21

Şubat
2013

Tecvit Testleri:179

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  1.032 Kez Okundu

1 -Aşağıdaki kavramlardan hangisi Kur’an’ın kelime anlamlarından biri değildir?
A) Okumak B) Yazmak C) Toplamak D) Bir araya getirmek
2 – Kur’an’in iniş sürecine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kur’an M. 610 yılı Mekke’de sevr mağarasında
B) Kur’an M. 610 yılı Medine’de Ramazanın27.gecesi
C) Kur’an M. 610 yılı Mekke’de Hira mağarasında pazartesi günü
D) Kur’an M. 610 yılı Mekke’de Hira mağarasında Cuma günü
3 – Peygamberimize inen ilk ayetler hangi surenin ayetleridir?
A) Fatiha B) Müddessir C) Müzzemmil D) Alak
4 – Aşağıdaki sure eşleştirmelerinden hangileri sure olarak nazil olan ilk ve son surelerdir?
A) Fatiha-Nasr B) Alak-Müddessir C) Alak- Nasr D) Fatiha-Nas
5 -Kur’an’ın esası (Ümmü’l-Kur’an) diye meşhur olan sure aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bakara B) Aliimran C) Fatiha D) Yasin
6 -Aşağıdaki kavramlardan hangisi tecvidin kelime anlamlarından biri değildir?
A) Ağır ağır okumak B) İyi yapmak C) Bir şeyi hoş yapmak D) Güzel yapmak
7 – Aşağıdaki sure ve ayet numaralarından hangisi Kur’an’ı tecvidli okumamız gerektiğine işaret etmektedir?
A) Müddessir 36 B) Nur 30 C) Ahzab 56 D) Müzzemmil 4
8 – Aşağıdaki med harflerinden hangileri bazen takdiri (Gizli) gelir?
A) Yalnız elif B) Elif ve Ya C) Elif ve Vav D) Elif,Vav ve Ya
9 – Aşağıdaki ikilemelerden hangi ikisi sebebi meddin elemanlarıdır?
A) Hemze-Şedde B) Sûkun-Cezm C) Hemze-Sûkun D) Cezm – Şedde
10 – Bir meddin daha fazla uzatılmasına sebep olan işaretler hangi kavramla tanımlanır?
A) Hemze B) Sûkun-i lazim C) Sûkun-i Arız D) Sebeb-i med
11- Aşağıdaki medlerden hangisi fer-i medlerden biri değildir?
A) Meddi muttasıl B) Meddi lin C) Asli med D) Meddi lazım
12 -Harfi medden sonra gelen hemze harfi med ile aynı kelimede vaki olsa hangi med olur?
A) Meddi munfasıl B) Meddi lazı mC) Meddi muttasıl D) Meddi arız
13 -Harfi medden sonra gelen sûkun-i arız harfi ötreli kalkale harfi olursa kaç vecih okumak caiz olur?
A) 7 vecih B) 3 vecih C) 4 vecih D) 2 vecih
14 – Aşağıdaki hükümleri verilen medlerden hangisi yanlış verilmiştir?
A) Meddi lazım ve Meddi muttasıl vacip
B) Meddi munfasıl ve Meddi arız caiz
C) Meddi tabii vacip
D) Meddi lazım ve meddi munfasıl vacip
15 -Bütün kıraat alimleri en az 2 elif miktarı uzatılması yönünde anlaşamamaları aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
A) Muttefekun aleyh B) İttifak C) Muhtelefun fih D) ihtilaf
16 -Lin harfinden sonra esreli bir sûkun-i arız harfi gelirse kaç vecih okumak caiz olur?
A)2 vecih B) 4 vecih C)7 vecih D) 3 vecih
17 -Üstünlü bir harften sonra gelen Cezimli Vav veya Ya harfleri hangi kavramla tanımlanır?
A) Sûkun-i arız B) Sûkun-i lazım C) Med harfi D) Lin harfi
18- Aşağıdakilerden hangisi meddi lazımın kısımlarından biri değildir?
A) Meddi lazım kelime-i musakkale
B) Meddi lazım harfi muhaffefe
C) Meddi lazım harfi musakkale
D) Meddi lazım nun-i muhaffefe
19- Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Meddi arızdaki Tul ölçüsü 4 eliftir
B) Meddi lin deki Tul ölçüsü 4 eliftir
C) Meddi lin deki Tul 3 eliftir
D) Meddi arızdaki Revm kasr ile yapılır
S-20 Aşağıdaki tanımlardan hangisi yanlıştır?
A) İşmam, sûkun’dan sonra dudakları uzatmaktır
B) İşmam, sûkun’dan sonra harekeyi dudak işaretiyle belirtmektir
C) İşmam, sûkun’ dan sonra harekeyi gizli bir ses ile belirtmektir
D) İşmam, genellikle sûkun-i arızın harekesi ötre olduğu zaman yapılır
21-Kur’anı kerimde geçen hurufu mukattanın temelde kaç ayrı harfleri vardır?
a)12 b)13 c)14 d)15
22-Hurufu mukatta Kur’an da kaç ayrı surenin başında yer alır?
a)26 b)27 c)28 d)29
23-Kur’an surelerinden “kalbul kur’an” diye meşhur olan sure şağıdakilerden hangisidir?
A)Fatiha B)Yasin C)Rahman D)Mülk
24-Harflerin sıfatları göz önüne alındığında şin harfine mahsus olan sıfat aşağıdakilerden hangisidir?
A)Tekrir B)Tefeşşi C)Leyyine D)İsti’la
25-Tekrir sıfatı aşağıdakilerden hangisine aittir?
A) Şin B)Lam C)Ra D)Kef
25-Aşağıdkilerden hangisi hurufu safir harflerinden biri değildir?
A)Sad B)Sin C)Ze D)Şin
27-Kur’an da besmele ile başlamayan sure aşağıdakilerden hangisidr?
A)Tevbe B)Neml C)Zümer D)Furkan
28-Vakfı lazım olarak bilinen ve kesinlikle durmamız gereken durak hangisidr?
A)Mim Durağı B)Ta Durağı
C)Kâf Durağı D)Cim Durağı
29-Ruku işareti olarak bilinen durak harfi aşağıdakilerden hangisidir?
A)Kef B)Ayın C)Sin D)Lam Elif
30-Aşağıdaki duraklardan hangisi durmak gerektiği veya durmanın geçmekten eftal olduğu duraklardan biri değildir?
A)Ta Durağı B)Cim Durağı
C)Kıf Durağı D)Kâf Durağı
31-Aşağıdaki duraklardan hangisi geçmek gerektiği veya geçmenin durmaktan eftal olduğu duraklardan biri değildir?
A)Kâf B)Sad C)Lam Elif D)Cim
32-Aşağıdakilerden hangisi mahreç bölgelerinden biri değildir?
A)Hayşüm B)Boğaz C)Dudaklar D)Burun
33-Aşağıdaki kavramlardan hangisi harfin mahrecinden çıkarken ortaya çıkan sesteki keyfiyettir?
A)Mahreç B)Sıfat C)Med D)Sukun
34-Aşağıdakilerden hangisi Kur’anı okuma usullerinden biri değildir?
A)Hadr B)Tertil C)Tedvir D)Tecessül
35-Aşağıdaklerden hangisi Ramazan ayında camilerde okunan mukabelenin okuma usuludur?
A)Hadr B)Tahkik C)Tertil D)Tedvir
36-Kur’an okunurken uymamız gereken vakıfları ilk oluşturan alim kimdir?
A)Ebul Esved Ed Düeli B)Yahya Bin Yamer
C)Alaeddin-İ Karabastı Veli D)Muhammed Bin Tayfur
37-Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)Harekeli Olan Elife Hemze Denir
B)Cezmli Olan Elife Hemze Denir
C)Sakin Olan Elife Hemze Denir
D)İki Üztünlü Elife Hemze Denir
38-Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)Gunnenin Mahreç Bölgesi Ağız Boşluğudur B)Gunne Genizden Gelen Ses Demektir
C)İhfa Gizlemek Saklamak Demektir
D)İzhar Meydana Çıkarmak Açmak Demektir
39-Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A)Lafzatullahın Lamı Tazim İçin Kalın Okunur B)İdğamın Uzatılma Ölçüsü Bir Buçuk Harf Miktarıdır
c)idğamı mütekaribeynde idğam tamdır
d)idğamı bila gunnede idğam yarımdır
40-Ra harfi kaç yerde ince okunur?
a)3 b)4 c)5 d)6
41- Arap alfabesi kaç harften oluşur?
a) 26 b) 27 c)28 d)29
42- aşağıdakilerden hangisi mahreç bölgelerinden biri değildir?
a) dişler b) dudaklar c) boğaz d) geniz

43- Aşağıdakilerden hangisinin mahreç yeri dudaklar değildir?
a) mim b) vav c) nun d)be
44- Aşağıdakilerden hangisinin mahreçi geniz değildir?
a) ihfa nunu b) izhar nunu
c) gunne nunu d) gizlenen nun
45- Aşağıdaki harflerden hangisinin sesi ayrı grupta toplanır?
a) te b) tı c) peltek se d) dal
46- Aşağıdaki harflerden hangisinin mahreç sesi farklıdır?
a) peltek zı b) keskin ze c) peltek ze d) sin
47- Aşağıdakilerden hangisi idgam mütecaniseyn harflerinden olup ancak yan yana geldiklerinde idgamı mümkün olan harflerden biri değildir?
a) zı ile zel b) zel ile se c) se ile zı d)ta ile te
48- Aşağıdakilerden hangisi mahreçleri aynı olup sıfatları farklı olan harflerin idgam edilmesi,nin uygun olmadığı harflerdir?
a)te ile tı b) dal ile te c) se ile zel d) tı ile dal
49- Aşağıdaki verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) Harflerin üstüne konan dik üstüne asar denir.
b) harflerin altına konan dik esreye çeker denir.
c) harflerin üstüne yazılan iki üstün harekedir.
d) harflerin üstüne yazılan cezm harekedir.
50- Aşağıdaki harflerden hangisi kendisinden sonraki harfle bitişmez?
a) be b) cim c) vav d) lam
51- Aşağıdaki harflerden hangisi kendisinden sonraki harfle bitişmeyen harflerden biri değildir?
a) hemze b) ra c) ze d) sin
52- Kendisinden sonraki harfle bitişmeyen harfler kaç tanedir?
a) 5 b) 6 c) 7 d)8
53- Her türlü şartta kalın okunan harfler kaç tanedir?
a) 7 b) 8 c) 9 d)10
54- Aşağıdakilerden hangisi her hareke ve konumda kalın okunan harflerden biri değildir?
a) tı b) zı c) ha d) ha(noktalı)
55- Her hareke ve konumda ince okunması gereken harfler kaç tanedir?
a) 18 b) 19 c) 20 d)21
56- Aşağıdakilerden hangisi hurufu isti’ladan olup boğaz harfidir?
a) sad b) dat c) kaf d) gayn
57- Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) hemze boğazın en altından çıkar.
b) ha (noktalı) üst boğazdan çıkar.
c) gayn orta boğazden çıkar.
d) ayn orta boğazdan çıkar.
58- Tenvin ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) tenvin genellikle isimlerin sonuna gelir.
b) tenvin lam tarifin zıttıdır.
c) tenvin bazen fiillere de gelir.
d) tenvin isimleri nekra yapar.
59- Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) uzatmayı gerektiren harflere med harfleri denir.
b) uzatma harfleri üç tanedir.
c) uzatma harfinin mahreçi asıl mahreçdir.
d) med harflerinin mahreç bölgesi ağız boşluğudur.
60- Aşağıdaki harflerden hangisi mukataa harfi değildir?
a) elif b) lam c) kef d) ha (noktalı)
61- Vakfı mutlak olarak bilinen durak hangisidir?
a) mim b) tı c) üç nokta d) kef
62- Vakfı lazım olarak bilinen durak hangisidir?
a) mim b) tı c) cim d)sad
63- Vakfı caiz olarak bilinen durak hangisidir?
a) cim b) sad c) lamelif d) ze
64- Vakfı mücevvez olarak bilinen durak hangisidir?
a) cim b) sad c) kef d) ze
65- Vakfı muharras olarak bilinen durak hangisidir?
a) cim b) sad c) kef de) ze
66- Vakfı muaneke olarak bilinen durak hangisidir?
a) sad b) kef c) üç nokta d)
67- Kendinden önceki vakfın hükmündedir anlamına gelen vakıf işareti hangisidir?
a) sin b) cim c) sad d) kef
68- Dur demek anlamına gelen vakıf işareti hangisidir?
a) Kıf b)kef c) sad d) lamelif
69- Geç durma anlamına gelen vakıf işareti hangisidir?
a) ayın b) lamelif c) ze d) sad
70- namazda kıraat esnasında konunun bittiğine işaret olunan vakıf işareti hangisidir?
a) sad b) ayn c) ze d) tı
71- Aşağıdakilerden hangisi vakıflardan biri değildir?
a) vakfı mutlak b) vakfı kabih
c) vakfı mücevvez d) vakfı muallak
72- Aşağıdakilerden hangisi vakıflardan biridir?
a) vakfı muayene b) vakfı salahiye
c) vakfı mücevvez d) vakfı terakiye
73- Aşağıdakilerden hangisi vakıflardan biri değildir?
a) vakfı muaneke b) vakfı sadık
c) vakfı hasen d) vakfı Salih
74- Aşağıdakilerden hangisi secavent işaretlerinden biri değildir?
a) sad b)dat c) ze d) cim
75- Aşağıdakilerden hangisi vakıflardan biri değildir?
a) vakfı ruku b) vakfı kıraat
c) vakfı murahhas d) vakfı caiz
76- Aşağıdaki vakıflardan hangisi durulma sırasında birinci sırayı alır?
a) mim b) tı c) cim d) kef
77- Çirkin durak anlamına gelen durak hangisidir?
a) vakfı hasen b) vakfı kabih
c) vakfı Salih c) vakfı ruku
78- güzel vakıf anlamına gelen vakıf hangisidir?
a) vakfı kabih b) vakfı Salih c) vakfı hasen d) vakfı hüsün
79- Doğru vakıf anlamına gelen vakıf hangisidir?
a) vakfı Salih b) vakfı caiz
c) vakfı hasen d) vakfı ali
80- Durulmasına ruhsat tanınmıştır durulabilir ancak vasıl daha uygun dur anlamına gelen secavent işareti hangisidir?
a) sad b) cim c) kef d) ze
81- İdgamı mütekaribeyn harflerinden (kaf – kef) in idgamı aşağıdakilerden hangisidr?
a) kıyameh b) mürselet c) mük d) leyl

82- İdağamı mütecaniseyn harflerinden be ve mim harflerinin idğamı hangi surede geçmektedir?
a) hud b) yunus c)ra’d d)hicr
83- Aşağıdaki surelerden hangisinde sekte yapmanın mutlak olduğu surelerden değildir?
a) kıyame b) teğabun c) yasin d)kehf
84- Aşağıdaki surelerden hangisinde sekte yapılması gerektiği aksi takdirde mananın bozulacağı suredir?
a) mutaffifin b) ali İmran c) kehf d) yasin
85- Aşağıdaki sırelerin hangisinde sekte yapmayıp vakıf yapmanın efdal olduğu yerlerden biridir.?
a) kıyame b) mütaffifin c) yasin d) mülk
86- Sektelerden 4 tanesinden 2 tanesi vakıf yapmak sekte ile geçilmekten efdal görülmüştür. Bu tanıma uyan hangisidir?
a) kehf b) kıyame c) mütafffifin d) leyl
87- Aşağıdaki cüzlerden hangisinde sekte yoktur?
a) 30 b) 15 c) 22 d)23
88- bir cüzde kaç tane hizb vardır?
a) 2 b) 3 c) 4 d)5
89- süre sayısı en fazla olan cüz hangisidir?
a) 27 b) 28 c) 29 d) 30
90- Peygamberimizin müjdesine göre bin ayetten daha büyük olan ayet hangi sürede geçmektedir?
a) yasin b) fatiha c) mülk d) hadid
91- Anlamı yönüyle kuranın en büyük ayeti hangisidir?
a) müdayene b ayetel kürsi c) besmele
92- Metin büyüklüğü itibari ile kuranın en büyük ayeti hangisidir?
a) müdayene b) mübayene c) mübahele d) mükayede
93- Hangisi müsebbhat surelerinden biridir?
a) a’la b) hicr c) ra’d d) hud
94- hangisi müsabbihat sürelerden biri değildir?
a) hadid b) Cuma c) teğabun d) mücadele
95- Müsabbihat diye isimlendirilen süreler kaç tanedir?
a) 6 b) 7 c) 8 d) 9
96- Hangi sürede secde ayeti yoktur?
a) bakara b) a’raf c) hacc d) neml
97- Hangi sürede secde ayeti vardır?
a) mülk b) mücadele c) necm d) kamer
98- Secde ayetinin hükmü aşağıdakilerden hangisidir?
a) vacip b) mendup c) vacip liğayrihi d) vacip liaynihi
99- Kur’an da kaç yerde secde ayeti geçmektedir?
a) 12 b)13 c) 14 d)15
100- Aşağıdaki kavramlardan hangisi tecvid ilminde mütehassıs kişi demektir?
a) müveccid b) mücevvid c) müvecid d) müvacid
101- genel olarak tecvid öğrenmenin hükmü nedir?
a) farz b) farzı ayn c) farzı kifaye d) vacip
102- herkesin okuyabildiği sure ve ayette tecvid kaidelerine uyması yani açık ve fahiş hata yapmamasının hükmü nedir?
a) farzı ayn b) farzı kifaye c) vacib liaynihi d) vacip ligayrihi
103- Aşağıdaki kavramların hangisi kur’an okurken yapılan hatalara denir?
a) lahn b) celi d) hafi d) hafa
104 Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) müteharrik harekeli harf demektir.
b) meczum şeddeli harf demektir.
c) meftuh üstünlü harf demektir.
d) meksur esreli harf demektir.
105- Hangisi tenvin ve sakin nun ile ilgili yanlış bir bilgidir?
a) tenvin isimlerin veya fiillerin sonuna gelir.
b) sakin nun harf veya kelimelerin sonuna gelir.
c) sakin nun kelimenin ortasında da gelebilir.
d) tenvin genellikle isimlerde kullanılır.
106- Harfi medden sonra sebebi medden sukun gelirse fer i medlerden hangisi olmaz?
a) meddi muttasıl b) meddi lazım c) meddi lin d) meddi ariz
107- Kıraat imamlarından imam asım hangi şehirde meşur olmuştur?
a) Mekke b) Medine c) Basra d) kufe
108- Meddi muttasılın en kısa okunuşu kaç elif miktarıdır?
a) 1 b) 2 c)3 d)4

109- Meddi arızda asli med üzerine en az kaç elif miktarı ilave edilir?
a) 1 b) 2 c) 3 d)4
110- meddi arızda uygun görülen uzatma miktarı kaç eliftir?
a) 1 b)2 c)3 d)4
111- bir şeyi bir şeye katmak anlamına gelen kavram hangisidir?
a) gnne b) ifa c) idgam d) cezm
112- hangisi idğam ile ilgili yanlış bir bilgidir?
a) müdgam sakin olmalıdır.
b) müdgamın fih önce gelmelidir.
c) müdgamın fih müteharrik olmalıdır.
d) müdgam med harfi olmamalıdır.
113- hangisi genel olarak idğamın sebeplerinden biri değildir?
a) temayül b) temasül c) tecanüs d) tekarüb
114- idğamın unsurları kaç tanedir?
a) 1 b)2 c)3 d)4
115- İdğamı mütecaniseyn harfleri kaç tanedir?
a) 6 b)7 c)8 d)9
116- tenvin veya sakin nunla ilgili tecvid hükmü kaç tanedir?
a)3 b)4 c)5 d)6
117 Hangisi imamı asım’n ravisidir?
a)hafs b. Süleyman b) neaf b. Abdurrahman c) Abdullah b. Amir d) asım b. Ebin necud
118- mutaffifin suresinde sektenin mani olduğu tecvid kuralı hangisidir?
a) idğamı misleyn b) idğamı mütecanisyn c) idğamı mütekaribeyn d) idğamı bilahunne
119- kıyame suresinde sektenin mani olduğu tecvid olayı hangisidir?
a) idğamı bilagunne b) idğamımealgunne c) idğamı mütekaribeyn d) idğamı mütecaniseyn
120- kalkale harflerinin ortak iki sıfatı hangisidir?
a) şiddet cerh b) şiddet hems
c) cerh rihvet d) rihvet hems

121- harfin okunuşunda ses mahreç bölgelerinden herhangi birinin belirli bir kısmına temas etmek suretiyle ortaya çıkan harfler kaç tanedir?
a) 26 b)27 c) 28 ) 29
122- Harfin okunuşunda sesin teması magrec bölgelerinin belirli bir yeri değilse takdiri mahreçdir. Hangisinin mahreçi takdiridir?
a)lin harfeleri b) med harfleri c) kalkale harfleri d)gunne harfleri
123-genel olarak mahreçlerin sayısı kaçtır?
a) 16 b)17 c)18 d)19
124- Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) huruful halk boğaz harfleri demektir.
b)hemze ve he en alt boğazdan çıkar.
c)ha va ayın harfleri orta boğazdan çıkar.
d)kaf ve ğayın harfleri üst boğazdan çıkar.
125- hangisinin mahreçi dil ortası ile damağın ortası değildir?
a) cim b) kef c) şin d)ye
126- aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) aynı mahreç bölgesinden çıkan harflerin ortak mahreçine külli mahreç denir.
b) bir mahreç bölgesi içerisinde her harfin ayrı ayrı çıktığı mahreçe cüzi mahreç denir
c) magrecin meydana gelişi esnasında harfin sesinde meydana gelen keyfiyete sıfat denir.
d) harflerin çıkardığı seslerin nasıllığına mahreç denir.
127- hangisi kuvvetli sıfatlardan biri değildir?
a) cehr –şiddet b) isti’la- istifale
c) itbak- ismet d) safir- kalkale
128- hangisi zayıf sıfatlardan biri değildir?
a) hems rihvet b)beyniye istifale
c) tekrir tefeşşi d) izlak lin
129-birbirine zıt sıfatlar hangileridir?
a) isti’la izlak b) cehr hems
c) şiddet rihvet d) tefhim terkik
130- hangi sıfatın zıttı yoktur?
a) izhar b) izlak c)ismet d) tekrir
131- hangisi harflerin zatına mahsus olup onlardan ayrılmaması gereken sıfatlara verilen isimlerden biri değildir?
a) lazimi sıfatlar b) zati sıfatlar
c) vacip sıfatlar d) ayni sıfatlar
132- hangisinin zıttı vardır?
a) safir b) istitale c) lin d) itbak
133- hangi sıfat mahreçe daha fazla dayanılmaması sebebiyle harfle birlikte nefesin akmasına denir?
a) cehr b) hems c) rihvet d) şiddet
134- mahreçde nefesin hapsolmasına ne denir?
a) cehr b) rihvet c) hems d) şiddet
135- harfi sukun okurken sesin ve nefesin hapsolmasına ne denir?
a) cehr b) şiddet c) rihvet d) hems
136- harfi sukunlu okurken sesin ve nefesin akmasına ne denir?
a) rihvet b) şiddet c) cehr d) hems
137 kıraatlere tafsir mahiyetinde ilave edilen müteradif sözcükler hangi kıraattır?
a) ahad b) şaz c) mevzu d) müdrec
138- hangisi beyniyye harflerinden biri değildir?
a) ayın b) ra c) lam d) ğayın
139- hurufu istila harflerinin sıfatının zıttı olan istifale sıfatının harfleri kaç tanedir?
a)20 b)21 c)22 d)23
140- açılmak ayrılmak anlamına gelen özellikle dil ile damak arasının açılması ve ayrılması anlamına gelen sıfat hangisidir?
a) infitrah b) izlak c) itbak d) ismet
141- harflerin ortaya çıkardığı sesten dolayı ıslık ve kuş sesi anlamına gelen sıfat aşağıdakilerden hangisidir?
a) tefeşşi b) tekrir c) safir d) terkik
142- lam ve ra harfinin sıfatı olup bir yöne eğilme ve meyletme anlamına gelen sıfat hangisidri?
a) lin b) inhiraf c) tekrir d) terkik
143- dil ucunun titremesiyle ortaya çıkan sıfat hangisidir?
a) tefeşşi b) lin c) tekrir d) inhiref
144- sesin dil ile damak arasında yayılmasına hangi sıfat denir?
a) tekrir b) inhiraf c) tefeşşi
145- hangisi tefhim harflerinden biri değildir_?
a) istila harfleri b) kalın ra c) kalın harften sonra gelen elii vav medleri d) elif ya medleri
146- hangisi yanlıştır?
a) gunne inilti demektir.
b) gunne mahreçi genizdir
c)gunnenin med mikterı yarım eliftir
d) gunne vacip lazimi bir sıfattır.
147- hangisi yanlıştır?
a) terkik lügatta inceltmek demektir
b) tefhim bir şeyi ululamak demektir.
c) tefhim bir şeyi büyülemek demektir.
d) terkik sıfatı caiz bir sıfattır.
148- sahih kıraatte bulunması gereken şartlardan olmayan hangisidir?
a) okunan kıraat hz. Osman Mushaflarından birisinin hattı üzere okunması
b) meşhur bir kıraatte bize ulaşmış olması
c) mütevatir bir senetle bize olaşmış olması.
d) arap dil kurallarına uygun olması
149- hangisi yalan üzerine ittifak etmeleri aklen mümkün olmayan bir cemaatin rivayet ettikleri cumhura göre kıratı seb a kıratlarıdır?
a) mütevatir b) meşhur ahad d) müdrec
150- aşağıdaki kıratlardan hangisi senedi sahih olmakla beraber ancak arap mahvine uymayan kıraate denir?
a) müteevatir b) meşhur c) ahad d) şaz
151- senepleri sahih olan arap mahvine ve resmi umsana muvafakat eden kura nazarında galat ve şazdan sayılmayarak şöhret bulan kıraat?
a) mütevatir b( meşhur c) ahad d) şaz
152- senedi sahih olmayan kıraat hangisidir?
a) şaz b) ahad c) müdrec d) muallak
153- asılsız olarak her hangi bir alime isnad edilen kıraat hangisidir?
a) ahad b) şaz c) mevzu d) müdrec
154- Aşağıdakilerden hangisi kıraat alimlerinden ibn cezeriye göre kıraat ilminde muhtelefen fih demektir?
a) fasih b) fesah c) fasık d) fasid
155- kıraat alimi ibn cezeriye ye göre kıraat ilminde müttefekun aleyh be demektir?
a) esah b)essah c) assah d) assih
156- Aşağıdakilerden hangisine göre müzzemmil ve Furkan suresinde geçen tertilin anlamı kuran ve mahreç ve sıfatlarına göre okumaktır?
a) hz. E.bekir b) hz. Ömer c) hz. Osman d) hz. Ali
157- lahni haf olan ihfa izharı terk etmek vacip medleri eksik yada fazla uzatmak gibi hatalaraın hükmü nedir?
a) mekruh b) tahrimen mekruh c) tenzihen mekrur d) isaet
158- lahni harfi olan ra harfindeki tekrir ve nun mim harflerindeki gunne sıfatını terk etmenin hükmü nedir?
a) mekruh b) tahrimen mekruh c) tenzihen mekruh d) itab

