVİLİK:Musevîlik, kurucusu Musa’ya izafetle bu adı almıştır. Yahudi, İbrani, ve İsrail terimleriyle de Musevîlik kastedilir.
26.Hıristiyanlık öncesi dönemde başlıca üç mezhep vardır:1-Ferisiler, 2-Sadukiler, 3- Esseniler.
27.İslâm’dan sonraki Yahudi mezhepleri de üçtür:1- İshakiyye, 2- Yudganiyye, 3- Karaim.
28.Halen yaşamakta olan Yahudi mezhepleri şunlardır1- Muhafazakâr Yahudiler,2- Ortadoks Yahudiler ,3- Reformist Yahudiler. 4-Yeniden Yapılanmacılar.
29.Yahudilerin Mukaddes Kitapları: Yahudilerin mukaddes kitapları iki ana başlık altında incelenebilir: 1- Tanah, 2-Talmud,Hristiyanların Eski Ahit adını verdikleri Tanah da üç bölümden oluşur:1-Tora, (Tevrat) 2- Neviim, 3- Ketuvim. Çoğu zaman Yahudilerin mukaddes kitabının tamamı “Tora” kelimesiyle ifade edilir. İbranice bir kelime olan Tora, Arapça Tevrat’ın karşılığıdır.
30.Tevrat “Kanun, şeriat, emir, ders, önder” vb. manalara gelir.
31.AŞKENAZ:Daha ziyade Filistin geleneği üzerine temellenen ve Roma yoluyla Orta Avrupa’ya (Almanya ve Fransa), oradan da Doğu Avrupa’ya (Polonya ve Rusya) geçen Yahudiler.
32-AHD-İ CEDİD:Yeni ahid, yeni sözleşme. Hristiyanlara göre, putperestliğe sapan yahudîlerin bu durumlarına acıyan Cenâb-ı Allah, İsrâiloğulları ile yeni bir sözleşme yapmıştır.
33.Ortodokslar : Başındaki kişiye Patrik denir. Merkezi İstanbul’dur.
34.Katolikler : Başındaki kişiye Papa denir. Dinsel merkezi Roma’dır.
35.Endülüjans : Günahlardan kurtulmak amacıyla kiliseden satın alınan belgedir.
36.Engizisyon Mahkemeleri : Kilisenin başkanlığında toplanır, genellikle kilisenin öğretilerine karşı çıkanlara ölüm cezası verirdi.
37.AFOROZ:Hristiyanlık ve Yahudilikte öngörülen bir dinî ceza türü olup, Kilise hukukuna göre yetkili dinî şahsiyetler tarafından suçlu görülen bir Hristiyanın kendi topluluklarından uzaklaştırılmasıdır.
38.ADVENTİZM:Hz. İsa’nın bir kez daha yeryüzüne geleceğini savunan bir Hristiyan mezhebinin adıdır. Bu inanca göre Hz. İsa tekrar yeryüzüne gelecek ve günah işleyenlerle günahsızları birbirinden ayıracaktır.
39.HAVÂRÎ:Sözlükte “seçilmiş, kusursuz, taraftar, özverili arkadaş, dost, bir kimseye ileri derecede yardım eden ve kendisini bir davaya adayan kimse” anlamına gelen havarî, din literatüründe, genelde peygamberlere îmân edip, onlara yardımcı olanlar demektir. Özel olarak havârî, özellikle Hz. İsa tarafından seçilmiş, tebliğ ve irşad görevinde ona yardımcı olan on iki kişilik grubu ifâde eder.
40.Hz. İsa’ya bağlılığını kanıtlayan ve on iki havarî olarak kabul edilen bu yardımcıların isimleri şöyledir: Matta, Tomas, Petrus, Yuhanna, Yahya, Büyük Yakup, Küçük Yakup, Andreas, Bartholomeus, Mattias, Filipus ve Yahuda’dır. Bunlardan dördünün incil yazarlarından olduğu söylenmektedir.
41.MİŞNA:İbranice kökenli bir kelime olup, tekrar yoluyla öğretme anlamına gelmektedir. Yahûdîlik inancına göre Tur dağında Hz. Musa’ya gönderilen Tevrat önce Hz. Harun’a sonra kavmin diğer ileri gelenlerine öğretilmiştir. İşte Mişna, Tevrat’ın hükümlerini açıklayan şifahî beyanların yazıya geçirilmiş şeklini belirtmek için kullanılan bir kavramdır
42.SİNAGOG:Yahûdîlikte, toplu olarak ibadet ve dinî merâsimlerin icrâ edilmesi için tesis edilen dinî mekân / ibadet mahalli demektir. Ülkemizde ve Türk kültüründe sinagog yerine (havra) kelimesi daha çok bilinir ve yaygın olarak kullanılır.
43.NASRANÎ:Hz. İsâ’nın doğduğu yer olan Nasira’ya mensubiyet veya yardım anlamındaki nusret kelimesinden türemiş bir kavramdır. Hristiyan veya yardımcı demektir. Çoğulu “Nasârâ”dır. Bu kavram Kur’ân’da tekil olarak bir yerde geçmektedir. “İbrahim, ne Yahûdî, ne de nasrani (Hristiyan) idi; fakat o, Allah’ı bir tanıyan dosdoğru bir Müslüman idi; müşriklerden de değildi.” (Âl-i İmrân, 3/67) Çoğulu olan “Nasâra”ise Hz. İsâ’ya inananların adı olarak on dört ayrı yerde geçmektedir.
44.HİNDUİZM (Brahmanizm):Hindistan ‘ın en belirgin dinlerinden biri Hinduizm’dir. Hint dinlerindeki gelişmeler sonucu Hinduizm adını alan din, Brahmanların hakimiyet sağladıkları dönemde ise Brahmanizm terimi ile ifade edilmiştir.
45.SİHİZM:Sihizm, Sri Guru Nanak Dev Ji (1469-1539) tarafından kurulmuştur. İslam ve Hinduizm karışımı bir dini harekettir. Sihler Kuzeybatı Hindistan’ın Pencap bölgesinde yaşamaktadırlar.
46.Günümüz Hinduizm’i içinde de varlığını devam ettiren ancak ortaya çıkışları çok eskilere giden üç ana mezhep vardır: Şivacılık, Vişnuculuk ve Şaktizm.
47.Farklı inanç sistemlerinin bir arada yaşaması ve bilinçli ya da bilinçsiz şekilde birbirinden etkilenmesi nedeniyle oluşan yeni dini yorumlara Senkretizm adı verilir.
48.Hunduizm kutsal kitaplarının tamamını içeren metinlere Vedalar denir.
49.Budizm de mezhepler:İkiye ayrılır a)Hinayana,b)Mahayana
50.Yahudilerin kronolojik yerleşim yerleri;Harran,Filistin,Mısır
54-Yahûdîlerde haftalık ibâdet gününe Şabat. denir.
56.Dünyanın her yerindeki Mûsevîlerin kutladıkları, en önemli yılbaşı bayramı Roşaşana.
57.Mûsevîlerde, Roşaşana sonrasındaki on gün boyunca, o yıl içinde yapılan tüm hatalı davranışların gözden geçirildiği, insanlara karşı yapılan haksızlıklar için insanlardan özür dilenip helalleşildiği, keffâret günü anlamına gelen oruç gününe Yom Kippur.
58.Tevrat’ın Tanrı tarafından Yahûdîlere verilişini (emirin alınışı) kutlama bayramı Şavuot.
58- Yahûdîlerin Mısır’dan çıktıktan sonra kırk yıl çölde dolaşmaları anısına yapılan bayramın adı Sukkot (Çardaklar).
59- Hz. Îsâ dönemindeki Ferisilikle başlayan, günümüzde klasik Yahûdîlik anlayışını aynen devam ettiren Yahûdîlik mezhebi Ortodoks.
60.Batıda yaygın olan Protestanlık çerçevesindeki mezhepler:
Evanjelizm – Anglikan. Baptistler – Adventistler. Presbiteryenler – Pentekostalistler.
61.Yahûdîliğin sembolü, Yedi kollu şamdan ve Altı köşeli Yıldız’dır
62.Yahûdî:İshâk oğlu Ya’kûb’un on iki oğlu vardı. Dördüncü oğlunun adı Yuda veyâ Yahuda idi. Dolayısıyla onun adına izâfeten İsrâîloğulları’na Yahûdî denilmiştir.
63.Tevrât:Yahûdîlerin kutsal kitap külliyâtı: Tanah ve Talmut şeklinde ikiye ayrılır.
64.Tanah üç böyümden oluşur:Tora, Neviim ve Retuvim
65.Talmut:Talmut, öğrenim mânâsına gelir. Yazılı olmayan ikinci Metine denir.
66.Taoizm:Bu dîn, “Tao” kavramı üzerinde durmuştur. Büyücüleri, râhipleri râhibeleri ve dînî şefleri vardır. İlkbahar bayramında ateş yakılır Taoist râhipler yarı çıplak durumda, ateşe Pirinç ve Tuz atıp koşarak üzerinden geçerler. Taoizmin kurucusu, Lao Tse’dir. M.Ö. 604 veyâ 570
67.Cayinizm:Hindistan’daki dinlerdendir. Kökü M.Ö. VIII. yüzyıla dayanır. Brahmanizm’deki şiddetli sınıf ayrılıklarına tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu dîne inananlar genellikle sebze ve meyve yerler. Öldürme, yalan, hırsızlık, Şehvete ve dünyâ nimetlerine düşkünlük kötülenir. Tanrı anlayışı yoktur.
68.Kabala: Musevi tasavvufu ve mistisizmi. Tora’yı mistik bir şekilde yorumlayan öğreti.
69.Kipa: Yahudi erkeğin, sinagogda, dışarda ve dua esnasında başını örttüğü küçük takke.
70.AKDES:Bahaullah diye bilinen Mirza Hüseyin Ali`nin yazdigi Bahailigin kutsal kitabi.Kitab-ı Akdes, Bahailik´in en önemli kutsal kitabı. Dinin kurucusu Bahaullah tarafından kaleme alınmıştır. Arapça el-Kitab el-Akdes adıyla, Arapça yazılmıştır.
71.ADDAS :Mekke dönemin de Hz.Peygamberin Taife yaptigi sirasinda müslüman olan köle.
72.AHD-İ CEDİD:İncil.Kitab-i mukaddes`in sadece hiristiyanlara ait olan ikinci kisminin adi. İncil kelime olarak “müjde, tâlim ve öğretici” anlamına gelir.
73.AHİD SANDIĞI:Allah ile Israilogullari arasindaki ahd´in sembolü olan on emir`in yazili bulundugu levhalarin muhafaza edildigi sandik.
74.AHURA MAZDA : Zerdüşt Dini’nin iyilik, aydınlık ve ışık tanrısıdır. Bu nedenle Zerdüşt Dini’ne Mazdaizm de denilmektedir. Bu dinin ilkeleri ve kuralları Avesta denilen bir kitapta toplanmıştır. Bu gün de İran ve Hindistan’da son inanlarına rastlanan bir dindir.
75.ANGLİKANİZM:İngiltere kralı Sekizinci Henry’nin kurduğu hıristiyanlık mezhebi.
76.ASLI GÜNAH :Hristiyanlikta Hz.Adem ile Havva`nin cennette »yasak meyve » ibaret yemek suretiyle islediklerine ve nesilden nesile bütün insanliga intikal ettigine inanilan suc.
77.BAHİRE:Hz.Peygamberin henüz cocukken Suriye`de görüstügü rivayet edilen rahip.Resulullah (s.a.s.)’ın amcası Ebû Talib ile birlikte gittiği Suriye seyahati sırasında Busra şehri civarında karşılaştığı hristiyan din adamı.
78.BAPTİSTERİUM (VAFTİZHANE):Vaftiz töreni için yapılmış küçük kilise (şapel) – Büyük kilisenin içindeki vaftiz bölümü.Vaftiz töreni için yapılmış küçük kilise (şapel)/Büyük kilisenin içindaki vaftiz bölümü . Hıristiyanlığın manevi kirlenme “Asli günah”tan arınma ibadeti formu haline gelen vaftizin temel prensibi Hz. Adem ve Havva ile başlayan ilk günah’a dayandırılmaktadır. Hz. Adem ile Havva’nın ebedi yaşamı bulmak için şeytan’ın iğvasıyla yasak ağaca yaklaşmaları ile başlayan olayları “Asli günah” nazariyesi içine alarak tüm doğan insanların günah ile doğduğunu temel kabul etmişlerdir.
79.BARNANA İNCİLİ:Ilk dönem Hiristiyanlarindan Aziz Barnaba`nin yazdigi, kanonik inciller`in aksine teslis ve enkarnasyonu reddeden ve Hz.Muhammed`in risaletini müjdeleyen incil.
80.BEYTÜLMİDRAS:Yahudilerin dini egitim ve ögretim yaptiklari yer.
81.CİVİTLER:Katolik Hiristiyanligin Isa Cemiyeti d denilen ikinci büyük tarikati.
82.ÇARMIH:Hiristiyanlarin Hz.Isa icin söz konusu ettikleri, tarihin cesitli dönemlerinde uygulanan bir idam sekli..
83.DİNLER TARİHİ :D inler tarihi; tarih ve dil metodlarini kullanarak, dinleri, dogus, ve gelismesinden , inanc, ibadet ve ahlak konularina kadar, tarihi seyir icinde inceleyen bir disiplindir.
84.EHL-İ SALÎB:On birinci yüzyılın sonlarında Avrupa dünyasının “Kudus’ü Kurtarma” sloganı ile Türkleri Anadolu’dan atmak ve bütün Ortadoğu’yu ele geçirmek için başlattığı siyasî amaçlı askerî harekata katılanlara verilen ortak bir isimdir.
85.BEYTİ-MAKDİS:Mukaddes ev, Küdus`deki Mescid-i Aksa.
86.EHL-İ KİTAP:Kur`an-i Kerim`de genellikle yahudiler ve hiristiyanlar icin kullanilan tabir.ccel-Kutubu’s-Sitte sahiplerini ifade eden ayn bir tabirdir.
87.EKÂNİM-İ SELÂSE :Uknum kelimesinin çoğulu olup sözlükte “asıl esas ve temel” anlamına gelmektedir. Dînî ıstılahta ise Hristiyanlarca Allah anlayışının teşekkül ettiği üç sıfatın birbiriyle olan ilişkisini sağlayan baba oğul ve Ruhu’l-Kudüs demektir. Bu üç esas (ekânîm-i selâse) şöyle açıklanmaktadır; Allah Teala’dan ibaret olan zat (baba) İsa’dan ibaret olan ilim (oğul) ve Meryem’den ibaret bulunan hayat (zevce) dir.
88.ESFAR-İ HAMSE:Esas itibarı ile Tavrat 39 fasıldan neydana gelmiştir. Bunlardan ilk 5 itaba “esfâr-i hamse” (beş büyük kitap) denir. Bazı kaynaklara nazaran da esas Tevrat bu beş kitaptan ibarettir. (el-Müncid 337)Tevrat’ın içine aldığı beş bölüm şunlardır:
1- Tekvin:
2- Çıkış:
3- Levîliler:
4- Sayılar:
5- Tesniye:
89.HARAÇ: Karşılık. Ücret. Vergi. Terim olarak hukuken mülkiyeti devlete ait olmakla birlikte, kullanım hakları üzerinde yaşayanlara verilmiş toprak, bu toprak için ödenen vergi.
90.HANÎF DİNÎ :Hz. İbrahim tarafından temsil edilen tevhid esasına dayalı hak din.
91.HAVARİYYUN:Havâriyyûn, İsa (a.s.)’nın peşinden giden saf ve has mü’minler.
92.İBRANİCE:Yahudilerin ve yahudi kutsal kitabinin dili.
93.İSTAVROZ:Hıristiyanlığın alâmeti, işâreti sayılan şekil ve bu şekilde yapılmış put, haç.
94.İBRÂNÎ:Eski yahûdî sülâlesi veya o soydan olan. Yahûdî topluluklarından birine mensûb kimse.
95. Eski şark kiliseleri: A)Monofizitler B) Nasturiler .2-Rum Ortodoks kilisesi: Batı katoliğinden 1054 yılında kesin olarak ayrılmıştır.
96.İZNİK KONSİLİ:Hiristiyanlik tarihindeki ilk genel konsil(325)
97.KARNAVAL:Kötü ruhları kaçırmak için korkunç maskeler takma töreni.
98.KİTAB-I MUKADDES:Hıristiyanların mukaddes bilip inandıkları Ahd-i atîk (Eski ahd) ve Ahd-i cedîd (Yeni ahd) kısımlarından meydana gelen kitab. İncîl.
99.KONFÜÇYÜSCÜLÜK:Konfücyüs`e nisbet edilen dini, ahlaki, sosyal, politik, ekonomik konularla ilgili inanc ve uygulamalarin bütünü.
100.MANASTIR:Hiristiyanlikta yaygin olarak bulunan rahip ve rahibelerin dünyadan el etek cekerek yasayip dini egitimlerini yaptiklari yer.
101.MANİHEİZM:3.yüzyilda Mani tarafindan eski Iran`da kurulan ve günümüzde
102.MARKOS İNCİLİ:Hz.Isa`nin dünyadan ayrilisindan yirmiüc yil sonra Markos tarafindan Yunanca olarak yazilmis incil.
102.MATTA İNCİLİ:Hz.Isa`nin on iki ögrencilerinden biri olan Matta tarafindan,Hz.Isa`nin dünyadan ayrilisindan dört yil sonra Ibranice yazilmis olan incil. Bu incil Hiristiyanlarin elinde en eski Incillerin en eskisidir.
103.MECUSİLİK:Atese tapanlara verilen ad.Islami kayanaklarda zerdüstlige verilen ad.Zerdüstiligin eski Iran inanc ve gelenekleriyle karismasindan olusan din.
104.MİŞNÂ:Yahûdîlerin Tevrât’tan sonra mukaddes kabûl ettikleri Talmûd kitâbının iki kısımdan biri. Tevratın hükümlerini açıklayan şifahi beyanların yazıya geçirilmiş şeklidir.
105.MİSYONERLİK:Evrensel dinler ve özellikle Hiristiyanlik baglaminda dinin yayilmasi amaciyla yapilan sistematik faaliyetler.
106.MOONCULUK:Dogu din ve felsefelerine uyarlamasi sonucunda ortaya cikan mesihi din akimi.
107.MİLEL VE NİHAL:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.
108.SAMSKARA:Hinduizm`de günlük ibadetlerin disinda dogum, evlenme ve ölüm gibi insan hayatinin gecis dönemlerinde gerceklestirilen dinsel törenlere samskara denir.
109.SİNOPTİK İNCİLLER: Matta, Markos ve Luka İncilleri, birbirlerine çok benzediğinden ve aynı terimlerle yazıldıklarından sinoptikler denilir. Yuhanna İncili ise, hem konuları ve hem üslûbu/anlatım biçimi yönüyle diğerlerinden ayrılır.
110.SÜRYÂNÎLER:Hıristiyanlıktaki katolik mezhebine bağlı olan ve süryânî dili ile konuşan bir hıristiyan topluluğu.
111.TESLİS(EKÂNİM-İ SELÂSE ):Uknum kelimesinin çoğulu olup, sözlükte “asıl, esas ve temel” anlamına gelmektedir. Dînî ıstılahta ise, Hristiyanlarca Allah anlayışının teşekkül ettiği üç sıfatın birbiriyle olan ilişkisini sağlayan baba, oğul ve Ruhu’l-Kudüs demektir.
112.YAHOVA ŞÂHİDLERİ:Amerika Birleşik Devletleri’nde Ch. Şarl Russel tarafından 1872′de kurulan, 1931 senesinden sonra kendilerini bu adla tanıtmaya çalışan mezheb ve misyoner teşkîlâtına verilen ad.
113.YAHUDİLİK VE MUSEVİLİK:Musevîlik, kurucusu Musa’ya izafetle bu adı almıştır.
114.AHD-İ ATİK: İki kelimeden meydana gelen bir terimdir. Ahd, “sözleşme”, Atik ise, “eski” anlamına gelmektedir. Ahd-i Atik, “eski sözleşme” demektir. Ahd-i Atik kelimesiyle Yahudilerin mukaddes kitabı olan “Tevrat” kastedilir.
115.CİZYE: Cizye,Islam devletindeki gayri müslim tebaanin erkeklerinden alinan bas vergi.
116.GANİMET:Gayri müslimlerden savaş yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.
117.ORTADOĞU:En eski uygarliklarin ve üc semavi dinin dogdugu, Asya, Afrika ve Avrupa kitalarini birbirine baglayan stratejik bölge.
118.ZİMMİ:İslam Devletinde yaşayan gayr-i müslimlere zimmi denir.(H. i.Kur`an Dili,c.10)
119.KUTSAL KABİR: Kudüs’te bulunan Hz. İsa’ya ait olduğuna inanılan mezar. Kur’an’a göre, Hz. İsa’nın çarmıha gerilmediği ve öldürülmediği (4/Nisâ, 157) için bu mezar kesinlikle Hz. İsa’ya ait olamaz.
120.NOEL: Noel, hıristiyanların Hz. İsa’nın doğduğu geceyi kutlamak için yaptıkları bayramdır.
121.NOEL BABA:Hıristiyanların noel gecesi hediye getirdiğine inandıkları, inanmasalar da çocuklarını kandırdıkları mitolojik ve hayâlî kişidir.
122.PAPA:Katolik kilisesinin en büyük ruhanî reisi, Roma piskoposu.
123.PAPALIK: Papa yönetimi, papanın başında bulunduğu devlet, İtalya topraklarında bulunmasına rağmen, ayrı devlet kabul edilen dünyanın en küçük devleti Vatikan, papa tarafından yönetilen teokratik bir papalıktır.
124.PAPAZ: Hıristiyan ruhanî reisi, din adamı, râhip, keşiş.
125.PETRUS:Hz. İsa’nın baş havârisidir.
126.RAHİP:Hıristiyan din adamı. Kadın din adamlarına da râhibe denir
127.UKNUM-AKANİM:Uknum, Arapça unsur, esas, temel demektir. Akanim de onun çoğuludur. Akanim-i selâse: üç uknum, yani teslisin üç temel unsuru demektir ki, bunlar baba-oğul-ruhu’l kudüstür.
128.VAFTİZ: Hıristiyanların küçük çocuklara ve dinlerine girenlere uyguladıkları suya sokma veya su serpme töreni demektir. Hıristiyanlara göre, doğuştan, babası Âdem’in suçuna ortak olarak dünyaya gelen insan, ancak kutsal kabul edilen kilisedeki su ile yıkanarak günahlarından arınabilir.
129.YAHUDA:Hz. İsa’yı yakalatan havâri. İsa’nın on iki havârisinden biridir. İskaryot da denilir. Otuz gümüş dinar karşılığında İsa’yı ihbar ederek yakalattırmıştır.
130.Haham: Yahûdi din adamı. İbrânice bilgin, bilge anlamındadır. Bu yahûdi din adamlarının başlarına da hahambaşı denir.
131.Kral Salonu: Yahova şahitlerinin kilise yerine oluşturdukları toplantı ve ibadet salonu.
132.Kutsal Perşembe:Hıristiyanlar, 13 nisan Perşembe gününü kutsal Perşembe olarak nitelerler. Çünkü Hz. İsa, son akşam yemeğini o gün yemiştir. Ayrıca, her yıl nisan ayının 14. günü akşamı toplanıp topluca yemek yemek, eski bir İbrânî geleneğidir.
133.Kutsal Cumartesi: Katolik hıristiyanlar, paskalya arefesinde kutsal haftanın son günü olan Cumartesiyi kutsal Cumartesi sayarlar.
134.Kardinal: Yüksek rütbeli katolik râhibi.
135.Keşiş: Dünyayla ilişkisini kesip manastırda yaşayan hıristiyan din adamı.
136.ilise: Yunanca topluluk anlamına gelen ekklesia deyiminden türetilmiştir. Hıristiyan mâbedi/ibâdethanesine, hıristiyanların ibâdet ettiği binaya kilise denilir.
137.Konsil: Hıristiyan ruhanîler ve râhipler meclisi. Özellikle katolik kilisesi dogmaları ve kilise disiplinini düzenleyen kurallar 2. y.y. dan itibaren toplanmaya başlanan bu konsillerce tespit edilmiştir. 1869 yılına kadar değişik aralıklarla toplanan konsillerin sayısı yirmidir. Hıristiyanların temel inançları bu konsillerde kararlaştırılmıştır.
DİNLER TARİHİ NOTLARI
1-AŞKENAZ:Daha ziyade 1-AŞKENAZ:Daha ziyade Filistin geleneği üzerine temellenen ve Roma yoluyla Orta Avrupa’ya (Almanya ve Fransa), oradan da Doğu Avrupa’ya (Polonya ve Rusya) geçen Yahudiler.
2-En nihal :Batıl dinler
3-BARNABA İNCİLİ (BARNABAS):İncil nüshalarından aslına en yakın olanı.Oniki Havari’den biri olup olmadığı ihtilaflı olan Barnaba, aslen Kıbrıslı olup yahudi bir aileden doğmuştur. Asıl adı Joseph (Yusuf)’tur. Barnaba ise “teselli oğlu” anlamında ona sonradan verilmiş bir lâkaptır. (Kitabı Mukaddes, Resullerin İşleri, IV, 36-37; Encyclopedia Britannica, U.S.A. 1970, III,171: Türk Ansiklopedisi, İstanbul 1967, V, 265).
4-AHD-İ CEDİD:Yeni ahid, yeni sözleşme. Hristiyanlara göre, putperestliğe sapan yahudîlerin bu durumlarına acıyan Cenâb-ı Allah, İsrâiloğulları ile yeni bir sözleşme yapmıştır. Bu sözleşme Hristiyan inancına göre, Allah’ın kendi oğlunu insan şeklinde dünyaya göndermesi, Mesih’in çarmıha gerilmesi ve öldürülüp tekrar diriltilmesi gibi sapık bilgilerle yoğrulmuş bir akîdeyi yansıtan muharref kitap İncil’den ibarettir. Buna göre Ahd-i Cedîd yalnız hristiyanlara ait olan kutsal kitaba yani İncil’e verilen isimdir. Yahudiler ve hristiyanların müşterek olarak inandıkları Ahd-i Atik’in otuz dokuz bölümü ile Ahd-i Cedîd biraraya getirilerek bunlara “Kitâb-ı Mukaddes” adı verilmiştir.
5-İBRÂNÎ:Samî ırkından olan Yahudiler. Yahudilerin kullandığı dilin ismi de “İbranice”dir. Kelimenin kökü Arapça “Ibr”dır. Ibr; dere ve nehrin bir kenarından öbür kenarına geçmek anlamındadır. Yahudiler Fırat nehrini geçerek “Arz-ı mev’ud”a yani bugünkü Filistin’e geldiler. Bundan dolayı orada yaşayan Kenanîler, Yahudileri “nehri aşan” anlamında ibrânı diye nitelediler.İbrânî ismi israiloğullarının eski adıdır. İsrail ise Hz. Yakub’tur. İbrânîler, Hz. Yakub’un sülalesinden oldukları için kendilerine “Benu İsrail” denilmiştir, İbranilerin kullandığı dile de”ibranice” denilmiştir.
6-Ortodokslar : Başındaki kişiye Patrik denir. Merkezi İstanbul’dur.
7-Katolikler : Başındaki kişiye Papa denir. Dinsel merkezi Roma’dır.
8-Endülüjans : Günahlardan kurtulmak amacıyla kiliseden satın alınan belgedir.
9-Engizisyon Mahkemeleri : Kilisenin başkanlığında toplanır, genellikle kilisenin öğretilerine karşı çıkanlara ölüm cezası verirdi.
10-AFOROZ:Hristiyanlık ve Yahudilikte öngörülen bir dinî ceza türü olup, Kilise hukukuna göre yetkili dinî şahsiyetler tarafından suçlu görülen bir Hristiyanın kendi topluluklarından uzaklaştırılmasıdır.
11-ADVENTİZM:Hz. İsa’nın bir kez daha yeryüzüne geleceğini savunan bir Hristiyan mezhebinin adıdır. Bu inanca göre Hz. İsa tekrar yeryüzüne gelecek ve günah işleyenlerle günahsızları birbirinden ayıracaktır.
12-EHL-İ KİTAB:Kitap ehli / kitaplılar anlamına gelen “Ehl-i Kitap”; Allah’ın peygamberlerine indirdiği kitaplara iman edenlere verilen bir isimdir. Kitap Ehli, Kur’ân’da;”kendilerine kitap verilenler” (Müddessir, 74/31), “kendilerine kitap verdiklerimiz” (Bakara, 2/121) ve “kendilerine kitaptan bir pay verilenler” (Nisa, 4/44) şeklinde de ifade edilmiştir.Kur’ân’da Yahudi ve Hristiyanlara “Ehl-i Kitap” denildiği gibi (Nisâ, 4/153; Mâide, 5/15,19) diğer peygamberlere indirilen kitaplara iman edenlere de “Ehl-i Kitap” denilmiştir (En’âm, 6/84-90).
14-HAVÂRÎ:Sözlükte “seçilmiş, kusursuz, taraftar, özverili arkadaş, dost, bir kimseye ileri derecede yardım eden ve kendisini bir davaya adayan kimse” anlamına gelen havarî, din literatüründe, genelde peygamberlere îmân edip, onlara yardımcı olanlar demektir. Özel olarak havârî, özellikle Hz. İsa tarafından seçilmiş, tebliğ ve irşad görevinde ona yardımcı olan on iki kişilik grubu ifâde eder.
Hz. İsa’ya bağlılığını kanıtlayan ve on iki havarî olarak kabul edilen bu yardımcıların isimleri şöyledir: Matta, Tomas, Petrus, Yuhanna, Yahya, Büyük Yakup, Küçük Yakup, Andreas, Bartholomeus, Mattias, Filipus ve Yahuda’dır. Bunlardan dördünün incil yazarlarından olduğu söylenmektedir.
15-MİŞNA:İbranice kökenli bir kelime olup, tekrar yoluyla öğretme anlamına gelmektedir. Yahûdîlik inancına göre Tur dağında Hz. Musa’ya gönderilen Tevrat önce Hz. Harun’a sonra kavmin diğer ileri gelenlerine öğretilmiştir. İşte Mişna, Tevrat’ın hükümlerini açıklayan şifahî beyanların yazıya geçirilmiş şeklini belirtmek için kullanılan bir kavramdır
16-ORTODOKS:Kilisenin kararlarına bağlı, batıl inançlara karşı, doğru inancı benimseyen muhafazakâr kimselerin oluşturduğu Hristiyanlığın üç büyük mezhebinden birisidir. Yunanca “doğru inanç üzerinde olanlar” şeklinde vasıflandırılan bu dinî topluluk, Doğu Kilisesinin öğretisini benimsemiştir.Ortodoks kilisesi, İsâ inancının ana geleneğinin gerçek prensiplerini ilk yedi genel kurultayda temellendirmiştir. Bunlar; İznik (325), İstanbul (381), Efes (431,) Kadıköy (451), II. İstanbul (553), III. İstanbul (680) ile II. İznik (768) kurultayları olup, teslis akidesi başta olmak üzere İsâ’nın kişiliği, öğretileri, resim ve heykeline varıncaya kadar tartışmalar yapılmış ve kararlar alınmıştır. Ortodoksluk için Doğu ve Ortadoğu’da en önemli kiliseler, İstanbul, İskenderiye, Antakya ve Kudüs’te bulunmaktadır.
17-SİNAGOG:Yahûdîlikte, toplu olarak ibadet ve dinî merâsimlerin icrâ edilmesi için tesis edilen dinî mekân / ibadet mahalli demektir. Ülkemizde ve Türk kültüründe sinagog yerine (havra) kelimesi daha çok bilinir ve yaygın olarak kullanılır.
18-SATANİZM:Şeytana tapıcılık anlamına gelmektedir. Satanizm, başlangıç itibariyle ortaçağ büyücülerine ve Hristiyanlıktan uzaklaşan ayrılıkcı gruplara (heretiklere) kadar dayandırılmış bulunan ve 19. Asrın sonlarında Amerika ve Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde ortaya çıkan ve günümüze kadar düzensiz olarak da olsa devam ettirilmiş olan bir inanış ve uygulamadır.
Satanizm; Şeytan’a, diğer bir ifadeyle Yahûdî-Hristiyan geleneği tarafından Tanrı’nın tam karşısında mutlak kötülük veya mutlak kötülüğün temsilcisi olarak tecessüm ettirilen şahsiyet veya prensibe ibadet etmek demektir. Aynı zamanda bu ibadet; Yahûdî-Hristiyan dinî tahakkümüne karşı bir başkaldırı hareketi olarak da tanımlanmaktadır.
Geleneksel satanizm; Hristiyanlığın Şeytan anlayışını, Hristiyan ahlâk ve felsefesini, Hristiyanlığın hayat ve dünya görüşünü temel alan ve fakat tamamen Hristiyanlık karşıtı bir görüş ve düşünceye sahip bulunan bir grubun temsil ettiği satanist anlayıştır.
19-SANEM:Tapınmak amacıyle taştan, tahtadan, madenden yapılmış değişik büyüklükte ve kutsallık atfedilen put, heykel vs. cisimlere denilmektedir. İbnü’l- Kelbi Kitabü’l Asnâm isimli eserinde cahiliyye dönemi Araplarının put, heykel vs. cansız varlıklara tapınma, ibadet etme ve kurban kesme gibi törenlerle ilgili geniş bilgi vermektedir. Yerine göre her kabilenin, bazen de her ferdin özel bir putu vardı. Bunların en büyükleri ve herkesin değer verdiği Lat, Menat ve Uzza’dır. Sanem kelimesi türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerim’in beş yerinde geçmektedir. “Hz. İbrahim babası Azer’e “sen bir takım putları tanrı mı ediniyorsun? Doğrusu ben seni de kavmini de apaçık bir sapıklık içinde görüyorum” demişti.” (En’âm, 6/74) Cahiliyye dönemindeki bu yaygın tapınma sonucunda Kâbe duvarlarına 360 kadar putun asıldığı bilinmektedir. Mekke’nin fethi esnasında bu putlar Hz. Muhammed’in emriyle yerlerinden sökülüp atılmıştır.
20-YAHÛDÎLİK:Hz. Musa’nın peygamber olarak gönderildiği kavmin adıdır. Bu kavim Kur’ân’ın en çok kendisinden bahsettiği İsrâiloğullarıdır. Hz. Musa’nın tebliğine muhatap oldukları için kendilerine “Musevî” de denmiştir. Kutsal kitaplarında yer alan ifadelere göre Yahûdîler kendilerini; dünya milletleri arasından seçilmiş bir kavim olarak görmektedirler. Yüce Tanrı bu kavmi Tûr-i Sina’da kendine muhatap kılarak onlarla ahid ve akidde bulunmak suretiyle emirlerine uyacakları hususunda söz almış, sonra da Hz. Musa’nın şahsında onlara Tevrat’ı göndermiştir. Yahûdî dininin odak noktası olarak Kudüs’teki mabed gösterilmektedir. Sembolleri yedi kollu Şam’dan (menara) ve içiçe girmiş iki üçgenin meydana getirdiği altı köşeli yıldızlardır. Bugün İsrâil bu sembolleri devlet arması olarak kullanmaktadır.
İsrâiloğullarına peygamber olarak gönderilen İshak’ın oğlu Yakub’un on iki oğlu vardı. Dördüncü oğlunun adı Yuda veya Yahuda idi. Dolayısıyla onun adına izafeten İsrâiloğullarına Yahûdî denilmiştir. Yahûdîlerin kutsal kitaplarının başında, kutsal yazılar mecmuası niteliğinde olan Eski Ahid gelmektedir. Yahûdîler bu kutsal mecmuayı Tevrat, Nebiler ve Katipler olmak üzere üç bölümde toplamışlardır. Yahûdîler Hz. Musa başta olmak üzere kendilerine gelen elçileri yalanlama, haksız yere karşı koyarak canlarına kıyma (Âl-i İmrân, 3/21) dahil bir çok sapma, isyân ve taşkınlıklarda bulunmuşlardır (Bakara, 2/60,61).
21-ZINDIK:Müslüman olmadıkları halde Müslüman görünen, müminleri inandıkları dinî değerlerden soğutup uzaklaştırmaya ve onları ifsat etmeye çalışan kimseler hakkında kullanılan bir terimdir. Bazen halkı kendi görüşlerine çekmek için hadis uydurdukları, bazen de muteber kaynak ve şahıslara dine aykırı fikirler isnad ettikleri görülür. Bu kimselerin rivâyetleri “mevzû” olduğu için reddedilir. Bid’atçılar hakkında da bazen “zındık” kavramı kullanılmıştır.
22-NASRANÎ:Hz. İsâ’nın doğduğu yer olan Nasira’ya mensubiyet veya yardım anlamındaki nusret kelimesinden türemiş bir kavramdır. Hristiyan veya yardımcı demektir. Çoğulu “Nasârâ”dır. Bu kavram Kur’ân’da tekil olarak bir yerde geçmektedir. “İbrahim, ne Yahûdî, ne de nasrani (Hristiyan) idi; fakat o, Allah’ı bir tanıyan dosdoğru bir Müslüman idi; müşriklerden de değildi.” (Âl-i İmrân, 3/67) Çoğulu olan “Nasâra”ise Hz. İsâ’ya inananların adı olarak on dört ayrı yerde geçmektedir. (F.K.)
23-HİNDUİZM (Brahmanizm):Hindistan ‘ın en belirgin dinlerinden biri Hinduizm’dir. Hint dinlerindeki gelişmeler sonucu Hinduizm adını alan din, Brahmanların hakimiyet sağladıkları dönemde ise Brahmanizm terimi ile ifade edilmiştir.
24-SİHİZM:Sihizm, Sri Guru Nanak Dev Ji (1469-1539) tarafından kurulmuştur. İslam ve Hinduizm karışımı bir dini harekettir. Sihler Kuzeybatı Hindistan’ın Pencap bölgesinde yaşamaktadırlar.
25-HRİSTİYANLIK VE YAHUDİLİK TABİRLERİ VE ORTAYA ÇIKIŞI
Hristiyan, Mesih’e bağlı demektir. Bu kelime, Yunanca “Hristos”tan gelir. İbranîcesi “Maşiah”dir, yağlanmış anlamını ifade eder. İncillerde “Hristiyan”, “Hristiyanlık” gibi terimler yer almaz. Bu terimler, ilk defa Hz. İsa (as)’dan yirmi-otuz sene sonra Antakya’da kullanılmıştır. (Resullerin işleri, XI, 26).Hristiyan Kutsal Kitabı’nda teslis, hiç bir yerde açıkça zikredilmemiştir. Ancak “Ben ve baba biriz”, “Baba’nızın ruhu”, “Allah’ın ruhu” gibi ifadeler, zamanla Allah’ın yanında İsa (as) ve kutsal rûhun da tanrı sayılmasına kadar varan yorumlara yol açmıştır. Bu yorumları ilk başlatan, havârîlere sonradan katılan Pavlus olmuştur.
Modern bilginlere göre günümüz Hristiyanlığı, Hz. İsa (as)’ın getirdiği nizamdan çok, Pavlus’un yorumlarından ibarettir. Hz. İsa (as)’ın çarmıha gerilmiş olması ve tekrar dirilmesi, insanların Hz. Âdem (as)’in Cennet’te, yasak meyveden yemiş olması sebebiyle doğuştan günahkâr oldukları inançları da Pavlus tarafından Hristiyanlığa sokulmuştur.
Kur’ân-ı Kerîm’de Hristiyan için “Nasrânî”, Hristiyanlar için de “Nasârâ” kelimeleri kullanılmıştır Ayrıca, “Ehl-i kitap” ifadesinin yer aldığı âyetlerde, Hristiyanlar da muhatap alınmıştır.Kur’ân-ı Kerîm dışındaki ilâhî kitaplarda, o kitaba tâbi ola¬caklar için bir din adı konmadığı, Yahudilik ve Hristiyanlık gibi isimlendirmele¬rin daha sonra ortaya çıktığı ve bunların o peygamberin tâbilerine sonradan verilen adlar olduğu dikkate alınırsa “Doğrusu Allah katında din İslâm’dır” ifadesinin anlamı daha iyi anlaşılır.
26- Ülkemizde tarihi Hıristiyan gruplar:Rumlar, Ermeniler, Süryaniler ve Arap Ortodokslar bulunmaktadır. Bunun yanında misyonerlik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan Katolik ve Protestan gruplar da vardır.Yahudilerin başında İstanbul’daki Hahambaşılık , Hıristiyanların başında da İstanbul da ki Fener Rum Ortodoks Patrik hanesi bulunmaktadır.
27-Saba taycılar :Müslüman görüntüsü altında Ortodoks Yahudilikten farklı olarak Tevrat kabbala ekolüne bağlı olarak bir sistem geliştirmişlerdir. Sistemlerinin özünü Mesih beklentisi oluşturmaktadır.
28- Budizm deki Nirvana : Defalarca dünyaya gelme çemberinden kurtulmayı ifade eder.
29-Budizmin ortaya çıkış nedenleri :Hinduizm in çok tanrıcılığına , Brahman denilen din adamlarının otoritesine ve kast sistemine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
30- Hinduizme göre hayatın amacı : Hayatın dört amacı vardır. Bunlar; Dürüstlük , helal kazanç , mutluluk ve kurtuluştur
31-Hıristiyan mezheplerden Monofizit mezheplerin özelliği : Hz. İsa’da sadece ilahi tabiatın bulunduğunu savunan mezheplerdir. Günümüzdeki Ermeni, Süryani, Habeş ve Kıpti kiliseleri bu mezhebe dahildir.
32- Hıristiyanlıkta vaftiz olan kişi:Asli günahtan arınarak yeniden doğduğuna, Hz. İsa’nın manevi bedenine katıldığına inanılır.
33-Hıristiyanlıktaki sakramentler:Hz. İsa’nın Filistin’deki yaşamı boyunca yaptıklarını simgeler.
34- Hinduizmdeki kastlar:Brahmanlar kastı -Kşatriya kastı -Vaisya kastı -Sudra kastı
35-Yahûdî Mezhepleri: Hristiyanlık öncesindeki mezhepler: Ferisiler, Sadukiler,Esseniler.
36-Yahudilerinİslâm’dan sonraki mezhepler: İshâkiyye, Yudganiyye, Karaim.
37-Yahudilerin Günümüz mezhepleri: Muhafazakâ r Yahûdîler, O rtadoks Yahûdîler, Reformist Yahûdîler. Yeniden Yapılanmacılar.
38-Sinagog ve Ağlama Duvarı gibi kavramlar Musevilik dinine aittir.
39-İsevilik dini inancına göre insanlar günahkar olarak doğar.
40-İneğin ve Ganj nehrinin kutsal kabul edildiği ilahi olmayan din Hunduizm.
41-Noel ve Katedral gibi kavramlar Hristiyan dinine aittir.
42-Hristiyanlıktaki kilisenin karşılığı Musevilikte Havra(Sinagog)
43-Yahudilerin haftalık ibadet gününe Şabat denir.
44-Dünyanın her yerinde Musevilerin kutladıkları, en önemli Roşaşana yılbaşı bayramıdır.
45-Yahudilikte Önemli Günler:En önemli bayram Yılbaşı Bayramı’dır (Roşaşana), ardından on gün sonra 26 saat sürecek olan oruç günü gelir, ki buna Kefaret Günü anlamına gelen (Yom Kipur) adı verilir Kipur’dan sonra 7 gün süren Çardak Bayramı (Sukot) ve Bir yıl içinde Tevrat’ın tüm bölümlerin okunmasının tamamlandığı ve yeniden başlandığı (Simhat Tora), Aralık ayında Hanuka, Mart-Nisan arası Babil’de zamanın Musevi Düşmanı (Antisemit) Haman tarafından Yahudilerin kıyıma uğratılması olayının son anda Ester tarafından engellenmesinin anısına 2 gün (Purim), Mısır’dan Musa’nın (Moşe Rabenu) önderliğinde ayrılıp kölelikten kurtulmasının kutlandığı Pesah Bundan 49 gün sonra gelen 10 Emirin alınmasının kutlandığı Şavuot ve Yaz aylarına denk gelen Tapınağın yıkılması ve çeşitli talihsiz olayların anıldığı ve bir matem günü olan Tişa Beav önemli günlerdendir
46-Milel ve Nihal kavramlarına bazı İslâm alimleri Milel terimini temel dini akımlar ve gelenekler anlamına, Nihal terimini ise alt sekteryan gruplar, hizipler ve fırkalar anlamına kullanmaktadır. Bazıları ise Milel terimini vahiy geleneğine dayanan dini akımlar için Nihal terimini ise vahiy geleneğine dayanmayan akımlar ve yollar için kullanmaktadır.
47-Dinler tarihi bilim dalı Osmanlı döneminde 19. yüzyıldan itibareneğitimin kurumlarında yer almaya başlamıştır. Önceleri “ilmu esatiril evvelin” başlığı altında sonra da tarihi edyan (dinler tarihi) adı altında dersler verilmiştir. Cumhuriyet döneminde 1933 yılına kadar varlığını sürdüren Darulfünun İlahiyat Fakültesinde Türk Dinleri ve Mezhepleri Tarihi ve Dinler Tarihi başlıkları altında dinler tarihi bilim dalına dayalı dersler okutulmuştur. Dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen Şemseddin Sami’nin Esatir’i 1878’de basılmıştır.
48-Hinduizm, Hindistan nüfusunun yaklaşık yüzde 80’nin tabi olduğu; Batı ülkeleri de dâhil olmak üzere Hindistan dışında da 45 milyondan fazla mensubu bulunan bir dindir.Hindistan dışındaki 45 milyon bağlıdan 18 milyonu, Hinduizm’i devlet dini ilan eden tek ülke olan Nepal’de yaşamaktadır.
49-Hindu kutsal metinleri iki gruba ayrılır:
Şruti ve Smriti. “İşitilen, görülen” anlamına gelen şruti kategorisi içinde
Vedalar; smriti kategorisinde ise Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastralar yer alır.
-Kadim Mezhepleri:Günümüz Hinduizm’i içinde de varlığını devam ettiren ancak ortaya çıkışları çok eskilere giden üç ana mezhep vardır: Şivacılık, Vişnuculuk ve Şaktizm.
50- Farklı inanç sistemlerinin bir arada yaşaması ve bilinçli ya da bilinçsiz şekilde birbirinden etkilenmesi nedeniyle oluşan yeni dini yorumlara Senkretizm adı verilir.
51-Hunduizm kutsal kitaplarının tamamını içeren metinlere Vedalar denir.
52-Budizm de mezhepler:İkiye ayrılır a)Hinayana,b)Mahayana
53-Yahudilerin kronolojik yerleşim yerleri;Harran,Filistin,Mısır
54-Yahûdîlerde haftalık ibâdet gününe Şabat. denir.
55-Dünyanın her yerindeki Mûsevîlerin kutladıkları, en önemli yılbaşı bayramı Roşaşana.
56-Mûsevîlerde, Roşaşana sonrasındaki on gün boyunca, o yıl içinde yapılan tüm hatalı davranışların gözden geçirildiği, insanlara karşı yapılan haksızlıklar için insanlardan özür dilenip helalleşildiği, keffâret günü anlamına gelen oruç gününe Yom Kippur.
57-Tevrat’ın Tanrı tarafından Yahûdîlere verilişini (emirin alınışı) kutlama bayramı Şavuot.
58- Yahûdîlerin Mısır’dan çıktıktan sonra kırk yıl çölde dolaşmaları anısına yapılan bayramın adı Sukkot (Çardaklar).
59- Hz. Îsâ dönemindeki Ferisilikle başlayan, günümüzde klasik Yahûdîlik anlayışını aynen devam ettiren Yahûdîlik mezhebi Ortodoks.
60-Ermeni Kilisesi hiyerarşisinde bulunan makamlardan, gerekli eğitimi almış, evlenmemiş papazlara verilen rütbe ,Vertabetlik.
61-Batıda yaygın olan Protestanlık çerçevesindeki mezhepler:
Evanjelizm – Anglikan. Baptistler – Adventistler. Presbiteryenler – Pentekostalistler.
62- Reform sürecinde Protestan akımlara kapılmayarak Roma’daki Papaya bağlılığını sürdüren Hristiyan grup Katolik.
63- Hinduizm ve İslâm’dan etkilenerek Hindistan’da ortaya çıkan dînî inanç Sihizm.
64-Son Peygamber Hz. Muhammed (s.a.v) ile ilgili müjde içeren İncil Barnaba.
65-Ruhun öldükten sonra başka bir bedene geçmesi anlamına gelen, Hinduizm kaynaklı inanışa Tenâsüh.
66-İneğin ve Ganj nehrinin kutsal kabul edildiği ilâhî olmayan din Hinduizm.
67-Budizm’in kurucusu Budha (Buda), Gotama adında bir prenstir.
68-Yahûdîliğin sembolü, Yedi kollu şamdan ve Altı köşeli Yıldız’dır
69-Yahûdî:İshâk oğlu Ya’kûb’un on iki oğlu vardı. Dördüncü oğlunun adı Yuda veyâ Yahuda idi. Dolayısıyla onun adına izâfeten İsrâîloğulları’na Yahûdî denilmiştir.
70-Tevrât:Yahûdîlerin kutsal kitap külliyâtı: Tanah ve Talmut şeklinde ikiye ayrılır.
71-Tanah üç böyümden oluşur:Tora, Neviim ve Retuvim
72-Talmut:Talmut, öğrenim mânâsına gelir. Yazılı olmayan ikinci Metine denir. Daha sonra yazılı hâle getirilmiştir. Talmut, Yahûdî’ler indinde Tevrât kadar önemlidir. Onun da ilhâm ve vahiy kaynağı olduğu kabûl edilir. Talmut iki bölüme ayrılır: Mişna ve Gemara. Mişna, ahlâkî kuralların açıklanmasıdır. Gemora da, Mişna’nın açıklanmasıdır.