159- bir kimsenin okuduğu kuran kıratını lahni celiden kurtarmasının hükmü aşağıdakilerden hangisidir?
a) farzı ayn b) farzı kifaye c) vacib liaynihi d) vacip ligayrihi
160- Aşağıdaki kur an usullerinden hangisi kuranı dura dura manalarını anlaya anlaya ağır ağır okumak ve sesin kuran ile hıfz ve terbiyesidir.?
a) tertil b) teahkik c) tedvir d) hadr
161- Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) Ene kelimesi geçiş halinde uzatır
b) Ene kelimesi vakıf halinde uzatır.
c) Ene kelimesi gelinde uzatmaz.
d) Ene kelimesi vakıf halinde tabii meddir.
162- Aşağıdakilerden hangisi vakıf çeşitlerinden biri değildir?
a) Vakfı kabih b) Vakfı temme c) Vakfı kebir d) Vakfı kafi
a163- Aşağıdakilerden hangi kelime hem lafız yönünden hemde mana yönünden tamam olduğu yerlerde bir sonrası ile ilişkisinin bulunmadığı yerlerde yapılan vakıftır?
a) Vakfı temme b) Vakfı kafi c) Vakfı hasen d) Vakfı caiz
164- Aşağıdaki vakıflardan hangisi kelam lafız ve mana yönünden tamam olmakla beraber bir sonraki ile ilişkisinin devam ettiği yerlerdir?
a) Vakfı kafi b) Vakfı temme c) Vakfı hasen d) Vakfı kabih
165- Kelam lafız ve mana yönünden sonrası ile tamam olmakla beraber sıfat yönünden ilişkisinin devam ettiği vakıf hangisidir?
a) Vakfı hasen b) Vakfı kabih c) Vakfı temme d) Vakfı kafi
166- Aşağıdaki vakıflardan hangisi kelam hem lafzen hem de mana yönünden tamam olmamakla beraber sonrası ile ilişkisinin devam ettiği yerdir?
a) Vakfı hasen b) Vakfı kabih c) Vakfı temme d) Vakfı kafi
167- Aşağıda verilen kıraat alimleri ve şöhret bulan şehirleri verilmiştir. Hangisi yanlıştır?
a) :Nafi- Medine b) İbn Kesir- Mekke c) İbn Amr – Basra d) Hamza- ırak
168- Aşağıdaki kıraat alimlerinden hangisi Medine de şöhret bulmuştur?
a) Hamza –kisari b) asım- kisari c) nafi – Ebu Cafer d) Nafi- yakub
169- İmam Asım’a göre kur’anın hangi süresinde imale vardır?
a) fussilet b) şuara c) hud d) ra’d
170- Aşağıdakilerden hangisi fer’i harflerden biri değildir?
a) hemzeri cemi b) hemzeri müsahhele c) elifi namamele
171- Aşağıdaki malzemelerden hangisi kur’anın yazıldığı malzemelerden biri değildir?
a) rukya b) el lihaf c) el usub d) el- ektaf
172- Aşağıdaki sahabilerden hangisi Efendimiz’in kur’anı şu dört kişiden alınız sözünde bahsettiği sahabiden değildir?
a) Abdullah b. Mesud b) Abdullah b. Abbas
c) muaz b. Cebel d) Ubeyd b. Ka’b
173- Sahabilerden bir kısmı gittiği şehirlerde kur’an kıratını oranın halkına öğretmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi yanlış verilmiştir?
a) Basralılar kıratı ebu musa el eş’ari den alınmıştır.
b) kufeliler kıratı Abdullah b. Mesud dan alınmıştır.
c) Şamlılar kıratı Ubeyd b. Ka’b dan alınmıştır.
Humuslular kırayı muaz b. Cebel den almışlardır.
174- Aşağıdakilerden hangisi hz. Ebubekir e kur anı cem etmesini teklif etmiştir?
a) hz. Ömer b) hz. Osman
c) zeyd b. Sabit d) said b. As
175- Aşağıdakilerden hangisi hz. Osman a kur anı istinsah yapmasını teklif etmiştir?
a) Abdullah b. Mesud b) Huzeyfe b. Yeman
c) Ubeyd b. Ka’b d) Abdullah b. Zübeyr
176- hz. Osman zamanında kur an istinsah edilirken komisyonda aşağıdakilerin hangisi yoktur?
a) Ubeyd b. Ka’b b) said b. As c) Abdullah b. Zübeyr d) abdurrahman b. El haris
177- kur’an okuma esaslarından hangisi kıraat ilminde medleri son sınırına kadar uzatmak, izhar ve şeddeleri net yapmak gunneyi yerli yerine yapmak son derece ağır okumaktır.?
a) tertil b) teahkik c) tedvir d) hadr
178- Kur’an okuyuş tarzlarından hadr ölçülerinden hangisi yanlıştır?
a) meddi muttasıl 2 elif miktarı
b) meddi munfasıl 1 elif miktarı
c) meddi arız 2 elif miktarı
d) meddi lazım 3 elif miktarı
179- tedvir ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) tedvir tevessüt demektir.
b) tedvir tahkik ile hadr arası okumaktır.
c) tedvir meddi arızı bir elif uzatmaktır.
d) munfasılı 2-3 elif miktarı uzatmaktır.

4

Şubat
2013

Tecvit Sözlüğü-1

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  408 Kez Okundu

ârız: Sonradan olma, sonradan ortaya çıkma, geçici olan.
âsar: Uzatma (çekme) işareti.
Asım Kıraatı: Kûfe’de kıraat imamı olarak meşhur
olan İmam Asım’ın okuyuş tarzı.
aşır: Bir dinî tören sırasında veya cemaatle namaz kılınıp dua edildikten sonra okunan Kur’an ayetleri.
ayet: Kur’an surelerini oluşturan kısımlardan her biri.
besmele: ‘‘Esirgeyen ve bağışlayan Allah’ın adı ile”
anlamına gelen ve bir işe başlarken söylenilen bismillahirrahmânirrahîm sözü, bismillah.
Cebrail: Allah tarafından peygamberlere vahiy getirmekle görevlendirilen, dört büyük melekten biri.
cezim: Harekesiz harfi gösteren işaret.
cüz: Kur’an’ın bölünmüş olduğu otuz parçadan her biri, Kur’an’ın yirmi sayfası.
Esmâ-i Hüsna: Allah’ın en güzel, en şerefli isimleri.
fem-i muhsin: Kur’an’ı doğru ve güzel okuyan mâhir (usta) okuyucu.
fonetik: Ses bilgisi, sese dayanan, sesle ilgili.
gunne: Genizden gelen ses.
hadr: Süratli ve çabuk olmak. Kur’an’ı okuyuş şekillerinden biri.
hafız: Kur’an’ı bütünüyle ezbere bilen kimse.
hatim: Kur’an’ın tamamını okuma.
ibtida: Başlamak, bir işe girişmek.
idgam: Bir şeyi diğerine katmak.
ihfa: Gizlemek.
iklab: Çevirmek, dönüştürmek.
imâle: Eğmek, bükmek, meylettirmek. Tecvitte, üstün harekeyi esreye veya elif harfini ya harfine meylederek söylemek.
işmam: Ötre harekeye işaret etmek için dudakları öne doğru büzerek toplamak.
kasr: Harfleri uzatmadan kısa okumak.
kıraat ilmi: Kur’an kelimelerinin farklı okunuşlarını
inceleyen bilim dalı.
kıraat: Okuma. Kur’an’ı belli kural ve işaretlere göre okuma.
kurra: Kur’an-ı Kerim’i sahih rivayetlere göre okuyan uzman okuyucu.
lâzım: Lüzumlu olan, gerekli, gereken.
lîn: Yumuşak olmak.
mahreç: Çıkış yeri, harflerin çıkış yerleri.
muhkem: Sağlamlaştırılmış, kuvvetli.
mukabele: Toplu yerlerde yüksek sesle hatim okunurken Kur’an okumasını bilenlerin gözleriyle Kur’an’ı takip etmesi, bilmeyenlerin dinlemesi.
mushaf: Kur’an-ı Kerim’in iki kapak arasına alınmış hâline verilen ad.
muttasıl: Bitişik, ayrı olmayan.
sekte: Susmak, konuşmayı ve okumayı kesmek.
tedvir: Çevirme, döndürme. Kur’an’ı ortalama bir süratte okuma.
tertil: Ağır ağır tane tane okuma. Kur’an’ı, ayetleri üzerinde düşünerek okuma.
tilavet: Kur’an’ı güzel ve sesli olarak usulünce okuma.
vakf: Durmak, durdurmak.
vasıl: Birleştirmek, yan yana getirmek, ulaştırmak, bağlamak.

26

Aralık
2012

TECVİD BİLGİLERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  508 Kez Okundu

1-Tecvid:Sözlükte; “Bir şeyi süslemek”, “güzel ve hoşça yapmak” anlamlarına gelir.
2-Kur’an’ı Kerim’in tecvitli okunması farzdır.
3-Namaz kabul olacak kadar Kur’an’ın tecvitli okunması farz-ı ayn,
4-Kur’an’ın tamamının tecvitli okunması farz-ı kifayedir.
5-LAHN-I HAFİ: Küçük ve gizli hatadır ki ancak tecvidi iyi bilen, kuran ve kıraat ilmi konusunda ehil olan kimselerin fark edebileceği hatalardır.
5-LAHN-I CELİ: Ağır ve açık hata demektir. Kur’anı okuyabilen herkesin kolaylıkla fark edip anlayabileceği derecedeki hatalı okuyuşlardır.
6-Sözlükte med: “Uzatmak” demektir.
7-MEDD-İ TABİİ (Asli med, zati med, tabii med)
8-Medd-i Tabiinin bir elif miktarı uzatılması vaciptir
9-Vasl Hemzesi: Kendileri ile başlandığında okunan, kendilerinden önce harekeli bir harf geldiğinde ise okunmayan hemzelere denir.
10-Kat’ Hemzesi: Hem yazıda hem de okunuşta bulunan, gerek vasıl gerek vakıf halinde değişmeyen, sabit kalan hemzelere denir.
11-Medd-i muttasılın uzatılması (en az iki elif) vacibtir. Medd-i munfasılın (medd-i tabiînin medd miktarından fazla) uzatılması, caizdir.
12-Tûl (uzun okuyuş); Bu durumda 4 elif miktarı uzatılarak okunur.
13-Tevessut (orta okuyuş); Bu durumda 2 veya 3 elif miktarı uzatılarak okunur.
14-Kasr ( kısa okuyuş ); Bu durumda 1 elif miktarı uzatılarak okunur.
15-Tecvid ilminde: “Gizli ses ile harfin harekesini taleb etmeye, yani harekeyi hafif bir sesle okumaya “Revm” denir.
16-İŞMAM. Sözlükte “koklatmak” manasına gelir.
إِشَارَةً إِلَي الضَّمِّ اَلاِشْماَمُ اِنْضِماَمُ الشّفَتَيْنِ بَعْدَ السُّكُونِ
“Sükundan sonra ötre harekesine işaret ederek dudakların ileriye doğru toplanması, yumulmasıdır.” Sağırlar için yapılır. Sadece ötrede olur.Asım Kıraatında Yusuf süresindeki: (لاَ تَأْمَنَّا) dan başka yerde işmam yapılmamıştır. Aslı لاَ تَأْمَنُنَا dır.
17-İHFA:Lügat’ta: Örtmek, gizlemek ve saklamak anlamlarındadır.
18-İZHAR, Sözlükte: Açmak, açığa çıkarmak, meydana koymak, ortaya çıkarmak, açıklamak, beyan etmek gibi manalara gelen bir kelimedir.
19-İKLAB:Sözlükte: İklâb, çevirmek, çevrilmek, bir halden başka bir hale döndürmek, bir şeyi değiştirmek manalarına gelen bir kelimedir.
20-İDĞAM, Sözlükte: Bir şeyi bir şeyin için katmak, dâhil etmektir.Istılah’ta: İdğâm, birincisi sâkin, ikincisi harekeli olan iki harfi aynı sesle şeddeleyerek okumaktır.
21- Ayet sayısı yüzden fazla olanlara “Tıval“ (es-seb’ut-Tıval:Bakara (286), Ali İmran (200), Nisa (176), En’am (165), A’raf (206), Şu’arâ (227), Sâffât (182)), Ayetleri yüz dolayında olanlara yahut biraz geçenlere “Miûn” , sayı bakımından âyetleri yüzün altında bulunanlara “Mesânî”, âyetleri kısa ve besmeleli fasılaları çok olan sûrelere de “Mufassal” denilmiştir.
22-Bir başka ayrım da namazda okunuşu açısından yapılmıştır. Uzun sûre¬ler,Tıvâl-i Mufassal olarak anılır. Hucurât sûresi ile Bürûc sûresi arasındaki sûreler(Sabah ve Öğle namazlarında) bu grupta yer alır. Orta uzunluktaki sûrelere de Evsât-i Mufassal denir. Bürûc sûresi ile Beyyine sûresi arasındaki sûreler (İkindi ve Yatsı namazlarında) bu grupta yer alır. Kısa sûreler ise, Kısâr-ı Mufassal diye anılır. Bunlar Beyyine sûresinden Nâs sûresine kadar olan sûrelerdir (Akşam namazında).

7

Ağustos
2012

DİYANET KILAVUZU

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  892 Kez Okundu

1- Siyer-i Nebî, Hz. Muhammed (s.a.v.)’in hayatını konu edinen bilim dalıdır.
2- Peygamber efendimiz 20 Nisan 571 tarihinde Rebiul Evvel ayının pazartesi günü tan yeri ağarırken Mekke şehrinde
dünyaya gelmiştir.
3- Peygamber efendimiz Kureyş kabilesinin Haşimoğulları kolundandır.
4- Peygamber Efendimizin Annesi: AMİNE
Babası: ABDULLAH
Dedesi: ABDÜLMUTTALİP
Süt Annesi: HALİME
5- Peygamber Efendimizin en çok bilinen isimlerini En çok bilinen 4 ismi şunlardır:
1) Muhammed
2) Mustafa
3) Ahmet
4) Mahmud
6- Peygamber Efendimizin doğumundan iki ay önce babası vefat etmiştir. Mekke’deki geleneksel uygulamaya göre, çocuklar süt anneye verilirdi. Peygamberimiz de 4 yaşına kadar süt annesi Hz. Halime’nin yanında kaldı. 6 yaşındayken annesi de vefat edince 8 yaşına kadar dedesi Abdulmuttalib’in yanında, dedesinin vefatından sonra amcası EbuTalib’in himayesinde büyümüştür.
7- Peygamber Efendimiz İlk evliliğini 25 yaşında iken Hz.Hatice ile yapmıştır.
8- Hz. Hatice Peygamber Efendimiz (s.a.v)’ in ilk eşidir. Peygamber Efendimize ilk iman edendir. Peygamber Efendimize maddi ve manevi en büyük desteği verendir. Peygamber Efendimizin oğlu İbrahim hariç bütün çocuklarının annesidir.
9- Hz. Peygamber’in çocuklarının isimleri:Erkekler: Kasım, Abdullah, İbrahim,
Kızları: Ümmü Gülsüm, Rukiye, Zeynep ve Fatıma
10- Hz. Muhammed (s.a.v.)’e Peygamberlik M.610 tarihinde, 40 yaşında , Hira Nur dağında Peygamberlik gelmiştir.
11- İlk Müslümanlar
Hanımlardan Hz. Hatice
Büyüklerden Hz. Ebubekir
Çocuklardan Hz. Ali
Kölelerden Hz. Zeyd bin Harise
12- Peygamber Efendimize en çok düşmanlık yapanlar : Ebû Leheb
Ebû Cehil
Velid b. Muğire
Ümeyye b. Halef
Utbe b. Rebia
As b. Vail
13- İslamın yayılması Hz.Hamza ve Hz.Ömerin Müslüman olmasıyla hız kazanmıştır .14- Senetül Hüzün ( Hüzün yılı)Peygamberliğin 10. yılında Hz. Peygamberin eşi Hz.Hatice ve amcası Ebû Talib’in vefat ettiği yıla hüzün yılı denir.
15-İsra ve Miraç olayı:Hicretten bir buçuk yıl önce Recep ayının 27. gecesi Peygamber Efendimizin Cebrail (A.S) vasıtasıyla Mescid-i Haram’dan alınıp Mescid-i Aksa’ya götürülmesine İsra; Yüce Allah’ın katına yükseltilmesine de miraç denir.
16- Peygamber Efendimize miraçta verilen hediyeler :
1) Beş vakit namaz.
2) Bakara Suresinin son iki ayeti, ( Âmenerrasûlü )
3) Ümmetinden Allah’a şirk koşmayanların cennete gireceği müjdesi.
17- Hz. Aişe ,Peygamber Efendimizin eşlerindendir. Hz.Ebubekir’in kızıdır.
İlmiyle, zekasıyla ve bizlere bir çok hadis ulaştırmasıyla tanınmıştır.
18- Hicret ,Peygamber Efendimizin ve ilk Müslümanların 622 yılında Mekke’den Medine’ye göç etmesine denir.
19- Peygamber Efendimiz Medine’de Ebû Eyyüb el-Ensârî’nin evinde kalmıştır. Bu sahabenin kabri İstanbul’da kendi adıyla anılan Eyüp semtin de bulunmaktadır.
20- İslam tarihinde ilk inşa edilen mescid Kuba Mescidi
21- İlk cuma namazını Peygamber Efendimizin Mekke’den Medine’ye hicreti esnasında “Ranuna” denilen yerde kılınmıştır.
22- Muhacir: Mekke’den Medine’ye göç eden müslümana denir.
23-Ensar: Medine’ye göç eden müslümanlara yardım eden Medineli müslümanlara denir.
24- Peygamber Efendimizin bizzat inşasında çalıştığı ve öğretmenliğini yaptığı ilk yatılı okul olan SUFFE’dir. Burada eğitim görenlere Ashab-ı Suffe denir.
25- Peygamber Efendimizin yaptığı en önemli savaşlar :
26- Peygamberimiz ve Müslümanlar Medine’ye göç ettikten sonra müşrikler onları yine rahat
bırakmamışlar, bu yüzden Peygamberimiz onlarla savaşmak zorunda kalmıştır.
En önemlileri şunlardır:
-Bedir Savaşı (624)
- Uhud Savaşı (625)
-Hendek Savaşı (626)
27- Peygamber Efendimizin yaptığı savaşların amacı Allah’ın adını yüceltmek,
Düşman saldırılarını önlemek,
Müslümanların inançlarını, ırz ve namuslarını, can ve mallarını korumaktır
28- Mekke M.630’da fethedildi. Fetihten sonra Peygamber efendimiz Müşriklere karşı
“Bugün sizi kınamak yok, hepiniz serbestsiniz” buyurdu ve hepsini affetti.
29-Mescid-i Nebevi, Medine’dedir. Hicretten sonra Peygamberimizin yapmış olduğu ilk mescittir. Peygamberimizin kabri (Ravza-i Mutahhera) Mescid-i Nebevî’nin içinde bulunmaktadır.
30- Veda haccı ve Veda hutbesi Peygamber Efendimizin 632 yılında yapmış olduğu tek hacdır. Bu hac esnasında Peygamber Efendimiz 100.000’den fazla Müslümana Meşhur Veda hutbesini
okumuşlardır.
31-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’i hayatında, müslüman olarak görüp ve müslüman olarak vefat eden mübarek
insanlara Sahabe denir.
32-Tabiin , Sahabeleri gören kimseye tabiin denir.
33-Tebeut Tabiin,Tabiini gören kimselerdir.
34-Muhadramun:Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in zamanında yaşadığı halde Efendimiz (s.a.v.)’i görme şerefine nail olmayan insanlardır.(Veysel Karani ve Habeş kralı Necaşi gibi)
35-Hulefai Raşidin Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’den sonra halifelik yapan dört halifeye denir.
a- Hz. Ebu Bekir, b- Hz. Ömer, c- Hz. Osman, d- Hz. Ali (r.a.)
36-Aşerei mübeşşire Yaşarken cennetle müjdelenen on sahabeye denir.
a- Hz. Ebu Bekir, b- Hz. Öme,r c- Hz. Osman, d- Hz. Ali, e- Hz. Sad Bin Ebi Vakkas,
f- Hz. Zeyd Bin Sabit, g- Hz. Talha Bin Ubeydullah, h-Hz. Zübeyr Bin Avvam,
i- Hz. Ebu Ubeyde Bin Cerrah, j- Hz. Abdurrahman B. Avf.
37-İslam devletini kurmak için Mekke’nin şirk ortamından Medine’ye göç eden Mekkeli müslümanlara Muhacir denir.
38-Mekke’den göç eden müslümanlara yardım eden, ellerindeki mallarının yarısını veren, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve ashabını bağrına basan Medineli müslümanlara Ensar denir.
39-Ashaptan Medine’ye ilk hicret eden sahabe Ebu Seleme (Abdullah).
40-Yasir ve eşi Sümeyye hatun.İslamın ilk şehidi ve şehidesi bir karı-kocadır.
41- Mekke’de ilk kez halkın içersinde “La ilahe İllallah” diyen sahabe Ebu Zer Gifari (r.a.).
42- Dünyanın hiç bir yerinde hiç bir zaman mevcut olmamış olan müesseseyi Hz. Ömer (r.a.) kurmuştu.
Halk tarafından sorulan meselelerin cevabını ücretsiz olarak veren
43-İslâmiyet’ten önce Araplar, henüz millet hâline gelemedikleri için; kabîleler hâlinde
yaşıyorlardı. Her kabîle, diğerlerinden ayrı bir devlet gibiydi. Kabîle reislerine Şeyh deniyordu.
44-İslâmiyet’ten önce Hicaz bölgesindeki en önemli şehirler:Hicaz bölgesinde üç önemli şehir, Mekke, Yesrib (Medine) ve Tâif’ti.
45- Mekke, Medine ve Taifde bulunan kabileler , Mekke’de Kureyş Kabîlesi, Tâifte Sakîf Kabîlesi, Yesrib (Medine) de Evs ve Hazreç adlı Arap kabîleleri ile Kaynukaoğulları, Nadîroğulları ve Kurayzaoğulları olmak üzere üç yahûdi kabîlesi bulunuyordu. Diğer kabîleler genellikle göçebe idiler.
46″eşhür-i hurum ,savaşılması, kan dökülmesi haram olan hürmetli aylar.Muharrem, Recep, Zilka’de ve Zilhicce.
47-Hicaz bölgesindeki panayırların en önemlileri, Mekke civârında kurulmakta olan Ukaz, Mecenne ve Zülmecaz panayırlarıydı.
48-el-Muallekatü’s-seb’a” (Yedi Askı):Tâif’le Nahle arasında kurulmakta olan Ukaz panayırında, şiir yarışmaları yapılır; beğenilip derece alan şiirler, Kâbe’nin duvarlarına asılırdı. Bu şekilde Kâbe duvarında asılmış olan yedi ünlü kasideye “el-Muallekatü’s-seb’a” (Yedi Askı) denilmiştir.
49- Kâbe’nin güney-doğu köşesi (Rükn-i Hacer-i Esved) nde bulunur.
50-Mekke şehri, Hz. Peygamber (s.a.s.)’in büyük dedelerinden Kusayy tarafından, Kâbe’nin inşâsından çok sonra kurulmuştur.
51- Hz. İbrâhim, Milâttan yaklaşık 2000 yıl kadar önce, Irak’ta Sümer şehirlerinden “Ur” sitesinde dünyaya geldi.
52-Mekkeye ilk yerleşen kavim Curhumiler dir.
53-Curhumilerden sonra Yemen’de “Seylü’l-arim”denilen sel felâketinden sonra bu bölgeye gelen Huzâa Kabîlesi, İsmâiloğullarının da yardımı ile, Cürhümîleri Mekke’den sürüp çıkardılar.
54-Hicâbe: Kâbe’nin perdedarlığı ve anahtarlarını taşıma görevidir.
55-Sikâye: Kâbeyi ziyârete gelenlerin suyunu temin etme ve Zemzem kuyusuna bakma görevidir.
56-Rifâde: Kâbeyi ziyâret için Mekke’ye gelenleri ağırlama, barındırma ve muhtaçlara yardımcı olma hizmetidir.
57-Nedve: Kusayy tarafından yapılan “Dâru’n-Nedve” adlı istişâre meclisi binâsında yapılan toplantılara başkanlık etme görevidir. Savaş, sulh ve memleketin diğer bütün önemli işlerinin kararı, burada yapılan toplantılarda verilirdi. Kırk yaşından küçük olanlar, bu meclise alınmazlardı.
58-Livâ: Savaş zamanında ve askerin toplanmasında sancağı taşıma görevidir.
59-Kıyâde: Savaşta askere komuta etme görevidir.
60-Sefâre: Aynı toplum içindeki fertler veya kabîleler arasında meydana gelen çekişmelerde hakem olarak arabulma hizmetidir.
61-Hazine-i emvâl: Savaş için hazırlanan silâh, mal ve âletleri muhâfaza etme görevidir.
62-Ezlâm: Oklar ile fal bakma işidir.
63-Nezâre: Bir yerden başka bir yere nakledilecek eşyayı kontrol ve muâyene ettikten sonra “taşıma ruhsatı” verme görevidir.
64-müsta’rabe :Hz. İsmâil, daha sonra bu bölgeye yerleşen “Cürhümîler” den bir kızla evlendi. Kendisi İbrânî, Cürhümîler Yemenli Âribe (halis) Arablarındandı. Bu sebeple İsmâiloğullarına “müsta’rabe (arablaşmış) arabları” denilir.
65- Şeybe kimdir?Hâşim, Medine’de Hazrec kabîlesinin Neccâr oğulları kolundan Amr kızı Selmâ ile evlenmiş, “Şeybe” adında bir oğlu olmuştu. Selmâ Medine’den ayrılmadığından, Şeybe de Medine’de dayılarının yanında büyümüştü. Hâşim’in vefâtından sonra, amcası Muttalib O’nu Mekke’ye getirdi. Mekkeliler Muttalibin yanında tanımadıkları bir çocuk görünce, Şeybeyi Muttalib’in kölesi sanarak, Ona “Abdülmuttalib” dediler. Bu yüzden Şeybe, Abdülmuttalib adıyla anıldı.
66-Muttalib’in ölümünden sonra, kabîle başkanlığı ile Rifâde ve Sikâye hizmetleri Abdülmuttalib’e verilmişti
67- Ebrehe nin valisi olduğu Yemen ,Habeşistan Kırallığına bağlı idi
68- Rasûlullah (s.a.s.)’in hicreti
Rasûlullah (s.a.s.)’in hicreti Peygamberliğin 13′üncü yılında, 12 Rebiulevvel / 23 Eylül 622′de olmuştur. Bu tarih aynı zamanda Peygamber Efendimizin 53′üncü doğum yıldönümüdür.
69-Muhammed adını dedesi Abdulmuttalip vermiştir.
70-”Ahmed” adını da annesi koydu.
71-Hz. Muhammed (s.a.s.)’in devamlı süt annesi Hevâzin Kabîlesinin Sa’doğlulları kolundan Halîme oldu.
72-Peygamberimizi Halimeden başka Ebû Leheb’in azatlı câriyesi Süveybe tarafından emzirildi
73-Muhammed (s.a.s.) dört yaşına kadar, süt annesinin yanında çölde kaldı. Dört yaşında Halîme çocuğu Mekke’ye götürerek annesine teslim etti
74-Hz. Muhammed (s.a.s.) dört yaşından altı yaşına kadar, öz annesi Âmine ile kaldı,
75-Peygamberimize annesi öldükten sonra
Altı yaşından sekiz yaşına kadar, çocuğa dedesi Abdülmuttalib baktı
76- Abdülmuttalib seksen yaşını geçmiş bir ihtiyârdı. Peygamber (s.a.s.) Efendimiz sekiz yaşında iken dedesi de öldü. Ölürken, on oğlu içinden Hz. Muhammed (s.a.s.) Efendimizin yetiştirilmesini, öz amcası Ebû Tâlib’e bıraktı.(33/1)
77-Muhammed (s.a.s.) ismi Kur’ân-ı Kerîm’de 4 yerde (Âl-i İmrân Sûresi 144, Ahzâb Sûresi 40, Muhammed Sûresi 2 ve Fetih Sûresi 19);
78-Ahmed ismi ise 1 yerde (Saf Sûresi, 6) geçmektedir.
79-Hz. Muhammed (s.a.s.)’in Adnân’a kadar kesintisiz bilinen nesebi sırasıyla şöyledir: Abdullah, Abdülmuttalib, Hâşim, Abdümenâf, Kusayy, Kilâb, Annesinin nesebi de şöyledir: Vehb, Abdümenâf, Zühre, Kilâb, Mürre… Görüldüğü üzere her iki tarafın nesebi Kilâb’da birleşmektedir
80-Peygamberimizin hayâtının sekiz yaşından yirmibeş yaşına kadar olan dönemine “gençlik devresi” denilir. Bu devrede Rasûlullah (s.a.s.) amcası Ebu Talibin yanında kaldı.
81- Peygamberimiz ilk seyehatini Amcası Eu Taliple 12 yaşında Şama yaptı:
82-Hz. Muhammed (s.a.s.) 17 yaşında iken de, diğer bir ticâret kafilesi ile amcalarından Zübeyr ve Abbâs’la birlikte Yemen’e gidip gelmiştir
83-Müslümanlıktan önce (Câhiliyet Döneminde) Araplar arasında iç savaşlar eksik olmazdı. Yalnızca “Eşhür-i hurum” denilen dört ayda savaşmak haram sayılırdı. Bu dört ayda (Zilka’de, Zilhicce, Muharrem, Receb)
84-Müslumanların Mekkeli müşriklerin zulümlerine dayanamayarak Peygamberimizin de isteği doğrultusunda ilk hicret ettikleri yer Habeşistan
85- Mekkede iken müslümanlar işkence gördükleri yetmiyormuş gibi müşrikler tarafından 3 yıl süreyle aç ve susuz bırakılmışlardır. Bu sürede Peygamberimizin amcası Ebu Talip ve cok sevdiği eşi Hz.Hatice peygamberimizin ve müslümanların en büyük destekçileri olmuşlardır. Bu acı dolu yıllardan sonra Ebu Talip ve Hz.Hatice vefat etmişlerdir. Peygamberimizi ve tüm müslümanları çok üzen bu iki olayın olduğu seneye Senetül Hüzün denir.
86- Peygamberimiz Medineden bazı kişilerle hac mevsimlerinde görüşüyor ve onlara islamı anlatıyordu. Müslüman olan Medineliler peygamberimize Mekkeye 1-2km uzaklıktakı bir yerde bazı konularda söz vermişlerdir. Bu önemli söz verme olayının adı Akabe Biatları
87- Hicretten sonra Mekkeli ve Medineli müslümanları peygamberimiz kardeş ilan etmiştir. Mekkeli müslümanlara hicret ettikleri için muhacir denmiştir. Medineli müslümanlara da hicret edenlere yardım edenler manasında Ensar ismi verilmiştir.
88- Hicretin 2.inci yılında Allah-u Teala ayet göndererek namaz kılarken Kabe’ye dönmemizi istedi. Müslümanlar bu ayet gelmeden önce namazlarını Mescidi Aksaya dönerek kılıyorlardı.
89- Peygamberimizin başında bulunduğu savaşlara GAZVE denir. Başında bulunmadığı savaşlara Seriyye
90- Müslümanların cok kayıp verdikleri, Hz.Hamza’nın şehit olduğu, Peygamberimizin mübarek dişinin kırıldığı, müslümanların ikinci savaşının adı Uhud Savaşı
91- Peygamberimiz hayatında kaç kez hac yapmıştır?Bir defa
92- Kur’an-i Kerim’in indirilmeye başlandığı, 1000 aydan daha hayırlı olan, Ramazan ayının 27. inci gecesi idrak ettiğimiz mübarek gecenin adı nedir?Kadir Gecesi
93- Kuranı Kerim kaç senede tamamlanmıştır?- 23 sene
94 Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in süt annesinin adı Hz. Halime.
95-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in süt kardeşinin ismi Hz. Şeyma.
96- Ganimet Harpte düşmanlardan alınan mal demektir.
97 Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in: “Eğer Zeyd Bin Harise şehit olursa
yerine Cafer Bin Ebu Talip, oda şehit olursa komutanlığa Abdullah Bin Revaha
geçsin, şayet oda şehit olursa müslümanlar içlerinden birini seçsin” diyerek
orduyu gönderdiği ve bu tüm söyledikleri şeylerin gerçekleştiği savaş Mute savaşı.
98- Ehli Beyt : Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in aile fertleri ve bunların soyundan gelenlere denir.
99-İslam Medine devletini Efendimiz (s.a.v.) kurduktan sonra devletler bazında İslam’ı tebliğ için Habeşistan, Mısır, Doğu Roma İmparatorluğu ve İran.
ülkelere elçi ve mektup göndermiştir
100-Tebuk seferine katılmadığı için Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve ashabının kendisiyle (hakkında ayet nazil oluncaya kadar) 50 gün konuşmadığı sahabe Kab Bin Malik.
101- Peygamber Efendimiz (s.a.v.) 40 yaşında peygamber oldu, 23 yıl peygamberlik yaptı.
102-Habeşistan’a yapılan hicret , İlki 615 yılının Recep ayında aralarında Hz. Osman ve ailesi Rukiye’nin debulunduğu 12 erkek ve 4 kadın olarak üç ay devam etmiş olan hicrettir.
İkincisi ise 616 yılında 82 erkek, 21 kadın Cafer Bin Ebu Talip başkanlığında yapılmıştır.
103- Peygamberimiz (s.a.v.)’in annesi Amine hatunun sadık hizmetçisidir. Hz.
Amine hatunun vefatından sonra Peygamberimizi dedesi Abdulmuttalib’e teslim eden ve Efendimiz (s.a.v.)’in “Annemden sonra annem sensin” dediği bu sadık hizmetçi Ümmü Eymen
104-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in çocukları:Yedi çocuğu olmuştur. Dördü kız, üçü erkektir. Kızları: Zeynep, Rukiye,Ümmü Gülsüm ve Fatıma’dır. Erkek çocukları: İbrahim, Kasım ve Abdullah’tır.
105- Bedir savaşında 14 müslüman şehit oldu ve 70 müşrik öldürüldü.
106- Uhut savaşında şehit olan müslümanların sayısı 70 şehit olmuştur.
107- Efendimiz (s.a.v.)’i hicret esnasında yakalayıp Darun Nedve denen müşrik
meclisinden hediye almak isteyen ama atının ayakları çöle batarak hedefine ulaşamayan Süreka
108- Ezanı Muhammedi’yi rüyasında gören sahabe Abdullah Bin Zeyd
109-Uzza isimli putu kıran sahabe Hz. Halit Bin Velid
110- Rasulüllah (s.a.v.)’in şairinin ismi Hassan Bin Sabit.
111-Uhut savaşında Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in kılıcıyla savaşan sahabeEbu Dücane
112-Hendek savaşına adı verilen hendeklerin uzunluk, boy ve eninin ölçüleri: Uzunluğu: 5,5 km, derinliği: 5 m, eni:9 m. dir.
113-Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in İştika (yağmur isteme) namazı kılarak dua
edip namaz biter bitmez hemen yağmurun yağmaya başladığı bir bölge vardı.
Mescidi Nebevinin karşısında olan bu yere Efendimiz (s.a.v.) sıcak havalarda
gider ve orada gölgelenirdi. Çünkü bir bulut orayı devamlı ferah tutardı.
Buraya daha sonra bir mescit inşa edildi. Bu mescidin adı Gamame mescidi (Bulut mescidi)
114-Hicret gecesi müşrikler Mekke’de Darun Nedve’de toplandılar.
115-Peygamberimiz (s.a.v.)’in hicret esnasında saklandığı mağaranın ismi Sevr Mağarası.
116- Mekke ,Hicretin 8. Yılı Ramazan ayının 17.sinde fethedildi.
117-Peygamberimizin son savaşı Tebuk savaşıdır.
118- Akabe biati,Peygamberimiz (s.a.v.) ile Medinelilerin hicretten önce yaptıkları anlaşmadır.
119- Ravza-i Mudahhara ,Peygamberimiz (s.a.v.)’in kabri ile minberi arasına denir.
120-Rasulüllah (s.a.v.)’in yaşadığı çağa Asr-ı Saadet (mutluluk yılları) denir.
121-Rasulüllah (s.a.v.)’in dayısı Sad Bin Ebi Vakkas.
122- Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’i vefatından sonra Hz. Ali yıkadı.
123-Peygamberimiz (s.a.v.) Ebu Eyyup El-Ensari’nin evinde Yedi aya yakın kalmıştır.
124-Haram aylar: Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarıdır.
125-Peygamberimiz (s.a.v.)’in Miraç hadisesinde yedinci kat semada, Mescidi
Haram ve Mescidi Aksa’dan sonra uğradığı, meleklerin kıyametekadar hayatlarında bir defa sıra gelerek tavaf ettiği yedinci kat semadaki bu mescidin adı Beytül Mamur.
126-Peygamber Efendimiz (s.a.v.) peygamberliğini ilk defa açıkça Safa Tepesinde ilan etmiştir.
127-Hicretin dördüncü yılı olaylarındandır. Kilap kabilesinden Ebu Bera, Hz.
Peygamber (s.a.v.)’e gelerek, mensubu olduğu kabilesi arasında irşatta
bulunacak zatlar istedi. Peygamberimiz (s.a.v.)’de 40 veya 70 kişi göndermişti.
Bunların hepsi Ashabı Suffe’dendi. Yolda bu mübarek insanların hepsi şehit
edildiler. Bu olaya İslam tarihinde Bir-i Maune olayı diye anılır.
128-Hılful Fudul (Fazilet örgütü) :P eygamberimiz (s.a.v.) gençliğinde illegal bir örgüte üye olmuştu. Bu örgüt haksızlık kimden gelirse gelsin, kime yönelik olursa olsun haklının yanında haksızlara, zalimlere karşı tavır koyuyordu.
129-Ficar Harbi:İslamiyet’ten önce Arap kabileleri arasında iç harpler ve kan gütmeleryaygın halde idi. İslam’ın gelişiyle kan davaları ve kabileler arası harpler son buldu. Ve insanlar Allah (c.c.)’ın gönderdiği İslam nimeti ile kardeşle roldular. Bu kabileler yalnız dört ay harp etmeyi haram sayarlardı. Şayet bu dört ay içinde harb yapılırsa Ficar harbi ismini alırdı.
130-Kabeyi kim inşa etti?Allahü Teâlâ’nın emriyle önce Melekler, sonra Hazreti Adem ve ve Şit Aleyhisselam; peygamberlerden son olarak da İbrahim Aleyhisselam ile oğlu Hazreti ismail
131-Kâbede Mübarek Vazifeler nelerdir?Kabe’nin anahtarlarını elinde tutmak olan Hicâbet Zemzem suyunu ve hacıların su işlerini idare etmek olan Sikâye; ziyaretçileri barındırma ve müsafirlik işlerini ayarlamak olan Rifâde’dir.
132-Peygamberimizin Yüce Soyu Peygamberimiz Aleyhisselâmın yüce soyu kime dayanır? İbrahim Aleyhisselâmın oğlu Hazreti İsmail’e dayanır
133-Peygamberimizin süt annesinin adı nedir?Hz.Halime
134-Peygamberimiz annesini kaç yaşında iken kaybetti? Hazreti Âmine, oğlu ve kölesi ile beraber Medine’ye gidip Hazreti Abdullah’ın kabrini ziyaret makdadı ile Medine’ye ulaştılar. Ziyaretlerini yaptıktan sonra, geri dönerken Medine yakınlarındaki Ebvâ köyünde hastalanan Hazreti Âmine 577 yılında vefat etti.
135-Peygamberimizi dedesi Abdulmuttalibe kim getirip teslim etti?Altı yaşında anasından da yetim kalan Peygamberimiz Aleyhisseİâm’ı kölesi Ümmü Eymen Mekke’ye getirip dedesi Abdülmuttalib’e teslim etti.
136-Dedesi Abdulmuttalibin vefatından sonra kimin himayesinde kaldı?Peygamber Efendimiz, İki sene geçip sekiz yaşına geldiği zaman, dedesi Kureyşin reisi Abdülmuttalipde vefat etti. O vefat ederken oğulları içinde Ebû Talib’e, yeğenine bakmak vazifesini verdi.
8-Peygamberimiz Hz.Hatice ile kaç yaşında iken evlendi?Hazreti Hatice ile izdivacı (M.596)Peygamber Efendimiz 25 yaşında iken Hz.Hatice ile evlendi.
137-İlk Vahiy Peygamberimize ne zaman geldi?Peygamberlik ve İslam Dininin Gelişi (M.610):Milâdî 610 yılının 27 Ramazan Hıra Dağında Pazartesi Allahü Teâlâ tarafından kendisine gönderilen Melek, Cebrail Aleyhisselâm ilk vahyi getiriyor, Alak Sûresi’nin ilk âyetleri olan “Allah’ın ismiyle oku!” emrini bildiriyordu.
138-İlk Müslümanlar:İslâm ile ilk önce şereflenenler kimlerdir? Hazreti Hatice, Hazreti Ebû Bekir, Hazreti Ali ,Hazreti Zeyd b. Harise’dir.
139-Peygamberimiz aleni davete ne zaman başladı?Peygamberliğin dördüncü yılına rastlayan Mîlâdî 614 senesinde, Hıcr Sûresi’nin 94′ncü âyetiyle bildirilen “Emrolunduğunu açıkça, çatlatırcasına bildir!” ilâhî emri geldi. Peygamberimiz ,vahyin bu emrine uyarak insanları açıktan açığa hak yola çağırmaya başladı. Önce en yakınlarını, akrabalarını, dostlarını ziyaret ederek İslama davet etti.
140-İslâmın ilk devirlerinde işkence gören bu müminler arasında en meşhurları kimlerdir? Hazreti Bilal Habeşî, Hazreti Ammar b. Yâsir ve babası Hazreti Yâsir ile annesi Hazret! Sümeyye, Hazreti Habbab b. Eret, Hazreti Suheyb b. Sinan Rumî, Hazreti Ebû Fukeyhe gibi köleler ve zayıflar; Hazreti Zinnîre, Hazreti Lübeyne ve Hazreti Nehdiyye
141-Müslümanların ilk Cuma namazı kıldıkları yerleşim yerinin adı Ranuna
142- Müslümanların ilk kıblesi Mescid-i Aksa
143- Peygamber Efendimiz (s.a.v.) altı yaşında annesiyle beraber Medine’den Mekke’ye dönerken, Annesinin hastalanarak vefat ettiği yer Ebva
144-Hz. Hacer validemiz, kızgın güneşin altında susuzluktan kıvranan biricik oğluna (İsmail’ine) hayat verecek suyu bulmak için iki tepe arasında yedi defa canla, telaşla, heyecanla koşuşturur. Hz. Hacer validemizin çabasını sembolize eden ve bugün hacılar tarafından uygulanan eylem Sa’y
145- Kur’an’ın ilk ayetleri Hira Mağarasında 610… tarihinde rüya yoluyla Cebrail aracılığıyla indirilmiştir.
146- Peygamber Efendimiz (s.a.v), vefatı yaklaştığında kendi yerine namaz kıldırmakla Hz.Ebubekiri görevlendirmiştir.
147-Üstü kapatılan ve yeri kaybolan Zemzem suyunu bulup çıkaran, Şeybe
148- Mekke döneminde Müslümanların İslami faaliyetler yapmak amacıyla, evinde gizlice toplandıkları sahabe Hz. Erkam
149- Medine ‘de bulunan Yahudilerin, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) peygamberliğini
150-Peygamberimizin (s.a.v.) anne tarafından dedesinin adı Vehb
151- Peygamber Efendimiz (sav) hayatı boyunca hac ibadetini bir defa yapmıştır.
152- Peygamberimizin (s.a.v.) gençliğinde katıldığı kabile savaşlarına Ficar savaşları denir.
153-Hz. Muhammed’in (s.a.v.) ailesine Ehl-i Beyt denir.
154- Peygamberimizin (s.a.v) Medinelilerle birlikte gönderdiği ilk Kur’an öğretmeni Hz. Mus’ab Bin Umeyr
155- Kâbe tamir edilirken yerine yerleştirilmesi konusunda anlaşmazlığa düşülen ve tavaf yaparken başlangıç kabul edilen siyah taşın adı Hacerü’l – Esved
156- Mescid-i Nebi’nin yanına fakir ve kimsesiz Müslümanların kalması için odalar yapılmıştı. Bu odalarda kalan ve İslami eğitim gören fakir kişilere Ashab-ı Suffe
157- Raci Vakasında esir edilenlerden biridir. Şehid edilmeden önce namaz kılma geleneğini başlatan ilk kişidir. Müşriklerin kendisine, ‘İslam’dan dönersen seni serbest bırakacağız’ teklifine, ‘İslam’dan döndüğümde yeryüzündeki her şeyi elde edeceğimi bilsem, yinede İslam’dan dönmem’ diyen ayrıca, işkence esnasında müşriklerin ‘Kendi evinde olup, Muhammed’in (s.a.v.) senin yerinde olmasını istemez miydin?’ sorusuna, ‘Muhammed’in (sav) ayağına bir diken parçası bile batmasını istemem’ diyerek şehadeti kazanan sahabe Hz. Hubeyb
158- Peygamberimizin (s.a.v.) yemeğine zehir koyarak öldürmeye çalışan, Müslümanlarla anlaşmayı bozan ve ceza olarak, Müslümanlar tarafından sürgüne gönderilen Yahudi topluluğu Beni Nadir
159- Haşim, Peygamber Efendimizin (sav) babasının dedesidir?
160- Ezan-ı Şerifi bugünkü haliyle rüyasında gören ve bunu Peygambere (s.a.v.) anlattıktan sonra, Peygamberin bunun hak bir rüya olduğunu söylediği sahabe Abdullah bin Zeyd
161-Hz. Peygamber’e süt emzirenler,Amine binti Vehb,
Ebu Leheb’in cariyesi Süveybe,Halime binti Ebi Züeyb
162-Hz. Peygamber Kâbe hakemliği yaptığında 35 yaşında idi.
163-“Hz. Peygamber’in hicreti Birinci Akabe görüşmesinden sonra 622 yılında gerçekleşti”
164- Hz. Peygamber ikinci Akabe biatı Mekke’de M. 621 tarihinde Zilhicce ayında yapmıştır.
165-Hz. Peygamber, hicretin 6. yılında Umre yapmak üzere 1500 sahabi ile birlikte Mekke’ye doğru yola çıkarken Medine’de yerine Abdullah ibn Ümmi Mektum vekil bıraktı.
166- Müslümanlarla yaptıkları antlaşmayı ilk bozdukları için Medine’den H. 4, M. 625 yılında çıkarılan kabile Nadiroğulları
167- H. 8, M. 629 tarihinde gerçekleştirilen Mute savaşı Bizanslılara karşı yapılmıştır.
168- Sa’d b. Muâz (r.a),Müslümanlarla yaptığı antlaşmayı, ihanet ederek bozan Kureyza Yahudileri hakkında bir sahabi şu şekilde karar vermiştir: “Savaşacak gücü bulunanların tamamı öldürülecek, kadın ve çocuklar esir alınacak, malları da ganimet sayılacak” Bu isabetli kararı sebebiyle Peygamberimiz de bu sahabiyi şu ifadeleriyle tebrik etmiştir: “Onlar hakkında Allah ve Rasûlü’nün vereceği hükmün aynısını verdin”
169-İlk Müslümanların, maruz kaldıkları sıkıntılardan kurtulmak için hicret ettikleri bölgenin bugünkü ismi Etiyopya
170- Peygamberimiz’in insan haklarına ve evrensel ilkelere vurgu yapan Veda hutbesin okuduğu Veda Haccı Hicret’in 10. yılında gerçekleşmiştir?
171-İlk Cuma Namazı Ranuna Vadisinde kılındı.
172- Hz. Muhammed (s.a.s)’e gelen ilk vahiy “Yaratan Rabbinin adıyla oku!”
173- Kur’an-ı Kerim, Peygamberimiz 40 yaşındayken inmeye başlamıştır.
174- Vefat haberi duyulunca, bizzat Peygamberimiz tarafından kendisine ilk gıyabi cenaze namazı kıldırılan şahıs Necaşi
175- Peygamber Efendimizin Hz. Mariye’den dünyaya gelen çocuğunun ismi İbrahim
176-Peygamber Efendimizin soyu Hz.Fatıma evladı ile devam etmiştir?
177- “Siyer-i Nebi” ya da “Sîret-i Nebi” iHz. Peygamberin hayatını anlatan kitaplardır.
178- Tarihte ilk ezan Hicretin 1. yılında okunmuştur
179- Günümüzde okunan ezanı, Peygamberimiz (s.a.s) döneminde rüyasında gören ilk sahâbe Abdullah b. Zeyd el-Ensâri
180- Asker sayısı az olsun çok olsun, çarpışma olsun veya olmasın Hz. Peygamberin bizzat katıldığı seferlere Gazve adı verilir.
181-Peygamberimizin (s.a.s) Hz. Hatice ile evliliğinden olan ilk ve son çocuklarının ismi Kâsım-Abdullah
182- İslâm’ı kabul eden ilk erkek, ilk kadın, ilk çocuk ve ilk köle sırası ; Hz. Ebu Bekir-Hz. Hatice-Hz. Ali-Hz. Zeyd
183- Peygamberimiz nerede doğdu ve şimdi nerede bulunuyor? Mekke’de doğdu. Elli yaşından sonra Medine’ye hicret etti. Şimdi Medine’de “Ravza-i Mütaharra”sındadır.
184- Peygamberimizin kaç adı vardır? Güzel isimleri çoktur. Fakat dördünü bilmek lazımdır. Bunlar: Muhammed, Mustafa, Ahmed, Mahmud.
185- Peygamberimizin en çok kullanılan ismi nedir? Hazret-i Muhammed Mustafa sallallahü aleyhi ve sellem’dir.
186-Peygamberimizin babasının adı nedir? Abdullah’tır.
187-Annesinin adı nedir? Amine’dir.
188-Süt annesinin adı nedir? Halîme Hatun’dur.
189-Dedesinin adı nedir? Abdülmüttaliptir.
190- Peygamberimiz kaç yaşında iken kendisine fiilen peygamberlik geldi? 40 yaşında.
191- Fiilen kaç sene peygamberlik yaptı? 23 sene peygamberlik yaptı.
192-Fani hayatı kaç yaşında sona erdi? 63 yaşında sona erdi.
193- Peygamberimizin kaç kızı vardı? Dört kızı vardı. 1) Zeynep 2) Rukiyye 3) Ümmü Gülsüm 4) Fatıma (r.a.)’dir.
194- Peygamberimizin kaç oğlu doğdu? Üç oğlu oldu. 1) Kasım 2) Abdullah 3) İbrahim (r.a) hazretleridir.
195-Ezvac-ı Tahiratı yani Peygamberimizin mübarek hanımlarını sayarmısın? Sayarım. 1) Hazret-i Hadice 2)Hazret-i Sevde 3) Hazret-i Aişe 4)Hz. Hafsa 5) Hz. Zeynep b.Huzeyme 6) Hz. Ümmi Seleme 7) Hz. Zeynep binti Cahş Hz. Cuveyriye 9) Hz. Ümmü Habibe 10) Hz. Safiyye 196-Hz. Meymune 12) Hazreti Mariye, (radıyallahü anhüm) validelerimiz. Bunlardan Hz. Hadice (r.a.) validemiz peygamberimizin ilk zevcesidir
197- Peygamberimizin 53 yaşından sonra evlenmesinin sebep ve hikmetlerinin bazılarını sayarımsınız? Peygamberimiz, kabilelerin İslamiyete bağlanmalarını temin, ayrıca kadınlara ait hükümleri kadınlar vasıtasıyla yaymak, bazılarını sefaletten kurtarmak, bazılarının ise iffet ve namuslarını korumak için onlarla evlenmiştir. Asıl hikmet ve gaye kadınlar vasıtasıyla İslam’ı yaymaktır.
198- Peygamberimizin en son vefat eden eşi kimdir? Hz. Aişe (r.a)’dır.
199-Gelmiş ve gelecek insanların en yücesi kimdir? Peygamberimiz Muhammed Mustafa Sallallahü aleyhi ve sellem’dir.
200- Peygamber Efendimizin kaç torunu vardır? İki torunu vardır :1) Hasan 2) Hüseyin (radıyallahü anhuma) hazretleridir.

9

Haziran
2012

TECVİD İLMİ VE HARFLERİN SIFATLARI

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  1.029 Kez Okundu

“Tecvîd sıfatları yönünden harflerin hakkını ve müstehakkını vermektir.” Tanımda geçen “hakkını” kelimesinden maksat harfleri cehr hems şiddet rihvet gibi sıfat-ı lâzımelerine uygun okumak “müstehak” kelimesinden maksat ise harfleri lîn kalkale vb. sıfat-ı ârızelerine uygun güzel bir şekilde ne eksik ne fazla okumak demektir. Tecvîdin konusu Kur’ân harfleridir. Tecvîdin gâyesi Kur’ân kelimelerini Hz. Peygamber’den (s.a.s) alındığı şekliyle muhâfaza etmek ve Kur’ân tilâvetinde hatâ yapılmasını önlemektir. Tecvîd ilim olarak farz-ı kifâye uygulama olarak Kur’ân okuyan kişilere farz-ı ayndır.
Mahrecin Tanımı: Mahrec tecvîd kavramı olarak harfin çıkış yeri anlamında kullanılmaktadır. Mahreç hakîkî ve takdîrî olarak ikiye ayrılır.
1. Hakîkî Mahrec: Harf bir mahrece temas ederek çıkıyorsa o yere “hakîkî mahrec” denir. Yirmi sekiz harfin tamamının da çıkış yeri olan boğaz dil ve dudak hakîkî mahrec bölgeleridir.
2. Takdîrî Mahrec: Harf herhangi bir mahrece temas etmeden çıkıyorsa buna “takdîrî mahrec” denir.Takdîrî mahrec bölgelerini aşağıdaki şekilde sınıflandırabiliriz:
a) Geniz ihfâ hâlinde veya ğunneli idğâm hâlinde olan sâkin م ve ن harflerine ait ğunnenin mahrecidir.
b) Ağız ve boğaz boşluğu: Med harfleri olan ا، و، ي çıkar.
Lahn-ı Celî: Harflerin sıfat-ı lâzilemelerine riâyet etmemek. Hükmü haramdır.
Lahn-ı Hafî: Harflerin sıfat-ı ârizelerinde olan hatâlardır. Hükmü vâciptir.