73-Konfiçyüsçülük Konfüçyanizm:Çin’deki üç dînden biridir. Bir Çin atasözü: “Her şeyin kökü göklerdedir İnsanın kökü ise atalarındadır” şeklindedir. M.Ö. 551-479 yılları arasında yaşamış Konfiçyüs, kendini ilme vermiştir. Eski Çin kültürünü canlandırmaya çalışmıştır Dînî meseleler üzerinde fazla konuşmamıştır Onun ana gâyesi, ülkenin karışık olan siyâsî düzenini düzeltmekti
74-Taoizm:Bu dîn, “Tao” kavramı üzerinde durmuştur. Büyücüleri, râhipleri râhibeleri ve dînî şefleri vardır. İlkbahar bayramında ateş yakılır Taoist râhipler yarı çıplak durumda, ateşe Pirinç ve Tuz atıp koşarak üzerinden geçerler. Taoizmin kurucusu, Lao Tse’dir. M.Ö. 604 veyâ 570
75-Cayinizm:Hindistan’daki dinlerdendir. Kökü M.Ö. VIII. yüzyıla dayanır. Brahmanizm’deki şiddetli sınıf ayrılıklarına tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu dîne inananlar genellikle sebze ve meyve yerler. Öldürme, yalan, hırsızlık, Şehvete ve dünyâ nimetlerine düşkünlük kötülenir. Tanrı anlayışı yoktur.
76-Budizm:Budizm’in kurucusu Budha (Buda), Gotama adında bir prenstir.
77-Hanuka: Işıklar Bayramı. m.ö. 168 yılında Yehuda Makabi ve taraftarlarının, Kutsal Mabed’i ibadete kapatan Romalılara karşı verdikleri dini özgürlük savaşının anısına kutlanır. Kislev (yaklaşık Aralık) ayının 25′inden itibaren sekiz gün boyunca, her gün mum sayısını birer adet artırarak yakılan Hanukiya (9 kollu şamdan) bu bayramın simgesidir.
78-Kabala: Musevi tasavvufu ve mistisizmi. Tora’yı mistik bir şekilde yorumlayan öğreti.
79-Kadiş: İbadetin belirli bölümlerinde tekrarlanan ve Arami dilinde yazılmış kutsama duası.
80-Kipa: Yahudi erkeğin, sinagogda, dışarda ve dua esnasında başını örttüğü küçük takke.
81-Kipur (Yom Kipur): Musevi dininde Büyük Oruç, Tövbe, Kefaret Günü. İbrani takvimine göre
82-Maftirim: Klasik Türk Musikisi makamlarında okunan ilahiler.
83-Midraş: 1) Küçük sinagog (medrese) 2) Tora’nın açıklaması.
84-Talmud Tora: Tora bilgisinin verildiği yer.
85-Yeşiva: Genellikle Talmud’un öğretildiği, akademi seviyesinde okul.
DİNLER TARİHİ NOTLARI
AHD-İ ATİK: İki kelimeden meydana gelen bir terimdir. Ahd, “sözleşme”, Atik ise, “eski” anlamına gelmektedir. Ahd-i Atik, “eski sözleşme” demektir. Ahd-i Atik kelimesiyle Yahudilerin mukaddes kitabı olan “Tevrat” kastedilir.
AHD-İ CEDİD:İncil.Kitab-i mukaddes`in sadece hiristiyanlara ait olan ikinci kisminin adi. İncil kelime olarak “müjde, tâlim ve öğretici” anlamına gelir.
CEBEL-TUR(Tur-i Sina):Hz.Musa`nin Allah ile bir nevi mulakatta bulundugu mahaldir.
CİZYE: Cizye,Islam devletindeki gayri müslim tebaanin erkeklerinden alinan bas vergi.
DİNLER TARİHİ:Dinler tarihi; tarih ve dil metodlarini kullanarak, dinleri, dogus, ve gelismesinden , inanc, ibadet ve ahlak konularina kadar, tarihi seyir icinde inceleyen bir disiplindir.
EHL-İ KİTAP:Kur`an-i Kerim`de genellikle yahudiler ve hiristiyanlar icin kullanilan tabir.
GANİMET:Gayri müslimlerden savaş yoluyla elde edilen her türlü mal ve esirleri ifade eden terim.
KISAS-I ENBİYA:Peygamberlerin hayat hikayelerini ve teblig faaliyetlerini anlatan kitaplara verilen ad.
NADİROĞULLARI:Müslümanlarin yaptıkları antlaşmayı ilk bozduklari için Medine´den H.4/M.625 yılında çıkarılan Yahudi kabile.
ORTADOĞU:En eski uygarliklarin ve üc semavi dinin dogdugu, Asya, Afrika ve Avrupa kitalarini birbirine baglayan stratejik bölge.
ZELLE:”Peygamberlerin hata ile veya unutarak yaptıklara kusurları, ifade eden bir terim (Aliyyü’l-Karî, Şerhu Fıkhı’l-Ekber, Mısır 1323, 51, 53).Peygamberler aslında günah işlemezler. Onlar “İsmet” sıfatına sahiptirler.
ZİMMİ:İslam Devletinde yaşayan gayr-i müslimlere zimmi denir.(H. i.Kur`an Dili,c.10)
DİNLER TARİHİ NOTLARI
AKDES:Bahaullah diye bilinen Mirza Hüseyin Ali`nin yazdigi Bahailigin kutsal kitabi.Kitab-ı Akdes, Bahailik´in en önemli kutsal kitabı. Dinin kurucusu Bahaullah tarafından kaleme alınmıştır. Arapça el-Kitab el-Akdes adıyla, Arapça yazılmıştır. Yine de çoğunlukla Farsça ismi olan Kitab-ı Akdes kullanılır. Bazen sadece “Akdes” olarak da anılır. Akdes kelimesinin anlamı “en kutsal, en mübarek”tir.Her ne kadar kitabın bir kısmının daha erkenden yazılmış olduğuna dair bazı deliller olsa da, genel kanı kitabın 1873 yılı civarında tamamlanmış olduğudur
ADDAS :Mekke dönemin de Hz.Peygamberin Taife yaptigi sirasinda müslüman olan köle.
ADVENTİZM :Hz. İsa’nın bir kez daha yeryüzüne geleceğini savunan bir Hristiyan mezhebinin adıdır. Bu inanca göre Hz. İsa tekrar yeryüzüne gelecek ve günah işleyenlerle günahsızları birbirinden ayıracaktır
Adventistler, henüz İsrail kurulmadan önce Yahudilerin Filistin topraklarına dönmelerini savunmuşlardır.Bugün de Adventistler, Mesih’in yeniden gelmesi için İsrail’in sonuna kadar desteklenmesi gerektiğini savunurlar. Hıristiyanlıkta egemen görüş olan Hz. İsa’nın Tanrı’nın Oğlu olduğu inancına katılmazlar. Vaftiz yapmazlar. Vaftizi ancak 14-20 yaşında olanlara uygularlar, bebeklere vaftiz yapmazlar.Genel merkezleri Washington’dur.
AHD-İ ATİK: İki kelimeden meyda¬na gelen bir terimdir. Ahd, “sözleşme”, Atik ise, “eski” anlamına gelmektedir. Ahd-i Atik, “eski sözleşme” demektir. Ahd-i Atik kelimesiyle Yahudilerin mukaddes kitabı olan “Tevrat” kastedi¬lir.Ahd-i Atik üç büyük bölümden meydana gelmiştir. Bunlardan Nebiim ve Kütübim kısımları Hz. Davud’a indirilen Zebur’dur. Ahd-i Atik’in en önem¬li bölümü ise Tora (Tevrat)’tır. Tevrat kelime olarak İbranice olup, “şeriat ve hak sözleri” anlamına gelmektedir. Hz. Musa’ya indirilen bölümlerdir. Bunlar “Esfâr-i Hamse” (Beş Sifr-Beş büyük kitap)) denilen beş kitaptır ki adları :Tekvin,Huruç(çıkış),Leviler,Adad(sayılar)ve Tesniye)
AHD-İ CEDİD:İncil.Kitab-i mukaddes`in sadece hiristiyanlara ait olan ikinci kisminin adi. İncil kelime olarak “müjde, tâlim ve öğretici” anlamına gelir.İncil’e, Allah’tan Hz. Îsâ’ya indirildiği şekliyle inanmak imanın gereklerindendir. Fakat bugün İncil’in orijinal metni de diğer bozulmuş kitaplar gibi elde yoktur. Bozulmuş ve insanlar tarafından müdahaleye mâruz kalmış şekli vardır. İncil’e Ahd-i Cedîd de (Yeni Ahit) denilir. Bugün hristiyanların elinde bulunan bu dört İncil’den Matta 28 kısım, Luka 24 kısım, Yuhanna 21 kısım ve Markos da 16 kısımdan ibarettir.
AHİD SANDIĞI:Allah ile Israilogullari arasindaki ahd´in sembolü olan on emir`in yazili bulundugu levhalarin muhafaza edildigi sandik.
AHURA MAZDA : Zerdüşt Dini’nin iyilik, aydınlık ve ışık tanrısıdır. Bu nedenle Zerdüşt Dini’ne Mazdaizm de denilmektedir. Bu dinin ilkeleri ve kuralları Avesta denilen bir kitapta toplanmıştır. Bu gün de İran ve Hindistan’da son inanlarına rastlanan bir dindir.
AFAROZ:Hristiyanlik ve Yahudilikte , dinden ve cemaattan uzaklastirma cezasi.Galile,Kopernik ve Newton dünyanin döndügünü Islam alimlerinin kitaplarindan ögrenip aciklayinca, papa tarafindan aforoz edilmistir.Kilise hukukuna göre, yetkili dini sahsiyetler veya meclisler tarafindan suclu görülen bir hiristiyanin cemaattan cikarilmasi.
ANGLİKANİZM:İngiltere kralı Sekizinci Henry’nin kurduğu hıristiyanlık mezhebi.
Îsâ aleyhisselâmın bildirdiği Îsevîlik zamanla bozuldu. Hazret-i Îsâ’nın telkîn ettiği insanlık, merhamet, şefkat esasları tamâmen unutuldu. Bunun yerine; taassub, kin, nefret, düşmanlık ve zulüm hâkim oldu. Engizisyon mahkemeleri kurularak yüz binle rce insan haksız yere işkence ile öldürüldü. Nihâyet bu gidişe hıristiyanlar içinden isyân edenler çıktı. Luther ismindeki papas gibi İngiltere kralı Sekizinci Henry de papaya isyân ederek, Katolik kilisesiyle alâkasını kesip, protestanlık esâsına ugun anglikan kilisesini kurdu. BöyleceAnglikanizm mezhebi meydana geldi ve İngiltere’nin resmî dîni oldu. Protestanlık mezhebinin temel inanışlarına bağlı olan Anglikanizm kilisesi, ilk zamanlar bilhassa katolikleri sindirmek için sert tedbirlere başv urduysa da son zamanlarda katolikler ve ortodokslarla diyalog kurulması fikrini benimsedi
ASLI GÜNAH :Hristiyanlikta Hz.Adem ile Havva`nin cennette »yasak meyve » ibaret yemek suretiyle islediklerine ve nesilden nesile bütün insanliga intikal ettigine inanilan suc.
AYİN:Dinler tarihi, tasavvuf ve Türk dini musikisinde kullanilan bir terim.
BAHİRE:Hz.Peygamberin henüz cocukken Suriye`de görüstügü rivayet edilen rahip.Resulullah (s.a.s.)’ın amcası Ebû Talib ile birlikte gittiği Suriye seyahati sırasında Busra şehri civarında karşılaştığı hristiyan din adamı.
BAPTİSTERİUM (VAFTİZHANE):Vaftiz töreni için yapılmış küçük kilise (şapel) – Büyük kilisenin içindeki vaftiz bölümü.Vaftiz töreni için yapılmış küçük kilise (şapel)/Büyük kilisenin içindaki vaftiz bölümü . Hıristiyanlığın manevi kirlenme “Asli günah”tan arınma ibadeti formu haline gelen vaftizin temel prensibi Hz. Adem ve Havva ile başlayan ilk günah’a dayandırılmaktadır. Hz. Adem ile Havva’nın ebedi yaşamı bulmak için şeytan’ın iğvasıyla yasak ağaca yaklaşmaları ile başlayan olayları “Asli günah” nazariyesi içine alarak tüm doğan insanların günah ile doğduğunu temel kabul etmişlerdir.
BARNANA İNCİLİ:Ilk dönem Hiristiyanlarindan Aziz Barnaba`nin yazdigi, kanonik inciller`in aksine teslis ve enkarnasyonu reddeden ve Hz.Muhammed`in risaletini müjdeleyen incil.İncil nüshalarından aslına en yakın olanı.Oniki Havari’den biri olup olmadığı ihtilaflı olan Barnaba, aslen Kıbrıslı olup yahudi bir aileden doğmuştur. Asıl adı Joseph (Yusuf)’tur. Barnaba ise “teselli oğlu” anlamında ona sonradan verilmiş bir lâkaptır. (Kitabı Mukaddes, Resullerin İşleri, IV, 36-37; Encyclopedia Britannica, U.S.A. 1970, III,171: Türk Ansiklopedisi, İstanbul 1967, V, 265).Barnaba İncili M.S. 325′e kadar İskenderiyye kiliselerinde kabul edilmiştir. BÂTIL DİNLER :Cenâb-ı Hak’ın peygamberlerine indirdiği vahiyle ilgisi olmayan ve insanlar tarafından uydurulan yanlış inançlardan ibaret olan dinler
BEYTÜLMİDRAS:Yahudilerin dini egitim ve ögretim yaptiklari yer.
CİRCİS:Müslümanlar tarafindan salih bir kimse veya nebi olarak kabul edilen kisi,hiristiyanlara göre ise St.George diye bilinen aziz.
CİVİTLER:Katolik Hiristiyanligin Isa Cemiyeti d denilen ikinci büyük tarikati.
tarafindan kullanilan ca „ mukaddes su „ ile yikanan can kilisenin asli unsurlarindan sayilmaya baslanmistir.Hadislerde“ceres“ kelimesi gecmektedir.
ÇARMIH:Hiristiyanlarin Hz.Isa icin söz konusu ettikleri, tarihin cesitli dönemlerinde uygulanan bir idam sekli..
DİNLER TARİHİ:Dinler tarihi; tarih ve dil metodlarini kullanarak, dinleri, dogus, ve gelismesinden , inanc, ibadet ve ahlak konularina kadar, tarihi seyir icinde inceleyen bir disiplindir.
EHL-İ SALÎB:On birinci yüzyılın sonlarında Avrupa dünyasının “Kudus’ü Kurtarma” sloganı ile Türkleri Anadolu’dan atmak ve bütün Ortadoğu’yu ele geçirmek için başlattığı siyasî amaçlı askerî harekata katılanlara verilen ortak bir isimdir. Bu kuvveti oluşturanlar Hristiyan oldukları elbiselerinde ve bayraklarında “Haç” işareti bulunduğu için söz konusu ismi almışlardır. Haçlı seferlerinin ilki 1096 yılında başlamış olup 1291 yılında Latin Hristiyanların doğudaki son merkezi olan Akkâ’dan çıkarılmasına kadar devam etmiştir. Toplam dokuz büyük seferden oluşan Haçlı harekatı yaklaşık iki yüz yıllık bir dönemi kapsamaktadır. Daha sonraki yıllarda Türk İslâm dünyasına karşı yapılan bütün savaşlar da Haçlı seferleri olarak değerlendirilmiştir. Tarihçiler ve bilim adamları Haçlı seferlerinin çıkış nedeni olarak siyasî sosyal ve ekonomik sebepler üzerinde durmuşlarsa da asıl ve önemli sebep olarak “din” unsuruna dikkat çekmişlerdir. Tarihî gelişim ve olaylar da zaman zaman bu derecelendirmeyi te’yid etmiştir
BEYTİ-MAKDİS:Mukaddes ev, Küdus`deki Mescid-i Aksa.
EHL-İ KİTAP:Kur`an-i Kerim`de genellikle yahudiler ve hiristiyanlar icin kullanilan tabir.ccel-Kutubu’s-Sitte sahiplerini ifade eden ayn bir tabirdir.
EKÂNİM-İ SELÂSE :Uknum kelimesinin çoğulu olup sözlükte “asıl esas ve temel” anlamına gelmektedir. Dînî ıstılahta ise Hristiyanlarca Allah anlayışının teşekkül ettiği üç sıfatın birbiriyle olan ilişkisini sağlayan baba oğul ve Ruhu’l-Kudüs demektir. Bu üç esas (ekânîm-i selâse) şöyle açıklanmaktadır; Allah Teala’dan ibaret olan zat (baba) İsa’dan ibaret olan ilim (oğul) ve Meryem’den ibaret bulunan hayat (zevce) dir.
ENDÜLÜJANS:Günahlardan kurtulmak amaciyla kiliseden satin alinan belge
ESFAR-İ HAMSE:Esas itibarı ile Tavrat 39 fasıldan neydana gelmiştir. Bunlardan ilk 5 itaba “esfâr-i hamse” (beş büyük kitap) denir. Bazı kaynaklara nazaran da esas Tevrat bu beş kitaptan ibarettir. (el-Müncid 337)Tevrat’ın içine aldığı beş bölüm şunlardır:
1- Tekvin: Tâ Nuh (a.s) tufanına kadar yaratılış destanı insanların ilk suçu İbrahim (a.s) ve oğullarının hikayeleri; İshak (a.s) Yakub (İsrail) (a.s) ve Yusuf (a.s)’un Mısır’da buluşmalarından bahseder tamamı 50 baptır.
2- Çıkış: İsrail’in Mısır’dan çıkışı ALLAH’ın Tûr dağında Musa (a.s)’ya kanunlarını bildirmesinden bahseder 40 baptan ibarettir.
3- Levîliler: Âyin ve merasimlere ait usuller kurban kâhinler temizlik konuları ve bayramların tanzimini anlatır. 27 baptır.
4- Sayılar: İsrail milletinin Hz.Musa’nın vefatından sonra Tur dağından kalkıp Erden ülkesine (Filistin-Kenan ülkesi) girmelerini ihtva eder. 36 baptır.
5- Tesniye: M.Ö.622 yılında Yahuda kralı Yoşiya zamanında kahinler tarafından neşredilmiştir. Hz.Musa’nın ölümünden bahsettiği ve Hz.Musa’nın zamanında henüz mevcud olmayan bir çok âdetlere ima ettiği için o zamanki ilahiyatçıların bozulmuş olan dini ıslah etmek amacıyla yazdıkları söylenir. (Annemarie Shhimmel Dinler Tarihine Giriş 100-101)
Tevratın İbranice orjinal nüshası yoktur. En orjinal Tevrat kabul edilen nüsha 10. asra ait ve Aramice yazılmıştır. Aramice Babil dönüşü resmi dil olarak kabul edilmiştir. Daha önce Yahudilerin dili İbranice idi.
ENGİZİSYON MAHKEMELERİ:Hiristiyanlik`tan uzaklasan veya dini esaslara aykiri davranan kimselri cezalandirmak icin kurulan Katolik kilise mahkemeleri.Kilisenin baskanliginda toplanir, genellikle kilisenin ögretilerine karsi cikanlara ölüm cezasi verirdi.
FARATLİT:Incil`de Hz.Isa`nin kendisinden sonra gelecegini müjdeledi kimseye verilen ad.
GÜNÜMÜZ HİRISTIYAN DÜNYASI:Günümüzde Batı dünyasına hâkim olan Hıristiyanlık, doğuyu da Hıristiyanlaştırma amacındadır ve bu sebepledir ki Asya kıtası ile dünyanın diğer yörelerinde de yayılma gayreti ve faaliyeti içindedir. Bunu Katolik Hıristiyanlığın ruhani lideri Papa Jean Paul II, 1999 yılında yaptığı Noel konuşmasında “Birinci bin yılda Avrupa’yı, İkinci bin yılda Afrika ve Amerika kıtasını Hıristiyanlaştırdık. Üçüncü bin yılda ise hedefimiz Asya’dır” diyerek ifade etmiştir.Günümüzde Hıristiyanlık Dört Ana Gruba Ayrılmaktadır:
1- KATOLİKLER: Hıristiyanların çoğunluğu bu kiliseye (mezhep) mensuptur. Dini merkez Vatikan, ruhani lider Papadır. Sayıları 1 milyar civarındadır.Katolikler de kendi aralarında önce Latin Katolikler ve Doğu Katolikleri olmak üzere ikiye; Latin Katolikler de Roma Katolik Kilisesi ve Eski Katolik Kiliseleri olmak üzere tekrar ikiye ayrılmaktadır.
2- ORTODOKSLAR: Katoliklik gibi tek merkezli değildir. Toplam 16 otosefal (bağımsız) ve 5 otonom kiliseden oluşmaktadır. Otosefal kiliseler kendi liderlerini kendileri seçen bağımsız kiliselerdir ve Patrik veya piskoposlarca yönetilmektedir. Otonom kiliseler ise iç işlerinde serbest fakat bir otosefal kiliseye bağlıdırlar. Ortodoks Patriklikler arasında yetki mücadelesi ve tartışması vardır. Dünya ortodokslarının sayısı 300 milyon civarındadır.
3- PROTESTANLAR: Katolik ve Ortodoksların dışındaki üçüncü büyük grup Protestanlardır ki onlar da kendi içlerinde dört temel ve çok sayıda alt gruba ayrılırlar. Protestanlık’ın dört temel grubunu Lutheran Kiliseler, Reforme ve Presbiterien Kiliseler, Anglikan Kilisesi ve Bağımsız Kiliseler oluşturmaktadır ki bu sonuncular Methodistler, Baptistler, Congregationalistler ve benzeri çok sayıda alt gruba bölünmüşlerdir.
4- AYRILMIŞ DOĞU HIRİSTİYANLARI: Bu grupta da Efes Konsilinde(431) görüşleri reddedilen Nesturîler (Asurîler) ile Kadıköy konsili (451) kararlarını kabul etmeyen Ermeniler, Süryaniler, Kıbtîler ve Habeş Kilisesi yer almaktadır.
5- BAĞIMSIZ HIRİSTİYANLAR: Bu dört ana grubun dışında, bunlardan hiçbirine dahil olmayan Hıristiyanlar da vardır ki Yahova Şahitlerini ve Uniatarien’leri buna örnek gösterebiliriz.
Bu farklı mezhep ve hareketlerin kendi aralarında inanç ve yorum ile uygulama alanında köklü ayrılıklar vardır. 629-Güzel ahlâk:Güzel ahlâk, peygamberlerin, salihlerin sıfatı ve hâlidir. Ahlâk güzelliği ise insanı Allah’a (cc) yaklaştıran ve sayısız nimetlere ulaştıran bir kapıdır. “İslâm, güzel ahlâktır” buyuran Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) , kendisine en sevimli olanların, güzel ahlâk sahipleri olduğunu bildirmiş ve ”Allah katında en sevgili kullar kimlerdir?” sorusuna da ”Ahlâkı en güzel olanlardır” cevabını vermiştir. İslâm’ın gayesi; insanları güzel ahlâk sahibi yaparak olgunlaştırmaktır. Kur’ân-ı Kerim birçok ayette, itikat, ibadet ve ahlâka ait esasları birlikte zikreder ki bu da bize, iman ile ahlâki davranışlar arasında sıkı bir irtibatın bulunduğuna işaret eder. “Mü’minlerin imanca en olgun olanı, ahlâkı en güzel olanıdır” sözü ile güzel ahlâkın inanç üzerindeki önemini belirten Efendimiz ise şöyle buyurmuştur: “Kıyamet günü mizana konan iyiliklerin en ağırı takva ve güzel ahlâktır” (Ebû Davud, Tirmizî). Bir mü’min, güzel ahlâkı sayesinde, gündüz oruç tutup gece namaz kılan kimselerin derecesine ulaşır.” (Ebû Dâvûd, Edeb 7. Tirmizî, Birr 62) “Mü’minlerin imanca en mükemmeli ahlakça en güzel olanlarıdır. Sizin en hayırlınız kadınlarına karşı en iyi davrananınızdır.” (Tirmizi, Rıda, 11)“Ben ancak güzel ahlâkı tamamlamak üzere gönderildim” (Muvatta, K. Ahlâk 8) buyurmalarındaki hikmet de ancak böylelikle anlaşılır.
HAÇLI SEFERLERİ:Hacli seferlerini baslatan devletler:Bizans imparatorlugu.Papalik, Almanya, Fransa, Ingiltere, Napolik kralligi.Hacli seferlerinin nedeni:Batili hiristiyanlarin, papalarin tesvikiyle Kudüs`ü müslümanlarin elinden kurtarmak Anadolu ile Avrupa`da bulunan müslümanlari buralardan atmak amaciyla gerceklestirdikleri seferlerin genel adi. Hacli seferlerine karsi koyan devletler:Anadolu selcuklu devleti,Musul atabeyligi,Eyyübiler,Memlukler,Suriye selcuklulari, Sam atabeyligi, Danismendler, Fatimiler, Saltuklar, Artukklar.
HARAÇ: Karşılık. Ücret. Vergi. Terim olarak hukuken mülkiyeti devlete ait olmakla birlikte, kullanım hakları üzerinde yaşayanlara verilmiş toprak, bu toprak için ödenen vergi.