HARFLERİN SIFATLARI
Sıfat harfin mahrecinden telaffuzu esnasında aldığı keyfiyete denir.
Zıddı Bulunan Sıfatlar: Cehr-Hems Şiddet-Rihvet İstila-İstifal İtbak-İnfitâh İsmat-İzlak.
Zıddı Bulunmayan Sıfatlar: İstitâle İnhirâf Kalkale Lîn Safir Tefeşşî Tekrîr.

HARFLERİN UZATILMASI (MED)
Med harflerinden biriyle sesin uzatılmasına med denir.Kendisinden önceki harfin sesini uzatan harfe “med harfi” denir. Med harfleri üç tanedir; ا، و، ي
Med Sebepleri:
Hemze: Boğazın en dibindeki hakîkî mahreçten çıkar ve أ şeklinde yazılır.
Hemze-i Katı’: Yazıda ve okunuşta bulunan dolayısıyla da med sebebi olan hemzedir.
Hemze-i Vasıl: Vasıl hâlinde okunmayan dolayısıyla da med sebebi de olamayan hemzedir.
Sükûn: Harekesizliktir alâmeti cezmdir.
Sükûn-u Lâzım: Vakıf hâlinde de vasıl hâlinde de değişmeyen mevcut sükûndur. Yâni “vakfen ve vaslen sâbit olan sükûn”dur.
Sükûn-u Ârız: Kelimenin aslında olmayıp vakıf sebebiyle ortaya çıkan vasıl hâlinde ise düşen sükûna denir. Yâni bu sükûn “vakfen sâbit vaslen sâkıt olan sükûn”dur.
Med Çeşitleri: Aslî ve fer’î med olmak üzere iki çeşit med vardır. Harfin sesini uzatmak için hemze veya sükûna ihtiyaç duyulmayan medde “aslî med” denir. Hemze veya sükûn sebebiyle aslî med üzerine ziyâdeden doğan medde “fer’î med” denir. Bu med “medd-i mezîd” veya “medd-i medîd” diye de isimlendirilir.

MEDD-İ TABİÎ
Harf-i med bulunur sebeb-i med bulunmazsa medd-i tabiî olur. اوتِينَا Tabiî meddi bir elif miktarı uzatmak vâciptir.

MEDD-İ MUTTASIL
(Bitişik-aynı kelimede) Med harfinden sonra sebeb-i med olan hemzenin aynı kelimede bulunmasından meydana gelen medde “medd-i muttasıl” denir. جَاءَ سُوءَ وَجِيءَ Medd-i muttasılın en az iki elif miktârı uzatılması vâciptir efdali ise dört elif uzatmaktır.

MEDD-İ MUNFASIL
(Ayrı kelimelerde) Med harfinden sonra sebeb-i med olan hemzenin ayrı ayrı kelimelerde yan yana bulunmasından meydana gelen medde “medd-i munfasıl” denir. يَا اَيهَا، تُوبُوا إلىَ اللهِ، إِني اَخَافُ
Medd-i munfasıldaki med harfi bazen takdîrî olur ve yazıda gözükmez. Bu durum genellikle takdîrî bir “و” veya takdîrî bir “ي” ile uzatılan zamirde veya ism-i işârette ortaya çıkar ki buna “sıla-i kübrâ” da denir. Medd-i munfasılın meddi câizdir.

MEDD-İ LÂZIM
Med harflerinden biri ve sebeb-i medden sükûn-u lâzım aynı kelimede yan yana bulunursa medd-i lâzım olur. وَلاَالضَّالِّينَ، الحَاقَّةُ، تَأمُرُونَ
Meddi Lâzım 4 çeşittir:
1.Meddi Lâzım Kelime-i Musakkale (şeddeli kelime): مُدْهَامَّتَانِ – حَادٌّ
2.Meddi Lâzım Kelime-i Muhaffefe (cezimli kelime):آلانَ
3.Meddi Lâzım Harf-i Musakkale (şeddeli harf): اَلَمطَسَمَ،
4.Meddi Lâzım Harf-i Muhaffefe (cezimli harf):ص، صَادٌ، اَلَم

MEDD-İ ÂRIZ
Med harflerinin birinden sonra sebeb-i med olan ârız sükûn gelirse medd-i ârız olur: يَعْلَمُونَنَسْتَعِينُ، . Bir eliften fazla uzatılması câizdir.
ÜSTÜN:3 vecih: 1. Tûl: 4 elif 2. Tevassut: 2-3 3. Kasr: 1 elif.
KESRA:4 vecih: 1. Tûl: 4 elif 2. Tevassut: 2-3 3. Kasr: 1 elif 4. Kasr ile revm.
ÖTRE: 7vecih: 1. Tûl: 4 elif 2. Tevassut: 2–3 3. Kasr: 1 elif 4. Tûl ile işmâm 5.Tevassut ile işmâm 6. Kasr ile işmâm 7. Kasr ile revm.
Medd-i ârızdaki vecihler Medd-i Lîn için de geçerlidir. Kıraat imâmımız Âsım hazretleri medd-i ârızı tevassut vechi ile okumayı tercih etmişlerdir.
Revm: Hafif bir sesle harekeyi belirtmektir. Göremeyenlere harekeyi duyurmak maksadına yönelik yapılan revm; vakıf hâlinde ötre ve esrede yapılır üstünde yapılmaz.
İşmâm: Sükûndan sonra ötreye işâret etmek üzere dudakları önde yummaktır. Dolayısıyla işmâm sadece ötrede yapılır. İşmâmda ses yoktur. Harekeyi duyma imkânına sahip olamayanlar işmâmdaki dudak hareketi sayesinde harekeyi anlama imkânı elde ederler.
Revm ve İşmâm Yapılmayan Yerler:
a) Sonu tenvînli kelimelerdeb) Ârızî harekelerdec) Müenneslik tâ’larındad) Cemî’ mîmlerinde.

MEDD-İ LÎN
Lîn harfinden sonra sebeb-i med olan ârız veya lâzım sükûn bulunursa “medd-i lîn” olur. خَوْفٍ
Lîn harfleri öncesi üstün olan cezimli وْ ve يْdir.

İDGÂM MEA’L-GUNNE
Gunneli idgâm demektir. İdgâm mea’l-gunne harfleri: (ي م ن و :نُوَيْم ) olup dört tanedir. Tenvîn veya sâkin ن’dan sonra bu harflerden birisi gelirse idgâm mea’l-gunne olur. Misâl: يَرَهُخَيْرًاسِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ، وَمِنْ مَاءٍ، نُقَاتِلْ، مَلِكًاEğer sâkin ن ile idgâm mea’l-gunne harflerinden “و”veya “ي” aynı kelimede bulunurlarsa bütün kıraat imâmlarının ittifâkı ile izhâr olur. İdgâm mea’l-gunne olmaz. Kur’ân-ı Kerîm’de bu türlü kelime dört tanedir: الدُّنْيَا -صِنْوَانٌ -قِنْوَانٌ -بُنْيَانٌ Hükmü vâciptir. İdgâm mea’l-gunnenin müddeti bir elif miktârıdır.
(ن) ve (يس) kelimelerinden sonra gelen و harfi İmam Âsım ve Hafs rivâyetine göre hem izhâr hem de idgâmla okunabilir: الحَكِيمِ وَالقَرْآنِ يَسَوَالقَلَمِ،

İDGÂM-I BİLÂ GUNNE
(Gunnesiz İdgâm)Tenvîn veya sâkin “ن”dan sonra “ر”ve “ل” harflerinden biri gelirse idgam-ı bilâ gunne olur. Sesi genizden getirmeden şeddeli olarak okunur: غَفُورٌرَحِيمٌ، هُدًى لِلْمُتَّقِينَ، مِنْ رَبِّهِمْ

İDGÂM-I MÜTECÂNİSEYN
Mahreçleri bir olan sıfatları (vasıf nitelik; kalınlık incelik yumuşaklık vurgulu okunma gibi) farklı olan iki harfin birincisi sâkin ikincisi harekeli olarak gelirse birincisini ikincisine katıp/çevrilip (birinci harfi okumayıp) ikinci harfi şeddeli imiş gibi okumaya idgâm-ı mütecâniseyn denir.
Hükmü vâciptir. Cinsleri aynı olan harfler sekiz tânedir ve şu üç gruba ayrılırlar: a)دط،ت، b) ثذ،ظ،c) مب،

İDGÂM-I MÜTEGÂRİBEYN
Mahrecinde veya sıfatında birbirlerine yakınlığı olan iki harften birincisi sâkin ikicisi harekeli olarak gelirse birincisinin ikincisine katılıp ikinci harfi şeddeli imiş gibi okumaya idgâm-ı mütegâribeyn denir. Hükmü vâciptir.
Birbirlerine yakınlığı olan harfler 4 tanedir ve iki gruba ayrılırlar:a)رل،(ل önce gelmelidir): (بَلْ رَفَعَهُ اللهُ، قُلْ رَبِّ)
b)قك(ق önce gelmelidir ve ق kendi mahrecinden kalkale yapılmadan okunur): اَلَمْنَخْلُقْكُمْİdgamın olduğu yer de kalkale yapılmaz.

İDGÂM-I MİSLEYN
Aynı harfin aynı veya ayrı kelimede birincisi cezimli ikincisi harekeli olarak arka arkaya gelmesi durumunda birincisinin ikincisine katılarak ikincisinin şeddeli bir harf gibi okunmasına idgâm-ı misleyn denir. İdgâm-ı misleynde “م” harfinin م’e “ن” harfinin de ن’a uğramasıhâriç gunne yapılmaz. Hükmü vâciptir. İdgâm-ı misleyn; mealgunne ve bilâgunne olarak ikiye ayrılır.
I- İdgâm-ı misleyn mea’l-gunne: Bu da iki durumda meydana gelir:
a- Sâkin نْ’dan sonra harekeli ن geldiği zaman. وَمَنْ نُعَمِّرْهُ، مَنْ نَشَاءُ، مِنْ نَارٍ
b-Sâkin مْ’den sonra harekeli م geldiği zaman: قَصَصْنَامَنْمِنْهُمْمُؤصَدَةٌ،عَلَيْهِمْجُوعٍ،مِن ْاَطْعَمَهُمْ

SAKİN MÎM’İN ÜÇ HÂLİ
1- Sâkin مْ kendisinden sonra gelen harekeli م harfine uğrarsa idgâm-ı misleyn mea’l-gunne olur.
2- Sâkin م’den sonra ب harfi geldiği zaman ihfâ olur. Buna ihfâ-ı şefevî (dudak ihfâsı) denir. (بِهِ اَمْ مَا لَهُمْبِهِ -) gibi. م dudaklara bastırmadan ve kısmen gizlenerek okunur. Gunnede de hafif tutma yapılır.
3- Sâkin م’den sonra ب ve م ‘den başka harflerden biri geldiği zaman izhâr olur. Buna izhâr-ı şefevî denir. فِيهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ، هُمْ دِينُكُمْ، لَكُمْالْحَمْدُ، gibi. Bu durumda م tutma yapılmadan tabiî olarak okunur. م’in gunne sıfatı da normalden fazla uzatılmadan okunur.
II- İdgâm-ı misleyn bilâ gunne: ن ve م harflerinin dışında kalan harfler birbirlerine uğradığı zaman olur. قَدْ دَخَلُوا، اِضْرِبْ بِعَصَاكَ الحَجَرَgibi. Hükmü vâciptir.

İKLÂB
Tenvîn veya sâkin nûn’dan sonra ب gelirse ب’den önce gelen tenvînin nûn’u veya sâkin nûn’u hâlis sâkin م’e çevirerek hâsıl olan م’i gunneli okumaya iklâb denir. Bir buçuk elif uzatmak vâciptir. (سَمِيعٌ بَصِيرٌمِنْ بَعْدِ، )

İZHÂR
İzhâr iki harfin arasını birbirinden ayırıp açarak idgâmsız ihfâsız ve iklâpsız olarak açıkça ve kuvvetlice okumaya denir. Tenvîn veya sâkin ن’dan sonra izhâr harflerinden (ا ح خ ع غ ه) biri gelirse izhâr olur. Hükmü vâciptir. مَنْ آمَنَ، غَفُورٌ حَلِيمٌ، مِنْ خَوْفٍ

İHFÂ
Tenvîn veya sâkin ن’dan sonra ihfâ harflerinden(ت، ث، ج، د، ذ، ز، س، ش، ص ض، ط، ظ، ف، ق، ك) biri gelirse ihfâ olur. Miktârıbir buçuk eliftir. عَنْ صَلاَتِهِ، مِنْ طَيِّبَاتِ، مِنْ دُونِ، اَنْتُمْ

TENVÎN VE SÂKİN NÛN’UN BEŞ HÂLİ

Tenvîn veya sâkin ن’den sonra;

1) (ر – ل ) harfi gelirse idgâm-ı bilâ gunne olur.
2) ( وي م ن ) harflerinden biri gelirse idgâm-ı mea’l gunne olur.
3) ب harfi gelirse iklâb olur.
4) Şu on beş harften birisi gelirse ihfâ olur: (ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك )
5) (ا ح خ ع غ ه ) harflerinden biri gelirse izhâr olur.

KALKALE
Harfin çıkış yerinden kuvvetli bir ses ile okumasına kalkale denir. ب، ج، د،ط قharflerinden biri kelimenin ortasında veya sonunda cezimli olarak gelirlerse kalkaleli okunurlar: قَدْ قَامَ، لَمْ يَلِدْ Şedde ve idgâm kalkaleye mânîdir.

RÂ HARFİNİN (İNCE VEYA KALIN) OKUNUŞU

a)ر Harfinin Kalın Okunduğu Yerler:
-ر’nın harekesi üstün ve ötre ise kalın okunur:نَصْرٌ لِيُنْذِرَ، تَمُرَّ،
-ر cezimli ise kendisinden önceki harfin harekesi üstün ve ötre ise yine kalın okunur: وَاْمُرْ بِالعُرْفِ، وَاِنْحَرْ، بِالنَّذُرْ
-ر ve ondan önceki harf sâkin bir önceki harfin harekesi üstün ve ötre ise kalın okunur: بِالصَّبْرْ، مِنْ كُلِّ اَمْرْ، فِي الصُّدُورْ
– Vasıl hemzesinden (okunmadan geçilen hemzeden) sonra gelen ر kalın okunur (Kur’ân’da vasıl hemzelerinin başında صyazılıdır): اِرْجِعِي، لِمَنِ اِرْتَضَى،اِرْكَبْ
– ر sâkin kendinden önceki harf esreli ر’dan sonraki harf ise kalın okunan harflerden olup harekesi üstün ve ötre olursa ر yine kalın okunur: فِرْقَةٌ، مِرْصَادًا،قِرْطَاسٌ
b) ر Harfinin İnce Okunduğu Yerler:
-ر’nın harekesi esre ise ince okunur: يُرِيدُ بِالبِرِّ، اَبْصَارِهِمْ،
-ر cezimli ise kendisinden önceki harfin harekesi esre ise ince okunur: وَاصْطَبِرْ، مُذَكِّرْ
-ر ve ondan önceki harf sâkin bir önceki harfin harekesi esre ise ince okunur: قَدِيرْ، بَصِيرْ
-ر sâkin ve bir önceki lîn harfi ise ر harfi ince okunur: سَدِيرْ

ALLAH LÂFZININ OKUNUŞU

a. Allah Lâfzının Kalın Okunduğu Yerler: Allah isminden önceki harfin harekesi üstün veya ötre ise Allah isminin lâm’ı kalın okunur:نَصْرُ اللهِ، هُوَ اللهُ
b. Allah Lâfzının İnce Okunduğu Yerler: Allah isminden önceki harfin harekesi esre olursa Allah isminin lâm’ı ince okunur: اَعُوذُ بِاللهِ

SEKTE

Sekte nefes almadan bir elif miktârı kadar bir süre sesi kesmeye denir. Kur’ân’da şu dört yerde sekte vardır ve sekte yapılacak yerde harfin altında سكته yazılıdır.

1- Kehf Sûresi’nin 1. âyetinde: قَيِّمًا— عِوَجًا
2- Yâsîn Sûresi’nin 52. âyetinde: هَذَا—مَرْقَدِنَامِنْ

3- Kıyâme Sûresi’nin 27. âyetinde: رَاقْ — وَقِيلَمَنْ
4- Mutaffifîn Sûresi’nin 14. âyetinde: رَانَ—كَلاَّ بَلْ

OKUYUŞ ŞEKİLLERİ (YAVAŞ – HIZLI – NORMAL)

a) Tahkîk: En ağır okuma şeklidir. Yavaş yavaş mânâyı düşünerek bütün tecvît kurallarına uyarak ruhsatları kullanmadan (meselâ medd-i munfasılı da 4 elif uzatarak) okumaktır.
b) Hadr: Süratli okuma şeklidir. Hatim indirenler cüz okuyanlar bunu tercih ederler. Bunda yine medd-i lâzım 4 medd-i muttasıl 2 elif uzatılır. Bu ikisinin dışında 1 eliften fazla uzatılanlar ise 1 elif uzatarak okunur.
c) Tedvîr: Tahkîk ile hadr’in ortasıdır. Bunda da mânâ düşünülür.

HARFLERİN SIFATLARI

1-A) ZITTI OLAN SIFAT-I LAZIMELER: Harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
2- Hems: sesi gizlemek.
3- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
4- Rehavet: Sesin akması.
5- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
6- İnhifat:= İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
7- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
8- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
9- Izlak: Kolaylık ve sürat.
10- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) ZITTI OLMAYAN SIFAT-I LAZIMELER
1-Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2-Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3-Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4-İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5-Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6-Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7-İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2-SIFATI ARIZELER : Ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar. İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.

9

Haziran
2012

TECVİD KAİDELERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  704 Kez Okundu

Lügat manası; güzel yapmaktır.
Terim manası ise; harflerin sıfat yönüyle hakkını ve müstehakkını vermektir.
Hakkını derken; Sıfat-ı lazime yani harfte olması gereken, harften ayrılmayan sıfatlardır. Belirtilmediğinde genellikle namazın bozulduğu sıfatlardır.
Müstehakkını derken; Sıfatı arızalarıdır. Yani harften kalktığında harfin zatını değiştirmeyen, namazın bozulmasına neden olmayan sıfatlardır.
Tecvidin gayesi; Kur’an’da emrolunduğu şekilde Kur’an’ın kelimelerini ve harflerini kurallar bütünlüğü içerisinde okunmasını sağlamaktır.
Tecvidin hükmü; Kur’an’ı Kerim’in tecvitli okunması farzdır. Namazı kabul olacak kadar Kur’an’ın tecvitli okunması farz-ı ayn, Kur’an’ın tamamının tecvitli okunması farzı kifayedir.
Tertil üzere okumak; acele etmeksizin dura dura,anlaya anlaya okumaktır. Kur’an tertil üzere İnmiştir.
Peygamberimiz (sav): “Allah Kur’an’ı indirildiği gibi okuyanı sever.” buyurarak bu tarz okuyuşu teşvik etmiştir.
Kur’an-ı Kerim’de Allah; “Kur’an’ı açık açık, tane tane tertil ile oku” buyurmuştur.
Kur’an okumanın faziletiyle ilgili hadisler;
“Ümmetimin ibadetinin en faziletlisi, Kur’an okumaktır.”
“Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir.”
Mahrec; harfin çıktığı ve başka harflerden ayrıldığı yere denir.
Mahreç mahalleri;
1-Boğaz ile Ağız boşluğu; Boğazın göğüse bitişik olan yerinden, dudaklara kadar, boğaz ile ağız içinde olan boşluğa denir. Buradanا ى و çıkar.
2-Boğaz; Boğazın göğse bitişik olan yerinden, dil dibine kadar olan yere denir. Üç mahreçtir:
1-Boğaz aşağısı :ه ء
2-Boğaz ortası : ح ع
3-Boğaz üstü :خ غ
4-Dil; Boğazın ağza yakın olan yerinden, ön dişlere kadar ağız içinde olan dile denir. On mahreçtir.

ث ذ ظ ص س ز ت د ط ر ن ل ض ى ش ج ك ق
5-Dudaklar; Ön dişlerden dışarı olan dudaklara denir. Buradanو م ب ف çıkar.
6-Geniz; Geniz boşluğuna denir. Ğunne çıkar.
HARFLERİN SIFATLARI
1-Sıfat-ı Lazimeler:
A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.

1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.

1- Hems: sesi gizlemek.

2- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.

2- Rehavet: Sesin akması.

3- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.

3- İnhifat:= İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.

4- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.

4- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.

5- Izlak: Kolaylık ve sürat.

5- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan

ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.

B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler

1- Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.

2- Kalkale: Mahrecin kımıldaması.

3- Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.

4- İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.

5- Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.

6- Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.

7- İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.

2- Sıfatı Arızalar: Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.

1-Tefhim: Harfi kalın okumak

2-Terkik: Harfi ince okumak.

3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.

4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.

5- Izhar. İki harfin arasını birbirinden ayırmak.

6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.

7- Med: Harfin uzatılması

8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.

9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.

10- Hareke: Harfin harekeli olması.

11- Sükun: Harfin harekesiz olması.

LAHN: Kur’an okurken harflerin sıfatlarında, harekelerinde, tecvid kaidelerinin uygulanmasında yapılan hatadır.

1- Lahn-ı Celi (Açık hata): Harflerin asli sıfat ve mahreçlerinde, hareke ve sükunlarda yapılan hatadır. Manayı bozduğu gibi çoğu zaman namazı da bozar.

2- Lahn-ı Hafi (Gizli hata): Sıfatı arızalarda meydana gelen hatadır. Harfin aslını değiştirmez. Mana bozulmadığı gibi namazı da bozmaz. Ancak hata olduğu için vebali vardır.

MEDLER

Med: Uzatmak demektir.

Med harfleri: Harekesiz olan 1- Elif (ا ) 2-Vav (و ) 3-Ya( ى ) dır.

Sebeb-i Med : Bir eliften fazla uzatmaya sebep olan.

1-Hemze: Harekeli olan elife denir. (Uzun veya kısa elif şekliyle yazılabilir.) أ ء

2- Sükun (cezim): Harfin harekesizlik haline denir. İkiye ayrılır:

a) Sükunu lazım: Durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükuna denir. Örnek:آلئن

b) Sükunu arız: Durulduğunda okunan geçildiğinde okunmayan sükuna denir. Örnek:رب العالمين

1-MEDD-İ TABİİ: Harfi med olup sebebi med olmazsa meddi tabii olur. Bir elif miktarı uzatılır.

Örnek:قيل قول قال

Örnek açıklama:قال derken harfi med’den elif olup sebebi med’den bir şey olmadığı için meddi tabi olmuştur.

2-MEDDİ MUTTASIL: Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi aynı kelimede bulunursa meddi muttasıl olur. En az 2, en çok 5 elif miktarı uzatılır.

Örnek:جىء جوء جاء

Örnek açıklama:جاء derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden hemze geldiği ve ikisi aynı kelime içerisinde bulunduğu için meddi muttasıl olmuştur.

3- MEDDDİ MUNFASIL: Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi ayrı ayrı kelimelerde bulunursa meddi munfasıl olur. En az 1, en çok 4 elif miktarı uzatılır.

Örnek:على امة قالوا امنا وما انزل

Örnek açıklama:ياايها derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden hemze geldiği ve ikisi ayrı ayrı kelimelerde bulunduğu için meddi munfasıl olmuştur.

4- MEDDİ LAZIM: Harfi medden sonra sebebi medden sükunu lazım gelirse meddi lazım olur.

En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır.

Örnek:حاد يوادون لاتضار

Örnek açıklama:الحاق derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden sukunu lazım geldiği için meddi lazım olmuştur.

5- MEDDİ ARIZ: Harfi medden sonra sebebi medden sükunu arız gelirse meddi arız olur. En az 1, en çok 4 elif miktarı uzatılır.

Örnek:يوم الدين خالدون رب العالمين

Örnek açıklama: يعلمون kelimesinde durduğumuz zaman harfi med olan vavdan sonra sebebi medden sukunu arız ortaya çıktığı için meddi arız olmuştur.

6- MEDDİ LİN: Harfi lin’den sonra sebebi medden sükun bulunursa meddi lin olur. En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır.

Harfi Lin: iki tanedir.

1- Vav sakin olup bir öncesi üstün olursa. (لو ) gibi Örnek:اليوم

2- Ya sakin olup bir öncesi üstün olursa. (لى ) gibi. Örnek:عليك

Örnek açıklama:اليوم kelimesinde durduğumuz zaman harfi lin olanيو den sonra sebebi medden sukunu arız (bazen sukunu lazımda olabilir) ortaya çıktığı için meddi lin olmuştur.

TENVİN VE NUN-U SAKİN

TENVİN: Bazı kelimelerin sonunda görülen iki üstün, iki esre ve iki ötre’ye tenvin denir. Tenvin sakin nun demektir.

SAKİN NUN: Cezimli nun demektir. Kelimenin sonunda veya ortasında bulunabilir. Örnek:انتم

1-İHFA: Tenvin veya sakin nundan sonra ihfa harflerinden biri gelirse ihfa olur.

İhfa:Ğunnesini belirtmek suretiyle şeddeden arınmış olarak idğam ile izhar arası uygulanan bir haldir

İhfanın yapılışı: Dil ucu serbest bırakılarak nun sesinin genizden gelmesiyle yani ğunne ile okumaktır.

İhfa harfleri:صف- ذا- ثنا- جود- شخص- قد- سما- كرما- ضع- ظالما- زد- تقا- دم- طالبا- فترى

Örnek:جنات تجرى انتم لن تنالوا

Örnek açıklama:انتم derken sakin nundan sonra ihfa harflerindenت geldiği için ihfa olmuştur.

2- İZHAR: Tenvin veya sakin nundan sonra izhar harflerinden biri gelirse izhar olur.

İzharın yapılışı: Tenvin veya sakin nunu açıkça okumaktır. Yani tenvin veya sakin nunu izhar harfine katmadan ayrı ayrı okumaktır.

İzhar harfleri: boğaz harfleri olanه غ ع خ ح ا dir.

Örnek:وانحر رسول امين ينأون من امن

Örnek açıklama:ان هى derken sakin nundan sonra izhar harflerinden ه geldiği için izhar olmuştur.

3-İKLAB: Tenvin veya sakin nundan sonraب harfi gelirse iklab olur.

İklabın yapılışı: tenvin veya sakin nun, sakin mim harfine çevrilerek okunur.

Örnek:سميع بصير انبأهم من بعد

Örnek açıklama:صم بكم derken tenvinden sonra iklab harfi olanب geldiği için iklab olmuştur.

4-İDĞAMI MEAL ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonra يمنو harflerinden biri gelirse idğamı meal ğunne olur.

İDĞAM: iki harfi, şeddeli bir harf halinde okumaya denir. Yahut bir harfi kendisinden sonra gelen diğer bir harfte gizlemeye denir.

ĞUNNE: genizden (burundan) gelen nun sesidir.

Örnek:من مال ومن يعمل خيرا يره

Örnek açıklama:ومن يعمل derken sakin nundan sonra idğamı meal ğunne harflerinden ى geldiği için idğamı meal ğunne olmuştur.

NOT: Sakin nun, و veya ى harfi ile aynı kelime içersinde bulunursa idğam değil izhar olur.

Örnek:الدنيا صنوان قنوان بنيان

5-İDĞAMI BİLA ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonraلر harflerinden biri gelirse idğamı bila ğunne olur.

Örnek:اخذة رابية غفور رحيم من ربهم

Örnek açıklama:غفور رحيم derken tenvinden sonra idğamı bila ğunne harflerindenر geldiği için idğamı bilağunne olmuştur.

6-İDĞAMI MİSLEYN: Mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki harf yan yana gelir ve birincisi sakin ikincisi harekeli olursa, birincisi ikincisine idğam edilir (katılır) ve bu idğama, idğamı misleyn denir. Bu durumda iki harf şeddeli bir harf gibi okunur.

Örnek:اذ ذهب قل لن يرتد الحاق ان

Örnek açıklama:فما ربحت تجارتهم derken mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki ta harfi yan yana gelmiş ve birincisi sakin ikincisi harekeli olduğu için birincisi ikincisine idğam edilmiştir.

İdğamı Misleyn iki kısımdır:

1-İdğamı Misleyn Meal Ğunne: Sakin nun, nuna veya sakin mim, mime idğam edilirse idğamı misleyn meal ğunne olur.

Örnek:وندخلكم مدخلا ان نحن

2-İdğamı Misleyn Bila Ğunne: Nun ve mimin dışındaki harfler, kendi cinsinden bir harfe idğam edilirse idğamı misleyn bila ğunne olur.

Örnek:اذ ذهب قل لن

7- SAKİN MİMİN HALLERİ: Üç hali vardır.

1- Sakin mimden sonraم harfi gelirse idğamı misleyn meal ğunne olur.

Örnek: وندخلكم مدخلا

2- Sakin mimden sonraب harfi gelirse dudak ihfası olur.

Örnek:ترميهم بحجارة

3- Sakin mimden sonraم veب harflerinin dışında kalan harflerden biri gelirse izhar olur.

Örnek:لكم دينكم

Örnek açıklama:لكم دينكم derken sakin mimden sonra,م ve ب harflerinin dışında bir harf geldiği için izhar olmuştur.

8- İDĞAMI MÜTECANİSEYN: Mahreçleri bir, sıfatları farklı olan iki harf yan yana gelir, birincisi sakin ikincisi harekeli olursa idğam-ı mütecaniseyn olur. Birinci harf ikinci harfe idğam edilir.

Üç grup arasında meydana gelir:

1-ط د ت

Örnek:وقالت طائفة احطت ماعبدتم اثقلت دعوالله

2-ظ ذ ث

Örnek:اذ ظلموا ( Kur’an’da bir örneği vardır)

3-م ب Bu ise şartlı idğamdır. Yani önceب sonra م gelmesi şarttır. Kur’an-ı Kerim’de bir tane örneği vardır. (Tam tersi gelirse dudak ihfası olur.)

Örnek:يابنى اركب معنا (Hud-42)

9-İDĞAM-I MÜTEKARİBEYN: Mahreçlerinde veya sıfatlarında birbirine yakın olan iki harf yan yana gelip birincisi sakin ikincisi harekeli olursa birincisinin ikincisine idğam edilmesidir.

İki gurupta meydana gelir:

1-ق ك Kur’an-ı Kerim’de tek örneği vardır. (Mürselat suresi 20. ayet)

Örnek:الم نخلقكم

2-ل ر Bu grupta şartlı idğam vardır. Yani önceل sonra ر gelmesi şarttır.

Örnek:بل رفعه الله قل رب

10- KALKALE: Kalkale harfleri 5 tanedir. Bu harflerقطب جد cümlesindekiق ط ب ج د Harfleridir. Bu 5 harften biri kelimenin ortasında veya sonunda sakin olarak bulunursa kalkale olur.

Kalkale: kuvvetli bir ses çıkartılacak şekilde harfin çıkış yerini titretmeye, çatlatmaya denir.

NOT: Kalkale harfi şeddeli olduğunda kalkale yapılmaz. Ancak şeddeli kalkale harfinde durulursa kalkale yapılır.

Örnek:حق وتب تخرى يدخلون

11-LAFZATULLAH:الله Kelimesinin lafzı demektir.الله Kelimesi başındaki vasıl hemzesi ile okunursaل kalın okunur. Örnek:الله

Vasıl hemzesi ile değil de ondan önceki harfle okunursa:

1- Bu harfin harekesi kesra iseل ince okunur.

Örnek:بالله لله

2- Bu harfin harekesi zamme veya fetha iseل kalın okunur.

Örnek:نصرالله تالله والله

12- HÜKMÜR-RA ( RA’nın HÜKÜMLERİ ): Ra’nın 12 hali vardır. Bu 12 halin 5’i kalın, 4’ü ince, 3’ü ise hem ince hem kalın okunur.

KALIN OKUNAN YERLER:

1-ر harekeli olup harekesi fetha veya zamme olursa;

Örnek:رخوما ارايت

ر-2 sakin (cezimli) olup ondan bir önceki harfde fethalı veya zammeli olursa;

Örnek:وامر وانحر

ر-3 sakin, bir önceki harf de sakin, onun öncesindeki harf de fethalı veya zammeli olursa;

Örnek:فى الصدور والعصر

ر-4 sakin, bir önceki harf de kesreli olur veر dan sonraki harf de huruf-u istila denilen

خص ضغط قظ Harflerinden birisi olursa; Örnek:مرصاد فرقة

NOT: Bu durumdaki harf-i isti’lanın meksur olmaması da şarttır. Şayet meksur olursa o zaman hem kalın, hem ince okumak caiz olur. Örnek:كل فرق ( Kur’an’da bir örneği vardır.)

5- ر sakin ر dan önceki harf de kesre-i arizi ile harekeli olursa; veya bir önceki harf kesreli vasıl hemzesi olursa;

Kesre-i Arizi: Asıl hakkı sükun iken bir nedenle kesrelenen harfin harekesi kesre-i arizi dir. (Hemze-i vasılların kesresi Kesre-i Arizidir.) Örnek:ارجعى لمن ارتضى

İNCE OKUNAN YERLER:

1-ر harekeli olup harekesi kesre olursa;

Örnek:رجال يريد

ر-2 sakin,ر dan bir önceki harf ise kesreli olup, bir sonrasında da huruf-u istila harflerinden biri olmazsa;

Örnek:فى مرية مرفقا

ر-3 sakin,ر dan önceki harf de sakin, ondan bir önceki harf de kesreli olursa;

Örnek:بصير حجر

ر-4 sakin, ر dan önceki harf de lin harflerinden biri olursa;

Örnek:خير سير

HEM İNCE HEM KALIN OKUNAN YERLER:

1-ر sakin,ر dan bir önceki harf ise kesreli olup, bir sonraki harf de huruf-u istiladan ve kesreli olursa;

Örnek:كل فرق ( Kur’an’da bir örneği vardır.)

2- ر sakin,ر dan bir önceki harf huruf-u istiladan ص veya ط harflerinden biri olur, ondan bir önceki harf de kesreli olursa;

Örnek:عين القطر من مصر

3-فاسر اذا يسر ان اسر kelimelerinde durulduğunda umumi kural geleneği kalın; aslında bulunup sonradan hazfedilen (kaldırılan)ى lara işaret için ince okunur.

ZAMİR: Bir ismi gösteren, kelimenin aslından olmayan ve kelimenin sonunda bulunanه ye zamir denir.

31

Mayıs
2012

BAZI TECVİD BİLGİLERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  1.303 Kez Okundu

-Hurûf-u Halk (boğaz harfleri) ع، خ، ح،غ ه، ء، harfleridir.
-İzhar Harfleri: ا ه ح خ ع غ (elif, ayın, ğayın, he, ha, hı)
– İKLAB: Tenvin veya Sakin Nun ( ب ) harfine uğradığı zaman Nun harfi ve tenvinin N’si ( م ) harfine dönerek gunne ile ( 1- 1.5 ) elif miktarı tutularak okunur.
-İDGAM-MEAL GUNNE: Tenvin veya Sakin Nun’dan birisi idgam(katma) harflerinden birine uğrarsa o vakit gunneli idgam olur. Bir buçuk elif miktarı gunne yapılır.
İdgam: harekesiz Nun veya Tenvinin sonunda ki (en, in, un) seslerinden, (N) harfini kaldırıp ondan sonra gelen ( ى , م , ن , و ) harflerinden hangisi geliyorsa o harf şeddelenerek çift okumağa idgam denir.
İDGAM-I BİLA GUNNE: Tenvin ve nunu sakinin( ل ve ر ) harflerine uğramasında gunnesiz idgam olur.
İDGAM-I MÜTECANİSEYN: Mahreçleri aynı, sıfatları ayrı olan harfler birbirine uğradığı zaman idgam-ı mütecaniseyn olur. Harfler:
a- ت د ط Ör. عَبَدْتُمْ ( abettüm ) olarak okunur. اَحَطْتُ Tı’nın sıfatı te’den daha güçlü olduğundan idgam-ı nakıs olur.
b- ث ذ ظ Ör: يلهثْ ذالك (yelhezzâlike) okunur اِذْظَلَمُو = izzalemû okunur
c- ب م ör: يَابُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنا (yâ büneyyerkemmmeanâ) Mim sakin olup, b ye uğrarsa izhar olur. İDGAM-I MÜTEKARİBEYN: Mahrecileri ve sıfatları yakın olan harfler birbirine uğradığı zaman idgam-ı mütekaribeyn olur.
Örnekler: a- ( ل،ر ) قُلْ رَبِّ (Kurrabbi) okunur. Sadece lam ra’ya uğradığında idgam olur.
b- (ك،ق ) اَلَمْ نَخْلُقْكُمْ ( elem nahlukküm) okunur. Kaf kalın olduğu için idğamı nakıstır. Kafın kalınlığı belirtilerek oknur.
İDGAM-I ŞEMSİYYE
İdğam-ı şemsiyye harfleri 14 tane olup, her ne durumda ( اَلْ )takısı bu harflerden birine uğrarsa idğamı şemsiyye olur. ( ن ) harfine uğradığında idğamı meal ğunne , diğerlerine uğradığında ise, izhar olur. örnk: اَلنَّارُ
İdğamı şemsiyye Harfleri: ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن
İZHAR-I KAMERİYYE
lam-ı ta’rif de denilen el takısı 14 tane kameriyye harflerinden birine uğrarsa izhar-ı kameriyye olur.
Kameriyye harfleri: ا ب ج ح خ ع غ ق ك م ه و ف ي
KALKALE: Kalkale harfleri kelime ortasında veya sonunda harekesiz olduğun da, kuvvetli bir uğultu ile harfin mahreci çalkalanarak okunmasına kalkale denir.
HARFLERİ: ق ط ب ج د ”KuTBuCeDin” Harfleri denilir, yani büyük harflerle yazılı harfler KALKALE harfleridir.
HARFLERİN SIFATLARI:
1-HEMZE: Hareke alan elife denir. Uzun ve kısası vardır: ( اَ –ء)
2-CEHR: Harf hareke ile söylendiğinde mahreçte aralık bırakılmaksızın nefesin hepsi veya bir kısmı tutularak okunmasıdır. Harfler: ظ-ل-ق-و ربْض اذْغزا -جنْد- م-ط-ي-ع
3- HEMS: Bu sıfat, harf hareke ile söylendiğiğinde mahreçte aralık kalmaksızın, nefesin hepsi veya çoğu tutularak sesin açık olarak çıkması durumudur. CEHR ile okunan harfler: ظ ل قو ربض ا ذ غزج ن د م ط ع
4- REHAVET: Gevşeklik manasındadır. Harf sükun ile okunduğunda, sesin tam olarak okunmasıdır. Rehavet Harfleri:
Ör: خ س ح ظ ش ص هَ ز و ض غ ث ي ف ذ
5- BEYYİNE: Aralık anlamındadır.Sesin tamamen akıp akmaması arasındadır ki, harfleri:
Örnkl.: ………… ….. ل ن ع م ر
6- ŞİDDET: Sertlik anlamına gelmekte olup, harf sakin olduğunda sesin kesinlikle akmamasıdır.
Harfler: ا جد ق ط ب ك ت
7- İSTİ’LA: Yükseliş anlamına gelirki, harfin okunmasında dilin üst damağa yükselmesidir.
Harfler: ض غ ط ق ظ خص
8- İSTİFAL: İstilanın zıddı olup, harf okununca, dilin aşağı çeneye düşüp, üst damağa yükselmesidir.
Harfler: احشر دثعلمك سوف تجه بذ
9- Itbâk: Kapatmak anlamındadır. Harf söylenince dilin üst damağa kapanmasına denilir.
İtbak Harfleri: ص ض ط ظ
10- İnfitâh: Harf söylendiğinde, dil ile üst çene birbirinden ayrılarak aralarından hava çıkmasıdır.
Harfleri: منْ أخذ وجْد سعة فزكّا حقّ له شرْب غيْث
11- İsmât: Sıfatı ve harfleri , geçen altı harfin ve med harflerinin maadalarıdır(başkalarıdır)
12- Kalkale: Sesi mahreçte hareket ettirmektir.
Harfleri: قطب جد
13- Safîr: Islık çalmak manasına gelen safir sıfatı, harf söylenince, ıslığa benzer ses çıkarmaktır.
Harfleri: صسز
14- Tekrir: Ra harfine mahsustur. Ra harfi söylendiğinde dilin sürçmesidir. Ra’nın tekrarından sakınılmalıdır.
Harfi: ر

29- DİĞER SIFATLAR:
1-Tefeşşi: Bu sıfat harf söylendiğinde sesin ağız içine dağılıp zay-ı mu’ceme mahrecine varınca onu uazatmağa denir. Harfi : ( ش )
2- İstitâle : “Sad “harfinin evvelinden sonuna dek uzayıp çekilmesine denir.
3- Ğunne: Sesin genizden gelmesine denir. Mim ile nun harfine özgüdür.
30-SIFAT-I ARIZALAR:
1- Tefhim: Harfi kalın okumağa denir. İstila harflerinde kalın okumak vacibtir.
Harfleri:ض غ ط ق ظ خص
2- Terkik: Harfi ince okumağa denir. Râ – elif- ve Vav’ın dışında ince okumak terkik vacibtir.
3- İdgam: Katmak demektir
4- İhfa : Nun herfini genizde bir elif tutarak gizlemek demektir.
5- İzhar: İzhar harlerine sakin nun ve tenvinler rastladığında nun sesini açıkğa çkarmaktır.
6- Kalb:sakin nun ve tenvini halis mime çevirmeye ve ba olduğunda da onu gunne ile gizlemeye denir.
7-Medd: Uzatılması gereken harfi uzatmaktır.
8- Vakf: Nefesle beraber sesi kesmektir.
9- Sekte: nefes almadan sesi kesmektir.
10- SÜKÛN : “İlm” gibi kelimelrde durulduğunda sukün yapılır. “Enamte” gibi kelimelerde durulduğunda ise sükunu yapmayıp, hareke katmak lahndır
31- BAZI KELİMELER:
1-İMÂLE : Lügatta meyl ettirmektir. İstilahta: Elif harfini YE gibi kılıp, elifin makablindeki üstünü esre gibi okumaktır. Ör: Hud S.nde “Bismillahi mecrâhâ”yi Bismillahi mecrîhâ” gibi okumaktır.
2-TESHİL: Lügatta kolaylaştırmaktır. İstilahta: iki hemze birbirini takipte ikinci hemzeyi, hemze arası ile harekesi aynı cins olan elif beyninde HE şaibesi olmadan okumaktır. Fussilet s.” اَاَعْجَمِيٌ “kavli şerifinde olduğu gibi
3-LAHN : Harflere ve mahreclere dikkat etmeden hatalı okumamaktır.
Kalın harfleri ince okumak, inceleri kalın okumak, medleri haddinden fazla uzatmak, medsiz harfleri uzatmak hepsi lahndır.
4-TEŞDİD: Şeddeli harf üzerinde vakf olunduğunda o şeddeli harfi harekelememektir.
1-HEMZE: Hareke alan elife denir. Uzun ve kısası vardır: ( اَ –ء)
2-CEHR: Harf hareke ile söylendiğinde mahreçte aralık bırakılmaksızın nefesin hepsi veya bir kısmı tutularak okunmasıdır. Harfler: ظ-ل-ق-و ربْض اذْغزا -جنْد- م-ط-ي-ع
3- HEMS: Bu sıfat, harf hareke ile söylendiğiğinde mahreçte aralık kalmaksızın, nefesin hepsi veya çoğu tutularak sesin açık olarak çıkması durumudur. Hems Harfleri: ف ح ش ث ه خ ص س ك ت
4- REHAVET: Gevşeklik manasındadır. Harf sükun ile okunduğunda, sesin tam olarak okunmasıdır. Rehavet Harfleri:
Ör: خ س ح ظ ش ص هَ ز و ض غ ث ي ف ذ
5- BEYYİNE: Aralık anlamındadır.Sesin tamamen akıp akmaması arasındadır ki, harfleri:
Örnkl.: ………… ….. ل ن ع م ر
6- ŞİDDET: Sertlik anlamına gelmekte olup, harf sakin olduğunda sesin kesinlikle akmamasıdır.
Harfler: ا جد ق ط ب ك ت
7-İMÂLE : Lügatta meyl ettirmektir. İstilahta: Elif harfini YE gibi kılıp, elifin makablindeki üstünü esre gibi okumaktır. Ör: Hud S.nde “Bismillahi mecrâhâ”yi Bismillahi mecrîhâ” gibi okumaktır.
8-TESHİL: Lügatta kolaylaştırmaktır. İstilahta: iki hemze birbirini takipte ikinci hemzeyi, hemze arası ile harekesi aynı cins olan elif beyninde HE şaibesi olmadan okumaktır. Fussilet s.” اَاَعْجَمِيٌ “kavli şerifinde olduğu gibi
9-LAHN : Harflere ve mahreclere dikkat etmeden hatalı okumamaktır.
Kalın harfleri ince okumak, inceleri kalın okumak, medleri haddinden fazla uzatmak, medsiz harfleri uzatmak hepsi lahndır.
10-TEŞDİD: Şeddeli harf üzerinde vakf olunduğunda o şeddeli harfi harekelememektir.
11- SÜKÛN : “İlm” gibi kelimelrde durulduğunda sukün yapılır. “Enamte” gibi kelimelerde durulduğunda ise sükunu yapmayıp, hareke katmak lahndır
12- İSTİ’LA: Yükseliş anlamına gelirki, harfin okunmasında dilin üst damağa yükselmesidir.
Harfler:
ض غ ط ق ظ خص
13- İSTİFAL: İstilanın zıddı olup, harf okununca, dilin aşağı çeneye düşüp, üst damağa yükselmesidir.

5

Mayıs
2012

TECVİD KURALLARI/TECVİD DERSLERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  1.026 Kez Okundu