HANÎF DİNÎ :Hz. İbrahim tarafından temsil edilen tevhid esasına dayalı hak din.Hanîf kelimesine lügat itibâriyle çeşitli mânalar verilmişse de genellikle kabul edildiğine göre “hakka ve doğruya yönelen, istikamet üzere bulunan kimse” demektir. İslâm literatüründe ise câhiliye döneminde her türlü sapıklıktan ve putperestlikten yüz çevirerek hakka yönelen, Hz. İbrahim’in dinine tâlip olarak yalnız bir Allah’a inanan kimseler için ad olmuştur.Peygamber Efendimizin nübüvvet ile görevlendirilmeden önce Arap Yarımadası’nda putperestliğin hâkim olduğu ve insanlığın dalâlet içerisinde bulunduğu cahiliye döneminde putlardan ve her türlü sapıklıktan yüz çevirerek, Hz. İbrahim dini olan hanîfliğe tâbi olmuş, hakka yönelerek hak dinin arayışı içerisine girmiş kişiler, çok az da olsa mevcut idi. İslâm tarihi kaynakları bunların bir kısmından ve faâliyetlerinden bahseder. Meselâ bunlardan birisi Varaka b.Nevfel idi.(Şamil İslam Ansiklopedisi)
HAVARİYYUN:Havâriyyûn, İsa (a.s.)’nın peşinden giden saf ve has mü’minler. Bunlar, İsa’ya (a.s.) yardım edenlerdirSözlükte “beyaz olmak, iyice beyazlatmak” anlamlarına gelen Arapça haver kökünden türetilen Havari, “seçilmiş, kusursuz; taraftar, özverili, arkadaş, dost, bir kimseye ileri derecede yardım eden, kendisini bir davaya adayan” demektir. Hz.Isa`ya herkesten önce inanan ve yardimci olan , onun Allah`in kulu ve peygamberi oldugunu tasdik edenlerdir. Havariler:Hz.Isa`ya herkesten önce inanan yardimci olan ,O`nun Allah`in kulu ve peygamberi oldugunu tasdik edenlerdir
İBRANİCE:Yahudilerin ve yahudi kutsal kitabinin dili.
İSTAVROZ:Hıristiyanlığın alâmeti, işâreti sayılan şekil ve bu şekilde yapılmış put, haç.
İBRÂNÎ:Eski yahûdî sülâlesi veya o soydan olan. Yahûdî topluluklarından birine mensûb kimse.
HIRİSTİYANLIK:Hiristiyanlik:Hiristiyan dini, Isevilik,Nasraniyet
Hiritiyan mezhepler:Katolik mezhebi(Roma kilisesi),Ortodoks mezhebi,Protestan mezhebi.Temelde ayni inanclari paylasmakla beraber, ayrintilara ait konularda katolik mezhebinden ayrilarak ortaya cikan bazi kücük mezhepler vardir.Bunlar;Keldani mezhebi, ermeni mezhebi, süryani mezhebi, maruni mezhebi ve kipti mezhebi.Kurulus döneminde bütün dogu Ortodoks kiliseleri Istanbul Ortodoks Kilise`sinin idare ve kontrolu altinda iken, daha sonralari parcalanmalar olmus su kiliselere ayrilmis; Süryani ortodoks kilisesi,, rum ortodoks kilisesi, ermeni ortodoks kilisesi, rus ortodoks kilisesi.Protestan mezhebi öncelikle kendi bünyesinde su 3 ana kola ayrildi:Lutheryanizm, kalvanizm, anlikanizm.
Hıristiyan mezhepler arasinda catisma:Katolik ve protestanlar arasinda din ve mezhep kavgalarinda hesapsiz kanlar akti.Engizisyon mahkemeler masum canlara kiydi.Iskence altinda ölenlerin deftere kaydolanlarin 390 bin kisidir.Bunlarin: 200 bini ateste yakilmistir. Islamiyette böyle bir vahset görülmüs müdür?
HIRİSTİYANLIK FIRKALARI:Hıristiyanlık Fırkaları: Hakikate sahip olduğuna inanan Hıristiyanlık, diğer dinler ve mezhepler konusunda çok müsamahasızdırlar. Hıristiyanlık çekişmelerle bölümdü.Coğrafi bir plan olarak eski şark kiliselerinden başlayıp Doğu Avrupa Güney Avrupa Katoliklerdi, Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika Protestanlarını zikredebiliriz.
1. Eski şark kiliseleri: A)Monofizitler B) Nasturiler .2-Rum Ortodoks kilisesi: Batı katoliğinden 1054 yılında kesin olarak ayrılmıştır.
1-Roma Katolik kilisesi: Kendilerini havarileri birincisi olan Petrusun vekili Papalar Katolikliği Hıristiyanlığın geçerli unsuru saydılar. Papa yeryüzü Hıristiyanlığının temsilcisi ve Hz. İsa’nın vekilidir.
2-Protestanlar: Tanrı ile insan arsına giren kilise otoritelerini, adamlarını red ederler. Martin Luther en ünlü simalarandandır. Calvin de eklenebilir.
3-Milleraniste gruplar,
4Mormonlar: Kuzey Amerika’da ortaya çıkıp ilgi uyandıran fırkalardan birisidir. Kurucusu Joseph Smith (1805-1844)
HIRİSTİYANLIKTA REFORM HAREKETLERİ:Papalık, bin seneden fazla bir zaman boyunca batı Avrupalılar üzerinde tam bir hakimiyet sürdürdü 1202 de ölen Joachim de Floredan itibaren müthiş bir müsamahasızlıkla mukabele görmesine rağmen kiliseye karşı bazı itirazlar birbirini takip etti. Gayri memnunlar arttı, halk sınıfları ekseriya zengin ve çalışmayan din adamları sınıfını zaten kullanmaya başlamıştı. Ayrıca 14. ve 15. asırda papalar, 1305-1379 tarihleri arasında Fransa’da çirkin “Avignon esaretine” maruz kalmıştır. 1378-1417 arasında da “büyük tefrika” skandalı ortaya çıkmıştı. Bu sırada Hz. İsa’nın vekili olduğunu söyleyen iki veya bazen üç papa bulunmuştu. Fitnenin dinmesi için bir asır geçti. Bu arada Rönesans dini yenilenmeyi gerçekleştirecek unsurları da getirdi. Reformun sebepleri:Papalığın mutlak hakimiyeti,Vergiler ,Bid’ad,Endülijans ve Rönesans.Reformcuların en önemlisi Martin Luther dir.
İSRAİLOĞULLARI:Yahudiler, Yakub aleyhisselamın on iki oğlundan türemiştir. Hazret-i Yakub’un adı İsrail olduğu için, bunlara Beni İsrail, yani İsrail oğulları denildi.
Yahudilik, İsrail oğullarından Hz. Musaya iman edenlerin dinidir. Hz. Yakubun bir ismi de İsraildir. İsrail, Abdullah, Allahın kulu demektir. Hz. Yakubun 12 oğlundan çoğalan insanlara (Beni İsrail) denir. Beni İsraile Peygamber olarak gönderilen Hz. Musa, Tevratı getirdi.
İsmi Yâkûb olup İbrânicede Saffetullah, yâni ”Allahü teâlânın sâf ve temiz kıldığı kul” mânâsına gelmektedir. Diğer adı İsrâil olup ”Allah’ın kulu” mânâsına gelmektedir. İbrâhim aleyhisselâmın küçük oğlu olan İshâk aleyhisselâmın oğludur. Yâkûb aleyhisselâmın on iki oğlu vardır. Bu yüzden, onun on iki oğlunun torunlarına Beni İsrâil, yâni İsrâiloğulları denilmiştir. Oğullarından her birinin sülâlesine ”Sıbt”, hepsine birden torunlara mânâsına gelen ”Esbât” denir. Sonradan Yahûdi adı verilmiştir.
İZNİK KONSİLİ:Hiristiyanlik tarihindeki ilk genel konsil(325)
KARNAVAL:Kötü ruhları kaçırmak için korkunç maskeler takma töreni. Hıristiyanların büyük perhizinden önce yapıldığı için, İtalyanca et kaldırmak anlamına gelen carnelevare kelimesinden türetilmiştir. Kaynağı hıristiyanlıktan çok öncedir. Güneş ışınlarının bir süre gökte hapsedildikten sonra yeniden özgür bırakıldıkları inancıyla ilgilidir. Karnavalda kullanılan hayvan maskeleri, aynı zamanda, hayvanlara tapanlardan hıristiyanlığa geçmiş bir putperest geleneğidir.
KATOLİKLER:Basindaki kisiye Papa denir.Dinsel merkezi Roma`dir.Inanc ve ahlak alaninda papanin otorite kabul edildigi, Hiristiyanligin en kalabalik cemaatini teskil eden hiristiyan kilisesi/merkezi.
KİTAPLARA İMAN:Yüce Allahın insanlığa mesajını bildirmek için Peygamberler göndermiş olduğu kitapların tamamına iman etmeyi gerektirir.Kuranın dışındaki diğer kitapların asıları korunamamıştırçKuran,Allahtan geldiği gibi aynen korunmuş ve kıyamete kadar korunacaktır(Hicr,15/9)Kur’ân-ı Kerimde ismi geçen peygamberlere 100 sahife ve 4 büyük “Kitap” inzal buyrulmuştur. Hz. Âdem’e 10, Hz. Şit’e 50, Hz. İdris’e 30 ve Hz. İbrahim’e (as) 10 sahife toplam 100 sahife inzal edilmiştir. Büyük kitaplar ise ilk olarak Hz. Musa’ya (as) “Tevrat”, Hz. Davud’a (as) “Zebur”, Hz. İsa’ya (as) “İncil” ve Hz. Muhammed’e (as) “Kur’ân-ı Kerim” nazil edilmiştir. Kur’ân-ı Kerim diğer kitapların tamamını neshetmiş ve Kur’an-ı Kerimin inzali ile diğer kitapların hükümleri geçersiz olmuştur. Kur’ân-ı Kerim dışındaki kitaplar birbirini nesh etmemiştir. Nitekim Hz. Davud’a (as) nazil olan “Zebur” Tevrat’a uyulmasını isterken, Hz. İsa’ya nazil olan İncil de ahkâmda ve ibadette Tevrat’ın hükümlerine uyulmasını istemiştir.Kur’an’da ilâhi kitaplar için kitab/kütüb,sahife/suhuf, Zebur/zübur kavramları da kullanılmıştır.Tevrat:İsrailoğullarına verilmiştir.Yahudilere göre Tevrat 5 kitaptan oluşur:1) Tekvin,2) Çıkış (huruc)3) Levililer,4) Sayılar,5) Tesniye.Zebur:Hz. Davut’a verilmiştir.İncil:Hz. İsa’ya verilmiştir. Müjde anlamına gelir. İsa’nın hayat hikayesini ve buna ilaveten ahlâki öğretileri anlatır. Hukukî düzenlemelere yer vermez. Hristiyanlar hukukî düzenlemeler konusunda Tevrat’ı esas kaynak olarak kabul ederler.Bugün elde mevcut olan en eski İncil nüshası Yunanca’dır.325’de İznik Konsili’nde seçilen dört İncil;Matta, Markos ,Luka,Yuhanna.Matta İncili; hristiyanların elinde bulunan İncillerin en eskisidir.Yahudiler ilahi kitaplardan İncil ve Kur’an’ı onaylamazlar. Kur’an, Tevrat’ın İsrailoğullarına indirildiğini zikretmiş; onu belli bir peygambere isnad etmemiştir.Ayrıca Barnaba tarafından yazılan ve diğer İncillerle uyuşmayan ve Tevhid ilkesini kabul eden Barnaba İncili de vardır. Dört İncil’de esas üzerinde durulan konu Hz. İsa’nın hayatıdırHristiyanlar Tevrat ve zebur’u da kutsal kabul ederler. Tevrat, Zebur ve İncil’in üçüne birden Kitab-ı Mukaddes derler. Tevrat’a Ahd-i Atik (Eski Ahit) İncil’e Ahd-i Cedid ( Yeni Ahit) derler.Kur’an-ı Kerim:Peygamberimiz’e verilmiştir. Muhteva metod ve gaye yönünden diğer ilahi kitaplardan farklılık gösterir.Yazılmış sahifelerden meydana gelen kitaba mushaf denir.Kur’an-ı Kerim’in Özellikleri,Peygamberimize indiği şekliyle değişikliğe uğramadan korunmuştur.Yazı ve ezber yöntemiyle orijinal şekliyle korunmuştur. Dinamik bir hüviyet taşır. Daima canlı ve gündemdedir Bütün insanlığa hitap eder. Hz. Peygamberin en büyük mucizesidir.
KİTAB-I MUKADDES:Hıristiyanların mukaddes bilip inandıkları Ahd-i atîk (Eski ahd) ve Ahd-i cedîd (Yeni ahd) kısımlarından meydana gelen kitab. İncîl.
KONFÜÇYÜSCÜLÜK:Konfücyüs`e nisbet edilen dini, ahlaki, sosyal, politik, ekonomik konularla ilgili inanc ve uygulamalarin bütünü.
MANASTIR:Hiristiyanlikta yaygin olarak bulunan rahip ve rahibelerin dünyadan el etek cekerek yasayip dini egitimlerini yaptiklari yer.
MANİHEİZM:3.yüzyilda Mani tarafindan eski Iran`da kurulan ve günümüzde
MARKOS İNCİLİ:Hz.Isa`nin dünyadan ayrilisindan yirmiüc yil sonra Markos tarafindan Yunanca olarak yazilmis incil.
MATTA İNCİLİ:Hz.Isa`nin on iki ögrencilerinden biri olan Matta tarafindan,Hz.Isa`nin dünyadan ayrilisindan dört yil sonra Ibranice yazilmis olan incil. Bu incil Hiristiyanlarin elinde en eski Incillerin en eskisidir.
MECUSİLİK:Atese tapanlara verilen ad.Islami kayanaklarda zerdüstlige verilen ad.Zerdüstiligin eski Iran inanc ve gelenekleriyle karismasindan olusan din.
MİŞNÂ:Yahûdîlerin Tevrât’tan sonra mukaddes kabûl ettikleri Talmûd kitâbının iki kısımdan biri. Tevratın hükümlerini açıklayan şifahi beyanların yazıya geçirilmiş şeklidir.
MİSYONERLİK:Evrensel dinler ve özellikle Hiristiyanlik baglaminda dinin yayilmasi amaciyla yapilan sistematik faaliyetler.
MOONCULUK:Dogu din ve felsefelerine uyarlamasi sonucunda ortaya cikan mesihi din akimi.
MİLEL VE NİHAL:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.
MOONCULUK:Dogu din ve felsefelerine uyarlamasi sonucunda ortaya cikan mesihi din akimi.
RUHBANLIK:Insanlardan uzaklasip riyazata cekilerek dünya zevklerini terketmek ve kendini asiri bir sekilde ibadete vermek demektir.Ruhbanligi Hiristiyanlar ihdas etmislerdir.Zamanla , bir yasayis bicimi olarak, Hiristiyanligin bünyesinde yerlesen bu uygulamaya“ruhbanlik“, uygulayanlara da“ruhban“ adi verilir
SAMİRİ :Kendilerini Firavun’un zulmünden kurtarıp Mısır’dan çıkaran peygamberleri Hz. Musa’dan, tapınmak için put isteyen İsrailoğullarına, Hz. Musa Allah’tan emir almaya gidip kendilerinden ayrıldığı bir sırada, fırsattan istifade ile istedikleri putu altından buzağı şeklinde yapan; bilgisiyle onun böğürmesini sağlayan ve yaptığı bu buzağının İsrailoğullarının ve Musa’nın gerçek ilahı olduğunu, Musa’nın da zaten bunu aramaya gittiği yalanını söyleyerek oradakilerin çoğunluğunun tapınmasını sağlayan; Musa’nın dönüşünden sonra ise hatalarını anlayan İsrailoğullarının kendisini yalnız bıraktığı, Musa a.s tarafından lanetlenip kovulan, ölünceye kadar da yalnız yaşamak zorunda bırakılan put yapımcısı.
SAMSKARA:Hinduizm`de günlük ibadetlerin disinda dogum, evlenme ve ölüm gibi insan hayatinin gecis dönemlerinde gerceklestirilen dinsel törenlere samskara denir.
SİHİZM:M.S.15 yüzyilda Hindistanda cikti.Kurucusu Nanak,lakabi Guru,mensuplarina nisbetle dinin adinin kaynagi(Sih: Tilmiz, Sakird), dinin tipi monotesit,hususi yolu;Guru`yu takip etme ve Tanri adini zikretme, kutsal kitabi Adi- Granth , mensuplarini sayisi 9 milyon, dünya nüfusuna göre yüzdesi 0.2,yayildigi ve mensuplarinin bulundugu yerler;Hindistan-Pencap vdy.Sihizm kelimesi, Sih kelimesinden türemistir.Sih ise talebe manasina gelen Sanskrit kökünden türemistir.Sihizm, Sih dini olarak da anilir.Bu dine Sih de denir.Sihizm düsüncesi Bakti hareketi(Hinduizm) ve Sufizm(Islam) ile bazi ortak noktalara sahiptir.Sihler, Kuzeybati Hindistan`in Pencap bölgesinde yasamaktadirlar.Ayrica kücük guruplar halinde Ingiltere, Kanada , ABD, Malezya ve dogu Afrika`da bulunmaktadir.Bes mezhebe ayrilmistir.Mezhepleri;Orsi, hendali, artenas, namdari, akali.
Hindistanda sürmekte olan Sihlerin, Hindulastirilmasi kampanyalarinda 1941-1951 yillari arasinda yaklasik 200 bin Sih Hindu olmustur.Özellikle Hindu ve müslümanlar arasina sik sik patlak veren din catismlarinda bircok insan hayatini kaybetmistir.Bu catismalar 1984 yilinda Hindistan basbakani I.Gandi`nin bir Sih sonucu öldürülmesi sonucunu doruracak kadar siddetlenmistir.
SİNOPTİK İNCİLLER: Matta, Markos ve Luka İncilleri, birbirlerine çok benzediğinden ve aynı terimlerle yazıldıklarından sinoptikler denilir. Yuhanna İncili ise, hem konuları ve hem üslûbu/anlatım biçimi yönüyle diğerlerinden ayrılır. Örneğin, sinoptik İncillerde Hz. İsa’nın, dini bir yıl süreyle tebliğ ettiği anlatılırken; Yuhanna İncilinde bu süre üç yıldır. İlk üç İncilde gösterilen dâvet ve tebliğ yerleri ile Yuhanna’da gösterilen yerler de birbirinden çok farklıdır. Bununla beraber sinoptik İncillerin arasında da çok önemli oranda ve büyük sayıda farklılıklar ve çelişkiler vardır.
SÜRYÂNÎLER:Hıristiyanlıktaki katolik mezhebine bağlı olan ve süryânî dili ile konuşan bir hıristiyan topluluğu. Süryânîler, katolik kısmından Yâkûbiye fırkasındandırlar. Monafisiyye (Hazret-i Îsâ’da ilâhî ve insânî özelliklerin birleşerek tek tabîat olduğunu savunanların) inancında olup, Îsâ aleyhisselâma tanrıdır derler. Urfa patriği olan Yâkûb-i Berdeî taraf ından kuruldu. Antakya patriği Mihâil-i Süryânî tarafından yayıldı. Sûriye’deki hıristiyanların bir kısmı süryânî bir kısmı da Marunîdir.
TAOİZM: Taoizm, M.Ö. 6 yüzyilda Cin`de cikti.Kurucusu Li-Poh-Yang, kurucusunu lakabi Lao-Tzu veya Lao -Tse(Eski üstad-Yasli bilgin) dinin adinin kaynagi teml doktrinine nisbetle Tao, dinin tipi Monist, huzur yolu ic huzura kavusma ve Tao ile yakin temas, , kutsal kitabi Tao-te-king(Tao ve Fazilet), kitap iki bölüm 5000 kelime ve 81 bahisten olusmaktadir. mensuplarinin sayisi 70 milyon, dünya nüfusuna göre yüzdesi 1.5 , yayildigi ve mensuplarinin bulundugu yer Cin`dir. Cin`in en eski dinlerinden biri olan Taoizm,Sintoizm ve Kanfücyanizm`e reaksiyondan dogmustur.Taoizm`in kendine göre büyücüleri, rahipleri, rahibelerive kendisine has ayinleri vardir.Ilkbaharda ates yakilir.Taoist rahipler yari ciplak durumda, atese pirinc ve tuz atip yalinayak kosarak üzerinden gecerler.Taoizm`e göre insan raks ve sarhoslukla vecde ulasabilir.Hayatini tehlikesiz bir sekilde yasamak ve sürdürmek isteyen insan iyi bir yemek rejimi olusturarak asiriktan kacinmalidir.Taoizm`in temeli mistik panteizmdir. Taoizm günümüzde Cin, Japonya, Kuzey Kore ve Güney Kore`de yaygin bir din olmasina karsin taraftarlarinin bir cogu G.Kore`de yasamaktadir.
TESLİS(EKÂNİM-İ SELÂSE ):Uknum kelimesinin çoğulu olup, sözlükte “asıl, esas ve temel” anlamına gelmektedir. Dînî ıstılahta ise, Hristiyanlarca Allah anlayışının teşekkül ettiği üç sıfatın birbiriyle olan ilişkisini sağlayan baba, oğul ve Ruhu’l-Kudüs demektir.
YAHOVA ŞÂHİDLERİ:Amerika Birleşik Devletleri’nde Ch. Şarl Russel tarafından 1872′de kurulan, 1931 senesinden sonra kendilerini bu adla tanıtmaya çalışan mezheb ve misyoner teşkîlâtına verilen ad. Yehova şâhidleri, Tevrât’ın, Yehova adını verdikleri tanrının kelâmı olduğunu, kendilerinin hazret-i Âdem’in oğlu olan Hâbil’den, hazret-i Îsâ’ya kadar süregelen uzun devredeki şâhidlerin son temsilcileri olduklarını, Îsâ krallığının 144.000 uyruklu yeni bir dünyâ olacağını ileri sürerler. Propagandalarını çeşitli yazılar, broşürler ve sloganlarla yaparlar. Asker olmayı ve bayrağı selâmlamayı reddederler. Bunların hahamları yoktur. Gezici vâizleri vardır. Toplanma yerleri New York’tadır. İstatistiklere göre özellikle anglosakson olmak üzere sayıları 900.000′e varmaktadır. Mezheb 1945′ten beri Batı Avrupa’da yayılmıştır. (Yeni Rehber Ansiklopedisi) Yehova şâhidleri tatlı, okşayıcı dillerle müslüman yavrularını aldatmaya çalışıyorlar. Telefon rehberlerinden aldıkları adreslere, broşürler, risâleler gönderiyorlar. Şık, süslü giyinmiş güzel kızlar kapı kapı dolaşarak evlere bu risâlelerden bırakıy orlar. Çok şükür ki müslümanlar bu yaldızlı, hîleli yalanlara aldanmıyorlar. Çünkü müslümanlar onların zannettikleri gibi câhil insanlar değildir.
YAHUDİLİK VE MUSEVİLİK:Musevîlik, kurucusu Musa’ya izafetle bu adı almıştır. Yahudi, İbrani, ve İsrail terimleriyle de Musevîlik kastedilir. Yahudiliğin sembolleri arasında en önemli yeri Yedi Kollu Şamdan ile Altı Köşeli Yıldız işgal eder. Hıristiyanlık öncesi dönemde başlıca üç mezhep vardır 1-Ferisiler, 2-Sadukiler, 3- Esseniler. İslâm’dan sonraki Yahudi mezhepleri de üçtür: 1- İshakiyye, 2- Yudganiyye, 3- Karaim. Halen yaşamakta olan Yahudi mezhepleri şunlardır: 1- Muhafazakâr Yahudiler,2- Ortadoks Yahudiler ,3- Reformist Yahudiler. 4-Yeniden Yapılanmacılar. Mukaddes Kitapları: Yahudilerin mukaddes kitapları iki ana başlık altında incelenebilir: 1- Tanah, 2-Talmud,
Hristiyanların Eski Ahit adını verdikleri Tanah da üç bölümden oluşur:
1-Tora, (Tevrat) 2- Neviim, 3- Ketuvim. Çoğu zaman Yahudilerin mukaddes kitabının tamamı “Tora” kelimesiyle ifade edilir. İbranice bir kelime olan Tora, Arapça Tevrat’ın karşılığıdır.
Tevrat “Kanun, şeriat, emir, ders, önder” vb. manalara gelir. Beş bölümden oluşan Tevrat, Allah’ın 7704 kelimeyle Musa’ya verdiği dinî esasları ihtiva eden kitap olarak kabul edilir. Tevrat metninin orjinal dili İbrancadırEski Ahit yanında hahamların nesilden nesile naklettikleri rivayetler mecmuasına Talmud denir. M.S. 150 yıllarında Yudas adında bir haham, kendilerine kadar rivayetle gelen haberlerin, kaybolmasından korkarak onları Mişna’da toplamıştır. “Tekrar edilen şeriat” anlamına gelen Mişna, Tevrat’ın tekrarı, şeriatın izahı ve tefsiri sayılır Mişna’nın anlaşılmasını kolaylaştırmak üzere O’na Yahudi alimlerince haşeyeler ve şerhler yazılmıştır Bunlara Gemara denir. İşte Talmud (1) da Mişna ve Gemara adı verilen eserlerin toplamından teşekkül etmiştir. Kabala, İbranca “gelenek görenek” anlamına gelir. Yahudilerin harfçilik ve sayıcılıkla karışık tasavvufî kâinat öğretisidir. Daha açık bir ifade ile Kabala, Kutsal Kitap metinleri ile sözlü gelenekler üzerine yapılan her tür yorumların genel bir adıdır. Zannedildiği gibi bir kitap veya kitaplar toplamı olmayan Kabala’yı “Kâinatın görünür kargaşasını açıklamaya ve zıtlıklarını kolay anlaşılır bir kalıp haline getirmeğe uğraşan bir doktrin” diye tanımlamak mümkündür.
Günümüzde Musevilik;Tüm dünyada sayıları 22.000.000 olmasına rağmen Yahudiler; bir çok ülkede oluşturdukları güçlü lobileri ile dünya ülkelerinin yönetimlerinde ve dünya ekonomisinde büyük söz sahibidirler. 1948’ e kadar dünyada dağınık olarak yaşayan Yahudiler Filistin’de İsrail Devleti’nin kurulmasıyla kendilerine ait bir devlete aynı zamanda bir toplanma merkezine sahip olmuşlardır. 1933 – 1945 yıllarında Alman Nazileri tarafından soykırıma uğrayan Museviler, bugün Filistinlilere karşı soykırım uygulamakla suçlanmaktadırlar. İsrail Devleti’nin Arap ülkeleriyle girdiği savaşlardan doğan sıkıntılar ve günümüzde Filistinlilerin bağımsızlık hareketleri Yahudilerin çözülemeyen sorunlarının başında gelmektedir.
Musevilerin en yoğun yaşadığı ülke İsrail’dir ( Ülke nüfusunun %84’ü ). İsrail’i ikinci sırada A.B.D izlemektedir ( %3,4). Yahudiler bu iki ülkenin dışında Etiyopya, Almanya, Avustralya, Kanada, Brezilya, Meksika başta olmak üzere içlerinde Türkiye’nin de bulunduğu dünya nın bir çok ülkesine dağılmış vaziyette yaşamaktadırlar. almud, Kudüs Talmudu ve Babil Talmudu olmak üzere ikiye ayrılır.
ZÜNNAR:Hirıstıyan keşişlerin,papazların, nefsi kırma veya perhizle yaşama vasıtalarindan olmak üzere çıplak bedene kuşandıkları uçları sarkık ipten örme, kaba ve sert kusak.İslam dininde Peygamberimiz(sas) zünnar bağlamayı münafıklık alameti olarak saymıştır ve küfürdür.
DİNLER TARİHİ NOTLARI
KUTSAL KABİR: Kudüs’te bulunan Hz. İsa’ya ait olduğuna inanılan mezar. Kur’an’a göre, Hz. İsa’nın çarmıha gerilmediği ve öldürülmediği (4/Nisâ, 157) için bu mezar kesinlikle Hz. İsa’ya ait olamaz.
NOEL: Noel, hıristiyanların Hz. İsa’nın doğduğu geceyi kutlamak için yaptıkları bayramdır.
NOEL BABA:Hıristiyanların noel gecesi hediye getirdiğine inandıkları, inanmasalar da çocuklarını kandırdıkları mitolojik ve hayâlî kişidir.
ORTODOKS:Hıristiyanlığın üç büyük mezhebinden biri. Öteki iki mezhep katoliklik ve protestanlıktır.
PAPA:Katolik kilisesinin en büyük ruhanî reisi, Roma piskoposu.
PAPALIK: Papa yönetimi, papanın başında bulunduğu devlet, İtalya topraklarında bulunmasına rağmen, ayrı devlet kabul edilen dünyanın en küçük devleti Vatikan, papa tarafından yönetilen teokratik bir papalıktır.
PAPAZ: Hıristiyan ruhanî reisi, din adamı, râhip, keşiş.
PASKALYA: Hıristiyanların Hz. İsa’nın dirildiğine inandıkları gün yaptıkları bayram.
PETRUS:Hz. İsa’nın baş havârisidir.
RAHİP:Hıristiyan din adamı. Kadın din adamlarına da râhibe denir. Papaz deyimiyle eş anlamda kullanılan bu deyim, genel olarak İslâm dışındaki diğer din adamları için de kullanılmıştır. Ama daha çok manastırda oturan hıristiyan din adamlarına râhip, oralarda yaşayan keşiş kadınlara da râhibe denilir.
RUHU’L-KUDÜS:Hz. İsa’ya üflenen ilâhî ruh.
SİNOPTİK İNCİLLER:Matta, Markos ve Luka İncilleri, birbirlerine çok benzediğinden ve aynı terimlerle yazıldıklarından sinoptikler denilir.
SÜRYANİ:Suriye ve Türkiye’nin güney doğusunda yaşayan Sâmi ırktan bir hıristiyan topluluğu.
TESLİS:Arapça üç demek olan selâse kelimesinden türetilmiştir. . Üç tanrılık gücün tek tanrıda birleşmesi demek olan teslis, baba (tanrı) – oğlu (İsa) – rûhu’l kudüs’ü hıristiyanlar, tanrının üç ayrı görünümü sayarlar ve üçlükte tekliğe inanırlar; yani Tanrı hem tektir, hem de üç. Bu yüzden hıristiyanlara ehl-i teslis de denir.
UKNUM-AKANİM:Uknum, Arapça unsur, esas, temel demektir. Akanim de onun çoğuludur. Akanim-i selâse: üç uknum, yani teslisin üç temel unsuru demektir ki, bunlar baba-oğul-ruhu’l kudüstür.
VAFTİZ: Hıristiyanların küçük çocuklara ve dinlerine girenlere uyguladıkları suya sokma veya su serpme töreni demektir. Hıristiyanlara göre, doğuştan, babası Âdem’in suçuna ortak olarak dünyaya gelen insan, ancak kutsal kabul edilen kilisedeki su ile yıkanarak günahlarından arınabilir.
YAHUDA:Hz. İsa’yı yakalatan havâri. İsa’nın on iki havârisinden biridir. İskaryot da denilir. Otuz gümüş dinar karşılığında İsa’yı ihbar ederek yakalattırmıştır. YUHANNA: Yeni Ahidi oluşturan dört İncil’den biri ve bu İncil’in yazarının adıdır.
-Âyin: Dinî merâsim, ibâdet. Âyin, Farsça bir kelime olup, aslında âdet, gelenek, usûl ve kanun demektir. Dilimizde hıristiyanların dinî tören ve ibadetlerine denilir. Âyini-i rûhânî: Hıristiyanlarda dinî tören demektir
Bible: (Baybıl okunur) Yunanca kitaplar anlamındaki biblia kelimesinden gelir. Tevrat, İnciller ve diğer kutsal kitaplardan meydana gelen Kitab-ı Mukaddese denilir.
Cizvitlik:Tutucu ve sofu hıristiyan tarikatı. 16. y.y.da Fransa’da kurulmuştur. İsa derneği adıyla da anılır. Hz. İsa’nın saf düşüncesine dönüş anlayışı içinde yoksulluk, bekâret ve itaat ilkelerinden yola çıkmıştır. Özellikle dinden saptıklarını iddia ettikleriyle savaşları ve siyasal etkileriyle öne çıkar. Avrupanın hemen bütün soylularının, kralların ve prenslerin din ve törelerinin öğretmenleri cizvitlerdi. Cizvitler, aşırı disiplin ve bir üste körü körüne itaat ve bağlılıklarıyla meşhurdur. Fransa’da 1789’dan sonra yeniden ve gizlice örgütlenmeye çalışmışlardır. İtikat konusunda farklı bir teslis anlayışı savunurlar. Hıristiyanlığın çoğu mezheplerindeki teslis anlayışı; baba, oğul ve ruhu’l kudüsten meydana gelen üçlü tanrı anlayışıdır. Cizvit teslisinde ise; İsa, Meryem ve İsa’nın babası(!) Yusuf’tan oluşan üçlü tanrı inancı vardır. Communion Âyini: (Komünyo vermek-almak) Hz. İsa’nın eti ve kanı. Ekmek ve şarapla
yapılan âyin. Ekmek ve şarap, hıristiyanlara göre Hz. İsa’nın etini ve kanını simgeler. Her katoliğin yedi yaşına kadar communio alması zorunludur. Uygulama olarak, yapılan bir âyinde ‘hestia’ adı verilen bir parça mayasız ekmek, kutsal kabul edilen şaraba batırılarak verilir; buna communio vermek; bu törene de communio âyini denilir. Komünyo alan, tanrının bağışını kazanmış sayılır. Hz. İsa, kendisinin öleceğini haber verdiğine inanılan, son akşam yemeğine, Latince akşam yemeği anlamına gelen ‘cena’ denilir. Gerçekte bu yemek, bir yahudi geleneğiydi ve her yıl Mısır’dan ayrıldıklarında yenen son yemeğin hâtırasını anmak için kutlanıyordu. Hz.
İsa’nın da bu geleneğe uyarak, son gece, havârileriyle birlikte bu kutlama yemeğini yediğine ve bu yemekte, kendisinin öleceğini haber vererek ‘eukharistia’ adı verilen dinî âyin emrettiğine inanılır. İncillerdeki ifadeye göre, Hz. İsa, havârilerine dağıttığı ekmeğe, “bu benim vücudumdur” ve dağıttığı şaraba, “bu benim kanımdır” demiştir. Hıristiyanlar, her yıl, ‘kutsal perşembe’ adını verdikleri ‘cena’yı kutlarlar.
Ekanim-i Selâse: Arapça olan bu deyim, üç uknum, üç esas anlamına gelir. Tanrıyı hem üç, hem bir sayan teslis anlayışı. Tahrif edilmiş Pavlus hıristiyanlığının temel ilkesi olan bu inanç, tanrı kavramını baba, oğul ve kutsal ruh olarak bir üçlükte teklik anlayışı olarak kabul ederler. Bu anlayışa Fransızca trinite, Arapça teslis adı verilir. Üçleme anlamına gelen bu deyim, hıristiyanlığın temel inancı olan baba, oğul ve ruhu’l kudüsten meydana gelir. Bu anlayışa göre, İslâm’a ve Hz. İsa’nın tebliğ ettiğine ve hatta bugünkü Kitab-ı Mukaddes’in nice ifadesine göre tek olan Allah’la birlikte, tahrif edilen hıristiyanlıkta kutsal ruh ve oğul diye anılan Hz. İsa’nın da tanrı olduğu ileri sürülür.
Haham: Yahûdi din adamı. İbrânice bilgin, bilge anlamındadır. Bu yahûdi din adamlarının başlarına da hahambaşı denir.
Kral Salonu: Yahova şahitlerinin kilise yerine oluşturdukları toplantı ve ibadet salonu.
Kutsal Perşembe:Hıristiyanlar, 13 nisan Perşembe gününü kutsal Perşembe olarak nitelerler. Çünkü Hz. İsa, son akşam yemeğini o gün yemiştir. Ayrıca, her yıl nisan ayının 14. günü akşamı toplanıp topluca yemek yemek, eski bir İbrânî geleneğidir.
Kutsal Cumartesi: Katolik hıristiyanlar, paskalya arefesinde kutsal haftanın son günü olan Cumartesiyi kutsal Cumartesi sayarlar.
Luka: Hıristiyanlarca kabul edilen 4 İncil’den biri ve bu İncil’i yazan kişi. Hıristiyan kaynaklarına göre de havâri olmayan Luka’nın asıl mesleği hekimlikti. Yunan asıllı veya Pavlus’a yardımcı olan yahudi asıllı Antakya’lı bir doktor olduğu rivâyetleri vardır. Aynı zamanda Yeni Ahid’deki kitaplardan biri olan Rasüllerin İşleri kitabının yazarı olarak da bilinmektedir. Luka İncili’nin aslı, büyük bir ihtimalle İbrânice veya bazılarına göre Latincedir. Eldeki en eski nüsha ise Yunanca tercümesidir. Bazı hıristiyanlar aslının da Yunanca yazıldığını söylemektedir. Luka’nın bu İncili Yunanlılar için yazdığı anlaşılmaktadır. Luka İncilinde tarih yanlışlıkları ve maddî hatalar oldukça fazladır.
Manastır: Râhip veya râhibelerin, dünyadan el etek çekip ruhban hayatı içinde birlikte yaşadıkları, ekseriya yerleşme merkezlerinden uzak bina.
Papalık: Papa yönetimi, papanın başında bulunduğu devlet, İtalya topraklarında bulunmasına rağmen, ayrı devlet kabul edilen dünyanın en küçük devleti Vatikan, papa tarafından yönetilen teokratik bir papalıktır. Sinoptik İnciller: Matta, Markos ve Luka İncilleri, birbirlerine çok benzediğinden ve aynı terimlerle yazıldıklarından sinoptikler denilir. Yuhanna İncili ise, hem konuları ve hem üslûbu/anlatım biçimi yönüyle diğerlerinden ayrılır. Örneğin, sinoptik İncillerde Hz. İsa’nın, dini bir yıl süreyle tebliğ ettiği anlatılırken; Yuhanna İncilinde bu süre üç yıldır. İlk üç İncilde gösterilen dâvet ve tebliğ yerleri ile Yuhanna’da gösterilen yerler de birbirinden çok farklıdır. Bununla beraber sinoptik İncillerin arasında da çok önemli oranda ve büyük sayıda farklılıklar ve çelişkiler vardır.
Süryâni: Suriye ve Türkiye’nin güney doğusunda yaşayan Sâmi ırktan bir hıristiyan topluluğu.
Tekfir (Keffâret, Fidye–Redemption):Hıristiyanlığın esaslarından biri de, Tanrı’nın bütün insanların günahlarına keffâret olmak üzere, onların affı için insan şekline girip yaşadıktan sonra ıstırap çekerek ölmesi, yani tekfir/keffâret, fidye inancıdır. Bu inancın, üç temel uzantısı vardır: Hz. İsa’nın tanrılığı, bütün insanlığın günahkâr olduğu ve insanlığın affı için fidye (kurban) anlayışı.
zEHL-İ KİTAP:İslâm literatüründe yahudiler ve hristiyanlar için kullanılan bir tâbir, kitab ehli.
TALMUD:Yahudilerin dînî kanunlarını tefsir eden ve bu kanunlara göre ortaya çıkabilecek yeni problemlerine çözüm getiren en önemli derleme kitap.
İbranca “Lilmod” (Öğrenmek, öğretmek) kökünden alınmış bir kelimedir ve kaideler, esaslar toplamı anlamına gelir. Kelimenin İbranca-Aramca karışımı olduğunu söyleyen dilciler de vardır.
Yahudiler nazarında Kitab-ı Mukaddes’ten sonra en önemli yeri işgal eden Talmud iki kasımdır:
1. Mişna (Daha çok şifahî dînî gelenekleri ihtiva eder),
2. Gemara (bir nevi Mişna’nın tefsiridir).
HAVRA (SİNAGOG):Yahûdilerin ibadet yeri. Dilimize “Havra” diye çevrilen bu kelime, Yunanca’da “Synagogue”, toplantı için kullanılan bir terimdi. Daha sonra İbranice “Keneset ve Bet ha-keneset” kelimelerine uygun olarak toplantının yapıldığı yer için kulanıldı. Tânrı ile buluşma yeri anlamına da gelir. Talmud’da geçen ifadelere göre, “halk evi”, “küçük ma’bed”, “duâ ve ibâdet yeri”, “Sabbat evi” gibi anlamlara da gelir.
HIRİSTIYANLIK:Hz. İsa’nın tebliğ ettiği fakat daha sonraları tahrif edilen din
Nasârâ ve Hıristiyan:Hz. İsa’nın tebliğ ettiği dinin, daha sonra tahrif edilmiş, bozulmuş şekline hıristiyanlık diyoruz. Hıristiyanlık, vahy ve kutsal kitaba dayanan, esas itibariyle İslâm dininin o günkü şekli olan ilâhî kaynaklı bir dindir. Hıristiyan kelimesi Kur’an’da geçmez. Bu anlamda “nasrânî” (3/Âl-i İmrân, 67) kelimesinin çoğulu olan “nasârâ” kelimesi kullanılır.
Absolüsyon: Günah bağışlama demektir. Hıristiyanlıkta günahlarını papazlara açıklayıp itiraf edenlerin papaz tarafından günahlarının bağışlanabileceğine inanılır. Günahları papazlar tarafından affedilenler, böylelikle günahlardan arınmış olurlar. Bu affetme, papazlar tarafından tanrı adına yapılmaktadır.
Ahd-i Atik: Ahd sözleşme; Ahd-i Atîk, eski sözleşme demektir. Kitab-ı Mukaddes’in ilk bölümü olan, hem yahudilerce ve hem de hıristiyanlarca kutsal kabul edilen kitaplara bu ad verilir. Toplam 39 kitaptan meydana gelir. Üç bölümdür. Birinci bölüm, beş kitaptır. Tekvin, Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye adlı bu beş kitap Tevrat adını alır, Yahudilerin asıl kutsal kitabı olan bu bölüme Musa’nın beş kitabı da denir. İkinci bölüm, peygamberler adını taşır ve Hz. Musa’dan sonra gelen yahudi peygamberlerinin kitaplarını kapsar. Üçüncü bölüm, Ketubim adıyla anılır ve Dâvud’un mezmurları/şiirleri, Süleyman’ın meselleri/özdeyişleri, Eyyub’un öyküsü gibi metinlerden meydana gelmiştir.
Ahd-i Cedid: Hıristiyanların kutsal kitaplarına denilir. Yahudilerce sapıklık sayılan ve hıristiyanlarca benimsenen bu inanca göre yahudiler eski ahidle Tanrı’ya verdikleri sözü tutmamışlar ve vatanlarından sürülmekle cezalandırılmışlardır. Sonra Tanrı onlara acımış ve Ahd-i Cedîd’le yeni bir anlaşma önermiştir. Bu yeni sözleşmeye uyarlarsa arz-ı mev’ut (Filistin) onlara tekrar verilecektir. Yeni sözleşme anlamındaki Ahd-i Cedîd, Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleriyle, Rasüllerin İşleri adlarını taşıyan ve değişik yerlere yazılan mektuplardan meydana gelmiştir. Toplam 27 kitaptır.
Apokryphos İnciller: Varlığı kabul edilen gizli ve kilise tarafından sahte kabul edilen İncillere apokrif İncil denilir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncillerinin dışındaki tüm İnciller apokrif sayılır. Hıristiyanlar, özellikle III. y.y.da gizli bazı İncillerin varlığına inanırlar. Meselâ, 1886 yılında eski bir Mısır mezarında bu gizli İncillerden biri sayılan Petrus İncili’nin bir parçası bulunmuştur. Apokrif İncil sayılan en önemli İncil Barnaba(s) İncilidir.
Aslî Günah: Pavlus tarafından hıristiyanlığa sokulmuş, insanın temiz fıtratını, Hz. Âdem’in Kur’an’da affedildiği belirtilen şahsî ve küçük hatasını tüm insanlara bulaştıran ve Hz. İsa’nın ülûhiyetine ve vaftiz törenine mesnet yapılan bâtıl anlayış. İlk günah da denilen aslî günah anlayışına göre, ilk günah, Hz. Âdem’in suçuyla başlamış ve bütün soyuna bulaşmıştır. Her doğan insan, babası Adem’in günahının mirasından dolayı günahkâr olarak doğar. Tanrı, kendi niteliğine sahip olan oğlu İsa’yı insanları bu suçtan, yani aslî günahtan kurtarmak için yeryüzüne göndermiştir. Kıyamet gününde de insanları diriltmek ve ilâhî bağışa kavuşturmak için yeryüzüne yeniden inecektir, ruh da bu yüzden ölümsüzdür. Yine insanın aslî günahından arınması için insanın kutsal kabul edilen suyla yıkanma zorunluğu vardır ki buna vaftiz denilir.
Haham: Yahûdi din adamı. İbrânice bilgin, bilge anlamındadır. Bu yahûdi din adamlarının başlarına da hahambaşı denir.
Havârî: Havâri kelimesi Kur’an’da geçer. İncillerde, bunun yerine daha çok şâkirt (öğrenci) kelimesi kullanılır. Havârî, yardımcı demektir. Arapçaya Habeşçeden geçmiş olup aslı “havâryâ”dır; “yardımcı” anlamına gelmektedir. Hz. İsa’nın tebliğ ettiği dine ve onun peygamberliğine iman eden, müslümanlardan olan (3/Âl-i İmrân, 52) ve Hz. İsa’nın tebliğ ettiği fikirleri yaymayı üstüne alan on iki kişiden her birine havâri denir.
İkon: Kiliselerde bulunan dinî tasvir, yani resim ve heykeller. Özellikle ortodoks kiliselerinde bulunur. Hıristiyanlar, ikon(a)lara tapmadıklarını, sadece onlara saygı duyduklarını söylerler.
İncil(ler): Kur’ân-ı Kerim, Hz. İsa’ya vahyedilen İncil’den bahseder. Bu İncil, bir tek İncil’dir. Bugünkü İnciller de, Hz. İsa’ya vahyedilen/vaz’edilen İncil’den birçok yerde bahseder. Buna rağmen elde mevcut hiçbir İncil için, hıristiyanlar tarafından bile “bu İsa’nın İncilidir” denilemez ve ona atfedilmez; “Matta’ya Göre İncil, Markos’a göre İncil…” denilir. Kilise tarafından birbirinden hayli farklı ve birbiriyle nice çelişkileri olan dört farklı İncil yasal İncil sayılmıştır. Arapça “Enâcil-i erbaa” denen bu dört İncil, Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleridir. Asıl yazıldıkları nüshaları elde bulunmayan bu dört İncil’in tümü, Hz. İsa’dan çok sonra yazılmıştır. En eski nüsha olarak yazıldıkları İbrânice ve Latinceden Yunancaya ve çok zaman sonraki tercümeleri vardır. Bu dört İncil, kendisi de o zamanlar hıristiyanlığı kabul etmemiş olan putperest imparator Konstantin tarafından 325 yılında topladığı İznik konsilinde yüzlerce İncil yazması arasından 2048 kişilik üyenin sadece 318’inin kararı ve imparatorun tercih ve yönlendirmesiyle seçilmiş, özellikle tevhid içerikli İnciller başta olmak üzere diğer tüm İnciller sahte kabul edilerek yakılmış ve yaktırılmıştır.
Kardinal: Yüksek rütbeli katolik râhibi.
Karnaval: Kötü ruhları kaçırmak için korkunç maskeler takma töreni. Hıristiyanların büyük perhizinden önce yapıldığı için, İtalyanca et kaldırmak anlamına gelen carnelevare kelimesinden türetilmiştir. Kaynağı hıristiyanlıktan çok öncedir. Güneş ışınlarının bir süre gökte hapsedildikten sonra yeniden özgür bırakıldıkları inancıyla ilgilidir. Karnavalda kullanılan hayvan maskeleri, aynı zamanda, hayvanlara tapanlardan hıristiyanlığa geçmiş bir putperest geleneğidir.
Katedral: Bir şehrin büyük kilisesi, piskoposluk kilisesi.
Katolik: Roma kilisesi, katolik mezhebinden olan hıristiyan demektir. Katoliklik, Roma kilisesine bağlı hıristiyan mezhebine denilir.
Keşiş: Dünyayla ilişkisini kesip manastırda yaşayan hıristiyan din adamı. Keşişler evlenmezler, dünyadan el etek çekip bir inziva hayatı sürdürdüklerinden ötürü münzevîdirler. İlk keşişler, Mısır’da azizliğe/ermişliğe ulaşmak için çöle çekilir, bir çeşit çileci hayatı sürerlerdi. Manastırlar, bu bireysel çile çekmeyi bir disipline sokmak amacıyla kurulmuştur. Hıristiyanlıkta çilecilik, Hz. Âdem’in suçundan ötürü soyaçekim yoluyla aşağılanmış insanın kendini cezalan-dırmasını dile getirir.
Kilise: Yunanca topluluk anlamına gelen ekklesia deyiminden türetilmiştir. Hıristiyan mâbedi/ibâdethanesine, hıristiyanların ibâdet ettiği binaya kilise denilir. Ayrıca, hıristiyan mezhebi için kullanılır: Katolik kilisesi, ortodoks kilisesi şeklinde. Kilise, ilkin hıristiyan toplulukları anlamında kullanılmıştı. İlk hıristiyanların bugünkü anlamda kilise binaları yoktu. İlk dönem hıristiyanlığında kilise yapısı olmadığı gibi, din adamları statüsü ve ruhban sınıfı da yoktu. İkinci y.y. dan sonra kiliseler görülmeye başlamıştır. İlk kiliselerin din adamları, kilisenin bakımı ve temizliğiyle görevli kilise hizmetçileriydi. Sonradan büyük statü kazanan din adamlarına, piskopos denilmeye başlandı ve bunlar kilisenin başına geçtiler. Birçok kilisenin piskoposları birleşince evrensel kilise kurulmuş oldu ve bunun başına geçen piskopos papa adını aldı. Katolik kavramı da evrensel kilise anlamındadır.
Kitab-ı Mukaddes: Ahd-i Atîk ve Ahd-i Cedîd’den meydana gelen kitapların bütününe denir. Kitab-ı Mukaddes, tahrif edilmiş şekilleriyle Tevrat, Zebur ve İnciller yanında, bazı peygamberlere atfedilen kitaplar, Pavlus’un 15 ayrı mektup ve kitabından oluşmuş kitaplar kolleksiyonudur.