 “Tecvîd sıfatları yönünden harflerin hakkını ve müstehakkını vermektir.” Tanımda geçen “hakkını” kelimesinden maksat harfleri cehr hems şiddet rihvet gibi sıfat-ı lâzımelerine uygun okumak “müstehak” kelimesinden maksat ise harfleri lîn kalkale vb. sıfat-ı ârızelerine uygun güzel bir şekilde ne eksik ne fazla okumak demektir. Tecvîdin konusu Kur’ân harfleridir. Tecvîdin gâyesi Kur’ân kelimelerini Hz. Peygamber’den (s.a.s) alındığı şekliyle muhâfaza etmek ve Kur’ân tilâvetinde hatâ yapılmasını önlemektir. Tecvîd ilim olarak farz-ı kifâye uygulama olarak Kur’ân okuyan kişilere farz-ı ayndır.
Mahrecin Tanımı: Mahrec tecvîd kavramı olarak harfin çıkış yeri anlamında kullanılmaktadır. Mahreç hakîkî ve takdîrî olarak ikiye ayrılır.
1. Hakîkî Mahrec: Harf bir mahrece temas ederek çıkıyorsa o yere “hakîkî mahrec” denir. Yirmi sekiz harfin tamamının da çıkış yeri olan boğaz dil ve dudak hakîkî mahrec bölgeleridir.
2. Takdîrî Mahrec: Harf herhangi bir mahrece temas etmeden çıkıyorsa buna “takdîrî mahrec” denir.Takdîrî mahrec bölgelerini aşağıdaki şekilde sınıflandırabiliriz:
a) Geniz ihfâ hâlinde veya ğunneli idğâm hâlinde olan sâkin م ve ن harflerine ait ğunnenin mahrecidir.
b) Ağız ve boğaz boşluğu: Med harfleri olan ا، و، ي çıkar.
Lahn-ı Celî: Harflerin sıfat-ı lâzilemelerine riâyet etmemek. Hükmü haramdır.
Lahn-ı Hafî: Harflerin sıfat-ı ârizelerinde olan hatâlardır. Hükmü vâciptir.
HARFLERİN SIFATLARISıfat harfin mahrecinden telaffuzu esnasında aldığı keyfiyete denir. Zıddı Bulunan Sıfatlar: Cehr-Hems Şiddet-Rihvet İstila-İstifal İtbak-İnfitâh İsmat-İzlak. Zıddı Bulunmayan Sıfatlar: İstitâle İnhirâf Kalkale Lîn Safir Tefeşşî Tekrîr.
HARFLERİN UZATILMASI (MED):Med harflerinden biriyle sesin uzatılmasına med denir.Kendisinden önceki harfin sesini uzatan harfe “med harfi” denir. Med harfleri üç tanedir; ا، و، ي
Med Sebepleri:
Hemze: Boğazın en dibindeki hakîkî mahreçten çıkar ve أ şeklinde yazılır.
Hemze-i Katı’: Yazıda ve okunuşta bulunan dolayısıyla da med sebebi olan hemzedir.
Hemze-i Vasıl: Vasıl hâlinde okunmayan dolayısıyla da med sebebi de olamayan hemzedir.
Sükûn: Harekesizliktir alâmeti cezmdir.
Sükûn-u Lâzım: Vakıf hâlinde de vasıl hâlinde de değişmeyen mevcut sükûndur. Yâni “vakfen ve vaslen sâbit olan sükûn”dur.
Sükûn-u Ârız: Kelimenin aslında olmayıp vakıf sebebiyle ortaya çıkan vasıl hâlinde ise düşen sükûna denir. Yâni bu sükûn “vakfen sâbit vaslen sâkıt olan sükûn”dur.
Med Çeşitleri: Aslî ve fer’î med olmak üzere iki çeşit med vardır. Harfin sesini uzatmak için hemze veya sükûna ihtiyaç duyulmayan medde “aslî med” denir. Hemze veya sükûn sebebiyle aslî med üzerine ziyâdeden doğan medde “fer’î med” denir. Bu med “medd-i mezîd” veya “medd-i medîd” diye de isimlendirilir.
MEDD-İ TABİÎ:Harf-i med bulunur sebeb-i med bulunmazsa medd-i tabiî olur. اوتِينَا Tabiî meddi bir elif miktarı uzatmak vâciptir.
MEDD-İ MUTTASIL:(Bitişik-aynı kelimede) Med harfinden sonra sebeb-i med olan hemzenin aynı kelimede bulunmasından meydana gelen medde “medd-i muttasıl” denir. جَاءَ سُوءَ وَجِيءَ Medd-i muttasılın en az iki elif miktârı uzatılması vâciptir efdali ise dört elif uzatmaktır.
MEDD-İ MUNFASIL:(Ayrı kelimelerde) Med harfinden sonra sebeb-i med olan hemzenin ayrı ayrı kelimelerde yan yana bulunmasından meydana gelen medde “medd-i munfasıl” denir. يَا اَيهَا، تُوبُوا إلىَ اللهِ، إِني اَخَافُ
Medd-i munfasıldaki med harfi bazen takdîrî olur ve yazıda gözükmez. Bu durum genellikle takdîrî bir “و” veya takdîrî bir “ي” ile uzatılan zamirde veya ism-i işârette ortaya çıkar ki buna “sıla-i kübrâ” da denir. Medd-i munfasılın meddi câizdir.
MEDD-İ LÂZIM:Med harflerinden biri ve sebeb-i medden sükûn-u lâzım aynı kelimede yan yana bulunursa medd-i lâzım olur. وَلاَالضَّالِّينَ، الحَاقَّةُ، تَأمُرُونَ
Meddi Lâzım 4 çeşittir:
1.Meddi Lâzım Kelime-i Musakkale (şeddeli kelime): مُدْهَامَّتَانِ – حَادٌّ
2.Meddi Lâzım Kelime-i Muhaffefe (cezimli kelime):آلانَ
3.Meddi Lâzım Harf-i Musakkale (şeddeli harf): اَلَمطَسَمَ،
4.Meddi Lâzım Harf-i Muhaffefe (cezimli harf):ص، صَادٌ، اَلَم
MEDD-İ ÂRIZ:Med harflerinin birinden sonra sebeb-i med olan ârız sükûn gelirse medd-i ârız olur: يَعْلَمُونَنَسْتَعِينُ، . Bir eliften fazla uzatılması câizdir.
ÜSTÜN:3 vecih: 1. Tûl: 4 elif 2. Tevassut: 2-3 3. Kasr: 1 elif.
KESRA:4 vecih: 1. Tûl: 4 elif 2. Tevassut: 2-3 3. Kasr: 1 elif 4. Kasr ile revm.
ÖTRE: 7vecih: 1. Tûl: 4 elif 2. Tevassut: 2–3 3. Kasr: 1 elif 4. Tûl ile işmâm 5.Tevassut ile işmâm 6. Kasr ile işmâm 7. Kasr ile revm.
Medd-i ârızdaki vecihler Medd-i Lîn için de geçerlidir. Kıraat imâmımız Âsım hazretleri medd-i ârızı tevassut vechi ile okumayı tercih etmişlerdir.
Revm: Hafif bir sesle harekeyi belirtmektir. Göremeyenlere harekeyi duyurmak maksadına yönelik yapılan revm; vakıf hâlinde ötre ve esrede yapılır üstünde yapılmaz.
İşmâm: Sükûndan sonra ötreye işâret etmek üzere dudakları önde yummaktır. Dolayısıyla işmâm sadece ötrede yapılır. İşmâmda ses yoktur. Harekeyi duyma imkânına sahip olamayanlar işmâmdaki dudak hareketi sayesinde harekeyi anlama imkânı elde ederler.
Revm ve İşmâm Yapılmayan Yerler:
a) Sonu tenvînli kelimelerdeb) Ârızî harekelerdec) Müenneslik tâ’larındad) Cemî’ mîmlerinde.
MEDD-İ LÎN:Lîn harfinden sonra sebeb-i med olan ârız veya lâzım sükûn bulunursa “medd-i lîn” olur. خَوْفٍ
Lîn harfleri öncesi üstün olan cezimli وْ ve يْdir.
İDGÂM MEA’L-GUNNE:Gunneli idgâm demektir. İdgâm mea’l-gunne harfleri: (ي م ن و :نُوَيْم ) olup dört tanedir. Tenvîn veya sâkin ن’dan sonra bu harflerden birisi gelirse idgâm mea’l-gunne olur. Misâl: يَرَهُخَيْرًاسِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ، وَمِنْ مَاءٍ، نُقَاتِلْ، مَلِكًاEğer sâkin ن ile idgâm mea’l-gunne harflerinden “و”veya “ي” aynı kelimede bulunurlarsa bütün kıraat imâmlarının ittifâkı ile izhâr olur. İdgâm mea’l-gunne olmaz. Kur’ân-ı Kerîm’de bu türlü kelime dört tanedir: الدُّنْيَا -صِنْوَانٌ -قِنْوَانٌ -بُنْيَانٌ Hükmü vâciptir. İdgâm mea’l-gunnenin müddeti bir elif miktârıdır.
(ن) ve (يس) kelimelerinden sonra gelen و harfi İmam Âsım ve Hafs rivâyetine göre hem izhâr hem de idgâmla okunabilir: الحَكِيمِ وَالقَرْآنِ يَسَوَالقَلَمِ،
İDGÂM-I BİLÂ GUNNE:(Gunnesiz İdgâm)Tenvîn veya sâkin “ن”dan sonra “ر”ve “ل” harflerinden biri gelirse idgam-ı bilâ gunne olur. Sesi genizden getirmeden şeddeli olarak okunur: غَفُورٌرَحِيمٌ، هُدًى لِلْمُتَّقِينَ، مِنْ رَبِّهِمْ
İDGÂM-I MÜTECÂNİSEYN:Mahreçleri bir olan sıfatları (vasıf nitelik; kalınlık incelik yumuşaklık vurgulu okunma gibi) farklı olan iki harfin birincisi sâkin ikincisi harekeli olarak gelirse birincisini ikincisine katıp/çevrilip (birinci harfi okumayıp) ikinci harfi şeddeli imiş gibi okumaya idgâm-ı mütecâniseyn denir.
Hükmü vâciptir. Cinsleri aynı olan harfler sekiz tânedir ve şu üç gruba ayrılırlar: a)دط،ت، b) ثذ،ظ،c) مب،
İDGÂM-I MÜTEGÂRİBEYN:Mahrecinde veya sıfatında birbirlerine yakınlığı olan iki harften birincisi sâkin ikicisi harekeli olarak gelirse birincisinin ikincisine katılıp ikinci harfi şeddeli imiş gibi okumaya idgâm-ı mütegâribeyn denir. Hükmü vâciptir.
Birbirlerine yakınlığı olan harfler 4 tanedir ve iki gruba ayrılırlar:a)رل،(ل önce gelmelidir): (بَلْ رَفَعَهُ اللهُ، قُلْ رَبِّ)
b)قك(ق önce gelmelidir ve ق kendi mahrecinden kalkale yapılmadan okunur): اَلَمْنَخْلُقْكُمْİdgamın olduğu yer de kalkale yapılmaz.
İDGÂM-I MİSLEYN:Aynı harfin aynı veya ayrı kelimede birincisi cezimli ikincisi harekeli olarak arka arkaya gelmesi durumunda birincisinin ikincisine katılarak ikincisinin şeddeli bir harf gibi okunmasına idgâm-ı misleyn denir. İdgâm-ı misleynde “م” harfinin م’e “ن” harfinin de ن’a uğramasıhâriç gunne yapılmaz. Hükmü vâciptir. İdgâm-ı misleyn; mealgunne ve bilâgunne olarak ikiye ayrılır.
I- İdgâm-ı misleyn mea’l-gunne: Bu da iki durumda meydana gelir:
a- Sâkin نْ’dan sonra harekeli ن geldiği zaman. وَمَنْ نُعَمِّرْهُ، مَنْ نَشَاءُ، مِنْ نَارٍ
b-Sâkin مْ’den sonra harekeli م geldiği zaman: قَصَصْنَامَنْمِنْهُمْمُؤصَدَةٌ،عَلَيْهِمْجُوعٍ،مِن ْاَطْعَمَهُمْ
SAKİN MÎM’İN ÜÇ HÂLİ
1- Sâkin مْ kendisinden sonra gelen harekeli م harfine uğrarsa idgâm-ı misleyn mea’l-gunne olur.
2- Sâkin م’den sonra ب harfi geldiği zaman ihfâ olur. Buna ihfâ-ı şefevî (dudak ihfâsı) denir. (بِهِ اَمْ مَا لَهُمْبِهِ -) gibi. م dudaklara bastırmadan ve kısmen gizlenerek okunur. Gunnede de hafif tutma yapılır.
3- Sâkin م’den sonra ب ve م ‘den başka harflerden biri geldiği zaman izhâr olur. Buna izhâr-ı şefevî denir. فِيهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ، هُمْ دِينُكُمْ، لَكُمْالْحَمْدُ، gibi. Bu durumda م tutma yapılmadan tabiî olarak okunur. م’in gunne sıfatı da normalden fazla uzatılmadan okunur.
II- İdgâm-ı misleyn bilâ gunne: ن ve م harflerinin dışında kalan harfler birbirlerine uğradığı zaman olur. قَدْ دَخَلُوا، اِضْرِبْ بِعَصَاكَ الحَجَرَgibi. Hükmü vâciptir.
İKLÂB:Tenvîn veya sâkin nûn’dan sonra ب gelirse ب’den önce gelen tenvînin nûn’u veya sâkin nûn’u hâlis sâkin م’e çevirerek hâsıl olan م’i gunneli okumaya iklâb denir. Bir buçuk elif uzatmak vâciptir. (سَمِيعٌ بَصِيرٌمِنْ بَعْدِ، )
İZHÂR:İzhâr iki harfin arasını birbirinden ayırıp açarak idgâmsız ihfâsız ve iklâpsız olarak açıkça ve kuvvetlice okumaya denir. Tenvîn veya sâkin ن’dan sonra izhâr harflerinden (ا ح خ ع غ ه) biri gelirse izhâr olur. Hükmü vâciptir. مَنْ آمَنَ، غَفُورٌ حَلِيمٌ، مِنْ خَوْفٍ
İHFÂ:Tenvîn veya sâkin ن’dan sonra ihfâ harflerinden(ت، ث، ج، د، ذ، ز، س، ش، ص ض، ط، ظ، ف، ق، ك) biri gelirse ihfâ olur. Miktârıbir buçuk eliftir. عَنْ صَلاَتِهِ، مِنْ طَيِّبَاتِ، مِنْ دُونِ، اَنْتُمْ
TENVÎN VE SÂKİN NÛN’UN BEŞ HÂLİ
Tenvîn veya sâkin ن’den sonra;
1) (ر – ل ) harfi gelirse idgâm-ı bilâ gunne olur.
2) ( وي م ن ) harflerinden biri gelirse idgâm-ı mea’l gunne olur.
3) ب harfi gelirse iklâb olur.
4) Şu on beş harften birisi gelirse ihfâ olur: (ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك )
5) (ا ح خ ع غ ه ) harflerinden biri gelirse izhâr olur.
KALKALE:Harfin çıkış yerinden kuvvetli bir ses ile okumasına kalkale denir. ب، ج، د،ط قharflerinden biri kelimenin ortasında veya sonunda cezimli olarak gelirlerse kalkaleli okunurlar: قَدْ قَامَ، لَمْ يَلِدْ Şedde ve idgâm kalkaleye mânîdir.
RÂ HARFİNİN (İNCE VEYA KALIN) OKUNUŞU
a)ر Harfinin Kalın Okunduğu Yerler:
-ر’nın harekesi üstün ve ötre ise kalın okunur:نَصْرٌ لِيُنْذِرَ، تَمُرَّ،
-ر cezimli ise kendisinden önceki harfin harekesi üstün ve ötre ise yine kalın okunur: وَاْمُرْ بِالعُرْفِ، وَاِنْحَرْ، بِالنَّذُرْ
-ر ve ondan önceki harf sâkin bir önceki harfin harekesi üstün ve ötre ise kalın okunur: بِالصَّبْرْ، مِنْ كُلِّ اَمْرْ، فِي الصُّدُورْ
– Vasıl hemzesinden (okunmadan geçilen hemzeden) sonra gelen ر kalın okunur (Kur’ân’da vasıl hemzelerinin başında صyazılıdır): اِرْجِعِي، لِمَنِ اِرْتَضَى،اِرْكَبْ
– ر sâkin kendinden önceki harf esreli ر’dan sonraki harf ise kalın okunan harflerden olup harekesi üstün ve ötre olursa ر yine kalın okunur: فِرْقَةٌ، مِرْصَادًا،قِرْطَاسٌ
b) ر Harfinin İnce Okunduğu Yerler:
-ر’nın harekesi esre ise ince okunur: يُرِيدُ بِالبِرِّ، اَبْصَارِهِمْ،
-ر cezimli ise kendisinden önceki harfin harekesi esre ise ince okunur: وَاصْطَبِرْ، مُذَكِّرْ
-ر ve ondan önceki harf sâkin bir önceki harfin harekesi esre ise ince okunur: قَدِيرْ، بَصِيرْ
-ر sâkin ve bir önceki lîn harfi ise ر harfi ince okunur: سَدِيرْ
ALLAH LÂFZININ OKUNUŞU
a. Allah Lâfzının Kalın Okunduğu Yerler: Allah isminden önceki harfin harekesi üstün veya ötre ise Allah isminin lâm’ı kalın okunur:نَصْرُ اللهِ، هُوَ اللهُ
b. Allah Lâfzının İnce Okunduğu Yerler: Allah isminden önceki harfin harekesi esre olursa Allah isminin lâm’ı ince okunur: اَعُوذُ بِاللهِ
SEKTE
Sekte nefes almadan bir elif miktârı kadar bir süre sesi kesmeye denir. Kur’ân’da şu dört yerde sekte vardır ve sekte yapılacak yerde harfin altında سكته yazılıdır.
1- Kehf Sûresi’nin 1. âyetinde: قَيِّمًا— عِوَجًا
2- Yâsîn Sûresi’nin 52. âyetinde: هَذَا—مَرْقَدِنَامِنْ
3- Kıyâme Sûresi’nin 27. âyetinde: رَاقْ — وَقِيلَمَنْ
4- Mutaffifîn Sûresi’nin 14. âyetinde: رَانَ—كَلاَّ بَلْ
OKUYUŞ ŞEKİLLERİ (YAVAŞ – HIZLI – NORMAL)
a) Tahkîk: En ağır okuma şeklidir. Yavaş yavaş mânâyı düşünerek bütün tecvît kurallarına uyarak ruhsatları kullanmadan (meselâ medd-i munfasılı da 4 elif uzatarak) okumaktır.
b) Hadr: Süratli okuma şeklidir. Hatim indirenler cüz okuyanlar bunu tercih ederler. Bunda yine medd-i lâzım 4 medd-i muttasıl 2 elif uzatılır. Bu ikisinin dışında 1 eliften fazla uzatılanlar ise 1 elif uzatarak okunur.
c) Tedvîr: Tahkîk ile hadr’in ortasıdır. Bunda da mânâ düşünülür.

27

Mart
2012

TECVİT BİLGİLERİ-1

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  3.242 Kez Okundu

MEDLER
Harf-i Med: ي ا و Sebebi Med: ء ْ (Hemze harekesi olan elifdir.)
MEDDİ TABİ: ي ا و harekesiz geldiğinde kendisinden önceki harfi bir elif miktarı uzatılır.
MEDDİ MUTTASILve MUNFASIL: Harfi medden sonra sebebi med olarak hemze aynı kelimede gelirse, meddi muttasıl olur ve dört elif miktarı çekilir(müttefekun aleyh/vacip), ayrı kelimede olursa meddi munfasıl olur ve yine dört elif miktarı çekilir.
جاَءَ (bitişik/muttasıl) ياَ اَيُّها اللذِنَ (ayrık/munfasıl)
MEDDİ LAZIM: Harfi medden sonra sebebi med olarak sükunu lazım gelirse, meddi lazım olur ve dört elif miktarı çekilir (Sükunu lazım cezim ve şeddedir) (müttefekun aleyh/vacip)
Kelime-i Musakkale: لاَالضّالٍّن وَKelime-i Muhafefe: آلاَْ َنَ
Harf-i Musakkale: آلم mimi Harf-i Muhaffefe: يس
MEDDİ ARIZ: Harfi medden sonra, sukunu arız gelirse meddi arız olur. (caiz)
تَعْلَمُونَ Tul, tevassut, kasr
لطُّورَاِو Tul, tavassut, kasr, revm (harekeyi az belirtmek)
لقبورُ ا Tul, tavassut, kasr, revm, tul ile işmam, tevassut ile işmam, kasr ile işmam (dudakla)
MEDDİ LÎN: Harfi linden sonra (وْ يْ ) sebebi med sukun olursa meddi lin olur. (caiz) 4 veya iki elif miktarı çekilir. قُرَيْشٍ
TENVİN VE NUNU SAKİNİN HALLERİ
İHFA: Tenvin veya nunu sakinden sonra ihfa harflerinden biri gelirse( ذ ض ص ث ق ف ج ط ك د ت س ش ظ ز ) ihfa olur ve nun gizlenerek okunur.
IZHAR: Tenvin veya nunu sakinden sonra ızhar harflerinden biri gelirse( ا ع غ ه ح خ ) ızhar olur ve nun açıktan okunur.
İKLAP: Tenvin veya nunu sakinden sonra (ب ) harfi gelirse iklap olur ve “n” sesi “m” ile okunur.
İDĞAM MEĞA’L-GUNNE: Tenvin veya nunu sakinden sonra ( ي م ن و ) harflerinden biri gelirse idğam meğal gunne olur ve “n” sesi gunneli bir sesle gelen harfe dönüştürülür.
İDĞAM BİLA GUNNE: Tenvin veya nunu sakinden sonra (لر) harflerinden biri gelirse idğam bilâ gunne olur ve “n” sesi doğrudan gelen harfe dönüştürülür.
İDĞAM MİSLEYN: Aynı harfler birbirlerine uğrarsa idğam misleyn olur. Bunlardan nun“ن” nuna“ن” uğrarsa, hem meğal gunne hem misleyn olur. “م” Mim “ب”ba’ya uğrarsa dudak ihfası olur. Mim”م” mime “م” uğrarsa idğam misleyn meğalğunne olur.
İDĞAM MÜTECANİSEYN: Mahreçleri bir, sıfatları farklı olan harfler birbirine uğrarsa idğam mütecaniseyn olur.
“ط” ve ‘د’ve “تَ” birbirlerine denk gelirlerse بَسَطْتَ”” “besatte” diyerek “ta” “te”ye yaklaştırılarak okunur, kalkale yapılmaz.
“ظ” ve“ذ” ve“ث” birbirlerine denk gelirlerse “اٍذْ ظَلَمُوا“izzalemu” diyerek okunur “ze”nin okunuşu za”ya yaklaştırılır.
“ب’ ve ‘م’ birbirlerine denk gelirlerse “ارْكَمْ مَعَنا” “irkem meğanâ” diye okunur ve “be”, “me” ye dönüştürülür.
İDĞAM MÜTEKARİBEYN: Mahreçleri veya sıfatları birbirinden farklı olan harfler birbirlerine uğrarlarsa mütekaribeyn olurlar.
“ل” ve “ر” birbirlerine geldiğinde “وَ قُلْ رَبِّ” “ve gurrabbi” diye dönüştürülerek okunur.
“ق” ve “ك” birbirlerine gelirse “نَخْلُقْكُمْ” “nahlükküm” diye dönüştürülerek okunur.
KALKALE
“.قطبجد” Harflerinden biri cezimli gelir ise harf sarsarak okunur. اَقْرَبُ”
HÜKMÜ’R – RA
Kalın okunur: رَ وانْحَرْ مِرْصاَد طَور
İnce okunur: رِ قَدِيرْ
LAFZATULLAH
Allah lafzının ‘lam’ı kendisinden önceki harfin harekesi esre ise ince diğer durumlarda kalın okunur.
Kalın: الله İnce: بِالله
ZAMİRLER:
“ ه ” Zamiri kendisinden önceki harfin harekesi var ise çeker. Eğer harekesi yok veya cezim ise “ه” zamiri çekmez. Çeker: لَهٌ انَّهُ بِهِ Çekmez: فِيهِ عَلَيْهِ
SEKTE: Kur’an’da dört yerde olup, eğer durulmadan geçerse anlam bozulacağı için sesi kesip nefes almadan bir miktar durulması gereken yerdir. Durulması istenen kelimenin altında “sekte” diye yazar. Örnek: من مرقدنا هاذا من راق
DURUŞLAR / VAKIF
لا Durulmaz.
م Durmak gerekir.
ط Durulur.
قف ج Durmak daha iyidir, geçilebilir.
ص ز ق Geçmek daha iyidir, durulabilir.
ع Konu bütünlüğü bitmiştir. Durulur.
.;. Secavent, ikisinden birinde yalnızca durulur.
SORU VE CEVAPLARI TECVİD BİLDİLERİ-2
Soru- 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir ?
Cevap -1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru- 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir ?
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu ?
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır ?
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir ?
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir ?
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir ?
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir ?
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir ?
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir ?
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir ?
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir ?
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir ?
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır ?
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir ?
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır ?
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır ?
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
TECVİD BİLGİSİ-3
S-1) Tecvid hüküm itibariyle nadir?C-1) Farzı ayn dır.
S-2) Bir şeyi güzel yapmak,süslemek anlamındaki kelime hangisidir?C-2) Tecvid.
S-3) Arap alfabesi kaç harften oluşmaktadır?C-3) 28
S-4) Elif ve hemze neye denir?
C-4) EliF harekesiz elife, Hemze harekeli elife denir.
S-5) Mahreç harfleri kaç yerden çıkar?C-5) 17
S-6) Boğaz harfleri kaç tanedir?C-6) 6
S-7) Dil kısmından kaç harf çıkar?C-7) 18
S-8) Dudak kısmından kaç harf çıkar?
C-8) 4
S-9) Kendisinden önceki harfin sesini uzatan harfe ne denir?
C-9) Med harfi.
S-10) Med harfleri kaç tanedir?
C-10) Üç. و,ى,ا
S-11) Asli medden fazla uzatmayı gerekli kılan sebeplere ne denir?
C-11) Sebebi med.
S-12) Hem vasıl hemde vakıf halinde sabit olan hemzeye ne denir?
C-12) Hemzei katı.
S-13) Vakıf halinde sabit olup vasıl halinde düşen hemzeye ne denir?
C-13) Hemzei vasıl.
S-14) Hem vasıl hemde vakıf halinde sabit olan sukun’a ne denir?
C-14) Sukunu lazım. نون صاد قاف
S-15) Vakıf halinde sabit olup vasıl halinde düşen sukun’a ne denir?
C-15) Sukunu arız. نستعين
S-16) Harfin sesini uzatmak için hemze veya sukune ihtiyaç duyulmayan medde ne denir?
C-16) Asli med.
S-17) Zamirin med ile uzatılması,ve med yapmaksızın okunmasına ne denir?
C-17) Sıla,Ademi sıla.
S-18) Zamirin sıla olabilmesi ne gereklidir?
C-18) Önceki harfin harekeli olması.
S-19) Zamirin Ademi sıla olabilmesi için ne gereklidir?
C-19) Zamirden önceki harfin sakin olması.
S-20) İttifak mahalli ne demektir?
C-20) Kıraat imamlarının hepsi meddi muttasılı en az iki elif çekmekte ittifak etmişlerdir.
S-21) İhtilaf mahalli ne demektir?
C-21) Meddi munfasıl üzere yapılan med miktarında görüş ayrılığıdır.
S-22) Med harflerinden biri ve sebebi medden sukunu lazım aynı kelimede bulunursa ne olur?
C-22) Meddi lazım.
S-23) Harfi medden sonra sebebi medden sukunu lazım şeddeli olark bulunursa buna ne denr?
C-23) Kelimei musakkale.
S-24) ) Harfi medden sonra sebebi medden sukunu lazım şeddesiz olarak bulunursa ne olur?
S-24) Kelimei muhaffefe.
S-25) Harfi medden sonra sebebi med olan sukunu lazım idğamlı olarak bulunursa ne olur?
C-) Meddi lazım harfi musakkale.
S-26) Harfi medden sonra sebebi med olan sukunu lazım idğamsız olarak bulunursa ne olur?
C-26) Meddi lazım harfi muhaffefe.
S-27) Med harflerinin birinden sonra sebebi med olan arız sukun gelirse ne olur?
C-27) Meddi arız.
S-28) Harekeyi sesin üçte biriyle telaffuz etmeye ne denir?
C-28) Revm.
S-29) Sukunfan sonra ötreye işaret etmek üzere dudakları öne yummaya ne denir?
C-29) İşmam.
S-30) Sakin nun veya tenvinden sonra boğaz harflerinden biri gelirse ne olur?
C-30) İzhar.
S-31) Sakin mim’den sonra ‘’mim’’ve ‘’ba’’nın dışındaki harflerden biri gelirse ne olur?
C-31) İzharı şefevi.
S-32) Lamı tariften sonra ondört kameri harflerden birinin bulunmasına ne denir?
C-32) İzharı kameriye.
S-33) Sakin bir harfin harekeli bir harfle karşılaşması halinde şeddeli tek harfe dönüşmesine ne denir?
C-33) İdğam.
S-34) Kendinden sonraki harfin cinsine çevrilecek olan cezimli harfe ne denir?
C-34) Müdğam.
S-35) Bir önceki soruda cezimli harfin katıldığı harekeli ikinci harfe ne denir?
C-35) Müdğamun Fih.
S-36) Birinci harfin zat ve sıfat olrak tamamen ikinci harfe dönüşmesine ne denir?
C-36) Tam idğam.
S-37) Birinci harfin ikinci harfe zat olarak dönüşüp,sıfat olarak dönüşmemesine ne denir?
C-37) Nakıs idğam.
S-38) Sakin nun veya tenvinden sonra‘’yemnu’’harflerinden biri gelirse ne olur?
C-38) İdğamı Mealğunne.
S-39) Sakin nun veya tenvinden sonra ‘’Lam’’veya’’ra’’ harflerinden biri gelirse ne olur?
C-39) İdğamı bilağunne.
S-40) Mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
C-40) idğamı Misleyn.
S-41) Sakin nunun harekeli nuna,Sakin mim’in harekeli mim’e uğraması halinde yapılan idğama ne denir?
C-41) idğamı Misleyn Mealğunne.
S-42) Nun ve mim dışındaki harflerin birbirine idgam edilmesine ne denir?
C-42) İdğamı Misleyn Bilağunne.
S-43) Mahreçleri aynı sıfatları farklı olan iki harften ,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
S-43) İdğamı Mütecaniseyn.
S-44) Mahreçleri veya sıfatları birbirine yakın olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine katılarak okunmasına ne denir?
C-44) İdğamı Mütekaribeyn.
S-45) ‘’Lamı tarif’in kendisinden sonra gelen ondört şemsi harften birine idğam edilerek okunmasıne ne denir?
C-45) İdğamı Şemsiye.

27

Mart
2012

TECVİD BİLGİLERİ

Yazar: arafat  |  Kategori: TECVİD  |  Yorum: Yok   |  1.838 Kez Okundu

BİRİNCİ BÖLÜM
HARFLERİN SIFATLARI(SIFATÜ-L HURUF):Harflerin okunuş şekillerini birbirinden ayıran ve ses dalgalarının kulağa hoş gelecek şekilde okunmasını sağlayan esaslardır.Harflerin sıfatları iki kısma ayrılır:
1-A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.Harften ayrılması halinde harf denilen şey ortada kalmaz .Bu sıfatlara sıfat-ı vacibe denir.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
2- Hems: sesi gizlemek.
3- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
4- Rehavet: Sesin akması.
5- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
6- İnhifat: İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
7- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
8- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
9- Izlak: Kolaylık ve sürat.
10- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan
ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler
1-Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2-Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3-Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4-İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5-Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6-Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7-İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2-Sıfatı Arızalar: Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar: İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.
İKİNCİ BÖLÜM
Soru 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir :?:
Cevap 1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir :?:
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu :?:
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır :?:
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir :?:
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir :?:
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir :?:
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir :?:
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir :?:
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir :?:
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir :?:
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir :?:
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?:
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir :?:
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir :?:
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir :?:
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır :?:
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir :?:
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır :?:
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır :?:
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
- İDĞAMI BİLA ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonraلر harflerinden biri gelirse idğamı bila ğunne olur.
Örnek: اخذة رابية غفور رحيم من ربهم
Örnek açıklama: غفور رحيم derken tenvinden sonra idğamı bila ğunne harflerinden ر geldiği için idğamı bilağunne olmuştur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TECVİD KAİDELERİ:
Lügat manası; güzel yapmaktır.
Terim manası ise; harflerin sıfat yönüyle hakkını ve müstehakkını vermektir.
Hakkını derken; Sıfat-ı lazime yani harfte olması gereken, harften ayrılmayan sıfatlardır. Belirtilmediğinde genellikle namazın bozulduğu sıfatlardır.
Müstehakkını derken; Sıfatı arızalarıdır. Yani harften kalktığında harfin zatını değiştirmeyen, namazın bozulmasına neden olmayan sıfatlardır.
Tecvidin gayesi; Kur’an’da emrolunduğu şekilde Kur’an’ın kelimelerini ve harflerini kurallar bütünlüğü içerisinde okunmasını sağlamaktır.
Tecvidin hükmü; Kur’an’ı Kerim’in tecvitli okunması farzdır. Namazı kabul olacak kadar Kur’an’ın tecvitli okunması farz-ı ayn, Kur’an’ın tamamının tecvitli okunması farzı kifayedir.
Tertil üzere okumak; acele etmeksizin dura dura,anlaya anlaya okumaktır. Kur’an tertil üzere İnmiştir.
Peygamberimiz (sav): “Allah Kur’an’ı indirildiği gibi okuyanı sever.” buyurarak bu tarz okuyuşu teşvik etmiştir.
Kur’an-ı Kerim’de Allah; “Kur’an’ı açık açık, tane tane tertil ile oku” buyurmuştur.
Kur’an okumanın faziletiyle ilgili hadisler;
“Ümmetimin ibadetinin en faziletlisi, Kur’an okumaktır.”
“Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir.”
Mahrec; harfin çıktığı ve başka harflerden ayrıldığı yere denir.
Mahreç mahalleri;
1-Boğaz ile Ağız boşluğu; Boğazın göğüse bitişik olan yerinden, dudaklara kadar, boğaz ile ağız içinde olan boşluğa denir. Buradanا ى و çıkar.
2-Boğaz; Boğazın göğse bitişik olan yerinden, dil dibine kadar olan yere denir. Üç mahreçtir:
1-Boğaz aşağısı :ه ء
2-Boğaz ortası : ح ع
3-Boğaz üstü :خ غ
4-Dil; Boğazın ağza yakın olan yerinden, ön dişlere kadar ağız içinde olan dile denir. On mahreçtir.
ث ذ ظ ص س ز ت د ط ر ن ل ض ى ش ج ك ق
5-Dudaklar; Ön dişlerden dışarı olan dudaklara denir. Buradanو م ب ف çıkar.
6-Geniz; Geniz boşluğuna denir. Ğunne çıkar.
HARFLERİN SIFATLARI
1-Sıfat-ı Lazimeler:
A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
1- Hems: sesi gizlemek.
2- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
2- Rehavet: Sesin akması.
3- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
3- İnhifat:= İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
4- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
4- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
5- Izlak: Kolaylık ve sürat.
5- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan
ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler
1- Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2- Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3- Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4- İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5- Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6- Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7- İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2- Sıfatı Arızalar: Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar. İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.
LAHN: Kur’an okurken harflerin sıfatlarında, harekelerinde, tecvid kaidelerinin uygulanmasında yapılan hatadır.
1- Lahn-ı Celi (Açık hata): Harflerin asli sıfat ve mahreçlerinde, hareke ve sükunlarda yapılan hatadır. Manayı bozduğu gibi çoğu zaman namazı da bozar.
2- Lahn-ı Hafi (Gizli hata): Sıfatı arızalarda meydana gelen hatadır. Harfin aslını değiştirmez. Mana bozulmadığı gibi namazı da bozmaz. Ancak hata olduğu için vebali vardır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
MEDLER
Med: Uzatmak demektir.
Med harfleri: Harekesiz olan 1- Elif (ا ) 2-Vav (و ) 3-Ya( ى ) dır.
Sebeb-i Med : Bir eliften fazla uzatmaya sebep olan.
1-Hemze: Harekeli olan elife denir. (Uzun veya kısa elif şekliyle yazılabilir.) أ ء
2- Sükun (cezim): Harfin harekesizlik haline denir. İkiye ayrılır:
a) Sükunu lazım: Durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükuna denir. Örnek:آلئن
b) Sükunu arız: Durulduğunda okunan geçildiğinde okunmayan sükuna denir. Örnek:رب العالمين
1-MEDD-İ TABİİ: Harfi med olup sebebi med olmazsa meddi tabii olur. Bir elif miktarı uzatılır.
Örnek:قيل قول قال
Örnek açıklama:قال derken harfi med’den elif olup sebebi med’den bir şey olmadığı için meddi tabi olmuştur.
2-MEDDİ MUTTASIL: Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi aynı kelimede bulunursa meddi muttasıl olur. En az 2, en çok 5 elif miktarı uzatılır.
Örnek:جىء جوء جاء
Örnek açıklama:جاء derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden hemze geldiği ve ikisi aynı kelime içerisinde bulunduğu için meddi muttasıl olmuştur.
3- MEDDDİ MUNFASIL: Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi ayrı ayrı kelimelerde bulunursa meddi munfasıl olur. En az 1, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Örnek:على امة قالوا امنا وما انزل
Örnek açıklama:ياايها derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden hemze geldiği ve ikisi ayrı ayrı kelimelerde bulunduğu için meddi munfasıl olmuştur.
4- MEDDİ LAZIM: Harfi medden sonra sebebi medden sükunu lazım gelirse meddi lazım olur.
En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Örnek:حاد يوادون لاتضار
Örnek açıklama:الحاق derken harfi med olan eliften sonra sebebi medden sukunu lazım geldiği için meddi lazım olmuştur.
5- MEDDİ ARIZ: Harfi medden sonra sebebi medden sükunu arız gelirse meddi arız olur. En az 1, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Örnek:يوم الدين خالدون رب العالمين
Örnek açıklama: يعلمون kelimesinde durduğumuz zaman harfi med olan vavdan sonra sebebi medden sukunu arız ortaya çıktığı için meddi arız olmuştur.
6- MEDDİ LİN: Harfi lin’den sonra sebebi medden sükun bulunursa meddi lin olur. En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır.
Harfi Lin: iki tanedir.
1- Vav sakin olup bir öncesi üstün olursa. (لو ) gibi Örnek:اليوم
2- Ya sakin olup bir öncesi üstün olursa. (لى ) gibi. Örnek:عليك
Örnek açıklama:اليوم kelimesinde durduğumuz zaman harfi lin olanيو den sonra sebebi medden sukunu arız (bazen sukunu lazımda olabilir) ortaya çıktığı için meddi lin olmuştur.
TENVİN VE NUN-U SAKİN
TENVİN: Bazı kelimelerin sonunda görülen iki üstün, iki esre ve iki ötre’ye tenvin denir. Tenvin sakin nun demektir.
SAKİN NUN: Cezimli nun demektir. Kelimenin sonunda veya ortasında bulunabilir. Örnek:انتم
1-İHFA: Tenvin veya sakin nundan sonra ihfa harflerinden biri gelirse ihfa olur.
İhfa:Ğunnesini belirtmek suretiyle şeddeden arınmış olarak idğam ile izhar arası uygulanan bir haldir
İhfanın yapılışı: Dil ucu serbest bırakılarak nun sesinin genizden gelmesiyle yani ğunne ile okumaktır.
İhfa harfleri:صف- ذا- ثنا- جود- شخص- قد- سما- كرما- ضع- ظالما- زد- تقا- دم- طالبا- فترى
Örnek:جنات تجرى انتم لن تنالوا
Örnek açıklama:انتم derken sakin nundan sonra ihfa harflerindenت geldiği için ihfa olmuştur.
2- İZHAR: Tenvin veya sakin nundan sonra izhar harflerinden biri gelirse izhar olur.
İzharın yapılışı: Tenvin veya sakin nunu açıkça okumaktır. Yani tenvin veya sakin nunu izhar harfine katmadan ayrı ayrı okumaktır.
İzhar harfleri: boğaz harfleri olanه غ ع خ ح ا dir.
Örnek:وانحر رسول امين ينأون من امن
Örnek açıklama:ان هى derken sakin nundan sonra izhar harflerinden ه geldiği için izhar olmuştur.
3-İKLAB: Tenvin veya sakin nundan sonraب harfi gelirse iklab olur.
İklabın yapılışı: tenvin veya sakin nun, sakin mim harfine çevrilerek okunur.
Örnek:سميع بصير انبأهم من بعد
Örnek açıklama:صم بكم derken tenvinden sonra iklab harfi olanب geldiği için iklab olmuştur.
4-İDĞAMI MEAL ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonra يمنو harflerinden biri gelirse idğamı meal ğunne olur.
İDĞAM: iki harfi, şeddeli bir harf halinde okumaya denir. Yahut bir harfi kendisinden sonra gelen diğer bir harfte gizlemeye denir.
ĞUNNE: genizden (burundan) gelen nun sesidir.
Örnek:من مال ومن يعمل خيرا يره
Örnek açıklama:ومن يعمل derken sakin nundan sonra idğamı meal ğunne harflerinden ى geldiği için idğamı meal ğunne olmuştur.
NOT: Sakin nun, و veya ى harfi ile aynı kelime içersinde bulunursa idğam değil izhar olur.
Örnek:الدنيا صنوان قنوان بنيان
5-İDĞAMI BİLA ĞUNNE: Tenvin veya sakin nundan sonraلر harflerinden biri gelirse idğamı bila ğunne olur.
Örnek:اخذة رابية غفور رحيم من ربهم
Örnek açıklama:غفور رحيم derken tenvinden sonra idğamı bila ğunne harflerindenر geldiği için idğamı bilağunne olmuştur.
6-İDĞAMI MİSLEYN: Mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki harf yan yana gelir ve birincisi sakin ikincisi harekeli olursa, birincisi ikincisine idğam edilir (katılır) ve bu idğama, idğamı misleyn denir. Bu durumda iki harf şeddeli bir harf gibi okunur.
Örnek:اذ ذهب قل لن يرتد الحاق ان
Örnek açıklama:فما ربحت تجارتهم derken mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki ta harfi yan yana gelmiş ve birincisi sakin ikincisi harekeli olduğu için birincisi ikincisine idğam edilmiştir.
İdğamı Misleyn iki kısımdır:
1-İdğamı Misleyn Meal Ğunne: Sakin nun, nuna veya sakin mim, mime idğam edilirse idğamı misleyn meal ğunne olur.
Örnek:وندخلكم مدخلا ان نحن
2-İdğamı Misleyn Bila Ğunne: Nun ve mimin dışındaki harfler, kendi cinsinden bir harfe idğam edilirse idğamı misleyn bila ğunne olur.
Örnek:اذ ذهب قل لن
7- SAKİN MİMİN HALLERİ: Üç hali vardır.
1- Sakin mimden sonraم harfi gelirse idğamı misleyn meal ğunne olur.
Örnek: وندخلكم مدخلا
2- Sakin mimden sonraب harfi gelirse dudak ihfası olur.
Örnek:ترميهم بحجارة
3- Sakin mimden sonraم veب harflerinin dışında kalan harflerden biri gelirse izhar olur.
Örnek:لكم دينكم
Örnek açıklama:لكم دينكم derken sakin mimden sonra,م ve ب harflerinin dışında bir harf geldiği için izhar olmuştur.
8- İDĞAMI MÜTECANİSEYN: Mahreçleri bir, sıfatları farklı olan iki harf yan yana gelir, birincisi sakin ikincisi harekeli olursa idğam-ı mütecaniseyn olur. Birinci harf ikinci harfe idğam edilir.
Üç grup arasında meydana gelir:
1-ط د ت
Örnek:وقالت طائفة احطت ماعبدتم اثقلت دعوالله
2-ظ ذ ث
Örnek:اذ ظلموا ( Kur’an’da bir örneği vardır)
3-م ب Bu ise şartlı idğamdır. Yani önceب sonra م gelmesi şarttır. Kur’an-ı Kerim’de bir tane örneği vardır. (Tam tersi gelirse dudak ihfası olur.)
Örnek:يابنى اركب معنا (Hud-42)
9-İDĞAM-I MÜTEKARİBEYN: Mahreçlerinde veya sıfatlarında birbirine yakın olan iki harf yan yana gelip birincisi sakin ikincisi harekeli olursa birincisinin ikincisine idğam edilmesidir.
İki gurupta meydana gelir:
1-ق ك Kur’an-ı Kerim’de tek örneği vardır. (Mürselat suresi 20. ayet)
Örnek:الم نخلقكم
2-ل ر Bu grupta şartlı idğam vardır. Yani önceل sonra ر gelmesi şarttır.
Örnek:بل رفعه الله قل رب
10- KALKALE: Kalkale harfleri 5 tanedir. Bu harflerقطب جد cümlesindekiق ط ب ج د Harfleridir. Bu 5 harften biri kelimenin ortasında veya sonunda sakin olarak bulunursa kalkale olur.
Kalkale: kuvvetli bir ses çıkartılacak şekilde harfin çıkış yerini titretmeye, çatlatmaya denir.
NOT: Kalkale harfi şeddeli olduğunda kalkale yapılmaz. Ancak şeddeli kalkale harfinde durulursa kalkale yapılır.
Örnek:حق وتب تخرى يدخلون
11-LAFZATULLAH:الله Kelimesinin lafzı demektir.الله Kelimesi başındaki vasıl hemzesi ile okunursaل kalın okunur. Örnek:الله
Vasıl hemzesi ile değil de ondan önceki harfle okunursa:
1- Bu harfin harekesi kesra iseل ince okunur.
Örnek:بالله لله
2- Bu harfin harekesi zamme veya fetha iseل kalın okunur.
Örnek:نصرالله تالله والله
12- HÜKMÜR-RA ( RA’nın HÜKÜMLERİ ): Ra’nın 12 hali vardır. Bu 12 halin 5’i kalın, 4’ü ince, 3’ü ise hem ince hem kalın okunur.
KALIN OKUNAN YERLER:
1-ر harekeli olup harekesi fetha veya zamme olursa;
Örnek:رخوما ارايت
ر-2 sakin (cezimli) olup ondan bir önceki harfde fethalı veya zammeli olursa;
Örnek:وامر وانحر
ر-3 sakin, bir önceki harf de sakin, onun öncesindeki harf de fethalı veya zammeli olursa;
Örnek:فى الصدور والعصر
ر-4 sakin, bir önceki harf de kesreli olur veر dan sonraki harf de huruf-u istila denilen
خص ضغط قظ Harflerinden birisi olursa; Örnek:مرصاد فرقة
NOT: Bu durumdaki harf-i isti’lanın meksur olmaması da şarttır. Şayet meksur olursa o zaman hem kalın, hem ince okumak caiz olur. Örnek:كل فرق ( Kur’an’da bir örneği vardır.)
5- ر sakin ر dan önceki harf de kesre-i arizi ile harekeli olursa; veya bir önceki harf kesreli vasıl hemzesi olursa;
Kesre-i Arizi: Asıl hakkı sükun iken bir nedenle kesrelenen harfin harekesi kesre-i arizi dir. (Hemze-i vasılların kesresi Kesre-i Arizidir.) Örnek:ارجعى لمن ارتضى
İNCE OKUNAN YERLER:
1-ر harekeli olup harekesi kesre olursa;
Örnek:رجال يريد
ر-2 sakin,ر dan bir önceki harf ise kesreli olup, bir sonrasında da huruf-u istila harflerinden biri olmazsa;
Örnek:فى مرية مرفقا
ر-3 sakin,ر dan önceki harf de sakin, ondan bir önceki harf de kesreli olursa;
Örnek:بصير حجر
ر-4 sakin, ر dan önceki harf de lin harflerinden biri olursa;
Örnek:خير سير
HEM İNCE HEM KALIN OKUNAN YERLER:
1-ر sakin,ر dan bir önceki harf ise kesreli olup, bir sonraki harf de huruf-u istiladan ve kesreli olursa;
Örnek:كل فرق ( Kur’an’da bir örneği vardır.)
2- ر sakin,ر dan bir önceki harf huruf-u istiladan ص veya ط harflerinden biri olur, ondan bir önceki harf de kesreli olursa;
Örnek:عين القطر من مصر
3-فاسر اذا يسر ان اسر kelimelerinde durulduğunda umumi kural geleneği kalın; aslında bulunup sonradan hazfedilen (kaldırılan)ى lara işaret için ince okunur.
ZAMİR: Bir ismi gösteren, kelimenin aslından olmayan ve kelimenin sonunda bulunanه ye zamir denir.
1- Üzerinde durulmayarak geçildiğinde zamirden önceki harf harekeli ise bir elif miktarı uzatılır.
Örnek:انه به وله عنده
-وله lafzındaki zamirde mukadder (gizli) و
-به lafzındaki zamirde ise mukadder (gizli)ى harfi vardır.
NOT: لم ينته مانفقه kelimelerindeki ه harfleri kelimenin aslındandır. Yani zamir değildirler, uzatılmazlar.
2- Zamirden sonra sebeb-i med’den hemze bulunursa, meddi munfasıl olur ve bir elif miktarından fazla uzatılır.
Örnek:من علمه الا
3- Zamirden sonra sakin bir harf gelirse zamir uzatılmadan direk sakin harfe tutturulur.
Örnek: كرسيه السموات
4-Zamirden öneki harf sakin olursa zamir uzatılmayarak okunur.
Örnek:منه فيه عليه
NOT: Kur’an’da bu kaideye uymayan tek bir kelime vardır. Buda Furkan suresinin 69. ayetindekiفيه مهانا lafzındaki zamirdir. Kaideye göre uzatılmaması gerekirken kaideye uymaksızın bir elif miktarı uzatılarak okunur. ( Kesreden= (esreden) zammeye= (ötreye) geçmek zor olduğundan)
ALTINCI BÖLÜM
- Soru 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir :?:
Cevap 1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir :?:
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu :?:
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır :?:
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir :?:
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir :?:
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir :?:
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir :?:
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir :?:
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir :?:
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir :?:
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir :?:
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?:
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir :?:
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir :?:
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir :?:
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır :?:
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir :?:
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır :?:
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır :?:
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
Mahrec: Harfin çıktığı yere denir.
Harflerin çıkış yerleri:
1-Ağız boşluğu; Boğaz’ın bitiminden dudaklara kadar ağzın içinde kalan bölüme denir. Buradan uzatma harfleri olan ا ى و çıkar.
2-Boğaz; Boğazın göğse bitişik olan yerinden, dil dibine kadar olan yere denir. Üç mahreçtir:
1-Boğaz aşağısı : ه ء
2-Boğaz ortası : ح ع
3-Boğaz üstü : خ غ
3-Dil: Boğazın ağza yakın olan yerinden, ön dişlere kadar ağız içinde olan dile denir. On mahreçtir.
ث ذ ظ ص س ز ت د ط ر ن ل ض ى ش ج ك ق
4-Dudaklar: Ön dişlerden dışarı olan dudaklara denir. Buradan و م ب ف çıkar.
5-Geniz: Geniz boşluğuna denir. Ğunne çıkar. (Ğunne genizimizden çıkardığımız sese denir.)
YEDİNCİ BÖLÜM
HARFLERİN SIFATLARI
1-A) Zıttı Olan Sıfat-ı Lazimeler: harflerin zatından ayrılması mümkün olmayan sıfatlardır.
1- Cehr: Sesi aşıkar etmek.
1- Hems: sesi gizlemek.
2- Şiddet: Sesin akmaması güçlü okunması.
2- Rehavet: Sesin akması.
3- İsti’la: Dilin kökü ile birlikte damağa yükselmesi.
3- İnhifat: İstifale: İstilanın zıddıdır. Dilin damağa yükselmemesi, aşağıda kalması.
4- İtbak: Dilin üst damağa yapışması veya yapışmaya yakın kalkması.
4- İnfitah: Dil ile damağın ayrılması.
5- Izlak: Kolaylık ve sürat.
5- Ismat: Harfi söylerken dile ağır geldiğinden 4, 5 ve 6 harfli kelimeler, izlak harfleri olan
ف ر م ن ل ب olmaksızın kullanılmalar.
B) Zıttı Olmayan Sıfat-ı Lazimeler
1-Safir: Dil ucu ile ön alt dişlerin arasından kuş sesi veya ıslık sesine benzer kuvvetli bir sesin çıkması.
2-Kalkale: Mahrecin kımıldaması.
3-Lin: Harfin kolay ve yumuşak çıkarılması.
4-İnhiraf: Bu harfler okunurken dilin öne veya arkaya doğru meyl etmesi.
5-Tekrir: Ra harfi okunurken dil ucunun titremesi.
6-Tefeşşi: Şın harfi okunurken sesin dil ile damak ortasında yayılması.
7-İstidale: Dad harfi okunurken dil kenarının üst azı dişlerden, lam mahrecine kadar uzanması.
2-Sıfatı Arızalar:
Harften ayrılması mümkün olan, ayrıldıkları zaman harfin zatını değiştirmeyen sıfatlar.
1-Tefhim: Harfi kalın okumak
2-Terkik: Harfi ince okumak.
3- İdğam:İki harfi bir harf yapıp şeddeli okumak.
4- İhfa: Şedde yapmadan, izhar ile idğam arası ğunneli okumak.
5- Izhar: İki harfin arasını birbirinden ayırmak.
6- Kalb=İklab: Bir harfin başka bir harfe dönmesi. Yani nunu sakin veya tenvindeki nun sesinin mime dönmesi.
7- Med: Harfin uzatılması
8- Vakıf: Nefesle beraber sesin kesilmesi.
9- Sekte: Nefes almadan sesi kesmektir.
10- Hareke: Harfin harekeli olması.
11- Sükun: Harfin harekesiz olması.
Tertil: Bir şeyi güzel, düzgün ve tertip ile kusursuz bir şekilde açık açık, hakkını vererek açıklamaktır.
Kur’ân’ın tertili de böyle her harfinin, edasının, tertibinin, mânâsının hakkını doyura doyura vererek okunmasıdır.
Burada رَتِّلِ emrinden sonra تَرْتِيلاً mastarıyla vurgu yapılması da bu tertîlin en güzel şekilde olmasının arandığını gösterir.
Bir söz aslında ne kadar güzel olursa olsun gereği gibi güzel okunmayınca güzelliği kalmaz. Güzel okumasını bilmeyenler güzel sözleri berbat ederler. Sözün tertîl ile güzel söylenmesi ve okunması ise sade ses güzelliği ile gelişi güzel eze büze şarkı gibi okumak, saz teli gibi sade ses üzerinde yürümek kabilinden bir musikî işi değildir.
Kelimelerin dizilişinin mânâ ile uyum sağlaması ve dilin fesahat ve belagatı hakkıyla gözetilerek ruhî ve manevî bir uygunlukla, yerine göre şiddetli, yerine göre yumuşak, yerine göre uzun, yerine göre kısa okuma, yerine göre Ğunne, yerine göre izhar, yerine göre ihfa, yerine göre iklâb, yerine göre vasıl, yerine göre sekit veya vakıf; kısacası bütün maksat, mânâyı duymak ve mümkün olduğu kadar duyurmak olmak üzere Tecvid ile okuma işidir.
Bunun için Kur’ân okurken Tertil ve Tecvid gerekir. Tecvid de, kaf çatlatmak derdiyle, çatlatmaktaki mânâyı kaybetmek değildir.
Nun’u Sakin ve Tenvin:
Nun’u Sakin ve Tenvin’in Hükümleri
İzhar: Cezimli nundan (نْ) sonra aşağıda görülen 6 boğaz harflerinden birisi gelirse, o zaman cezimli Nunu Gizleme olmadan normal ve açık bir halde okuruz.
İdğam: (şeddeli okuma): Cezimli nun (نْ) veya Tenvinden sonra aşağıda görülen 6 harften birisi gelirse, o zaman cezimli Nunu kendinden sonra gelen harfin içine tamamen koyarak o harfi de genizimizden çıkardığımız ğunne sesi ile veya ğunnesız şeddeleyerek okuruz.
İklab (م’e dönüştürüp okuma): İklab, bir şeyi dönüştürme veya çevirme manalarına gelir. Burada ise, Cezimli nun (ن) veya Tenvinden sonra sadece ب harfi gelirse, o zaman cezimli Nunu, م olarak genizimizden çıkardığımız ğunne sesi ile beraber okuruz.