Konsil: Hıristiyan ruhanîler ve râhipler meclisi. Özellikle katolik kilisesi dogmaları ve kilise disiplinini düzenleyen kurallar 2. y.y. dan itibaren toplanmaya başlanan bu konsillerce tespit edilmiştir. 1869 yılına kadar değişik aralıklarla toplanan konsillerin sayısı yirmidir. Hıristiyanların temel inançları bu konsillerde kararlaştırılmıştır. 325 yılında toplanan İznik konsili, Pavlus’un görüşünün temeli olan İsa’nın tanrılığını kabul etti. Bu görüşe muhâlif olan İncilleri ve başka kitapları nerede olursa olsun toplatıp yakmayı kararlaştırdı. Bu kararın alınmasında henüz hıristiyanlığı kabul etmemiş olan putperest kral Konstantin’in büyük etkisi oldu; bu kararla hıristiyanlığı putperestliğe yaklaştırmış oldu. Yine, bu konsilde alınan kararların aksini savunanları konsil, lânetlemekte ve aforoz etmektedir. 2048 Din adamının katıldığı bu konsilde bu kararı alan din adamlarının sayısı sadece 318 idi. 1720 farklı görüşün iddiaları geçersiz kabul edildi. Daha sonra İnciller de konsil tarafından değerlendirildi; Önemli bir kısmı teslisi değil de tevhidi savunan yüzlerce İncil’in içinden 4 İncil (Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri) resmen kabul edilen İnciller oldu. Bunun dışındaki kitaplar için, nerede olursa olsun toplattırılıp yatırıldı.
Manastır: Râhip veya râhibelerin, dünyadan el etek çekip ruhban hayatı içinde birlikte yaşadıkları, ekseriya yerleşme merkezlerinden uzak bina.
-Tarihi Edyan yazarları ; Ahmet Mithat Efendi Mahmud Esad b. Emin seydişehri Es’ad Şemsettin Günaltay’dır.
-Dinler Tarihi yazarları ; H. Ömer Budda Ömer Rıza Doğrul Annamarie Schimmel Mehmet Toplamacıoğlu Ahmet Karaman Ekrem Sarıkçıoğlu Günay Tümer Şaban Kuzgun Mehmet Aydın ‘dır.
-Osmanlı devletinin son zamanlarındaTarhi Edyan adı altında bazı kitaplar yayınlanmış ve Dinler Tarihi eğitim kurumlarında ders olarak okutulmuştur.
-İslam inancına zaman içerisinde diğer din ve kültürlerden taşınan hurafelere İsrailiyat adı verilir.
- -Dinin kaynağını bilimsel metodlarla Tanrısal ilk vahye dayandırmaya çalışan filolog Max Müller’dir.
-Belli bir kurucusu inanç sistemi kutsal kitabı olmayan ve belli bir kabileye ait olan ve yayılma özelliği olmayan dinlere Geleneksel Dinler adı verilir.
-Kur’an da Mecusilik adıyla anılankurucusu Zerdüşt Tanrısı ise Ahura Mazdah olan din Zerdüştilik’tir.
-Temel prensibi tabiattaki düzeni takip etmek olan ve bu şekilde huzura kavuşulacağını savunan mensuplarının çoğunun Çin’de yaşadığı din Taoizm ‘ dir.
-Adını kurucusu Konfiçyüs’ten alan ve Ahlaki öğretilerin ön planda olduğu din Konfiçyüsçülük’tür.
-Canlılara zarar vermemeyi büyük ahlaki vazife edinen Tanrı yerine Tirthankara denilen kutsal varlıklara tapınan ve alemin ebediliğine inanan din Caynizm ‘ dir.
-Günümüzde yaşayan dinlerin nüfus bakımından en yaygın olanı Hıristiyanlık ‘ tır.
-Dinin başlangıcının Totemizm olduğunu savunan bilim adamı E. Durkheim ‘ dir.
-Dinin başlangıcının Büyü olduğunu savunan bilim adamı J. G. Frazer ‘ dir.
-Dinin başlangıcının Animizm olduğunu savunan bilim adamı E .B. Taylor ‘ dur.
-Dinin tanımlanmasına sosyolojik açıdan yaklaşan ve sosyolojik bir din tanımı yapan bilimcisi E. Durkheim ‘ dir.
-Yahudilerin atası Hz. İbrahim’e (eberin atası ) anlamına gelen İbrani konuştuğu dile ise İbranice denmiştir.
-Yahudiler Hıristiyan topraklarında İsraeli İsraelite Müslüman topraklarında ise Musevi adını kullanmışlardır.
-Babil sürgünü dönüşü Asurluklar tarafından topraklarına yerleştirilip Yahudiliği kabul etmiş Samiriler’den kendilerini ayırmak için Yahuda Halkı adını alan Yahudiler bundan sonra Yahudi olarak anılmaya başlanmıştır
-Kur’an’da Hz İsa’ dan öncekiYahudilere kasteden İsrailoğulları daha sonraki Yahudileri kasteden Yahudi ismi kullanılmıştır.
-Kral Süleyman’ın inşa ettiği mabed Bet Hamiktaş (Kutsal Ev ) İslam tarihindeki adı ile Mescid_i Aksa ‘ dır.
-Yahudilerin 1.Mabed Dönemi Kral Süleyman’ın Tanrının Hz Musa’ya vadettiği gibi Kudüs’ teki Marah dağında mabed inşa etmesiyle başlamıştır.
-Yahudilerin 2. Mabed Dönemi Pers Kralı Kores’ in Yahudilerin Kudüs’e dönmelerine izin vermesi ve Yahudilerin Ezra önderliğinde mabedi yeniden inşa etmeleriyle başlar.
-Yahudi din adamlarına göre Yahudi olmanın dini ve ırki en önemli şartı Yahudi bir anne-babadan veya Yahudi bir anneden doğmaktır.
-Hz. Musa ya vahyedilen ON EMİR: Başka tanrı edinmeyeceksin Put yapmayacak ve hiçbir şeyin resmini yapıp tapmayacaksın Tanrının adını boş yere ağzına almayacaksın Cumartesi günü daima hatırlayıp onu kutsal bileceksin Babana ve annene hürmet edeceksin Öldürmeyeceksin Zina yapmayacaksın Çalmayacaksın Komşuna yalancı şahitlik yapmayacaksın Komşunun malına ve ırzına göz dikmeyeceksin.
-Hz. Musa Tanrı’nın kendisine vahyettiği ayetleri bir kitap haline getirerek iki levha ile birlikte daha sonra İsrailoğullarının göç yolunda daima yanlarında taşıyacakları Ahit Sandığı (Tabutu’l-Ahd) içine koydu.
-II. Mabedin yıkılması sonucu Tevrat’ın tefsirine ağırlık veren Yahudiler Şam ekolünden sonucunda Mişna Bağdat ekolü sonucundada Kudüs Talmut’u meydana gelmiştir.
-Yahudiliğin kutsal metinleri yazılı ve sözlü bölümlerden oluşmaktadır. Yazılı metinler Türkçe’de Eski Ahid olara bilinir bunlar Tora (Tevrat ) Neviim ( Peygamber) Ketuvim (Kitaplar) bölümlerinden oluşur.
-Hıristiyanlık öncesi Yahudi mezhepleri ; Ferisilik Sadukilik Essenilik ‘ tir.
-Hıristiyanlık sonrası Yahudi mezhepleri ; Rabbani Yahudilik ve Karailik ‘ tir.
-Hz. Musa’ya Tanrı’nın kendisine vahyettiği ON EMİR Tevrat’ın Çıkış ve Tesniye bölümlerindedir.
-Yahudiliğin en temel özelliği onun bir Ahid dini olması Kutsal topraklarv ( Filistin ) Mabed ve Mesihçilik’ tir.
-Yahudilikte pek çok ibadet mabette gerçekleşmesi gerekir. Bu mabed herhangi bir Sinagog ( havra ) değil Kral Süleyman’ın inşa ettiği ve pek çok kez tahribata uğrayan ve bugün sadece Batı Duvarı sağlam kalan Yahudilerin kotel dedikleri ve önünde ağıt yaktıkları Bet Hamiktaş’ tır.
-Yahudiliğin inanç esasları XII: yy da Maimonides tarafından Hırıstiyanlık ve İslamiyet inanç sistemlerinden faydalanarak 13 madde olarak belirlenmiştir.
-Yahudiliğin onüç maddelik inanç esasları arasına Mesihçilik inancını koyan Maimonides’ tir.
-Yahudiler günlük ibadetlerini mabedi temsil ettiğine inandıkları Sinagoglarda yaparlar.
-Sinagoglarda bulunması gereken üç şey : Kutsal dolap Miharap ve Kürsü (Teva ) ‘ dür.
-Günde üç vakit ibadet eden Yahudiler sinagoglara kadınlar başörtülü olarak erkeklerde kipa denilen şapka giyerek girerler ve Siddur denilen dua kitabından bölümler okurlar.Amida denile ayakta yapılan dua ibadetin asıl kısmıdır.
-Yahudiler Hac bayramları olan Şukkot Fısıh ve Şavuot’ ta hacca gitmek zorunda olmalarına rağmen mabedin yıkılmasında dolayı bu ibadetlerini yerine getirememektedirler.
-Yahudiliğin en önemli hususlarından olan evlenme töreninde Haham nezaretinde Ketuba denilen evlilik sözleşmesi imzalayan
Yahudiler Hubba denile evlilik çadırına girerler.
-Günümüzde Yahudi Mezhepleri : Ortadoks Yahudilik Hasidizm Reformist Yahudilik ve Muhafazakar Yahudilik’ tir.
-Ortadoks Yahudiler ; Tevrat’ın ve din bilgini rabbilerin mutlak otoritesini kabul ederler On Emir’ e uymada çok dikkatli davranırlar ve Ferisilikle başlayıp Rabbani Yahudilikle devam eden ana bünyenin günümüzdeki temsilcileridir.
-Hasidizm :Tüm hayatı dine adayan çok çocuk yapıp onlar sıkı bir eğitime tabi tutan herhangi bir işte çalışmayan özel giysilerle dolaşan aşırı Ortadoks Yahudilerdir.
-Reformist Yahudilik : Yahudiliği yalnızca İsrailoğullarına mahsus bir din olarak görürler ve Tevrat’ı Tanrı tarafından indirilmiş bir kitap olarak değil atalarının yaşadığı dini tecrübe olarak görürler.Ayrıca Tevrat’taki yaratılış hikayesi yerine Darwin’in Evrim teorisine inanırlar.
-Muhafazakar Yahudilik : Geleneksel Yahudilik ilkelerine uyarlar ancak uygulamada Ortadoks’lar kadar katı değildirler.
-Samiriler : Hz. Musa ‘yı dinin gerçek takipçisi olarak görürler ve İbadetlerinde Müslümanların ibadet şekline çok yakın olan Rüku ve Secde içeren bölüümler vardır.
-Kur’an’da Hıristiyanlar için Nasrani ve Nasara kelimeleri kullanılmıştır.
-Bugünkü Hıristiyanlığın kurucusu Pavlus sayılır.
-Pavlus’a göre Tanrı ; oğlu İsa’yı insan şeklinde yeryüzüne göndererek Adem’in günahını ortadan kaldırması için onu çarmıhta feda etmiş ve insanlığı kurtarmıştır.
-Piskoposlar ve kilise temsilcilerinin din ve disiplin konuları üzerinde tartışmak için düzenledikleri resmi toplantılara Konsül adı verilir. Hıristiyanlığın şekillenmesi açısında önemli sayılan 4 konsül vardır.bunlar; İznikkonsülü İstanbul konsülü Efes konsülü ve Kadıköy konsülü’ dür.
- 325 Yılında İznik’te toplana konsülde İncillerin sayısı 4 ‘e indirilmiş ve Hıristiyanlığın inanç esasları oluşturulmaya çalışılmıştır.
-381 de toplanan İstanbul konsülünde Kutsal Ruh’un da Tanrılığına karar verilmiş ve böylece Teslis (üçlü Tanrı anlayışı) ‘ in unsurları tamamlanmıştır.
-431 de Efes’ te toplanan konsülünde Meryem’e Tanrı doğuran (Theotokos) ünvanı verilmiş ve Nestoryus afaroz edilmiştir.
-451 de toplanan Kadıköy konsülü karaları sonucunda Monofizit görüşü benimseyen Antakya Süryani Habeş Kıpti ve Ermeni Gregoryan Kiliseleri ortaya çıkmıştır.
-Doğu-Batı ayrılığı sonucunda Latin Roma Kilisesi Katolik yani Evrensel Bizans kilisesi ise (Özebağlı) manasında Ortadoks olarak adlandırıldı.
-Martin Luther’in reform haraketi mevcut dini anlayış ve uygulamaların bir kısmını reddeden Protestanlığı doğurmuştur.
doğu-Batı ayrılığından sonra kendine özgü dini inanç ve uygulamalarını genişleten Katolik kilisesi siyasi alandaki boşluğuda doldurarak her alanda egemen olmuştur.Özellikle din bilim ve düşünce alanında kendini gerçek otorite olarak görmesi bilimsel gelişmelerin önünü tıkayarak din-devlet ve din-bilim çatışmalarına neden oldu.
- II:Vatikan konsülünde ilk defa diğer din mensupları ile ilgili kararlarda alınmış ve onlarla iyi münasebetler kurulması benimsenmiştir.
-II:Vatikan konsülünde ele alınan en önemli konulardan biride Okümenizm’ dir.Okümenizm ; Tüm Hıristiyan Kiliselerinin evrensel birliğini ifade etmektedir.
-Hıristiyanlığın kendine mahsus temel özellikleri ; Asli Günah Kurtuluş Teslis (üçlü tanrı anlayışı) Ahit Mesihçilik ve Misyonerliktir.
-Teslis (üçlü tanrı anlayışı) ‘e göre Tanrı Baba Oğul ve Kutsal Ruhtan oluşan üçlü bir görünümdedir ve bu inanç Hıristiyanlığın inanç esaslarının çıkış noktasıdır.
Hıristiyanlığın inanç esasları Havariler inancı temel alınarak 4. ve 5. yy’ larda konsüllerle belirlenmiştir.
-Hıristiyanlığın kutsal kitabı kitab-ı Mukaddes Tanrının Musa ile yaptığı ahit’e ait kutsal metinler yani Yahudi kutsal metinleriv Eski Ahit ve İsa’dan sonra yazılan Yeni Ahit’teki metinlerin tamamından oluşmaktadır.
-Kaleme alınmış ilk İncil Markos İncili daha sonra ise Mattave Luka İncilleri yazılmıştır.Bu incilleri Yuhanna incili takip etmiştir.
-Hıristiyan kilisesinin ilk örneği İsa’nın ölümünden on gün sonra Kutsal Ruh’un havarilere inmesiyle resmen kurulmuştur.
-M.S 313′ te Hıristiyanlara serbestik tanınması ile Hıristiyanlar ibadet mekanları oluşturmaya ve bunlara kilise denmeye başlayınca kilise ibadet mekanlarının adı olmuştur.
-Hıristiyanlar baharda Hz. İsa’ nın öldükten sonra yeniden dirilişi anısına Paskalya bayramı olarak kutlarlar.
-Tüm Hıristiyanlığın kabul ettiği iki sakrement olan Vaftiz ve Evrastiya yanında kuvvetlendirme evlilik ruhbanlık son yağlama sakrementleride uygulanmaktadır.
-İsa’nın ölmeden önce havarileriyle yediği son akşam yemeği nin anısına yapılan ve Hıristiyan inanç ve ibadetlerin temelini oluşturan ayin Evrastiya’ dır.
-Sihizm:M.S. 6. yüzyılda Hindistan`da kurulmuş, kurucusu Guru Nanak`tır.Sihizm, İslam`ın ve Hinduizm`in bir takım prensiplerini birleştirerek oluşturulan inanç sistemidir.
-Budizm :M.Ö 6. yüzyılda Hindistan`da ortaya Çıkmıştır..
-Teoizm:Çin dinleridir.M.Ö . 6. yüzyılda ortaya çıkmış, kurucusu Lao Tacu.Kutsal kitabı Tao-Te-King.
-Zerdüştlük:M.ö. 6.yüzyılda İran`da ortaya çıkmış, kurucusu, Zerdüşti`dir.Tanrısının adı Ahura Mazdah`tır.Bu dine Mahehizm`de denir.
-Yahudilik:Yahudi dinine mensup İsrail`de 5, Amerika`da 6, toplam nüfusu 25 milyondur.% 90`ni Sefarad (İspanya) diğerleri Askenaz`dir.
-Yahudiler için;İbrani, İsraili,musevi,yahudi isimleri kullanılır.
-Yahudilerin ibadet yerlerine Sinagog denir.
-Museviler Tora adı verilen Tevrat`a inanırlar.Diğer önem verdikleri kitap da Talmud`dur.
-Tevrat`ın bölümleri;Tekvin,çıkış, leviler, sayılar, tesniye, yesum`un kitabı ile 6 bölüm.Musevilerin önemli sembolleri ise; 7 kollu şam`dan, ve 6 köşeli yıldız.Yahudi erkekler, sinagog`larda başlarına örttükleri takke´ye Kipa denir.
-Yahudiler, çocuk doğumdan 8 gün sonra sünnet ettirilir.Türkiye`deki Yahudilerin yasal temsilcilerine Hahambaşı denir.
-Yahudilikte ibadet merkezidir.Toplu ibadet 13 yaşına girmiş en az 13 kişi ile yapılır.
-Askenaz;Orta ve doğu yahudileri ile bunlarin soyundan gelenlere verilen addir.Osmanli döneminde Yahudiler arasinda meydana gelen önemli olay Sabatay Selvi`dir.
-Hiristiyanlık:Mektuplari yeni ahid içinde yer alan ve kutsal kabul edilen kişi aziz paul`dur.Hiristiyanlik inancına göre Hz.İsa´nın insanlık için bir”Kurtulus Fidyesi” olmuştur.
-Dört incil;Matta,markos, luka ve yuhanna`dır.Bu dört incil`in ilk üçüne sinoptik denir.
-Katolik kilisesinin merkezi, Roma yakınında bir devlet olan Vatikan`dır.
-Ortadoks`un merkezi, İstanbul Fener Patrikhanesidir.11 yüzyılda kesin olarak Katolik kilisesinden ayrıldı.
-Kur`an.-i Kerim`de Hiristiyanlar için Nasran(Nasara) kelimesini kullanır.Reform hareketini Alman papazi Martin Luther baslattı.
-Hiristiyanlığın temel ilkeleri;Asli günah, kurtuluş,ahit, mesihcilik, teslis.
-Hiristiyanların yıllık ibadetleri;Noel, paskalya.
-Katolik din mezhep din adamlarina papa, kardinal,piskoposlar,rahipler denir.Ortodoksların ruhani lideri patriktir.
-Bu günkü Hiristiyanligin kurucusu Pavlos sayılır.
–Türkiye `de misyonerlik faaliyetlerinde bulunanlar;Hiristiyanlar, yahova şahitleri, bahailer, hinduler, budistler.
-Günümüzde,Türkiye`de misyonerlik faaliyetlerinde öne çıkankan Hiristiyan guruplar; Adventistler, Babdistler, Presbiterler, Mesih inanlılar.
-Türkiye`de faaliyet gösteren diger dini guruplar; Mormonlar, Maonlar, Yehova sahitleri, Bahailer. -Musevîlik, kurucusu Musa’ya izafetle bu adı almıştır. Yahudi, İbrani, ve İsrail terimleriyle de Musevîlik kastedilir.
-Yahudiliğin sembolleri arasında en önemli yeri Yedi Kollu Şamdan ile Altı Köşeli Yıldız işgal eder.
-Yahudiler ibadetlerini “sinagog”larda (Bet ha Kneset) yaparlar . Sinagoglarda rulo halinde el yazması Tevrat tomarlarının saklandığı, Aron ha-Kodes denilen, Kudüs’e yönelik kutsal bir bölme vardır. Sinagoglarda Yedi Kollu Şamdan (Menora) da bulunur. Bundan ayrı olarak Kral Davud’un mührü kabul edilen iki üçgenden meydana gelmiş Magen David denilen altı köşeli bir yıldız da vardır.
- Yahudilikte ibadet günlük ve haftalık olmak üzere ikiye ayrılır. Günlük ibadet sabah, öğle ve akşam yapılır. Haftalık ibadet ise Cumartesi (Sabbat, yevmu’s-sebt) günü havra (sinagog)’da icra edilir.
- Toplu dualar 13 yaşına girmiş en az 10 kişinin iştirakiyle yapılır.
-Yahudi Mezhepleri:
a)Hıristiyanlık öncesi dönemde başlıca üç mezhep vardır :
1-Ferisiler,
2-Sadukiler,
3- Esseniler.
b)İslâm’dan sonraki Yahudi mezhepleri de üçtür1- İshakiyye, 2- Yudganiyye, 3- Karaim.
C) Halen yaşamakta olan Yahudi Mezhepleri şunlardır:
1- Muhafazakâr Yahudiler,
2- Ortadoks Yahudiler,
3- Reformist Yahudiler.
4-Yeniden Yapılanmacılar
-Yahudilerin mukaddes kitapları iki ana başlık altında incelenebilir:
1- Tanah,
2-Talmud,
-Histiyanların Eski Ahit adını verdikleri Tanah da üç bölümden oluşur:
1-Tora, (Tevrat) 2- Neviim, 3- Ketuvim.
-Tevrat “Kanun, şeriat, emir, ders, önder” vb. manalara gelir. Tevrat metninin orjinal dili İbrancadır. Bir bakıma “Şeriat” diye de nitelendirilen Tevrat’ı meydana getiren kitapların sayısı, Yahudilerce 24, Hıristiyanlarca 39′dur. Kitapların tertibi konusunda da her iki toplum farklı görüşlere sahiptir.
-Eski Ahit yanında hahamların nesilden nesile naklettikleri rivayetler mecmuasına Talmud denir. M.S. 150 yıllarında Yudas adında bir haham, kendilerine kadar rivayetle gelen haberlerin, kaybolmasından korkarak onları Mişna’da toplamıştır. “Tekrar edilen şeriat” anlamına gelen Mişna, Tevrat’ın tekrarı, şeriatın izahı ve tefsiri sayılır. Mişna’nın anlaşılmasını kolaylaştırmak üzere O’na Yahudi alimlerince haşeyeler ve şerhler yazılmıştır Bunlara Gemara denir.
-Musevilerinusevilerin en yoğun yaşadığı ülke İsrail’dir ( Ülke nüfusunun %84’ü ). İsrail’i ikinci sırada A.B.D izlemektedir ( %3,4). Yahudiler bu iki ülkenin dışında Etiyopya, Almanya, Avustralya, Kanada, Brezilya, Meksika başta olmak üzere içlerinde Türkiye’nin de bulunduğu dünya nın bir çok ülkesine dağılmış vaziyette yaşamaktadırlar.
-Hi-ristiyan mezhepler arasında çatışma:Katolik ve protestanlar arasında din ve mezhep kavgalarında hesapsız kanlar aktı.Engizisyon mahkemeler masum canlara kıydı..İşkence altında ölenlerin deftere kaydolanların 390 bin kişidir.Bunlarin: 200 bini ateste yakılmıştır. İslamiyette böyle bir vahşet görülmüş müdür?
-Hıristiyanlik:Hıristiyan dini, İsevilik,Nasraniyet
-Hıritiyan mezhepler:Katolik mezhebi(Roma kilisesi),Ortodoks mezhebi,Protestan mezhebi.Temelde aynı inancları paylaşmakla beraber, ayrıntılara ait konularda katolik mezhebinden ayrılarak ortaya çıkan bazı küçük mezhepler vardır..Bunlar;Keldani mezhebi, ermeni mezhebi, süryani mezhebi, maruni mezhebi ve kipti mezhebi.Kurulus döneminde bütün dogu Ortodoks kiliseleri İstanbul Ortodoks Kilise`sinin idare ve kontrolu altında iken, daha sonralari parçalanmalar olmuş su kiliselere ayrılmış; Süryani ortodoks kilisesi,, rum ortodoks kilisesi, ermeni ortodoks kilisesi, rus ortodoks kilisesi.Protestan mezhebi öncelikle kendi bünyesinde şu 3 ana kola ayrıldı.:Lutheryanizm, kalvanizm, anlikanizm.
-Ağlama Duvarı:YahudilerinBeit ha-mkdas(Beytü`l-Makdis) : dedikleri mabed`den günümüze kalan ve kutsal kabul edilen duvar.
-Ahd-i Atik :Tevrat.
-Anglikan Kilisesi:Protestanligin Anglosakson ülkesindeki kolu.
-Barnana Incili:Ilk dönem Hiristiyanlarindan Aziz Barnaba`nin yazdigi, kanonik inciller`in aksine teslis ve enkarnasyonu reddeden ve Hz.Muhammed`in risaletini müjdeleyen incil. 258-Beytülmidras:Yahudilerin dini egitim ve ögretim yaptiklari yer.
-Circis:Müslümanlar tarafindan salih bir kimse veya nebi olarak kabul edilen kisi,hiristiyanlara göre ise St.George diye bilinen aziz.
-Civitler:Katolik Hiristiyanligin Isa Cemiyeti d denilen ikinci büyük tarikati. 312-Circis:Müslümanlar tarafindan salih bir kimse veya nebi olarak kabul edilen kisi,hiristiyanlara göre ise St.George diye bilinen aziz. -Çan:Hiritiyanlikta ayin vaktini haber vermek üzere kullanilan alet.8. yüzyilda piskopaslar tarafindan kullanilan ca „ mukaddes su „ ile yikanan can kilisenin asli unsurlarindan sayilmaya baslanmistir.Hadislerde“ceres“ kelimesi gecmektedir.
-Çarmih:Hiristiyanlarin Hz.Isa icin söz konusu ettikleri, tarihin cesitli dönemlerinde uygulanan bir idam sekli.. Dinler Tarihi:
-Sihizm:M.S. 6. yüzyilda Hindistan`da kurulmus, kurucusu Guru Nanak`tir.Sihizm, Islam`in ve Hinduizm`in bir takim prensiplerini birlestirerek olusturulan inanc sitemidir.
-Budizm :M.Ö 6. yüzyilda Hindistan`da ortaya cikmistir.
-Teoizm:Cin dinleridir.M.Ö . 6. yüzyilda ortaya cikmis, kurucusu Lao Tacu.Kutsal kitabi Tao-Te-King
-Hiristiyanlik:Mektuplari yeni ahid icinde yer alan ve kutsal kabul edilen kisi aziz paul`dur.Hiristiyanlik inancina göre Hz.Isa´nin insanlik icin bir”Kurtulus Fidyesi” olmustur.Dört incil;Matta, nmarkos, luka ve yuhanna`dir.Bu dört incil`in ilk ücüne sinoptik denir.Katolik kilisesinin merkezi, Roma yakininda bir devlet olan Vatikan`dir.Ortadoks`un merkezi, Istanbul Fener Patrikhanesidir.11 yüzyilda kesin olarak Katolik kilisesinden ayrildi.Kur`an.-i Kerim`de Hiristiyanlar icin Nasran(Nasara) kelimesini kullanir.Reform hareketini Alman papazi Martin Luther baslatti.Hiristiyanligin temel ilkeleri;Asli günah, kurtulus,ahit, mesihcilik, teslis.Hiristiyanlarin yillik ibadetleri;Noel, paskalya.Katolik din mezhep din adamlarina papa, kardinal,piskoposlar,rahipler denir.Ortodokslarin ruhani lideri patriktir.Bu günkü Hiristiyanligin kurucusu Pavlos sayilir.Ökümenizm; Kiliselerin evrensel birligini saglar.Bu gün toplam hiristiyan nüfusu 1.750.000.000 dolaylarindadir.Türkiye `de misyonerlik faaliyetlerinde bulunanlar;Hiristiyanlar, yahova sahitleri, bahailer, hinduler, budistler. Günümüzde,Türkiye`de misyonerlik faaliyetlerinde öne cikan Hiristiyan guruplar; Adventistler, Babdistler, Presbiterler, Mesih inanlilar.Türkiye`de faaliyet gösteren diger dini guruplar; Mormonlar, Maonlar, Yehova sahitleri, Bahailer.Dünyada dinlerin nüfus durumu:Müslümanlar 1.250.000.000, hiristiyanlar 1.750.000.000, yahudiler 26.000.000, konfücyüscülük 350.000.000, taoizm 50.000.000, hinduiz 750.000.000, sihizm 15.000, zerdüstlük 500.000.000.
-Hinduizm:Hindistan`in geleneksel dini.
-Hiristiyanlik:Hz.Isa`nin peygamberi oldugu Ilahi 136-Hiritiyan mezhepler:Katolik mezhebi(Roma kilisesi),Ortodoks mezhebi,Protestan mezhebi.Temelde ayni inanclari paylasmakla beraber, ayrintilara ait konularda katolik mezhebinden ayrilarak ortaya cikan bazi kücük mezhepler vardir.Bunlar;Keldani mezhebi, ermeni mezhebi, süryani mezhebi, maruni mezhebi ve kipti mezhebi.Kurulus döneminde bütün dogu Ortodoks kiliseleri Istanbul Ortodoks Kilise`sinin idare ve kontrolu altinda iken, daha sonralari parcalanmalar olmus su kiliselere ayrilmis; Süryani ortodoks kilisesi,, rum ortodoks kilisesi, ermeni ortodoks kilisesi, rus ortodoks kilisesi.Protestan mezhebi öncelikle kendi bünyesinde su 3 ana kola ayrildi:Lutheryanizm, kalvanizm, anlikanizm.
-İncil:Hz.Isa`ya verilen ilahi kitabin Kur`an`daki adi.
-Israil:hz.Yakub(as)`un lakabi olup sonradan bütün o soydan gelenlere”Beni Israil” denilmistir. 165-Iznik Konsili:Hiristiyanlik tarihindeki ilk genel konsil(325)
-Kaynuka(beni Kaynuka):Hz.Peygamberin Medine`den sürdügü yahudi kabilesi.
-Kilise:Hiristiyanlik inancini benimseyenlerin olusturdigi topluluk, mezhep:hiritiyanlik mabedi. 190-Konsil:Katolik hiristiyan litaratüründe dini meseleleri tartisip cözmek üzere bir araya gelen yüksek düzeydeki din adamlari kuruluna verilen ad.
-Maniheizm:3.yüzyilda Mani tarafindan eski Iran`da kurulan ve günümüzde müntesibi bulunmayan gnostik bir din. 213-Mecusilik:Atese tapanlara verilen ad.Islami kayanaklarda zerdüstlige verilen ad.Zerdüstiligin eski Iran inanc ve gelenekleriyle karismasindan olusan din.
-Moonculuk:Dpgu din ve felsefelerine uyarlamasi sonucunda ortaya cikan mesihi din akimi.
-Musevilik:Allahu teala`nin MusaAleyhisselam vasitasiyla Israilogullarina gönderildigi din.Mukaddes kizabi Tevrat`tir.Isa Aleyhisselamin gelmesiyle Musevilik dininin hükmü devam etti.Davud Aleyhisselama gönderilen Zebur kitabi Musevilik dininin hükmünü kaldirmadi, onu kuvvetlendirdi.Isa Aleyhisselamin dini, Museviligi neshetti yani hükmünü kaldirdi.Musa ve Harun Aleyhisselamdan sonra gelen Davud, Süleyman, zekeriya ve yahya Aleyhisselamda Israilogullarina peygamber gönderildiler.
-Musevi:Musa Aleyhisselamin bildirdigi hak dine inanan ve bu dine tabi olan kimse.Musevilik dini, israilogullarina ve Misir`in yerli halki olan kiptilara gönderildi.Kiptilar, Musevilik dinini kabul etmediler.
-Nesturilik:Hz.Isa`nin insan ve ilah olarak iki ayri unsurdan meydana geldigini iddia eden bir Hiristiyan mezhebi. -Zebur:Sözlüte, kitap manasina gelir.zebur , Davud Aleyhisselama gönderilmistir.zebura, Mizmarlar da denir.Zebur, Ibranucedir.Tamami 150 suredir. Bu surelerin ellisi kral Bühtü Nasr`dan bahseder.Geri kalan ellisi de va`z,nasihat ve hikmetlerden ibarettir.
-Nihal:Islami kaynaklarda vahye dayanmayan dinler icin genel olarak Nihal terimi kullalir. 350-
-Yahova sahitleri(yehovacilik):19. asrin ikinci yarisinda Amerika`da ortaya cikti.Yehova sahitlerinin baska bir adi da”Yeni Dünya Cemiyeti” dir.Bu isimle 1931 yilindan itibaren taninmistir.Hiristiyan olduklarini ileri sürmekteyseler de Yahudi nüfusu altinda bulunmakta ve onlarin hesabina calismaktadirlar.B cereyan museviligin tesiri altinda bulunan bir Hiristiyanlik teskilatidir.Pavlus`u kendilerine rehber edinirler.Diyanet Isleri baskanliginin 2.5. 1966 ve 54 sayili karari ile Yehova sahitligi hakkinda yazisi aynen söyledir:”….Yehova`nin sahidi müstakil bir din olmayip Yahudiligin tesiri altinda kalan ve hiristiyanlik teskilati veya bilinen mezheplerden ayri ve yeni ihdas edilmis bir mezhep” tir.
-Yahudi:Yahudi kelimesi buzagiya tapmaktan tevne ettikleri vakit israilogullarina takilmis bir addir.Bir rivayete göre d Hz.yakub`un en büyük oglu Yahuza`ya nisbet edilmistir.
-Yahudilik:Yahudi dinine mensup Israil`de 5, Amerika`da 6, toplam nüfusu 25 milyondur.% 90“ni Sefarad (Ispanya) gigerleri Askenaz`dir.Yahudiler icin;Ibrani, Israili,musevi,yahudi isimleri kullanilir.Yahudilerin ibadet yerlerine Sinagog denir.Museviler Tora adi verilen Tevrat`a inanirlar.Diger önem verdikleri kitap da Talmud`dur.Tevrat`in bölümleri;Tekvin,cikis, leviler, sayilar, tesniye, yesum`un kitabi ile 6 bölüm.Musevilerin önemli sembolleri ise; 7 kollu sam`dan, ve 6 köseli yildiz.yahudi erkekler, sinagog`larda baslarina örttükleritakke´ye Kipa denir.Yahudiler, cocuk dogumdan 8 gün sonra sünnet ettirilir.Türkiye`deki Yahudilerin ysal temsilcilerine Hahambasi denir.Yahudilikte ibadet merkezidir.Toplu ibadet 13 yasina girmis en az 13 kisi ile yapilir.Askenaz;Orta ve dogu yahudileri ile bunlarin soyundan gelenlere verilen addir.Osmanli döneminde Yahudiler arasinda meydana gelen önemli olay Sabatay Selvi`dir.
-Zünnar:Hiristiyan kesislerin,papazlarin, nefsi kirma veya perhizle yasama vasitalarindan olamak üzere ciplak bedene kusandiklari uclari sarkik ipten örme, kaba ve sert kusak,Islam dininde Peygamberimiz(sas) zünnar baglamayi münafiklik alameti olarak saymistir ve küfürdür
-Zerdüstlük:M.ö. 6.yüzyilda Iran`da ortaya cikmis, kurucusu, Zerdüsti`dir.Tanrisinin adi Ahura Mazdah`tir.Bu dine Mahehizm`de denir. Zerdüstlük:Iran Zerdüst tarafindan kurulan tek tanrili inanc sistemi.Inanilan tanriya verdikleri Ahura Mazda adiyla baglantili olarak Mandeizm de denir.Sonraki dönemler de ise daha sonra cok Musevilik adiyla anilmaya baslamistir.Zerdüstcülük`pün kutsal kitabi, hikmet ve bilgi anlamina gelen Avesta`dir.Günümüzde terdüstlük, Parisilik olarak adlandirilmaktadir.
-Zünnun:Kur`an`da adi gecen Yunus Peygamberin lakabi. Kelime olarak anlami balik sahibi demektir.Asil ismi Yunus Ibn Matta`dir.Hz.Yunus Aleyhisselam, peygamber gönderildigi kavminin yola gelmemesi üzerine Allahu Teala`nin henüz bir izni olmadan kavmini birakarak ayrilip gitti ve bir gemiye bindi.Geminin Geminin yürümemesi veya batma tehlikesi gecirmesi gibi bir nedenle, yolculardan birisinin denize atilmasi gerekti.Kur`a cektiler. Yunus`a cikti ve denize atildi.Denizde kendisini balik yuttu.Bir sure baligin karninda Allah`a dua etti.Yunus Aleyhisselami, balik sahile atti.(Diyanet Meali,Sh.328)
YAHUDİLİK VE MUSEVİLİK:Musevîlik, kurucusu Musa’ya izafetle bu adı almıştır. Yahudi, İbrani, ve İsrail terimleriyle de Musevîlik kastedilir.
Yahudiliğin sembolleri arasında en önemli yeri Yedi Kollu Şamdan ile Altı Köşeli Yıldız işgal eder
Hıristiyanlık öncesi dönemde başlıca üç mezhep vardır
1-Ferisiler, 2-Sadukiler, 3- Esseniler.
İslâm’dan sonraki Yahudi mezhepleri de üçtür:
1- İshakiyye, 2- Yudganiyye, 3- Karaim.
Halen yaşamakta olan Yahudi mezhepleri şunlardır
1- Muhafazakâr Yahudiler,2- Ortadoks Yahudiler ,3- Reformist Yahudiler. 4-Yeniden Yapılanmacılar.
Mukaddes Kitapları: Yahudilerin mukaddes kitapları iki ana başlık altında incelenebilir:
1- Tanah, 2-Talmud,
Hristiyanların Eski Ahit adını verdikleri Tanah da üç bölümden oluşur:
1-Tora, (Tevrat) 2- Neviim, 3- Ketuvim. Çoğu zaman Yahudilerin mukaddes kitabının tamamı “Tora” kelimesiyle ifade edilir. İbranice bir kelime olan Tora, Arapça Tevrat’ın karşılığıdır.
Tevrat “Kanun, şeriat, emir, ders, önder” vb. manalara gelir. Tevrat metninin orjinal dili İbrancadırEski Ahit yanında hahamların nesilden nesile naklettikleri rivayetler mecmuasına Talmud denir. M.S. 150 yıllarında Yudas adında bir haham, kendilerine kadar rivayetle gelen haberlerin, kaybolmasından korkarak onları Mişna’da toplamıştır. “Tekrar edilen şeriat” anlamına gelen Mişna, Tevrat’ın tekrarı, şeriatın izahı ve tefsiri sayılır Mişna’nın anlaşılmasını kolaylaştırmak üzere O’na Yahudi alimlerince haşeyeler ve şerhler yazılmıştır Bunlara Gemara denir. İşte Talmud (1) da Mişna ve Gemara adı verilen eserlerin toplamından teşekkül etmiştir. Kabala, İbranca “gelenek görenek” anlamına gelir. Yahudilerin harfçilik ve sayıcılıkla karışık tasavvufî kâinat öğretisidir. Daha açık bir ifade ile Kabala, Kutsal Kitap metinleri ile sözlü gelenekler üzerine yapılan her tür yorumların genel bir adıdır. Zannedildiği gibi bir kitap veya kitaplar toplamı olmayan Kabala’yı “Kâinatın görünür kargaşasını açıklamaya ve zıtlıklarını kolay anlaşılır bir kalıp haline getirmeğe uğraşan bir doktrin” diye tanımlamak mümkündür.
Günümüzde Musevilik;Tüm dünyada sayıları 22.000.000 olmasına rağmen Yahudiler; bir çok ülkede oluşturdukları güçlü lobileri ile dünya ülkelerinin yönetimlerinde ve dünya ekonomisinde büyük söz sahibidirler. 1948’ e kadar dünyada dağınık olarak yaşayan Yahudiler Filistin’de İsrail Devleti’nin kurulmasıyla kendilerine ait bir devlete aynı zamanda bir toplanma merkezine sahip olmuşlardır. 1933 – 1945 yıllarında Alman Nazileri tarafından soykırıma uğrayan Museviler, bugün Filistinlilere karşı soykırım uygulamakla suçlanmaktadırlar. İsrail Devleti’nin Arap ülkeleriyle girdiği savaşlardan doğan sıkıntılar ve günümüzde Filistinlilerin bağımsızlık hareketleri Yahudilerin çözülemeyen sorunlarının başında gelmektedir.
Musevilerin en yoğun yaşadığı ülke İsrail’dir ( Ülke nüfusunun %84’ü ). İsrail’i ikinci sırada A.B.D izlemektedir ( %3,4). Yahudiler bu iki ülkenin dışında Etiyopya, Almanya, Avustralya, Kanada, Brezilya, Meksika başta olmak üzere içlerinde Türkiye’nin de bulunduğu dünya nın bir çok ülkesine dağılmış vaziyette yaşamaktadırlar. Talmud, Kudüs Talmudu ve Babil Talmudu olmak üzere ikiye ayrılır.
cKonsiller: Akîde ibâdet ve kilise nizamını düzenlemek için emeklerin
(Piskoposların ) teşkil ettiği şûrâya “konsil” denir. Hristiyanlık tarihinde ilk
konsül 105 yılında Kudüs’te toplanıp, Yahûdî olmayanların sünnet olma meselesini
görüştüve onların sünnet olması gerekmediği hükmünü
kararlaştırdı.
Konsiller dünya çapında ve mahallî olmak üzere iki çeşittir.
İlk konsiller papa tarafından değil imparator tarafından teşkil edilmiştir.
Onların tek tek incelenmesi imparatorların konsillerde oynadıkları rolün
önemini göstermektedir.
1- İznik konsili (325): Aziz Arius’un karşısında olanların zaferini temin etti.
2- İstanbul l. konsili (381).
3- Efes konsili (431).
4- Kadıköy konsili (451).
5- İstanbul 2. konsili (553).
6- İstanbul 3. konsili (680-681).
7- İznik 2.konsili (787).
8- İstanbul 4. konsili (869-870).
9- Trente konsili (1545-1563): Bu konsil, Katolik din esaslarının hemen
hemen hepsini gözden geçirmiş olmazsı itibarı ile oldukça önemlidir.
10- Vatikan l. konsili (1869-1870).
11- Vatikan 2. konsili (1962-1965): Hristiyanlığın zâhirî ihtişamı yönüyle bu en büyük konsilin akdedilmesi, Papa Jean-13 tarafından 25 O cak 1959’da ilan edildi, ilk hazırlıkları takrîben bir buçuk yıl sürdü .
Konsilin Gayesi: Katolik inancını geliştirip kuvvetlendirmek, dînî yaşayışlarında yeni bir moral vermek, dînîmü esseselerini modern çağın ihtiyaç ve metotlarına uyarlamak, ayrılan Hristiyanları birliğe çağırmak. Konsiller başlangıçta
dini müdâfaa vesîlesi idiler. Sonra makam ve nüfûz heveslisi bazı din adamlarını doyuran imparatorların maksatlarına âlet hâline geldiler. Böylece de muhtelif ülkelerdeki Hristiyanlar arasında ayrılık sebebi oldular.
Hristiyanlık’ta Reform Hareketleri: Reformun sebepleri; Papalığın mutlak
hâkimiyeti, vergiler, bid’at, endülijans, Rönesans. Papalık, bin seneden fazla
bir zaman boyunca batı Avrupalılar üzerinde tam bir hâkimiyet sürdü rmüştür. 1202’de ölen Joachim de Floredan itibaren müthiş bir müsâmahasızlıkla mukâbele görmesine rağmen kiliseye karşı bazı itirazlar birbirini takip etmiş,
memnun olmayanların sayısı artmış, halk sınıfları ekseriyâ zengin ve çalışmayan din adamları sınıfını zaten kullanmaya başlamıştı. Ayrıca 14. ve 15. asırda papalar, 1305-1379 tarihleri arasında Fransa’da çirkin “Avignon esâretine” maruz kalmıştır. 1378-1417 arasında da “büyük tefrika” skandalı ortaya çıkmıştı. Bu sırada Hz. Î sâ’nın vekili olduğunu söyleyen iki veya bazen ü ç papa
bulunmuştu. Fitnenin dinmesi için bir asır geçti. Bu arada Rönesans, dînî yenilenmeyi gerçekleştirecek unsurları da getirdi.
Roma Katolik Kilisesi (Papalık): Ölen papanın yerine, oradaki kardinaller tarafından seçilir. Papalık, evrensel bir idâredir. Hiç bir siyasi güce bağlı değildir. Papa valilikleri, Yüksek Kurul, mahkemeler, taşra teşkilatı ve rahipler şeklinde teşkilatlanmıştır. Katolik kilisesi, teşkilat bakımından muâsır dünyanın en sağlam, en işlevli ve bölmeleri yerli yerinde bir piramit görünümü arz
eden organizasyondur.
Modernizm, papalığa göre her türlü bid’atin sentezi olarak algılanır. Papalıkbatıdaki kaybını Asya ve Afrika’da yayılma gayreti ile telafi etmeye çalışır.
Papalık, 18. asrın sonlarından itibaren görülen ve Hıristiyanlık prensiplerinden gittikçe uzaklaşan cemiyet anlayışına karşı başından beri tepki göstermiştir. Asrın Avrupası’ndaki ekonomik ve sosyal gelişmeler kiliseye bir takım
problemler çıkarmıştır.
Dinlerin tasnifi,
1. Tek tanrılı (ilâhî) dinler.
2. Düalist (iki tanrılı) dinler (Mecûsîlik).
3. Çok tanrılı dinler (Eski Yunan, Roma ve Mısır dinleri gibi).
4. Tanrı konusunda açık ve net olmayanlar (Budizm, Şintoizm gibi).
Sosyolojik-tarihî açıdan yapılan din tasniflerinden birisi şu şekildedir:
a) Kurucusu olan dinler (Yahûdîlik, Hıristiyanlık, İslâm, Budizm gibi).
b) Geleneksel dinler (kimin tebliğettiği belli olmayan dinler, ilkel dinler,
Eski Yunan, Eski Mısır dini gibi).
İslâmî kaynaklarda vahye dayanan dinler için genellikle “milel”, bâtıl dinler
için “nihal” kelimeleri de kullanılır. Nihle (çoğulu nihal) kelimesi, din içinde
oluşan fırka anlamında da kullanılır.
Bir diğer tasnif nasıl yapılmıştır?
1. İlkel dinler. Bundan maksat, bazılarının dinîgelişmenin ilk basamağı
olarak düşündükleri animizm, natürizm, totemizm, fetişizm gibi aslında sadece
bir kült olarak dikkate alınabilecek nazariyeler değil, ilkel kabîle dinleridir
(Nuer, Dinka, Ga dinleri gibi).
2. Millî dinler. Genellikle bir kurucusundan söz edilmeyen, sadece bir millete
ait olan geleneksel yapıdaki dinlerdir (Eski Yunan, Mısır, Roma dinleri gibi).
3. Dünya dinleri. Hıristiyanlık ve İslâm gibi.
Coğrafî-tarihî açıdan ise dinler; Ortadoğu veya Sâmi grubu (Yahûdîlik,
Hıristiyanlık ve İslâm), Hint grubu (Hinduizm, Budizm, Jainizm), Çin-Japon
grubu (Konfüçyüsçülük, Taoizm, Şintoizm), Afrika grubu şeklinde bir ayırıma
tâbi tutulabilir.
-Mecûsîlik: En eski dinlerden biriydi ve Zerdüşt’ün getirdiği dinin bozulmuş
şekline verilen addır.
Brahmanizm: Çok tanrılı bir dindir. Hintliler Tanrı’nın kendisini tarihin her
devresinde çeşitli şahsiyetlere bürünerek insanlara gösterdiğine inanırlar.
-Zımmî: İslâm devletindeki gayr-i müslim vatandaş. Zımmîler, cizye verdiklerinde
iki hak ortaya çıkar: O nlara dokunulmaz. Himâye edilirler. Dokunulmazlıkları
ile emniyet ve güven içinde yaşarlar, himâye edilmeleri ile tehlike
ve zarardan korunmuş olurlar.
Müsteşrik: Doğu memleketlerini, din, dil ve tarihleri başta olmak üzere
her yönden araştırıp tesbîte çalışan batılı ilim adamı. Garplı bilgin, oryantalist,
şarkiyatçı.
-Yehova Şâhitleri: Amerika Birleşik Devletleri’nde Ch. Şarl Russel tarafından
1872’de kurulan, 1931 senesinden sonra kendilerini bu adla tanıtmaya
çalışan mezhep ve misyoner teşkilâtına verilen ad.
-Reenkarnasyon: “Eskiyen elbiselerimizi değiştirmemiz gibi eskiyen bedeni
değiştiren” bir ruhun yani “ruh göçü” inancı.
-Tenâsüh: Ölen insanların ruhunun bir hayvan ya da bir insan bedenine girmesi
inancı, ruh göçüde denilir. Tenâsüh inancı, Hindistan’da Hinduizm’den
doğmuş ve buradan Hint Adaları, Tibet, Çin, Kore, Japonya ve eski Yunan’a
yayılmıştır. Bu inanç, Hinduizm (Brahmanizm) ile beraber, Budizm, Taoizm,
Caynizm, Maniheizm gibi Asya’nın eski dinlerinde de görülür. Tenâsüh inancı
Hinduizm’in esasıdır. Müslümanlar arasından çıkıp da İslâm dini ile alakası
kesilmiş gulât-ı şî’a (müfrit şiîler) gibi bazı mezhebler de tenâsüh inancını almışlardır.
Mu’tezile’den Ahmed b. Hâbıt, Ahmed b. Eyyûb, Ahmet b. Muhammed
el-Kahtî, tenâsüh inancını eski Yunan’dan alıp kabul etmişlerdir.
Hulûl: (Vahdet-i Vücud) Bir şeyin mevcûdiyetinin diğerinin mevcûdiyeti ile
aynı olması manasındadır. İlâhîZât’ın veya sıfatların, yaratıklardan birine, bir
kısmına yahut tamamına intikal edip, onlarla birleşmesi, Allah’ın insan veya
başka bir maddi varlık görünümünde ortaya çıkması diye tanımlanmıştır.