İhfa (Gizleme): Cezimli nun (نْ) veya Tenvinden sonra aşağıda görülen 15 harften birisi gelirse, o zaman cezimli Nunu kendinden sonra gelen harfi gizleyerek genizimizden çıkardığımız ğunne sesi ile beraber okuruz.
Cezimli Mim’in Hükümleri
Cezimli Mimden sonra gelen harfe göre aşağıdaki üç kısım oluşur.
1. Dudak İhfası
2. Dudak İzharı
3. Küçük idğam-ı misleyn
Dudak İhfası: Cezimli Mimden sonra ب harfi gelirse agzımızı tam kapatmadan gizleme yaparak okunmasıdır.
Küçük idğam-ı misleyn: Biri cezimli biri harekeli iki mim yanyana geldiginde seddeli ve gunneli Mimin olusmasıdır.
Dudak İzharı: Cezimli Mim’den sonra Be ve Mim’den sonra geri kalan harflerden birisi gelirse açık bir şekilde okunur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
- TECVİT BİLGİLERİ
MEDLER
Harf-i Med: ي ا و Sebebi Med: ء ْ (Hemze harekesi olan elifdir.)
MEDDİ TABİ: ي ا و harekesiz geldiğinde kendisinden önceki harfi bir elif miktarı uzatılır.
MEDDİ MUTTASILve MUNFASIL: Harfi medden sonra sebebi med olarak hemze aynı kelimede gelirse, meddi muttasıl olur ve dört elif miktarı çekilir(müttefekun aleyh/vacip), ayrı kelimede olursa meddi munfasıl olur ve yine dört elif miktarı çekilir.
جاَءَ (bitişik/muttasıl) ياَ اَيُّها اللذِنَ (ayrık/munfasıl)
MEDDİ LAZIM: Harfi medden sonra sebebi med olarak sükunu lazım gelirse, meddi lazım olur ve dört elif miktarı çekilir (Sükunu lazım cezim ve şeddedir) (müttefekun aleyh/vacip)
Kelime-i Musakkale: لاَالضّالٍّن وَKelime-i Muhafefe: آلاَْ َنَ
Harf-i Musakkale: آلم mimi Harf-i Muhaffefe: يس
MEDDİ ARIZ: Harfi medden sonra, sukunu arız gelirse meddi arız olur. (caiz)
تَعْلَمُونَ Tul, tevassut, kasr
لطُّورَاِو Tul, tavassut, kasr, revm (harekeyi az belirtmek)
لقبورُ ا Tul, tavassut, kasr, revm, tul ile işmam, tevassut ile işmam, kasr ile işmam (dudakla)
MEDDİ LÎN: Harfi linden sonra (وْ يْ ) sebebi med sukun olursa meddi lin olur. (caiz) 4 veya iki elif miktarı çekilir. قُرَيْشٍ
TENVİN VE NUNU SAKİNİN HALLERİ
İHFA: Tenvin veya nunu sakinden sonra ihfa harflerinden biri gelirse( ذ ض ص ث ق ف ج ط ك د ت س ش ظ ز ) ihfa olur ve nun gizlenerek okunur.
IZHAR: Tenvin veya nunu sakinden sonra ızhar harflerinden biri gelirse( ا ع غ ه ح خ ) ızhar olur ve nun açıktan okunur.
İKLAP: Tenvin veya nunu sakinden sonra (ب ) harfi gelirse iklap olur ve “n” sesi “m” ile okunur.
İDĞAM MEĞA’L-GUNNE: Tenvin veya nunu sakinden sonra ( ي م ن و ) harflerinden biri gelirse idğam meğal gunne olur ve “n” sesi gunneli bir sesle gelen harfe dönüştürülür.
İDĞAM BİLA GUNNE: Tenvin veya nunu sakinden sonra (لر) harflerinden biri gelirse idğam bilâ gunne olur ve “n” sesi doğrudan gelen harfe dönüştürülür.
İDĞAM MİSLEYN: Aynı harfler birbirlerine uğrarsa idğam misleyn olur. Bunlardan nun“ن” nuna“ن” uğrarsa, hem meğal gunne hem misleyn olur. “م” Mim “ب”ba’ya uğrarsa dudak ihfası olur. Mim”م” mime “م” uğrarsa idğam misleyn meğalğunne olur.
İDĞAM MÜTECANİSEYN: Mahreçleri bir, sıfatları farklı olan harfler birbirine uğrarsa idğam mütecaniseyn olur.
“ط” ve ‘د’ve “تَ” birbirlerine denk gelirlerse بَسَطْتَ”” “besatte” diyerek “ta” “te”ye yaklaştırılarak okunur, kalkale yapılmaz.
“ظ” ve“ذ” ve“ث” birbirlerine denk gelirlerse “اٍذْ ظَلَمُوا“izzalemu” diyerek okunur “ze”nin okunuşu za”ya yaklaştırılır.
“ب’ ve ‘م’ birbirlerine denk gelirlerse “ارْكَمْ مَعَنا” “irkem meğanâ” diye okunur ve “be”, “me” ye dönüştürülür.
İDĞAM MÜTEKARİBEYN: Mahreçleri veya sıfatları birbirinden farklı olan harfler birbirlerine uğrarlarsa mütekaribeyn olurlar.
“ل” ve “ر” birbirlerine geldiğinde “وَ قُلْ رَبِّ” “ve gurrabbi” diye dönüştürülerek okunur.
“ق” ve “ك” birbirlerine gelirse “نَخْلُقْكُمْ” “nahlükküm” diye dönüştürülerek okunur.
KALKALE
“.قطبجد” Harflerinden biri cezimli gelir ise harf sarsarak okunur. اَقْرَبُ”
HÜKMÜ’R – RA
Kalın okunur: رَ وانْحَرْ مِرْصاَد طَور
İnce okunur: رِ قَدِيرْ
LAFZATULLAH
Allah lafzının ‘lam’ı kendisinden önceki harfin harekesi esre ise ince diğer durumlarda kalın okunur.
Kalın: الله İnce: بِالله
ZAMİRLER:
“ ه ” Zamiri kendisinden önceki harfin harekesi var ise çeker. Eğer harekesi yok veya cezim ise “ه” zamiri çekmez. Çeker: لَهٌ انَّهُ بِهِ Çekmez: فِيهِ عَلَيْهِ
SEKTE: Kur’an’da dört yerde olup, eğer durulmadan geçerse anlam bozulacağı için sesi kesip nefes almadan bir miktar durulması gereken yerdir. Durulması istenen kelimenin altında “sekte” diye yazar. Örnek: من مرقدنا هاذا من راق
DURUŞLAR / VAKIF
لا Durulmaz.
م Durmak gerekir.
ط Durulur.
قف ج Durmak daha iyidir, geçilebilir.
ص ز ق Geçmek daha iyidir, durulabilir.
ع Konu bütünlüğü bitmiştir. Durulur.
.;. Secavent, ikisinden birinde yalnızca durulur.
DOKUZUNCU BÖLÜM
SORU VE CEVAPLARI TECVİD BİLDİLERİ-2
Soru- 1 Kur’an-ı kerim okumaya başlarken isti-azenin hükmü nedir ?
Cevap -1 Süre evvellerinde isti-aza bir kısım Alimler vacip demişler isede esah olan ekser ulemaya göre sünnettir.
Soru- 2 Süre başlarında besmelei şerife okumanın hükmü nedir ?
Cevap 2 Berae(tevbe)süresi hariç bütün surelerin başı besmele-i şerifenin mahallidir.Besmele-i şerifenin okunması sünnettir.
Soru 3 Berae süresinin başında besmele-i şerif okunurmu ?
Cevap 3 Berae süresinin başında besmele okumak caiz değildir.Diğer ayetlerinde ise beis yoktur.
Soru 4 Kur’an- kerim kaç tahrik üzere okunur?her tarika göre med miktarları ne kadardır ?
Cevap 4 Kur’an-ı kerim 3 tarık üzere okunur.
Tahkik tarıkında:
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :4 elif mikdarı
Meddi munfasıl:4 elif mikdarı
Meddi lazım:4 elif mikdarı
Meddi Arız:4 elif mikdarı
Meddi Liin:3elif mikdarı med iledir…
Tedvir tarikınde
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :3 elif mikdarı
Meddi munfasıl:3 elif mikdarı
Meddi lazım:3 elif mikdarı
Meddi Arız:3 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Hadır tarıkında ise
Meddi tabii: 1elif mikdarı
Meddi muttasıl :2 elif mikdarı
Meddi munfasıl:1 elif mikdarı
Meddi lazım:2 elif mikdarı
Meddi Arız:1 elif mikdarı
Meddi Liin:2 elif mikdarı med iledir…
Soru 5 Tecvidin hükmü nedir ?
Cevap 5 Tecvid öğrenmek ona riayet وَرَتِِلِ الْقُرْ ءَانَ تَرْتِيلاً hükmüne göre farzdır…
Soru 6 Tertil ne demektir ?
Cevap 6 harflerin tecvid ve sıfatı lazimelerinin sıfat-ı arizelerini bilmek anlamak vakıflarını, durulacak yerler ve başlayacak yerleri bilmek ve tatbik etmektir.Vakıf ve ibtida peygamber efendimiz bizzat fiili sünneti ile sabittir.
Soru 7 Tecvid kelimesinin lugat manası nedir ?
Cevap 7 Bir nesneyi güzel etmek ve hoşca yapmak manasınadır…
Soru 8 İlmi tecvidin şer’an hükmü ne ile sabittir ?
Cevap 8Kitab Sünnet İcma-i ümmet ile sabittir.
Soru 9 Tecvidin tarifi nedir ?
Cevap 9 و هو اعطاء الحروف حقوقها وترتب مراتبها وردالحرف الي مخرجه واصلهTecvid harflerin hakkını ve vermek mertebelerini tertip etmek harfi mahreç ve aslına red ermektir.
Soru 10 Tecvid ilmi nedir ?
Cevap 10 kendisinde harflerin mahreçlerinden ve sıfatlarından bahs edilen bir ilimdir.Yani harflerin mahreç sıfatlarına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten ilimdir.
Soru 11 Tecvidin gayesi ve faidesi n nedir ?
Cevap 11 Lisanı hatadan ve noksandan ve ziyadeden hıfz edip me’murun bihe imtisaldir.Yani harflerin mahreç ve sıfatalrına uymak sureti ile kur’an-ı kerimi hatasız okumayı öğreten bir ilimdir…
Soru 12 Tecvid eserinin ilk musannifi kimdir ?
Cevap 12 Tecvid eseri ilk defa hicri 325 niladi 936 tarihlerinde vefat eden musa bin ubeydullah ibni yahya ibni hakan tarafından yazıldığı beyan edilmektedir…
Soru 13 Harfi med kaç tanedir neye denir :?
Cevap 13 Harfi med 3 dür و ي ا
و sakin olsa makabli mazmum olsa
ي sakin olsa makabli meksur olsa
ا elif ise daima sakin olup makabli meftuh olmakla cemi zamanda harfi med olur Her üç harf kendi cinsinden hareke alırsa harfi med olur (Mukadder harf ile)
Soru 14 Harfi liin kaç tanedir neye denilir ?
Cevap 14 Harfi liin 2 dir و ي sakin olup makabilleri meftuh olursa harfi liin olur her 2 harf kendi cinsinden hareke almaz harfi liin harfi med demektir…
Soru 15 Aslı med ne demektir, Fer-ı med ne demektir, Aralarındaki fark nedir
Cevap 15 Aslı med 1 elif mikdarı (kasrı med)demek olup vacip hükmündedir…
Fer-ı med asli med üzerine zaid olandır ki yani 1 elif üzerine ziyade olan 2 elif 3 elif 4 elif 5 elif mikdarı çekmek caizdir.bunlara meddi medid meddi mezid de denilir…
Soru 16 Harfi liin ile harfi med arasındaki fark nedir
Cevap 16 Harfi medler de kendi cinsinden hareke alıp kendisinden evvel ki harfin sesini 5 elif mikdarına kadar uzatır.
Harfi liin ise kendi cinsinden hareke almayıp ehaffül harekat olan fetha harekesini aldığından ve kendi sesi uzatıldığı için 3 elif mikdarına kadar ses uzatılır.
Soru 17 Meddi muttasıl ve meddi lazım dışında med bablarında meddi vacip hükmü varmıdır ?
Cevap 17 Meddi tabii dahi hernekadar medlern mertebelerinde vacip ifadesi yok isede her med babında bir elif mikdarı yani asli med vaciptir.
Soru 18med kaç nev’idir ?
Cevap 18 Meddin nev’ileri 10 tanedir…
1) Meddi tabii
2) Meddi muttasıl
3) Meddi munfasıl
4) Meddi lazım
5) Meddi arız
6) Meddi liin-i sukunu arız
7) Meddi liin-i sukunu lazım
8) Meddi temkin
9) Meddi ibdal
10) Meddi manevi (7 tanesi misalleri ile bilinmektedir.)
Soru 19 Hafs rivayetine göre kaç yerde teshil vardır ?
Cevap 19 Hafs rivayetine göre 7 yerde teshil vardır.
آلذَكَرَيْنِ gibi 2 yerde
آلاَنَ gibi 2 yerde
آللهُ gibi 2 yerde
اَعْجَمِيٌّ kelimesinde tek yerdedir.Sadece tek teshil vechi ile okunur.Diğer 6 yerde ise bir tek tahkik ve bir de teshil ile okunurlar.Ehlinden bil müşafehe öğrenilir.
Soru 20 Vakıf kaç kısımdır ?
Cevap 20 Cumhur-u ulwmaya göre 4 kısımdır.
Vakf-ı tam يَوْمُ الدِينُ gibi
Vakf-ı hasen الحمدالله gibi
Vakf-ı kâfi اَمْ لَمْ تُنْزِرْهُمْ لا يُؤْمِن gibi
Vakf-ı kabih لَقَدْ كَفَرالذِينَ قالوُ gibi
Soru 21 Ravmın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 21 ravm vasıl hükmündedir.Kelimenin son harfi kalkale harflerinden olmayan ahiri mazmum ve meksur olan kelimelerde kasr-ı med ile harekenin 3’de birini ifade edilerek yapılır…
Soru 22 İşmamın hükmü nedir? Hangi kelimede nasıl yapılır?
Cevap 22 İşmam vakıfta ve vasılda ahiri mazmum ve sükûnlarda yine ahiri kalkale olmayan kelimelerde yapılır..
Soru 23 Haf rivayetine göre hangi kelimede imale yapılır.İmale ne demektir?
Cevap 23 ya kesraya meyl ettirerek okuamaktır.Hafs rivayetine göre kur’an-ı kerimde bir yerdedir.
Soru 24 İdğam-ı meal gune harflerinden hangileri nakıs idgam ile okunur?
Cevap 24 يمنو Harflerinde و ile ي idgam-ı nakıs ile okunur. و ile ي bir kelimede vaki olursa idgamda ki izhar ile okunur. بنيان غنوان gibi…
Soru 25 İdgam-ı mütecaniseyn de لءن بسطت keimesinde idgam-ı nakısmıdır tamıdır?
Cevap 25 فَرَّطت اخطتُ لءن بسطت kelimelerinde idgam-ı nakıstır…
Soru 26 İdgam-ı mütekarıbeynde ق ك Mahrecinde الم نخلقكم[/size]Kelimesinde idam tamıdır nakısmıdır?
Cevap 26 Hem idgam-ı tam hem idgam-ı nakıstır.
Soru 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyyemidir?
Cevap 27 الله Lafza-i celali idgam-ı şemsiyye degildir.Çünki Cenab-ı hakk’ın zatının ismi olması hasebiyle hiç benzeri olmayan hususi bir isim ve kelimedir. اile لlam-ı tağrif değildir.Çünki nida halinde diye sabit kalabiliyor ve hemze-i kat’i olabiliyor Ancak teskili istiğmal için kullanılmıştır…
Soru 28 فيه مهانا kelimesinde niçin zamir med edilerek okunur?
Cevap 28 3 sebebdendir.Kafirlere azabın şiddetinden kesradan zambeye geçişde sıkletten فيه kelimesini مهانا dan ayırmak için hafs rivayetinde zamir med ile okunur…
Soru 29 Sekte kaç yerdedir,Tağrifi hükmü nelerdir?
Cevap 29 sekte nefes almakdan sesi kesmek demektir…Sekte vakıf hükmünde vakfa yakın bir keyfiyyetdir.4 yerdedir ayrıca 9 yerde ise ha-i sekte vardır…
Soru 30 Lahn ne demektir.Kaç kısımdır şartları nalerdir?
Cevap 30 Lahn tecvide uymamaktan doğan hatalara denilir.2 kısımdır.Lahn-ı celi, lahn-ı hafi
Lahn-ı celi : Açık hata demektir.Bu hata işlendiğinde namaz bozulur tahrimen mekruhtur.Bu hatalardan kurtulacak kadar tecvid bilmesi farzdır.Hataların bazıalrı şunlardır.Harflerin sıfat-ı lazimelerinde kelimelerin harflerinde ,harekelerinde, sukunlarında değiştirmek gibi…
Soru 31 Lahn-ı hafi hangi hataların yapılışındadır?
Cevap 31 Harflerin sıfatı arızelerinde meydana gelen ihfa,izhar,iklab,idgam,gunneyi terk etme,kalın harfi ince, ince harfi kalın okuma, kasr-ı med med olan yerleri kasır yapmak, hareke ile vakıf yapmak kuvvetliyi zayıf ,zayıfı kuvvetli okumak gibi…
Soru 32 Vakıf halinde kelimenin ahiri iki örteli ve ya iki esreli yerlerde ravm ve işmam yapılırmı? Hükmü nedir?
Cevap 32 bu gib yerlerde ravm ve işma yapılır.Çünki ik ötre iki esre tek ötre ve tek esre hükmündedir…
Soru 33 İdgamların, şeddelerin,gunnelerin,ihfaların icrasında ayrıntıları ile birlikte üzerinde durma zamanı ne kadardır?
Cevap 33 İdgamlada, şeddelerde,gunnelerde,ihfalarda üzerinde durma zamanı tahkik tarikında:1,5 elif mikdarı ,tedvir tarikinde:1 elif mikdarı hadır tarikinde ½ elif mikdarı bir zaman tutulur…
Soru 34 Vakıf alametinin başka adı varmıdır,bu alametlerin mucidi kimdir, Bu alametler hangi harflerdir?
Cevap 34 Vakıf alametinin bir adıda secavent alametleridir.Durak işaretide denir.(durak denmez) Bu alametlerin mucidi ise Muhammed ibni Tayfur secavendi hazretleridir.Bu zatın künyesi ve lakabına izafeten secavent alemetide denir şol harflerdir… ط م ج قف ز ق ص ك لا ve üç noktadır….
ONUNCU BÖLÜM
TECVİD BİLGİSİ
S-1) Tecvid hüküm itibariyle nadir?C-1) Farzı ayn dır.
S-2) Bir şeyi güzel yapmak,süslemek anlamındaki kelime hangisidir?C-2) Tecvid.
S-3) Arap alfabesi kaç harften oluşmaktadır?C-3) 28
S-4) Elif ve hemze neye denir?
C-4) EliF harekesiz elife, Hemze harekeli elife denir.
S-5) Mahreç harfleri kaç yerden çıkar?C-5) 17
S-6) Boğaz harfleri kaç tanedir?C-6) 6
S-7) Dil kısmından kaç harf çıkar?C-7) 18
S-8) Dudak kısmından kaç harf çıkar?
C-8) 4
S-9) Kendisinden önceki harfin sesini uzatan harfe ne denir?
C-9) Med harfi.
S-10) Med harfleri kaç tanedir?
C-10) Üç. و,ى,ا
S-11) Asli medden fazla uzatmayı gerekli kılan sebeplere ne denir?
C-11) Sebebi med.
S-12) Hem vasıl hemde vakıf halinde sabit olan hemzeye ne denir?
C-12) Hemzei katı.
S-13) Vakıf halinde sabit olup vasıl halinde düşen hemzeye ne denir?
C-13) Hemzei vasıl.
S-14) Hem vasıl hemde vakıf halinde sabit olan sukun’a ne denir?
C-14) Sukunu lazım. نون صاد قاف
S-15) Vakıf halinde sabit olup vasıl halinde düşen sukun’a ne denir?
C-15) Sukunu arız. نستعين
S-16) Harfin sesini uzatmak için hemze veya sukune ihtiyaç duyulmayan medde ne denir?
C-16) Asli med.
S-17) Zamirin med ile uzatılması,ve med yapmaksızın okunmasına ne denir?
C-17) Sıla,Ademi sıla.
S-18) Zamirin sıla olabilmesi ne gereklidir?
C-18) Önceki harfin harekeli olması.
S-19) Zamirin Ademi sıla olabilmesi için ne gereklidir?
C-19) Zamirden önceki harfin sakin olması.
S-20) İttifak mahalli ne demektir?
C-20) Kıraat imamlarının hepsi meddi muttasılı en az iki elif çekmekte ittifak etmişlerdir.
S-21) İhtilaf mahalli ne demektir?
C-21) Meddi munfasıl üzere yapılan med miktarında görüş ayrılığıdır.
S-22) Med harflerinden biri ve sebebi medden sukunu lazım aynı kelimede bulunursa ne olur?
C-22) Meddi lazım.
S-23) Harfi medden sonra sebebi medden sukunu lazım şeddeli olark bulunursa buna ne denr?
C-23) Kelimei musakkale.
S-24) ) Harfi medden sonra sebebi medden sukunu lazım şeddesiz olarak bulunursa ne olur?
S-24) Kelimei muhaffefe.
S-25) Harfi medden sonra sebebi med olan sukunu lazım idğamlı olarak bulunursa ne olur?
C-) Meddi lazım harfi musakkale.
S-26) Harfi medden sonra sebebi med olan sukunu lazım idğamsız olarak bulunursa ne olur?
C-26) Meddi lazım harfi muhaffefe.
S-27) Med harflerinin birinden sonra sebebi med olan arız sukun gelirse ne olur?
C-27) Meddi arız.
S-28) Harekeyi sesin üçte biriyle telaffuz etmeye ne denir?
C-28) Revm.
S-29) Sukunfan sonra ötreye işaret etmek üzere dudakları öne yummaya ne denir?
C-29) İşmam.
S-30) Sakin nun veya tenvinden sonra boğaz harflerinden biri gelirse ne olur?
C-30) İzhar.
S-31) Sakin mim’den sonra ‘’mim’’ve ‘’ba’’nın dışındaki harflerden biri gelirse ne olur?
C-31) İzharı şefevi.
S-32) Lamı tariften sonra ondört kameri harflerden birinin bulunmasına ne denir?
C-32) İzharı kameriye.
S-33) Sakin bir harfin harekeli bir harfle karşılaşması halinde şeddeli tek harfe dönüşmesine ne denir?
C-33) İdğam.
S-34) Kendinden sonraki harfin cinsine çevrilecek olan cezimli harfe ne denir?
C-34) Müdğam.
S-35) Bir önceki soruda cezimli harfin katıldığı harekeli ikinci harfe ne denir?
C-35) Müdğamun Fih.
S-36) Birinci harfin zat ve sıfat olrak tamamen ikinci harfe dönüşmesine ne denir?
C-36) Tam idğam.
S-37) Birinci harfin ikinci harfe zat olarak dönüşüp,sıfat olarak dönüşmemesine ne denir?
C-37) Nakıs idğam.
S-38) Sakin nun veya tenvinden sonra‘’yemnu’’harflerinden biri gelirse ne olur?
C-38) İdğamı Mealğunne.
S-39) Sakin nun veya tenvinden sonra ‘’Lam’’veya’’ra’’ harflerinden biri gelirse ne olur?
C-39) İdğamı bilağunne.
S-40) Mahreçleri ve sıfatları aynı olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
C-40) idğamı Misleyn.
S-41) Sakin nunun harekeli nuna,Sakin mim’in harekeli mim’e uğraması halinde yapılan idğama ne denir?
C-41) idğamı Misleyn Mealğunne.
S-42) Nun ve mim dışındaki harflerin birbirine idgam edilmesine ne denir?
C-42) İdğamı Misleyn Bilağunne.
S-43) Mahreçleri aynı sıfatları farklı olan iki harften ,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
S-43) İdğamı Mütecaniseyn.
S-44) Mahreçleri veya sıfatları birbirine yakın olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine katılarak okunmasına ne denir?
C-44) İdğamı Mütekaribeyn.
S-45) ‘’Lamı tarif’in kendisinden sonra gelen ondört şemsi harften birine idğam edilerek okunmasıne ne denir?
C-45) İdğamı Şemsiye.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
- 1: Cezm’li ب (be) harfinden sonra harekeli م (mim) harfi gelirse ne olur?
a:)İdğamı Meal gunne
b:)İzhar
c:)İdğamı Mütecaniseyn
d:)İdğamı Mütegaribeyn
2: هـ‎‎ (He) Harfinin harekesi esre, he den önceki harfin harekeside üstün veya ötre olursa هـ‎‎ (he) harfi nasıl okunur?
a:)Uzatılmadan okunur
b:)Uzatılarak okunur
c:)Her iki şekilde okunur
d:)Hiç biri
3:)Aşağıdaki secenekelerden hangisi İşmam’ın tarifi arasına girer?
a:)İki kelime arasında az bir süre nefes almadan durarak okumak
b:)Son harfin harekesini belli edecek şekilde okumak
c:) Harekesi ötre olan harfin ötresini belli etmek için dudağı öne doğrıu büzerek okumak
d:) Harekesi esre olan harfin ötresini belli etmek için dudağı öne doğru büzerek okumak
4: Ârizi sükun nedir?
a:)Durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükundur
b:)Durulduğunda ortaya çıkan geçildiğinde kaybolan sükundur
c:)Durulduğunda ve geçildiğinde okunmayan sükundur
d:)Hiçbiri
5:)Cezmli ل (lam)dan sonra harekeli ر (ra) harfi gelirse ne olur?
a:)İdğamı Meal gunne
b:)İdğamı Bila gunne
c:)İdğamı Şemsiyye
d:)İdğamı Mütegaribeyn
6:) Kur’an-ı Kerimde İmâle okunuşu Hangi sürede geçmektedir?
a:)Hûd
b:)Nuh
c:)Lut
d:)Ankebut
7:)Muâneka Vakfı ne demektir?
a:)Nefes yetmezse durulabilir
b:)Mutlak durulması gereken yerdir
c:)Durulabilir veya geçilebilir
d:)Birinde durulursa diğerinde geçilmesi gereken vakıftır
8:)Meddi Lin’in sükunu aşağıdakilerden hangisidir?
a:)Sükunu Caiz
b:)Sükunu Lâzım
c:)Sükunu Ârız
d:)Sükunu Vacip
9:) Kat’ı hemze ile Vasıl hemzesi arasındaki fark nedir?
a:)Her ikiside mutlaka okunması gerekir
b:)Vasıl hemzesi mutlaka okunur Kat’ı hemzesi ise okunmaz
c:)Her ikiside okunmaz
d:)Kat’ı hemzesi mutlaka okunur, Vasıl hemzesi ise okunmaz
10:)Kendisinden önceki durak işaretine uyan vakıf işareti hangisidir?
a:) Cim ج b:) Sâd ص c:) Kef ك d:) Ze ز
11:) Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sekte olan süreler doğru olarak verilmiştir?
a:) Yasin, Mutaffifin, Secde, Fussilet
b:) Fussilet, kıyame,Yasin, Mücadele
c:) Ankebut, Fussilet, Kehf, Ahzap
d:)Yasin, Kıyame, Mutaffifin, Kehf
12: Harekeler kaç tanedir ve nelerdir?
a:)5, Üstün, Esre, Ötre, Cezim, Şedde
b:)4, Üstün, Esre, Ötre, Cezim
c:)3, Üstün, Esre, Ötre
d:)6, Üstün, Esre, Ötre, Cezim, Şedde,Tenvin
13:)Kur’an-ı Kerimde Teshil ile okuyuş Hangi sürede geçmektedir?
a:)Nûh
b:)Lût
c:)Yusuf
d:)Fussilet
14:)Lâzımî sükun hükmü nedir?
a:)Farz
b:)Sünnet
c:)Vacip
d:)Caiz
15:هـ ‎‎ (He) Harfinin harekesi ötre, هـ‎‎ (he)’den önceki harfin harekeside üstün veya ötre olursa هـ‎‎ (he) harfi nasıl okunur?
a:)Uzaltılmadan okunur
b:)Uzatılarak okunur
c:)Her iki şekilde okunur
d:)Hiç biri
CEVAPLAR:
1:)Cevap:C
2:)Cevap:A
3:)Cevap:C
4:)Cevap:B
5:)Cevap:D
6:)Cevap:A
7:)Cevap:D
8:)Cevap:C
9:)Cevap:D
10:)Cevap:C
11:)Cevap:D
12:)Cevap:C
13:)Cevap:D
14:)Cevap:C
15:)Cevap:B
ONİKİNCİ BÖLÜM
TECVİD TESTLERİ YETERLİLİK
1:)Mahreçleri aynı sıfatları farklı olan iki harften ,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine idğam edilerek okunmasına ne denir?
a:) İdğamı Mütecaniseyn
b:)İdğamı Misleyn
c:)İdğam
d:)İdğamı Mütekaribeyn
2:)Nun ve Mim dışındaki harflerin birbirine idgam edilmesine ne denir?
a:)İdğam Mealğunne
b:)İdğamı Şemsiyye
c:)İdğamı Misleyn Mealğunne
d:)İdğamı Misleyn Bilağunne
3:)Sakin nun veya tenvinden sonra”ن‎‎‎‎”harfi gelirse ne olur?
a:)Dudak İhvası
b:)İzhar
c:)İhfa
d:)İdğamı Mealğunne
4:)Sakin nun veya tenvinden sonra “ر‎”harfi gelirse ne olur?
a:)İdğamı bilağunne
b:)İdğamı Mealğunne
c:)İdğamı Misleyn Mealğunne
d:)İdğamı Misleyn Bilağunne
5: Harflerin kendisinden ayrılması mümkün olmayan lazımî sıfatlarında ve zatlarında yapılan hatalara ne denir?
a:Lahn’i Hafî
b:)Lahn’i Celî
c:)Lahn’i Şart
d:)Lahn’i Mucip
6:Tenvinin mânası ne demektir?
a:)Gizlemek
b:)Açığa çıkarmak
c:)Durmak
d:)Nunlamak
7:)İhfâ ne demektir?
a:)Gizlemek
b:)Açığa çıkarmak
c:)Durmak
d:)Nunlamak
8:) Allah diridir, yaratıcıdır, âdildir, zengindir ve hidayet vericidir. Bu beyt hangi tecvid harfinin kaidesine aittir?
a:)Meddi tabiî
b:)Meddi Munfasıl
c:)İzhar
d:)Lahn’i Mucip
9:)Birinci harfin zat ve sıfat olarak tamamen ikinci harfe dönüşmesine ne denir?
a:)Lahn
b:)Gunne
c:)Tam idğam
d:)Yarım idğam
10:)Kasr ne demektir?
a:)Uzatmak
b:)Kısaltmak
c:)Gunnelemek
d:)Okumadan geçmek
11:)Hemze Kaç gruba ayrılır?
a:)Üç
b:)Bir
c:)Dört
d:)İki
12:)Med harfleri kaç tanedir?
a:)Üç
b:)İki
c:)Altı
d:)Bir
13:Aşağıdaki beyt hangi tecvid kelimelerinin kaidesini ifade eder?
Medh ve senaya muktedir olan kimse, sen kiram ve ihsanı yüksek olanların sehâvetini, muktedir olduğun derece vasfeyle. Ve zalîm olan kimseye itibar etme. Takvayı ziyade et. Ölünceye kadar ilmi ve ilâhî rızatı istemeye devam eyle….
a:)Kalkale
b:)İdğamı Mütecaniseyn
c:)İdğamı Mütekaribeyn
d:)İhfâ
14:)Harflerin arızî sıfatlarında yapılan hatalara nedenir?
a:Lahn’i Hafî
b:)Lahn’i Celî
c:)Lahn’i Şart
d:)Lahn’i Mucip
15:)Mahreçleri veya sıfatları birbirine yakın olan iki harften,sakin olan birincisinin,harekeli olan ikincisine katılarak okunmasına ne denir?
a:)İdğamı Mütekaribeyn
b:)İdğamı Mütecaniseyn
c:)İdğam
d:)Hiçbiri
CEVAPLAR:
1:)Cevap A
2:)Cevap D
3:)Cevap D
4:)Cevap A
5:)Cevap B
6:)Cevap D
7:)Cevap A
8:)Cevap C
9:)Cevap C
10:)Cevap B
11:)Cevap D
12:)Cevap A
13:)Cevap D
14:)CevapA
15:)Cevap A




© Tüm Hakları Saklıdır - Gül Medine
Yazılar kaynak belirtilmeden kullanılamaz.

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.