-NADİROĞULLARI:Müslümanlarin yaptiklari antlasmayi ilk bozduklari icin Medine´den H.4/M.625 yilinda cikarilan Yahudi kabile.
-NESTURİLİK:Hz.Isa`nin insan ve ilah olarak iki ayri unsurdan meydana geldigini iddia eden bir Hristiyan mezhebi.Istanbul Patrigi Nestur`un (ö.451) öncülügünde olusan bir hiristiyan mezhebi.
-NİNEVA(NİNOVA):Asur Kiralligina baskentlik yapan ve harebeleri günümüzde Irak sinirlari icinde bulunan tarihi sehir.
-NİRVANE: Budist inancinda tam bir kurulus ve aydinlanmaya erme durumunu ifade eden terim.
-ORTODOKS:Hristiyanlığın üç büyük mezhebinden biri.Ortodoks (yunanca “orthos” doğru ve “doksa” inanç kelimelerinin birleşmesiyle meydana gelmiş “doğru inanç” anlamını ifade eder. “Doğu kilisesinin güttüğü mezhep, bu mezhebe uyan kişi” demektir. Ortodoksluk dışındaki diğer iki mezhep, Katoliklik ve Protestanlık’tır. Ortodoksluk 1054 yılında Roma’dan ayrılmıştır.
-ORYANTALİZM(Doğu Bilimi):Doğu araştırmaları anlamına gelen oryantalizm, ilk defa rahiplerin ve daha sonra Hıristiyan bilim adamlarının, Doğu ülkelerinin tarihi, edebiyatı, kültürü, medeniyeti, buralarda yaşayanların örf ve adetleri, gelenek ve görenekleri, dini, sosyal ve etnik yapısı ve çeşitli doğu dillerini araştırmaya yönelik oluşturdukları bilim dalıdır.
-PATRİK:Ortodoks mezhebine mensûb hıristiyanların, en büyük rûhânî (dînî) lideri.
-PASKALYA:Hiristiyanlarin, Hz.Isa`nin dirileceklerine inandiklari gün yaptiklari bayram.
-PATRİK-PATRİKHANE : Ortodoks mezhebine mensûb hıristiyanların, en büyük rûhânî (dînî) lideri.
-RUHBANLIK:Insanlardan uzaklasip riyazata cekilerek dünya zevklerini terketmek ve kendini asiri bir sekilde ibadete vermek demektir.Ruhbanligi Hiristiyanlar ihdas etmislerdir.Zamanla , bir yasayis bicimi olarak, Hiristiyanligin bünyesinde yerlesen bu uygulamaya“ruhbanlik“, uygulayanlara da“ruhban“ adi verilir
-SAMİ:Hz.Nuh`un oglu Sam`in soyundan gelen kavimler.Asurlular, Fenikeliler, Filistinliler, Araplar, Israiller ve habesliler sami kavmindendirler.
-SİNOPTİK İNCİLLER:Kitabı Mukaddes’te yer alan ve doğru kabul edilen dört İncil’den Matta, Markos ve Luka’ya ait olan üçü. Sinoptik, Yunanca “eşgörünümlü” demektir.Bu üç İncil konu ve üslup olarak birbirine benzediği, hatta önemli miktarda ortak metin içerdiği için Sinoptik adını almıştır. Dördüncü İncil olan Yuhanna da İsa’nın hayatını anlatmakla birlikte, üslubu ve içeriği Sinoptiklerden farklıdır
-SİHİZM:M.S.15 yüzyilda Hindistanda cikti.Kurucusu Nanak,lakabi Guru,mensuplarina nisbetle dinin adinin kaynagi(Sih: Tilmiz, Sakird), dinin tipi monotesit,hususi yolu;Guru`yu takip etme ve Tanri adini zikretme, kutsal kitabi Adi- Granth , mensuplarini sayisi 9 milyon, dünya nüfusuna göre yüzdesi 0.2,yayildigi ve mensuplarinin bulundugu yerler;Hindistan-Pencap vdy.Sihizm kelimesi, Sih kelimesinden türemistir.Sih ise talebe manasina gelen Sanskrit kökünden türemistir.Sihizm, Sih dini olarak da anilir.Bu dine Sih de denir.Sihizm düsüncesi Bakti hareketi(Hinduizm) ve Sufizm(Islam) ile bazi ortak noktalara sahiptir.Sihler, Kuzeybati Hindistan`in Pencap bölgesinde yasamaktadirlar.Ayrica kücük guruplar halinde Ingiltere, Kanada , ABD, Malezya ve dogu Afrika`da bulunmaktadir.Bes mezhebe ayrilmistir.Mezhepleri;Orsi, hendali, artenas, namdari, akali.
Hindistanda sürmekte olan Sihlerin, Hindulastirilmasi kampanyalarinda 1941-1951 yillari arasinda yaklasik 200 bin Sih Hindu olmustur.Özellikle Hindu ve müslümanlar arasina sik sik patlak veren din catismlarinda bircok insan hayatini kaybetmistir.Bu catismalar 1984 yilinda Hindistan basbakani I.Gandi`nin bir Sih sonucu öldürülmesi sonucunu doruracak kadar siddetlenmistir.
-PROTESTANLIK: 16 .yüzyil reform hareketine dayanan ve farkli kiliselerden olusan hiristiyanlik anlayisi.Fransiz din sosyologu Jean Bauberot`un 185 yilina ait bir arastirmasina göre dünya Protestanlari`nin bölgelere göre dagilimlari söyledir: Avrupa : 115 milyon, Kuzey Amerika:110 milyon, Afrika : 80 milyon. Asya : 50 milyon. Avusturya,yeni Zelanda ve Okyanusya 14 milyon.Latin Amerka:12 milyon , Toplam:381 milyon.
-PÜRİTANİZM(Protestan Ahlâkı; Calvinizm): 16. ve 17. asırda Hıristiyanlık (Protestan) dinini kolaylaştırmak maksadıyla ortaya çıkan “Puritan” isimli bir dini cemaatın katı kurallara bağlı olarak benimsedikleri bir hayat tarzıdı
-SÜRYÂNÎLER:Hıristiyanlıktaki katolik mezhebine bağlı olan ve süryânî dili ile konuşan bir hıristiyan topluluğu. Süryânîler, katolik kısmından Yâkûbiye fırkasındandırlar. Monafisiyye (Hazret-i Îsâ’da ilâhî ve insânî özelliklerin birleşerek tek tabîat olduğunu savunanların) inancında olup, Îsâ aleyhisselâma tanrıdır derler. Urfa patriği olan Yâkûb-i Berdeî taraf ından kuruldu. Antakya patriği Mihâil-i Süryânî tarafından yayıldı. Sûriye’deki hıristiyanların bir kısmı süryânî bir kısmı da Marunîdir.
-TAÇ MAHAL:Mimari şaheser olan Taç Mahal. Babür Türk imparatoru Şah Cihan tarafından eşi için Hindistan da yaptırmıştır.Yapının mimarı Mimar Sinan’ın öğrencisi İstanbul’lu Mehmet İsa Efendidir. İslam mimarisinin incisi olan bu türbe,Timuroğulları hükümdarlarından Şah Cihan tarafından,ondört çocuk dünyaya getirdikten sonra genç yaşta ölen çok sevdiği eşi için yaptırmıştır.İnşaat 1630′da başlamış ve başta mimar Mehmet İsa efendi ile dünyanın dört bir yanından getirilen sanatkarlar olmak üzere binlerce işçinin devamlı çalışmasıyla 1652′de tamamlanmıştır.Tamamen beyaz mermerden yapılan Taç mahal’in ana kubbesinin yüksekliği 82 metredir.Türbenin içinde Şah cihan ile eşi mermer lahitleri yer alır.Karı koca,bu lahitlerin altında mahzende gömülüdür.Dünyanın yedi harikasından biridir.
-TESLİS(EKÂNİM-İ SELÂSE ):Uknum kelimesinin çoğulu olup, sözlükte “asıl, esas ve temel” anlamına gelmektedir. Dînî ıstılahta ise, Hristiyanlarca Allah anlayışının teşekkül ettiği üç sıfatın birbiriyle olan ilişkisini sağlayan baba, oğul ve Ruhu’l-Kudüs demektir.
-VAFTİZ:Hiristiyanliga yeni girenin ve cocugunun dine girmesi icin gerekli sayilan , suy sokma töreni. Hıristiyanlığa girme alameti ve Hristiyanlığın şartı sayılan yedi merasimden biri. Vaftiz Ortodokslarda suya girmekten, Katoliklerde üzerine su serpmekten ibarettir. Vaftize Arapçada “ta’mid” denir.
-YAHUDİLİK VE MUSEVİLİK:Musevîlik, kurucusu Musa’ya izafetle bu adı almıştır. Yahudi, İbrani, ve İsrail terimleriyle de Musevîlik kastedilir. Yahudiliğin sembolleri arasında en önemli yeri Yedi Kollu Şamdan ile Altı Köşeli Yıldız işgal eder. Hıristiyanlık öncesi dönemde başlıca üç mezhep vardır 1-Ferisiler, 2-Sadukiler, 3- Esseniler. İslâm’dan sonraki Yahudi mezhepleri de üçtür: 1- İshakiyye, 2- Yudganiyye, 3- Karaim. Halen yaşamakta olan Yahudi mezhepleri şunlardır: 1- Muhafazakâr Yahudiler,2- Ortadoks Yahudiler ,3- Reformist Yahudiler. 4-Yeniden Yapılanmacılar. Mukaddes Kitapları: Yahudilerin mukaddes kitapları iki ana başlık altında incelenebilir: 1- Tanah, 2-Talmud,
Hristiyanların Eski Ahit adını verdikleri Tanah da üç bölümden oluşur:
1-Tora, (Tevrat) 2- Neviim, 3- Ketuvim. Çoğu zaman Yahudilerin mukaddes kitabının tamamı “Tora” kelimesiyle ifade edilir. İbranice bir kelime olan Tora, Arapça Tevrat’ın karşılığıdır.
Tevrat “Kanun, şeriat, emir, ders, önder” vb. manalara gelir. Tevrat metninin orjinal dili İbrancadır.Eski Ahit yanında hahamların nesilden nesile naklettikleri rivayetler mecmuasına Talmud denir. M.S. 150 yıllarında Yudas adında bir haham, kendilerine kadar rivayetle gelen haberlerin, kaybolmasından korkarak onları Mişna’da toplamıştır. “Tekrar edilen şeriat” anlamına gelen Mişna, Tevrat’ın tekrarı, şeriatın izahı ve tefsiri sayılır Mişna’nın anlaşılmasını kolaylaştırmak üzere O’na Yahudi alimlerince haşeyeler ve şerhler yazılmıştır Bunlara Gemara denir. İşte Talmud (1) da Mişna ve Gemara adı verilen eserlerin toplamından teşekkül etmiştir. (2) Kabala, İbranca “gelenek görenek” anlamına gelir. Yahudilerin harfçilik ve sayıcılıkla karışık tasavvufî kâinat öğretisidir. Daha açık bir ifade ile Kabala, Kutsal Kitap metinleri ile sözlü gelenekler üzerine yapılan her tür yorumların genel bir adıdır. Zannedildiği gibi bir kitap veya kitaplar toplamı olmayan Kabala’yı “Kâinatın görünür kargaşasını açıklamaya ve zıtlıklarını kolay anlaşılır bir kalıp haline getirmeğe uğraşan bir doktrin” diye tanımlamak mümkündür.
Günümüzde Musevilik;Tüm dünyada sayıları 22.000.000 olmasına rağmen Yahudiler; bir çok ülkede oluşturdukları güçlü lobileri ile dünya ülkelerinin yönetimlerinde ve dünya ekonomisinde büyük söz sahibidirler. 1948’ e kadar dünyada dağınık olarak yaşayan Yahudiler Filistin’de İsrail Devleti’nin kurulmasıyla kendilerine ait bir devlete aynı zamanda bir toplanma merkezine sahip olmuşlardır. 1933 – 1945 yıllarında Alman Nazileri tarafından soykırıma uğrayan Museviler, bugün Filistinlilere karşı soykırım uygulamakla suçlanmaktadırlar. İsrail Devleti’nin Arap ülkeleriyle girdiği savaşlardan doğan sıkıntılar ve günümüzde Filistinlilerin bağımsızlık hareketleri Yahudilerin çözülemeyen sorunlarının başında gelmektedir.
Musevilerin en yoğun yaşadığı ülke İsrail’dir ( Ülke nüfusunun %84’ü ). İsrail’i ikinci sırada A.B.D izlemektedir ( %3,4). Yahudiler bu iki ülkenin dışında Etiyopya, Almanya, Avustralya, Kanada, Brezilya, Meksika başta olmak üzere içlerinde Türkiye’nin de bulunduğu dünya nın bir çok ülkesine dağılmış vaziyette yaşamaktadırlar. Talmud, Kudüs Talmudu ve Babil Talmudu olmak üzere ikiye ayrılır.
-YUHANNA İNCİLİ:Hz.isa`nin dünyadan ayrilisindan otuz sene sonra , Hz.Isa`nin ögrencilerinden biri oldugu ileri sürülen Yuhanna tarafindan yazilmistir.
-ZEBUR:Sözlükte, kitap manasına gelir.Zebur , Davud Aleyhisselama gönderilmiştir.Zebura, Mizmarlar da denir.Zebur, ibranicedir.Tamamı150 suredir. Bu surelerin ellisi kral Bühtü Nasr`dan bahseder.Geri kalan ellisi de va`z, nasihat ve hikmetlerden ibarettir.Zebur’dan ve onun Davud’a bahşedilmesinden Kur’an-ı Kerim’in üç ye¬rinde yer verilmiştir. Nisa: 4/163; İsra: 17/55; Enbiya: 21/105).
-ZERDÜŞTLÜK:Iran Zerdüst tarafindan kurulan tek tanrili inanc sistemi.Inanilan tanriya verdikleri Ahura Mazda adiyla baglantili olarak Mandeizm de denir.Sonraki dönemler de ise daha sonra cok Musevilik adiyla anilmaya
baslamistir.Zerdüstcülük`pün kutsal kitabi, hikmet ve bilgi anlamina gelen Avesta`dir.Günümüzde terdüstlük, Parisilik olarak adlandirilmaktadir.
-ZÜNNAR:Hirıstıyan keşişlerin,papazların, nefsi kırma veya perhizle yaşama vasıtalarindan olmak üzere çıplak bedene kuşandıkları uçları sarkık ipten örme, kaba ve sert kusak.İslam dininde Peygamberimiz(sas) zünnar bağlamayı münafıklık alameti olarak saymıştır ve küfürdür.
-TEVRAT:Allah tarafindanHz.Musa`ya indirilen ilahi kitap.Yahudilerin kutsal kitabi
aAddas :Mekke dönemin de Hz.Peygamberin Taife yaptığı sefer sırasında da müslüman olan köle.
-Adem :İlk insan ve ilk peygamber.Bütün insanların atasi oldugu için « Ebu`l beser »(beserin babası) diye anılır.
-Ad kavmi :Hz.Hud Aleyhisselamın , peygamber olarak gönderildiği kavim.
-Ahd-i Atik :Tevrat.
-Ahund :Iran ve Türkistan`da din alimlerine verilen ve menşei tam olarak bilinmeyen bir sıfat.
-Anglikan Kilisesi:Protestanlığı Anglosakson ülkesindeki kolu.
-Anglikanizm:Ingiliz kilisesisnin itikadi görüşü.
-Aslı Günah :hiristiyanlikta Hz.Adem ile Havva`nin cennette »yasak meyve » ibaret yemek suretiyle islediklerine ve nesilden nesile bütün insanliga intikal ettigine inanilan suc.
-Ayin:Dinler tarihi, tasavvuf ve Türk dini musikisinde kullanilan bir terim.
-Azer:Hz.Ibrahim`in amcasi veya üvey babasi veya babasi.Kur`an-i Kerim`e göre Hz.Ibrahim`in babasinin adi.
-Bahailik:Babillikten dogan sapik din.Bahailik:Iran`da Mirza Hüseyin Ali Nuri(ö.1309/1872) tarafindan kurulan ve görüsleri itibariyle Islam kültürüne dayanmakla beraber Islam dairesinden cikmis bulunan bir mezhep.
-Bahire:Hz.Peygamberin henüz cocukken Suriye`de görüstügü rivayet edilen rahip.225-Barnana Incili:Ilk dönem Hiristiyanlarindan Aziz Barnaba`nin yazdigi, kanonik inciller`in aksine teslis ve enkarnasyonu reddeden ve Hz.Muhammed`in risaletini müjdeleyen incil.7
-Çarmih:Hiristiyanlarin Hz.Isa icin söz konusu ettikleri, tarihin cesitli dönemlerinde uygulanan bir idam sekli..Dinler Tarihi:
-Sihizm:M.S. 6. yüzyilda Hindistan`da kurulmus, kurucusu Guru Nanak`tir.Sihizm, Islam`in ve Hinduizm`in bir takim prensiplerini birlestirerek olusturulan inanc sitemidir.
-Budizm :M.Ö 6. yüzyilda Hindistan`da ortaya cikmistir.
-Teoizm:Cin dinleridir.M.Ö . 6. yüzyilda ortaya cikmis, kurucusu Lao Tacu.Kutsal kitabi Tao-Te-King
-Zerdüstlük:M.ö. 6.yüzyilda Iran`da ortaya cikmis, kurucusu, Zerdüsti`dir.Tanrisinin adi Ahura Mazdah`tir.Bu dine Mahehizm`de denir.
-Kurayza(Beni Kureyza).Hz.Peygamber ile savasan Medineli yahudi kabilesi.1
-Maniheizm:3.yüzyilda Mani tarafindan eski Iran`da kurulan ve günümüzde müntesibi bulunmayan gnostik bir din.
-Mecusilik:Atese tapanlara verilen ad.Islami kayanaklarda zerdüstlige verilen ad.Zerdüstiligin eski Iran inanc ve gelenekleriyle karismasindan olusan din.
-Milel ve Nihal:Islami literatürde dinler ve mezhepler tarihiyle ilgili eserlerin ortak adi.Mezhepler hakkinda bilgi vermek maksadiyla yazilmis olan eserlerin ortak adi.
-Misyonerlik:Evrensel dinler ve özellikle Hiristiyanlik baglaminda dinin yayilmasi amaciyla yapilan sistematik faaliyetler.
-Musevilik:Allahu teala`nin MusaAleyhisselam vasitasiyla Israilogullarina gönderildigi din.Mukaddes kizabi Tevrat`tir.Isa Aleyhisselamin gelmesiyle Musevilik dininin hükmü devam etti.Davud Aleyhisselama gönderilen Zebur kitabi Musevilik dininin hükmünü kaldirmadi, onu kuvvetlendirdi.Isa Aleyhisselamin dini, Museviligi neshetti yani hükmünü kaldirdi.Musa ve Harun Aleyhisselamdan sonra gelen Davud, Süleyman, zekeriya ve yahya Aleyhisselamda Israilogullarina peygamber gönderildiler.
-Musevi:Musa Aleyhisselamin bildirdigi hak dine inanan ve bu dine tabi olan kimse.Musevilik dini, israilogullarina ve Misir`in yerli halki olan kiptilara gönderildi.Kiptilar, Musevilik dinini kabul etmediler.-Akdes:Bahaullah diye bilinen Mirza Hüseyin Ali`nin yazdigi Bahailigin kutsal kitabi.
-Hristiyan mezhepler:Katolik mezhebi(Roma kilisesi),Ortodoks mezhebi,Protestan mezhebi.Temelde ayni inanclari paylasmakla beraber, ayrintilara ait konularda katolik mezhebinden ayrilarak ortaya cikan bazi kücük mezhepler vardir.Bunlar;Keldani mezhebi, ermeni mezhebi, süryani mezhebi, maruni mezhebi ve kipti mezhebi.Kurulus döneminde bütün dogu Ortodoks kiliseleri Istanbul Ortodoks Kilise`sinin idare ve kontrolu altinda iken, daha sonralari parcalanmalar olmus su kiliselere ayrilmis; Süryani ortodoks kilisesi,, rum ortodoks kilisesi, ermeni ortodoks kilisesi, rus ortodoks kilisesi.Protestan mezhebi öncelikle kendi bünyesinde su 3 ana kola ayrildi:Lutheryanizm, kalvanizm, anlikanizm.
-Imran:Hz.Meryem`in babasi ve Hz.Isa`nin dedesi.Allah (c.c)Hz.Meryem`in yetistirilmesiyle ilgili olarak Hz.zekeriya`yi görevlendirilmistir.Zekeriya Aleyhisselam, Hz.Meryem`in teyzesinin kocasi.
-Iznik Konsili:Hiristiyanlik tarihindeki ilk genel konsil(325)7
-Kaynuka(beni Kaynuka):Hz.Peygamberin Medine`den sürdügü yahudi kabilesi.
-Kiptilar:Misir`in yerli ve hiristiyan halki icin kullanilan isim.
-Hinduizm:Hindistan`in geleneksel dini.
-Havariler:Hz.Isa`ya herkesten önce inanan yardimci olan ,O`nun Allah`in kulu ve peygamberi oldugunu tasdik edenlerdir.Hz.Isa`nin kendisine yardimci olamak üzere sectigi on iki kisiden herbiri icin kullanilan tabir.kavgalarinda hesapsiz kanlar akti.Engizisyon mahkemeler masum canlara kiydi.Iskence altinda ölenlerin deftere kaydolanlarin 390 bin kisidir.Bunlarin: 200 bini ateste yakilmistir. Islamiyette böyle bir vahset görülmüs müdür?
-Yahudilik:Yahudi dinine mensup Israil`de 5, Amerika`da 6, toplam nüfusu 25 milyondur.% 90“ni Sefarad (Ispanya) gigerleri Askenaz`dir.Yahudiler icin;Ibrani, Israili,musevi,yahudi isimleri kullanilir.Yahudilerin ibadet yerlerine Sinagog denir.Museviler Tora adi verilen Tevrat`a inanirlar.Diger önem verdikleri kitap da Talmud`dur.Tevrat`in bölümleri;Tekvin,cikis, leviler, sayilar, tesniye, yesum`un kitabi ile 6 bölüm.Musevilerin önemli sembolleri ise; 7 kollu sam`dan, ve 6 köseli yildiz.yahudi erkekler, sinagog`larda baslarina örttükleri takke´ye Kipa denir.Yahudiler, cocuk dogumdan 8 gün sonra sünnet ettirilir.Türkiye`deki Yahudilerin temsilcilerine Hahambasi denir.Yahudilikte ibadet merkezidir.Toplu ibadet 13 yasina girmis en az 13 kisi ile yapilir.Askenaz;Orta ve dogu yahudileri ile bunlarin soyundan gelenlere verilen addir.
-Osmanli döneminde Yahudiler arasinda meydana gelen önemli olay Sabatay Selvi`dir.
-Hiristiyanlik:Mektuplari yeni ahid icinde yer alan ve kutsal kabul edilen kisi aziz paul`dur.Hiristiyanlik inancina göre Hz.Isa´nin insanlik icin bir”Kurtulus Fidyesi” olmustur.Dört incil;Matta, nmarkos, luka ve yuhanna`dir.Bu dört incil`in ilk ücüne sinoptik denir.Katolik kilisesinin merkezi, Roma yakininda bir devlet olan Vatikan`dir.Ortadoks`un merkezi, Istanbul Fener Patrikhanesidir.11 yüzyilda kesin olarak Katolik kilisesinden ayrildi.Kur`an.-i Kerim`de Hiristiyanlar icin Nasran(Nasara) kelimesini kullanir.Reform hareketini Alman papazi Martin Luther baslatti.
Hiristiyanligin temel ilkeleri;Asli günah, kurtulus,ahit, mesihcilik, teslis.Hiristiyanlarin yillik ibadetleri;Noel, paskalya.Katolik din mezhep din adamlarina papa, kardinal,piskoposlar,rahipler denir.Ortodokslarin ruhani lideri patriktir.Bu günkü Hiristiyanligin kurucusu Pavlos sayilir.Ökümenizm; Kiliselerin evrensel birligini saglar.Bu gün toplam hiristiyan nüfusu 1.750.000.000 dolaylarindadir.Türkiye `de misyonerlik faaliyetlerinde bulunanlar;Hiristiyanlar, yahova sahitleri, bahailer, hinduler, budistler.
-Günümüzde,Türkiye`de misyonerlik faaliyetlerinde öne cikan Hiristiyan guruplar; Adventistler, Babdistler, Presbiterler, Mesih inanlilar.Türkiye`de faaliyet gösteren diger dini guruplar; Mormonlar, Maonlar, Yehova sahitleri, Bahailer.Dünyada dinlerin nüfus durumu:Müslümanlar 1.250.000.000, hiristiyanlar 1.750.000.000, yahudiler 26.000.000, konfücyüscülük 350.000.000, taoizm 50.000.000, hinduiz 750.000.000, sihizm 15.000, zerdüstlük 500.000.000.
-Budizm:Buda`nin milattan önce 6. yüzyilda Hindistan`da kurdugu din ve felsefe sistemi.
-Civitler:Katolik Hiristiyanligin Isa Cemiyeti d denilen ikinci büyük tarikati.

yorumlar:

Hiç Yorum Yapılmamış!

yorum yapmak ister misin?




© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.